Przygotowanie lasów na zmianę klimatu (krótka prezentacja) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie pana posła Kritona Arsenisa złożone w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w sprawie zielonej księgi Komisji pt. "Ochrona lasów i informacje o lasach w UE: przygotowanie lasów na zmianę klimatu”.
Kriton Arsenis
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Lasy są dla nas wszystkich bardzo ważne, dla wszystkich na tej sali i dla każdego Europejczyka w każdym zakątku Europy. Lasy są częścią naszej tożsamości. Służą nam do rekreacji i do pracy, chociaż w różnych regionach Europy postrzegamy lasy w bardzo odmienny sposób. Gdy mieszkaniec północnej Europy odwiedzi lasy śródziemnomorskie, weźmie wiele obszarów, które my nad Morzem Śródziemnym nazywamy lasami, za sawanny lub parki, ponieważ nie dostarczają materiału do działalności produkcyjnej. I odwrotnie - ktoś z regionu śródziemnomorskiego przybywający do północnej Europy uzna, że lasy zostały posadzone przez człowieka, a nie występują naturalnie, ponieważ są związane z intensywną działalnością produkcyjną.
Tym lasom, które znaczą coś zupełnie innego dla każdego mieszkańca Europy, dla każdego obszaru, grozi wspólne niebezpieczeństwo: zmiana klimatu. Zmiana klimatu sprowadza na europejskie lasy zagrożenie w postaci nasilenia pożarów, chorób przenoszących się z kraju do kraju, niebezpiecznych dla całych gatunków, i katastrof wywołanych przez ekstremalne zjawiska pogodowe. Wpływ zmiany klimatu różni się w zależności od położenia geograficznego, ale ma charakter transgraniczny i wymaga podjęcia działań z pomocą Europy.
Dziś debatujemy, a za dwa dni będziemy głosować nad sprawozdaniem Parlamentu w sprawie ochrony lasów. Sprawozdanie to od samego początku powstawało w zgodzie, we współpracy z posłami ze wszystkich krajów i grup politycznych. Kiedy poddano je pod debatę w komisji, na jego dalszy kształt wpłynęła procedura obejmująca 50 poprawek kompromisowych, zgłoszonych przez przedstawicieli wszystkich grup politycznych i obszarów w Europie. Jestem zatem przekonany, że sprawozdanie to zawiera opinię Parlamentu na temat tego, jak możemy pomóc lasom i naszym społecznościom przystosować się do zmiany klimatu.
O co się zwracamy w przedmiotowym sprawozdaniu? Zwracamy się do Komisji o opracowanie białej księgi w sprawie przystosowania lasów do zmiany klimatu i ochrony przed jej skutkami, zwracamy się o zastąpienie nowym rozporządzeniem starego rozporządzenia w sprawie zapobiegania pożarom lasów, o zastąpienie nowym rozporządzeniem starego rozporządzenia w sprawie informacji o stanie lasów, i wreszcie zwracamy się o zwiększenie finansowania lasów w ramach drugiego filaru wspólnej polityki rolnej.
Lasy stanowią 42 % terenów wiejskich, ale tylko 1 % WPR. Zwracamy się o umożliwienie finansowania organów publicznych, o opracowanie kryteriów zrównoważonej gospodarki w odniesieniu do biomasy drzewnej wykorzystywanej do celów energetycznych, i wreszcie o aktywną i opłacalną gospodarkę leśną w lasach przystosowanych do zmiany klimatu.
Elena Băsescu
(RO) Pani Przewodnicząca! Zadaniem przedmiotowego sprawozdania jest wznowienie debaty na temat ochrony lasów na szczeblu europejskim. Zarówno działania na rzecz ochrony lasów, jak i dostarczanie informacji o nich opierają się na współpracy między instytucjami europejskimi i władzami w państwach członkowskich.
Chciałabym również zwrócić uwagę na art. 23 sprawozdania dotyczący nielegalnego wyrębu. Trzeba wspomnieć, że wdrożenie zrównoważonej gospodarki leśnej jest konieczne do zachowania różnorodności biologicznej w Europie. Do zakończenia tego procesu potrzebne są dodatkowe środki finansowe i usunięcie przeszkód wynikających z ustawodawstwa. Należy wspierać badania naukowe w zakresie zmiany klimatu, zwłaszcza prowadzone w ramach projektów międzynarodowych. Z zadowoleniem przyjmuję także inicjatywę na rzecz organizacji programów szkoleniowych dla pracowników.
João Ferreira
(PT) Pani Przewodnicząca! W związku z tym tematem, który z natury jest bardzo rozległy, pragnę poruszyć tylko dwa krótkie zagadnienia. Po pierwsze, chciałbym zwrócić uwagę na niebezpieczeństwa grożące obecnie niezliczonym ekosystemom leśnym. Między innymi trzeba podkreślić rozprzestrzenianie się inwazyjnych gatunków obcych i szkodników oraz pożary lasów. Istnieją oznaki powtarzalności niektórych z tych czynników, zwłaszcza w regionach konwergencji. Potrzebna jest wnikliwa analiza ich skutków, jak również najlepszych sposobów zwiększenia odporności lasów na tę grupę biotycznych i abiotycznych zagrożeń. W tym celu należy przekazać za pośrednictwem programów unijnych i środków wspomagających wystarczające nakłady finansowe na rzecz oceny stanu ekologicznego lasów i zdrowia rosnących tam roślin oraz na rzecz ich przekwalifikowania, w tym ponownego zalesiania z przewagą gatunków rodzimych i lasów mieszanych, jak również odporności i różnorodności biologicznej lasów.
Po drugie, chciałbym zwrócić uwagę na ogromne zróżnicowanie warunków naturalnych, a tym samym ekosystemów leśnych występujących w Europie. Należy to dostrzegać i cenić: należy cenić różnorodne funkcje lasów oraz potencjał tworzenia nowych miejsc pracy i pobudzania rozwoju na obszarach wiejskich.
Jaroslav Paška
(SK) Pani Przewodnicząca! Z aktualnych badań nad wpływem zmiany klimatu na lasy w Europie wynika, że ekosystemy leśne reagują w sposób bardzo zróżnicowany i specyficzny dla danego regionu.
Zdolność radzenia sobie z rodzajami i zakresem spodziewanych problemów zależy od warunków naturalnych w danym regionie (przykładowo obszary górskie narażone są na inne problemy niż obszary nizinne), od wrażliwości fizjologicznej roślinności leśnej, od stopnia, w jakim poszczególne ekosystemy rozwinęły możliwości przystosowania się, od nasilenia spodziewanej zmiany klimatu (na przykład prognozuje się, że w Europie Środkowej i Wschodniej zmiana będzie półtora raza większa od średniej światowej) i od technicznych możliwości dostępnych leśnictwu w zakresie działań adaptacyjnych, na przykład takich, jak zmiana składu gatunkowego na korzyść drzew odpornych. Jest zatem niezwykle ważne, by przy przygotowywaniu środków mających służyć ochronie i adaptacji brać pod uwagę specyficzne cechy lokalne i regionalne oraz mieć wzgląd na czynniki charakterystyczne dla chronionych siedlisk.
Seán Kelly
Pani Przewodnicząca! To przyjemność - być tu dzisiejszego popołudnia. Dziś ja i moi koledzy przemawialiśmy po raz pierwszy podczas posiedzenia Dáil - irlandzkiego zgromadzenia narodowego - z okazji Dnia Europy, pod tym względem jest to więc historyczny dzień.
Temat, który omawiamy, jest niezwykle ważny, ponieważ lasy mają do odegrania ogromną rolę, szczególnie w przeciwdziałaniu zmianie klimatu. Wiele słyszymy o doniosłych sprawach, takich jak energia odnawialna itp., które są niewątpliwie ważne, niemniej jednak lasy zasługują na znacznie więcej uwagi, ponieważ wyhodowanie lasów wymaga długiego czasu, i dlatego należy je chronić i dbać o nie.
Potrzebne są badania naukowe, szczególnie w zakresie sposobów zapobiegania pożarom lasów. Jest nie do pomyślenia, że jedna płonąca zapałka może potencjalnie zniszczyć tysiące hektarów okazałego lasu. Zgadzam się także ze sprawozdawcą, że 1 % wydatków przeznaczany na zalesianie w ramach WPR to za mało. Nasz Parlament chce w nadchodzących latach zwiększyć liczbę hektarów lasów w Irlandii, zwiększenie finansowania przez WPR byłoby zatem niewątpliwie rozsądnym i wskazanym posunięciem.
Karel De Gucht
komisarz - Pani Przewodnicząca! Chciałbym o tej późnej porze zacząć od podziękowania sprawozdawcy, Panu Posłowi Arsenisowi, za jego zaangażowanie i pracę włożoną w przygotowanie sprawozdania dotyczącego ochrony lasów i informacji o lasach.
Dziękuję również członkom komisji, którzy wygłosili swoje poglądy, za ich cenne uwagi. Komisja Europejska wyraziła zamiar przedstawienia zielonej księgi w sprawie ochrony lasów i informacji o lasach w związku z białą księgą dotyczącą adaptacji do zmian klimatu z 2009 roku. Przyjęto ją w marcu 2010 roku.
W zielonej księdze wyszczególniono rozmaite funkcje społeczno-gospodarcze i środowiskowe lasów oraz wyzwania, jakie je czekają w nadchodzących dziesięcioleciach. Przeanalizowano w niej również systemy informacji o lasach działające obecnie w Europie. Co najważniejsze, zachęcono Parlament i Radę, jak również inne zainteresowane podmioty, do zgłaszania uwag na temat ochrony lasów i informacji o lasach oraz na temat dalszych działań, które pozwolą UE wnieść wartość dodaną w prace toczące się na szczeblu państw członkowskich i w szerszym wymiarze europejskim. Kierujemy się zasadą, w myśl której należy szanować kompetencje państw członkowskich i zasadę pomocniczości przy równoczesnym poszukiwaniu najlepszych możliwych sposobów działania, jakie UE może zaoferować w celu zapewnienia ochrony funkcji lasów i udostępniania informacji potrzebnych do osiągnięcia tego celu.
W ubiegłym roku odbyło się wiele dyskusji, a Komisja już bierze pod uwagę konkluzje Rady, jak również wyniki konsultacji z zainteresowanymi stronami, obmyślając kolejne kroki. Mimo ciągnącej się debaty na temat tego, czy EU potrzebuje polityki leśnej, czy też nie, z zadowoleniem zauważam, że docenianie znaczenia gospodarczych, społecznych i środowiskowych funkcji lasów stanowiło wspólny wątek podejmowany przez Radę i zainteresowane strony, i że troskę o tę sprawę widać również w sprawozdaniu przygotowanym przez pana posła Kritona Arsenisa.
Podobnie istnieje ogromna potrzeba informacji dotyczących w porównywalnym stopniu wielu różnych kwestii związanych z leśnictwem, takich jak zatrudnienie, zasoby, biomasa, pożary, informacje i tendencje związane z dwutlenkiem węgla w glebie i w lasach, zdrowie lasów, różnorodność biologiczna i ochrona zasobów wodnych, a każdej instytucji bardzo zależy na znalezieniu środków, które pozwolą to osiągnąć
W oczekiwaniu na sprawozdanie Parlamentu rozpoczęliśmy już z państwami członkowskimi prace nad dalszym i precyzyjniejszym określeniem konkretnych potrzeb w zakresie informacji na szczeblu UE. Sprawozdanie pomoże nam skupić te prace.
Kiedy już sprecyzujemy potrzeby w zakresie informacji, trzeba będzie przejść do kolejnego etapu. Będziemy pracować nad obydwoma aspektami przez nadchodzący rok, starannie i bez marnowania dodatkowych wysiłków w dziedzinie leśnictwa.
Dysponując odpowiednimi, przydatnymi i dającymi się porównać informacjami, będziemy mogli w najbliższej przyszłości lepiej zapewniać wartość dodaną w kwestiach społeczno-gospodarczych i środowiskowych związanych z leśnictwem, co przygotuje grunt pod sprawniejsze działania UE na rzecz wspierania lasów, aby dalej pozostawały dla nas wszystkich źródłem licznych korzyści. Teraz Komisja szczegółowo przeanalizuje przedmiotowe sprawozdanie i zastanowi się dokładnie nad działaniami, które podejmie w odpowiedzi na nie oraz na konkluzje Rady i uwagi zgłoszone przez zainteresowane strony.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę, 11 maja 2011 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Robert Dušek
W sprawozdaniu dotyczącym ochrony lasów omówiono zjawisko kurczenia się zasobów leśnych na skutek ścinki. Ze względu na to, że musimy się liczyć z dalszymi stratami spowodowanymi zmianą klimatu, europejskie leśnictwo znajduje się w trudnej i ryzykownej sytuacji. Niektóre państwa członkowskie (na przykład Niemcy i Austria) prowadzą zrównoważoną politykę leśną. Wiele krajów - zwłaszcza nowe państwa członkowskie, w tym Republika Czeska - pozwala jednak na swoim terytorium na politykę leśną niezgodną z zasadami zrównoważonego rozwoju, która jest równoznaczna z całkowitym wylesianiem i plądrowaniem drzewostanu. Stosunek skali wylesiania do nowego przyrostu drzewostanu wynosi nawet ponad 100 %. Bezwzględnie konieczna jest zarządzanie ścinką i wylesianiem oraz ich regulacja na szczeblu europejskim, dopóki są w tych krajach niekompetentni lub skorumpowani politycy, którzy albo nie potrafią, albo nie chcą zatrzymać tej tendencji. W Republice Czeskiej gospodarka leśna przerodziła się w biznes, w którym liczą się tylko korzyści finansowe zaangażowanych firm. Nie może być mowy o utrzymaniu lasów ani o zrównoważonej gospodarce leśnej. Dość często zdarza się też, że mieszkańcy ścinają drzewa bez zezwolenia, ponieważ na skutek kosztów paliwa grzewczego proceder ten jest opłacalny. Apeluję do władz, które za to nie karzą, a nawet się tym nie zajmują, jako że wycinanie drzew stało się w Republice Czeskiej powszechną praktyką. Przyjmuję z zadowoleniem przedmiotowe sprawozdanie. Stanowi ono kolejny krok w kierunku zrównoważonego leśnictwa w Europie i powstrzymania rabunkowego wykorzystywania lasów w niektórych państwach członkowskich.
Bogdan Kazimierz Marcinkiewicz
, na piśmie - (PL) Panie Przewodniczący, sprawozdanie trafnie wskazuje, że polityka leśna należy do kompetencji państw członkowskich, nie mniej jednak musimy wspierać ją na poziomie europejskim choćby ze względu na zasadę pomocniczości. Z perspektywy zmian klimatycznych niezmiernie istotnym jest zapewnienie bezpieczeństwa lasów, ponieważ są coraz bardziej narażone na klęski żywiołowe. Szczególnie pożary, czy masowe choroby drzewostanu. Musimy pamiętać o wyjątkowej roli lasów, które zapewniają równowagę oraz różnorodność biologiczną jednocześnie stanowiąc cenne ogniowo prawidłowego funkcjonowania gospodarki nie tylko w zakresie produkcji masy drzewnej, ale również pozostałych produktów i usług stanowiąc wspólne dobro publiczne. Uważam, zatem że niezwykle istotną jest kwestia ustanowienia wspólnej europejskiej zrównoważonej gospodarki leśnej. Zwracam się do Komisji, aby opracowała prawnie wiążące kryteria zrównoważonego rozwoju dla biomasy drzewnej. Wprowadzając jednocześnie narzędzia do gromadzenia i udostępniania informacji o lasach i gospodarce leśnej.
Rareş-Lucian Niculescu
Byłem sprawozdawcą komisji opiniodawczej Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie przedmiotowego sprawozdania. Czyniłem starania, by podkreślić związek łączący lasy ze społecznościami wiejskimi, oparty na roli gospodarczej i społecznej, jaką odgrywają lasy będące ważnym źródłem dochodu, jak również w produkcji rolnej. Wydaje mi się, że rola lasów w przyszłej wspólnej polityce rolnej stanowi jej ważny aspekt. Odnosi się to szczególnie do przypadków, gdy działania unijne w sektorze leśnym realizowane są konkretnie poprzez drugi filar WPR - rozwój obszarów wiejskich. Należy zachować to potężne i skuteczne narzędzie, a równocześnie kontynuować finansowanie na dostatecznym poziomie w ramach programów WPR po 2013 roku. Trzeba podtrzymać wsparcie na rzecz zakładania plantacji leśnych, ustanawiając je częścią tych programów. Lasy są również ważnym źródłem niewynagradzanych przez rynek usług użyteczności publicznej. Dlatego uważam, że właścicielom lasów powinno się przyznać płatności bezpośrednie od hektara. Kolejnym ważnym zagadnieniem jest rola lasów w strategii energetycznej Unii Europejskiej, ponieważ obecnie nie wykorzystuje się dostatecznie ich potencjału w zakresie odnawialnych źródeł energii.
Ivari Padar
W różnych politykach związanych z sektorem leśnym Unii Europejskiej, jak również państw członkowskich, brakuje spójności. Potrzebna jest zatem ściślejsza koordynacja polityk dotyczących leśnictwa, rolnictwa, energii odnawialnej, różnorodności biologicznej, oraz innych polityk w dziedzinie środowiska. Musimy też wziąć tu pod uwagę politykę przemysłową i badawczą oraz strategię Europa 2020. Lasy są naturalnym elementem zintegrowanej polityki wobec obszarów wiejskich i polityki regionalnej, należy to zatem uwzględnić w dyskusjach na temat przyszłości wspólnej polityki rolnej po 2013 roku.
Rovana Plumb
, na piśmie - Europejskie lasy są, za sprawą pełnionych przez nie nieprzerwanie funkcji gospodarczych, społecznych i środowiskowych, ważnym elementem przyczyniającym się do łagodzenia skutków zmiany klimatu i przystosowania się europejskich społeczeństw. Należy zatem zaktualizować unijne instrumenty związane z polityką leśną pod kątem nowych zagrożeń dla zrównoważonej gospodarki i ochrony. Podkreśla się wiodącą rolę zrównoważonej gospodarki leśnej (SFM) oraz znaczenie lasów dla konkurencyjności i zatrudnienia, co ma służyć realizacji celów UE dotyczących klimatu i spełnianiu niezbędnych funkcji ekosystemowych, jak zachowanie różnorodności biologicznej, ochrona przed klęskami żywiołowymi i wychwytywanie CO2. Wnioskuje się o: 1. Usprawnienie systemu raportowania w ramach krajowych programów leśnych i lepsze wdrażanie SMF w Unii Europejskiej. 2. Natychmiastowe przyjęcie przepisów dotyczących zapobiegania pożarom lasów, jak również informacji o lasach, z uwzględnieniem zagrożeń klimatycznych oraz potrzeby gromadzenia i upowszechniania porównywalnych danych. Ponadto wzywa się o opracowanie białej księgi w sprawie ochrony lasów, w której znajdą się odniesienia do środków finansowych, wymiany wiedzy oraz wspierania badań naukowych. 3. Uznaje się znaczenie lasów dla rozwoju obszarów wiejskich i potrzebę usunięcia przeszkód w finansowaniu leśnictwa i zachowania różnorodności biologicznej. Uzgodniono wezwanie do udostępnienia odpowiednich środków organom publicznym i producentom wiejskim.
