Alþingi sporni við myndun sjálfstæðra stjórnvalda til hliðar við stjórnkerfið
Davíð Oddsson segist bæði innan Alþingis og utan hafa leitast við að stemma stigu við að grafið væri undan þeim áhrifum sem þinginu er á grundvelli þingræðisreglunnar ætlað að hafa á stjórn landsins. Segir hann ráðherra hafa gegnum tíðina verið meira en fúsa til að veita hluta af valdi sínu sjálfstæðum stjórnvöldum til hliðar við hið eiginlega stjórnkerfi til að losna við erfið viðfangsefni og losa sig undan ábyrgð.
Kom þetta fram í ávarp forsætisráðherra á ráðstefnu um aldarafmæli þingræðis á Íslandi í hátíðarsal Háskóla Íslands í dag.
Davíð sagði að á Alþingi heyrðist stundum kvartað yfir því að þingið mætti sín lítils í samskiptum við stjórnvöld og væri iðulega ofurliði borið af þeim styrk, sem lægi í fjölmennu starfsliði embættismanna og sérfræðinga framkvæmdarvaldsins. Sá munur væri þó á, að ríkisstjórnin bæri ábyrgð á stjórnsýslu þeirra starfsmanna, sem fram koma í hennar nafni eða starfa undir hennar stjórn. Hún gæti hins vegar enga ábyrgð borið á stjórnsýslu þeirra, sem ekki lytu boðvaldi hennar. Væri yfirstjórn stjórnsýslu frá ráðherra tekin, færi þingræðið og það lýðræðislega aðhald, sem í því væri fólgið, fyrir lítið.
Davíð Oddsson segist hafa hvatt til þess að þingið sporni við því að tiltekin verkefni eða verksvið innan stjórnsýslunnar væru að hluta eða í heild felld undan yfirstjórn ráðherra og falin sjálfstæðum stjórnvöldum sem skipað er til hliðar við hið eiginlega stjórnkerfi.
Í ávarpinu sagðist Davíð og reiðubúinn til samstarfs við formenn annarra stjórnmálaflokka um endurskoðun afmarkaðra þátta í stjórnarskránni. Að ósekju mætti færa ýmis atriði í fyrsta og öðrum kafla hennar til nútímalegra horfs. Þar er fjallað um stjórnarformið og grundvallarreglur stjórnskipunarinnar, um forsetakjör, lögkjör forseta og störf hans og ráðherra.
Ræða Davíðs í Háskólanum
Davíð Oddsson segist bæði innan Alþingis og utan hafa leitast við að stemma stigu við að grafið væri undan þeim áhrifum sem þinginu er á grundvelli þingræðisreglunnar ætlað að hafa á stjórn landsins.
Kom þetta fram í ávarp forsætisráðherra á ráðstefnu um aldarafmæli þingræðis á Íslandi.
Davíð sagði að á Alþingi heyrðist stundum kvartað yfir því að þingið mætti sín lítils í samskiptum við stjórnvöld og væri iðulega ofurliði borið af þeim styrk, sem lægi í fjölmennu starfsliði embættismanna og sérfræðinga framkvæmdarvaldsins.
Sagðist Davíð og reiðubúinn til samstarfs við formenn annarra stjórnmálaflokka um endurskoðun afmarkaðra þátta í stjórnarskránni.