Clinton hælir lýðræðistilraun í kínverskum þorpum
KÍNVERSK stjórnvöld hafa lítið umburðarlyndi gagnvart pólitískum hópum og einstaklingum er setja sig upp á móti stefnu Kommúnistaflokksins. Fjölmiðlar lúta ströngum aga og meira að segja pólitískar umræður á netinu eru ritskoðaðar. Bill Clinton Bandaríkjaforseti heimsótti hins vegar í gær þorpið Xia He, eitt hundruð þúsunda smáþorpa þar sem undanfarinn áratug hefur verið gerð tilraun með lýðræðislegt stjórnarfar á sveitarstjórnarstigi og frjálsar kosningar. "Árangur ykkar sýnir umheiminum öllum hverju staðbundið lýðræði hefur skilað Kína," sagði Clinton er hann ávarpaði þúsund þorpsbúa er höfðu safnast saman til að hlýða á hann í Xia He.
Þá settust Clinton og eiginkona hans, Hillary, niður með sex þorpsbúum og ræddu þær breytingar sem orðið hefðu með auknu lýðræði. Voru þorpsbúar á því að flestar breytingarnar væru til batnaðar.
Þrátt fyrir að Clinton hafi hælt þessari lýðræðislegu tilraun nær lýðræðið einungis til hluta stjórnkerfisins, jafnvel í smáþorpum. Einungis fulltrúar í þorpsráði og þorpsformaður eru kosnir beinni kosningu. Fulltrúar Kommúnistaflokksins, er fara með hin raunverulegu völd, þurfa ekki að leggja verk sín í dóm kjósenda.
Bandarískir sérfræðingar, sem fylgst hafa með kosningum í kínverskum þorpum undanfarin ár, ítreka þó að þetta sé ekki einungis bragð til að slá ryki í augu Vesturlandabúa. Um alvarlega tilraun sé að ræða er hafi skilað merkilegum árangri.
Frjálsar kosningar fara nú fram í 60% hinna 930 þúsund þorpa Kína en ekki hefur enn verið reynt að taka upp svipaðar aðferðir í stórborgum landsins. Vegna takmarkaðrar fjölmiðlaumræðu vita jafnframt fæstir borgarbúar af því sem verið hefur að gerast í sveitum landsins.
Robert Pastor, sem fylgst hefur náið með tilrauninni fyrir hönd Carter-stofnunarinnar, segir vísbendingar um að stjórnvöld í Peking hafi hug á að reyna kosningar í kínverskum borgum. Vestrænir stjórnarerindrekar segja að markmið Kínverja með frjálsum kosningum sé ekki fyrst og fremst að auka lýðræði heldur líti þeir svo á að kosningar séu besta vopnið í baráttunni gegn spillingu.
Fjölmiðlar fáorðir
Viðbrögð kínverskra fjölmiðla við heimsókn Clintons einkenndust af varkárni og umfjöllun þeirra byggðist á staðlaðri forskrift. Dagblað alþýðunnar, málpípa kínverskra stjórnvalda, sagði frá komu Bandaríkjaforseti á forsíðu en birti jafnframt fréttir af ýmsum öðrum málefnum, s.s. baráttunni gegn eiturlyfjum og herferð til að auka samkennd í samfélaginu. Stærsta fyrirsögn síðunnar ver með frétt af málefnum æskulýðsfylkingar Kommúnistaflokksins. Flest önnur blöð fjölluðu um heimsóknina á þann hátt sem hefð er fyrir í Kína þegar opinberar heimsóknir eru annars vegar. Greint er frá komutíma hinna opinberu gesta, nöfnum þeirra er voru í föruneyti Clintons og í hópi kínverskra embættismanna er tóku á móti honum.
Lítið var vitnað í ræðu Clintons en öll blöð tóku fram að þetta var fyrsta heimsókn Bandaríkjaforseta í áratug. Enginn fjölmiðill minntist þó á atburðina á Torgi hins himneska friðar í því sambandi.
Tævanar órólegir
Málefni Tævans komu einnig til umræðu á fyrsta degi Kínaheimsóknar Clintons og grannt er fylgst með heimsókninni á Tævan. Bandaríkjastjórn rauf stjórnmálasamband við Tævan í kjölfar þess að samskipti voru tekin upp við Kína árið 1972. Samstarf þjóðanna hefur þó áfram verið náið. Óttast sumir Tævanar samt sem áður að Bandaríkjamenn muni nota Tævan sem skiptimynt í samningaviðræðum við Kína um aukin samskipti.
"Clinton er greinilega að reyna að koma sér í mjúkinn hjá Jiang Zemin [Kínaforseta]. Það væri barnalegt að treysta á Bandaríkjamenn. Þeir munu velja þá leið er hentar þeirra hagsmunum best," sagði einn fjölmargra Tævana er höfðu safnast saman til mótmælafundar við Bandarísku stofnunina í Tapei.
Clinton lýsti því yfir við fréttamenn í Kína í gær að stefna Bandaríkjanna væri óbreytt og að svo yrði áfram.
KÍNVERSK stjórnvöld hafa lítið umburðarlyndi gagnvart pólitískum hópum og einstaklingum er setja sig upp á móti stefnu Kommúnistaflokksins.
Bill Clinton heimsótti í gær þorpið Xia He, eitt hundruð þúsunda smáþorpa þar sem undanfarinn áratug hefur verið gerð tilraun með lýðræðislegt stjórnarfar á sveitarstjórnarstigi og frjálsar kosningar.
Frjálsar kosningar fara nú fram í 60% hinna 930 þúsund þorpa Kína en ekki hefur enn verið reynt að taka upp svipaðar aðferðir í stórborgum landsins.
Vestrænir stjórnarerindrekar segja að markmið Kínverja með frjálsum kosningum sé ekki fyrst og fremst að auka lýðræði heldur líti þeir svo á að kosningar séu besta vopnið í baráttunni gegn spillingu.
Viðbrögð kínverskra fjölmiðla við heimsókn Clintons einkenndust af varkárni og umfjöllun þeirra byggðist á staðlaðri forskrift.
Lítið var vitnað í ræðu Clintons en öll blöð tóku fram að þetta var fyrsta heimsókn Bandaríkjaforseta í áratug.
Málefni Tævans komu einnig til umræðu á fyrsta degi Kínaheimsóknar Clintons og grannt er fylgst með heimsókninni á Tævan.