Slökkvilið á Suður- og Vesturlandi hafa síðustu daga farið í að minnsta kosti 35 útköll vegna gróðurelda. Loftslagssérfræðingur segir þurrkana undanfarið ekki óeðlilega, en að afleiðingarnar geti verið alvarlegri en áður.
Náttúrufræðistofnun Íslands hefur haldið skrá yfir gróðurelda síðustu ár, frá 2006 hafa 32 eldar verið skráðir hjá stofnuninni, sá minnsti 0,05 hektarar við Gróttu árið 2017, þá brann aðallega hvönn. Sá stærsti var á Fáskrúðarbakka á Snæfellsnesi árið 2015, þá varð 318 hektara mýrlendi eldi að bráð.
Stofnunin er ekki búin að skrá alla þá elda sem hafa gert sér mat úr skraufþurrum gróðri sunnan- og vestanlands síðustu tvær vikur. Slökkviliðsembættin halda utan um þetta hvert fyrir sig. Fréttastofa hafði samband við slökkviliðsembætti á Suður- og Vesturlandi og fékk þær upplýsingar að útköllin vegna gróðurelda væru orðin að minnsta kosti 35 talsins það sem af er maí. Hjá slökkviliðinu á höfuðborgarsvæðinu eru þau 24, það stærsta í Heiðmörk þar sem 60 hektarar urðu eldi að bráð. Vernharð Guðnason, deildarstjóri hjá aðgerðasviði, man ekki eftir öðru eins. Brunavarnir Suðurnesja hafa verið kallaðar út í fjórgang, stærsta útkallið var í gær þegar tæplega tveir hektarar brunnu á Vatnsleysuströnd. Slökkvilið Akraness- og Hvalfjarðarsveitar hefur farið í þrjú útköll, þar voru fulltrúar slökkviliðsins í eftirlitsferð í morgun. Brunavarnir Árnessýslu í fjögur útköll. Unna Björg Ögmundsdóttir, starfsmaður embættisins, segir að vegfarandi sem stökk út með skóflur og slökkti eld í Grímsnesi þann 6. maí hafi hugsanlega bjargað sumarhúsabyggðinni, þá hafi eldur sem kviknaði út frá slípirokki í Flóahreppi verið fimm metrum frá því að læsa sig í bústað þegar tókst að hemja hann. Slökkviliðsmenn í Borgarbyggð, Dalabyggð og Reykhólahreppi hafa sloppið við útköll, enn sem komið er. Það eru allir á varðbergi því ef miða má við reynslu síðustu daga er spurningin ekki hvort fleiri eldar kvikna heldur hvar þeir kvikna næst.
Eldarnir kvikna nær undantekningalaust á vorin eða snemma sumars, á þurrasta tíma ársins. Halldór Björnsson, sérfræðingur hjá Veðurstofu Íslands, segir að fyrstu fjórir mánuðir ársins hafa verið þeir þurrustu frá árinu 1995 en það þurfi ekki að fara lengra aftur en til ársins 2019 til að finna lengri þurrkakafla. Aðstæður séu þó verri nú, minni snjór í vetur og þurrari mánuðir á undan.
þó þessi þurrkakafli sé ekki svo afbrigðilegur verður það þannig að líkur á gróðureldum eru meiri því allt er orðið miklu þurrara.
Það sem af er maí hafa fallið 0,2 millimetrar af úrkomu en það bleytir ekki upp í neinu og Halldór segir ekki rigningu í kortunum næstu tíu daga. Í skýrslu vísindanefndar um áhrif loftslagsbreytinga á Íslandi er varað við því að með aukinni gróðursæld, meiri útbreiðslu skóga og minnkandi beit aukist hætta á miklu tjóni af völdum gróðurelda. Halldór segir mikilvægt að bregðast við þessari nýju stöðu, það sé liður í mikivægri áhættustýringu, það þurfi að endurskoða gróður í kringum sumarbústaði og hvernig skógar eru ræktaðir, þannig að inni á milli séu gróðursett belti af trjám sem brenna hægar og geta hamið útbreiðslu elds.
Slökkvilið á Suður- og Vesturlandi hafa síðustu daga farið í að minnsta kosti 35 útköll vegna gróðurelda. Loftslagssérfræðingur hjá Veðurstofu Íslands, segir enga úrkomu í kortunum næstu daga. 