Síðasta árið hafa 13 jarðskjálftar mælst yfir fjórum á Reykjanesskaga. Hæð íshellunar í Grímsvötnum hefur ekki verið meiri í 25 ár. Vísindaráð almannavarna ræddi stöðuna á þessum eldstöðvum á sínum síðasta fundi.
Í vor eru tíu ár frá síðasta Grímsvatnagosi og hefur eldstöðin þanist út nær stöðugt á þeim tíma. Grímsvötn er eina eldstöðin á Íslandi sem er á gulu-flug viðbúnaðarstigi.
Björn Oddson, jarðeðlisfræðingur hjá almannavörnum situr í vísindaráði.
Merki sýna að þýrstingur í kvikuhólfinu er svipaður eða meiri en var síðast þegar gaus. Vatnsstaðan í grímsvötnum er hærri núna heldur hún hefur verið 1996. Við höfum séð það áður að eldgos hefjist í kjölfar jökulhlaupa. Við erum bara á tánum að ef jökulhlaup hefst að það kæmi ekki á óvart að eldgos kæmi í kjölfarið.
En það bendir ekkert til þess eins og staðan er núna?
Nei, það er buið að vera lítil jarðskjálftavirkni í grímsvötnum. Ef hún fer að aukast núna á næstu vikum og mánuðum þá getum við sagt að við förum aðeins hærra upp á tærnar.
Síðustu mánuði hefur meðal rishraðinn verið um tveir sentímetrar á dag en í sumar náði hann níu sentímetrum. Í byrjun október var snöggt, allt að 30 sentímetra ris, þá seig grunnur sigketill norðaustan við grímsvötn um 10 metra samkvæmt mælingum.
Vísindaráð almannavarna segir vísbendingar um að rismiðjan sé nú austar en hún hefur verið lengst af. Þetta gæti þýtt að kvika safnist nú fyrir á nýjum stað, norður af Eystri Svíahnjúk. Þetta verður kannað betur á næstu vikum.
Á fundi vísindaráðs var líka farið yfir stöðuna á Reykjanesskaganum, eins og flestir íbúar á suðvesturhorninu hafa fundið fyrir hefur verið óvenju mikil jarðskjálftavirkni þar síðasta árið. Í heildina hafa fundist 13 jarðskjálftar stærri en fjórir. Stærsti skjálftinn var upp á 5,6 vestan við Krísuvík 20. október. Áberandi lítil skjálftavirkni hefur verið á svæðinu austan við Kleifarvatn að Þrengslum og því ekki hægt að útiloka að spenna sé að safnast þar upp. Stærstu skjálftarnir á Reykjanesskaga hafa orðið við Brennisteinsfjöll og verið allt að 6,5 að stærð. Ef slíkur skjálfti yrði myndi hann finnast vel á höfuðborgarsvæðinu.
kviksöfnun eins og 2011 - ákveðin þrýsting í kvikuhólfi
eldgos geti hafist í kjölfar jökulhlaupa
grímsvötn eru á gulum - bakgrunnsgildi virkninar er hærri en venjulega
Hæð íshellunar í Grímsvötnum hefur ekki verið meiri í tuttugu og fimm ár. Jarðeðlisfræðingur hjá almannavörnum segir að þrýstingur í kvikuhóflinu sé svipaður og síðast þegar gaus.