Seðlabankastjóri hefur áhyggjur af óhóflegri skuldsetningu ungs fólks samhliða hækkandi fasteignaverði og skorti á húsnæði. Ákveðið var í morgun að lækka veðsetningarhlutfall fasteignalána fyrir fyrstu kaupendur úr níutíu prósentum í áttatíu og fimm.
Fjármálastöðugleikanefnd Seðlabanka Íslands kynnti ákvörðun sína á fundi í morgun. Aðgerðirnar snúa fyrst og fremst að fyrstu kaupendum. Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri segir að þeir hafi haft rýmri heimildir til fyrstu kaupa og að með þessu sé verið að gæta að því að með vaxandi efnahagsumsvifum fylgi ekki yfirdrifin áhættusækni.
vandræðin eru fyrst og fremst skortur á framboði. Við erum með mjög fjölmennar kynslóðir af ungu fólki sem er að koma inn á markaðinn, fólk sem er að koma út á vinnumarkaðinn og vill fá sitt eigið heimili. Og það bara vantar eignir. Við getum ekki brugðist við því vandamáli, við erum kannski að koma í veg fyrir að fólk sé að skuldsetja sig of mikið. Fasteignaverð er búið að hækka töluvert og það er bara að sumu leyti áhætta sem felst í því að koma inn í svona hátt verðlagðan markað með miklum lánum.
Hins vegar veita fæstar lánastofnanir níutíu prósenta lán.
Það eru heimildir fyrir níutíu prósent veðsetningu. Það er alveg rétt hjá þér að ég held það sé enginn banki beinlínis að nýta 90 prósent lán. Við viljum bara að tryggja það að fólk sé ekki að taka alltof há lán þegar það er að kaupa fasteignir.
Hann segir að hliðaráhrifin gætu orðið lægra fasteignaverð - en á sama tíma hærra leiguverð.
Það er ekkert ólíklegt að um leið og við herðum skrúfurnar hér hvað fólk getur keypt að þá muni leigumarkaðurinn hækka. Grunnvandinn er skortur á framboði. Hins vegar hefur leiguverð ekki hækkað svo mikið á síðustu tveimur þremur árum - vaxtalækkanir opnuðu leið inn á markaðinn á síðustu tveimur þremur árum
segir Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri. Nefndin ákvað einnig að setja viðmið um vexti við útreikning greiðslubyrðar, sem verður að lágmarki þrjú prósent fyrir vexti verðtryggra íbúðalána og 5,5 prósent fyrir vexti óverðtryggðra íbúðalána. Þá verður hámarkslánstími við útreikning greiðslubyrði fyrir verðtryggð lán styttur í 25 ár. Breytingarnar taka strax gildi.
Seðlabankinn hefur ákveðið að lækka veðsetningarhlutfall fasteignalána fyrir fyrstu kaupendur. Seðlabankastjóri segir að tilgangurinn sé að bregðast við hækkandi fasteignaverði og mikilli skuldsetningu ungs fólks.