Eldgosið við Fagradalsfjall er nú orðið það langlífasta á Íslandi á tuttugustu og fyrstu öldinni. Hundrað áttatíu og einn dagur er nú liðinn frá því gos hófst við Fagradalsfjall þann nítjánda mars. Þar með er eldgosið orðið langlífara en jarðeldurinn í Holuhrauni.
Það sem við erum að horfa á er óttalegur ræfill
Svona hljómuðu fyrstu lýsingar Magnúsar Tuma Guðmundssonar jarðeðlisfræðings á gosinu sem hófst að kvöldi 19. mars. Hann segist ekki hafa búist við að gosið yrði þetta langlíft.
Ég get nú ekki sagt það að ég hafi reiknað með því. Þetta byrjaði mjög rólega og hefur alltaf verið hófstillt og lítið.
Eldfjalla- og náttúruvárhópur Suðurlands greindi frá þessum tímamótum í morgun. Eldgosið í Holuhrauni stóð yfir í 180 daga. Það var mun stærra og hegðaði sér öðruvísi.
Holuhraun, ef við skoðum hversu stórt það er, þá er það rúmir 80 ferkílómetrar, og þetta sem nú er orðið til er fjórir og hálfur, þannig að það munar u.þ.b. 18-20 sinnum stærra sem Holuhraun er að flatarmáli. Svo ef við horfum á efnið, hversu mikið af efni kom upp þá er það um 10 sinnum meira sem kom upp í Holuhrauni á þessum 180 dögum heldur en það sem komið er upp í Geldingadölum.
Mikill munur er á umhverfi þessara gosa. Holuhraun kom upp á sléttum söndum fjarri byggðu bóli og breiddi vel úr sér með tilheyrandi gasmengun. Hraunið í Geldingadölum er þykkara en í Holuhrauni.
Ef við tökum fötu af vatni og hellum úr henni á gólfið þá dreifist úr henni, það verður nú ekki þykkt vatnið og ekki gaman að eiga við það, en ef við hellum því í vaskinn þá náttúrulega er það miklu dýpra og þykkara. Þarna eru dalir sem eru að fyllast.
Eldgosið í Geldingadölum hefur nú staðið lengur en gosið í Holuhrauni. Þar með er það orðið langlífasta eldgos aldarinnar á Íslandi. Jarðeðlisfræðingur sem lýsti gosinu sem ræfilslegu í upphafi segir langlífi þess hafa komið á óvart. 