Eldgosið við Fagradalsfjall þyrfti að haldast stöðugt í áratugi til að mynda stóra dyngju. Fátt bendir til að það ógni byggð á næstu árum nema flæðið breytist. Eldfjallafræðingur segir að þetta geti hentað vel fyrir ferðamenn ef gosið heldur áfram.
Nú telja vísindamenn mögulegt að eldfjallið í Geldingadölum sé, eða verði, dyngja. Dyngjur eru breið, aflíðandi og keilulaga eldfjöll sem myndast í langvinnu eldgosi á hringlaga gosopi. Dyngjur líkjast skál eða skildi á hvolfi og eru Skjaldbreiður og Trölladyngja líklega þær þekktustu hér á landi.
Þorvaldur Þórðarson eldfjallafræðingur segir að helstu vísbendingarnar séu að gosið við Fagradalsfjall byrjaði á föstudagskvöld með litlu kvikustreymi, fimm til tíu rúmkílómetrum á sekúndu, og hefur haldið sig í því síðan. Sömuleiðis hafi flæðið inn í kvikuganginn verið stöðugt síðan í lok febrúar.
Við vitum líka annað, sem er mjög mikilvægt, að uppruni þessarar kviku er á verulegu dýpi, 17 til 20 km dýpi. Og þar er geymslutankurinn, ef svo má segja. Og hún kemur þarna upp, frá þessu dýpi, með þessu tiltölulega jafna, en litla streymi.
Ef þetta endar með dyngju sem hafi áhrif á umhverfið utan við Fagradalsfjall, þurfi gosið að halda áfram í áratugi, nema framleiðnin aukist verulega, og það sé ekkert útilokað.
En ef það heldur áfram á þessu stigi þá er það ekki að fara að setja nein mannvirki í hættu í bráð. Það eru einhverjar vikur í að hraunið fari út úr Geldingadal. Það náttúrulega bara hleðst upp þarna. Eins og við erum bara að horfa á.
Jákvæði hlutinn af þessu er að ef við fáum svona langvinnt gos þá held ég að við séum komin með mjög heppilegt gos fyrir ferðamenn til að horfa á.
Og meðal þess sem hefur sést á vefmyndavélinni í morgun er bláleitur reykurinn sem stígur upp úr gígnum og hrauninu.
Þessi bláa móða, það er brennisteinninn sem er ráðandi þar með litinn. Og eins ef menn finna lykt þá er það yfirleitt frá brennisteininum því koltvísýringurinn er lyktarlaus.
Hann varar við því að farið sé ofan í lægðirnar á lygnum degi sem þessum. Það geti verið stórhættulegt og jafnvel banvænt.
Það er mjög óráðlegt að vera við hraunið og ofan í lægðinni við þessar aðstæður.
Hundruð manna eru nú við gosstöðvarnar og segja almannavarnir að allir verði að fara þaðan fyrir klukkan fimm í dag vegna gasmengunar. Gosið gæti endað sem dyngja ef það heldur áfram, segir eldfjallafræðingur, en það þyrfti áratugi til að hún yrði stór. Fátt bendir til að gosið ógni byggð á næstunni. 