Bakhtin sinh ngày 16/11/1895 tại Orel[1] và mất ngày 7/3/1975 tại Moskva. Xuất thân trong một gia đình quý tộc nghèo, cha làm việc ở ngân hàng. Gia đình chuyển từ Orel sang sống ở Odessa và năm 1918, hoàn tất khoa văn chương tại Đại học Odessa-Novorossiisk, rồi Đại học Saint-Pétersbourg[2], Bakhtin được bổ làm giáo sư dạy trường Trung học[3] Nevel, một tỉnh nhỏ gần thủ đô. Say mê triết học Đức đương thời, Bakhtin hoạt động đắc lực trong các sinh hoạt văn chương và triết học của nhóm trí thức cấp tiến ở Saint-Pétersbourg với những tên tuổi như: nghệ sĩ dương cầm Maria Ioudina (1899-1970), triết gia Matvei Kagan (1889-1970), hai nhà bác ngữ học Valentin Volochinov (1895-1935) và Lev Poumpianski (1894-1940). Năm 1920, Bakhtin và các bạn trong nhóm, chuyển về Vitebsk[4] (Biélorussie) cái nôi của văn nghệ tiên phong (avant-garde) trước Cách mạng tháng 10, thuộc miền Tây nước Nga. Bakhtin dạy học tại trường Sư phạm, đồng thời diễn thuyết tại nhiều cơ sở giáo dục do Cách mạng dựng nên. Nhóm nghệ sĩ trẻ mở rộng với nhà nhạc học tương lai Ivan Sollertinski (1902-1970) và nhà phê bình văn học sử tương lai Pavel Medvedev (1892-1938), lúc đó đang làm Chủ tịch thành phố Vitebsk.