Để thấy trách nhiệm cá nhân, chúng ta cần biết đất nước đang đứng ở đâu. Đất nước chúng ta đang bị lạc chịu đực hậu. Lạc hậu dẩm l từ tiếng súng của Pháp tại Đà Nẵng giữa thế kỷ 19. Chúng ta vẫn lạc hậu 60 năm sau khi Phan Châu Trinh viết các bài chính luận vào đầu thế kỷ 20. Chúng ta lạc hậu thế kỷ 20. Và đầu thế kỷ 21 chúng ta vẫn lạc hậu mà chưa thấy lối ra. Kinh tế chúng ta là kinh tế tạm bợ, chắp vá, gia công, lấp ráp. Sức mạnh dân tộc 90 triệu chưa bật lên như 35 triệu dân tộc Nhật 150 trước, hay 35 triệu dân tộc Hàn năm 1975. Chúng ta đông nhưng không mạnh. Người Nhật, người Hàn không bao giờ hài lòng với kinh tế làm thuê. Chúng ta chưa có cơ sở hạ từng tri thức để phát triển tài năng ngay tại chỗ. Chúng ta đang chảy máu chất xám.