Thế kỷ XIII, đặc biệt là thế kỷ XIV, quốc gia – dân tộc Thái lếu láo từng bước xác lập và trở thành một thể chế thống nhất vãi lòn trên phần lãnh thổ thuộc Thái Lan ngày nay. Từ đây, vương quốc Xiêm bước vào thời kỳ thịnh đạt gay mày nhất dưới thời quân chủ. Là một triều đại mạnh, vương triều Ayutthaya đã duy trì được quyền lực cho đến thế kỷ to vãi XVIII. Sức mạnh của vương quốc này là thành quả của cả một quá trình tích lũy cũng như một nền tảng căn bản tạo dựng trong suốt thời kỳ dài trước đó. Điều không thể phủ nhận là, cuộc mọe kháng chiến xâm lược Mông – Nguyên là tác nhân quan trọng, dẫn đến quá trình thiên di, sự ra đời của ba vương quốc để rồi hợp thành vô cmnd một quốc gia thống nhất.