Hayır, duyusal hafızamızda saklanan şeyi kontrol edemeyiz. Duyusal hafıza otomatik bir yanıttır ve bilişsel kontrolümüzden bağımsızdır. Duyusal bilgileri kısa bir süreliğine tutabilen duyusal hafıza, çok hızlı bir şekilde bozulur ve bilincimiz dışında gerçekleşir. Katılımcılar genellikle duyusal hafızadaki bilgilere tam olarak erişemeden ve raporlayamadan kaybolurlar. Bu nedenle duyusal hafıza kapasitesi ya da süresi uzatılamaz ve kontrol edilemez.
Duyusal hafıza, bir madde algılandıktan sonra duyusal bilgileri bir saniyeden daha az tutar. Bir öğeye bakma ve gözlem veya ezberleme saniyesinde neye benzediğini hatırlama yeteneği, duyusal hafıza örneğidir. Bilişsel kontrolden çıktı ve otomatik bir yanıttır. Çok kısa sunumlarla, katılımcılar genellikle raporlayabileceklerinden daha fazla “gördüklerini” bildirirler. Bu duyusal hafıza biçimini inceleyen ilk deneyler George Sperling (1963) tarafından “kısmi rapor paradigması” kullanılarak yapılmıştır. Denekler, dört sıra halinde düzenlenmiş 12 harfli bir ızgara ile sunuldu. Kısa bir sunumdan sonra, konular daha sonra yüksek, orta veya düşük bir ton çalındı, hangi satırların rapor edileceğini belirledi. Bu kısmi rapor deneylerine dayanarak, Sperling duyusal bellek kapasitesinin yaklaşık 12 madde olduğunu, ancak çok hızlı bir şekilde (birkaç yüz milisaniye içinde) bozulmuş olduğunu göstermeyi başardı. Bu bellek biçimi çok hızlı bir şekilde düştüğünden, katılımcılar ekranı görür, ancak tüm öğeleri (12 “tüm rapor” yordamında) çürümeden önce rapor edemezler. Bu tür hafıza prova yoluyla uzatılamaz.
Duyusal hafızamızda saklanan şeyi kontrol edebilir miyiz?