Divan şiiri, sıkı bir metrik çerçeve içinde, sembolik ve ritüelleştirilmiş bir sanat şekline dayanıyordu. Bu çerçeve, Farsça şiirden ilham alınarak oluşturulmuş ve benzerlik ve muhalefet kavramları üzerine kurulu bir yapıya sahipti. Bu metrik çerçeve, çeşitli görüntülerin sürekli yan yana yerleştirilmesine olanak sağlayarak sayısız potansiyel anlamın ortaya çıkmasını sağlıyordu. Bu çerçevenin büyük çoğunluğu lirik doğada olmakla birlikte, mesnevî, romantizm ve anlatı içeren diğer türleri de içeriyordu.
Osmanlı Divan şiiri son derece ritüelleştirilmiş ve sembolik bir sanat şeklidir. Büyük ölçüde ilham veren Farsça şiirinden, anlamları ve birbirleriyle ilişkileri—her ikisi de benzerlik (مراعات نير mura'ât-i nazîr/تناسب tenâsüb) ve muhalefet (تاد tezâd) az ya da çok reçete edildi. Divan şiiri, bu tür görüntülerin sıkı bir metrik çerçeve içinde sürekli yan yana yerleştirilmesiyle oluştu ve böylece sayısız potansiyel anlamın ortaya çıkmasına olanak sağladı. Divan şiirinin büyük çoğunluğu doğada lirikti: ya ceylan (geleneğin repertuarının en büyük kısmını oluşturan), ya da kasîdes. Bununla birlikte, mesnevî başta olmak üzere diğer yaygın türler, bir tür romantizm ve dolayısıyla çeşitli anlatı şiirleri vardı; bu formun en önemli iki örneği Fuzûlî'nin Leyli ve Mecnun ve Şeyh Gâlib'in Hüsn ü Sevgisidir.
Divan şiiri ne tür bir çerçeveye dayanıyordu?