İlâh, tanrı anlamına gelen Arapça bir kelimedir.
နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကိုကိုးကွယ်ခြင်းဆိုသည်မှာ နတ်များ ၊ နတ်သမီးများဟု ခေါ်ဆိုသည့်များစွာသော ဘုရား များကို ယုံကြည်ခြင်းနှင့် သို့မဟုတ် ကိုးကွယ်ခြင်းတို့ဖြစ်သည်။ ကိုးကွယ်ယုံကြည်သူတို့သည် နတ်ကွန်း များသို့ ပူဇော်ပသမည့် ပစ္စည်းများကို တစ်ပါတည်း သယ်ဆောင်၍သွားရောက် စုရုံးပူဇော်ကြသည်။ သမိုင်း နှင့်ခေတ်ပြိုင်ကာလနှစ်မျိုးလုံးရှိ များစွာသော ယုံကြည်ကိုးကွယ်မှုများတွင် နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ယုံကြည်ကိုးကွယ်ခြင်းများရှိကြသည်။ ၎င်းတို့ မှာ ရှင်တို ၊ ရှေးခေတ်ဂရိနတ်ဘုရားများ ၊ ရောမနတ်ဘုရားများ ၊ ဂျာမန်နတ်ဘုရားများ ၊ ဆလာဗစ်နတ် ဘုရားများ ၊ တရုတ်ရိုးရာကိုးကွယ်မှုများ ၊ မဟာယာနဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ တိဗက်တန်ဗုဒ္ဓဘာသာ ၊ ဟိန္ဒူဘာသာ နှင့် လက်သစ်ဘာသာ မဲ့ ယုံကြည်မှုများတို့ဖြစ်ကြသည်။ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်သူတို့သည် အားလုံးသော နတ်ဘုရားများကို အညီအမျှအစဉ်အမြဲ ကိုးကွယ်လေ့ မရှိပါ။ သို့သော်တစ်ခုတည်းသော နတ်ဘုရားကို ပူဇော်ပသသူတို့ရှိသည်။ အခြားကိုးကွယ်သူများထဲတွင် နတ်ဘု ရားအမျိုးမျိုးကို အချိန်အခါအလိုက် ပုံမှန်ကိုးကွယ်နေသူများလည်း ရှိသည်။ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်ခြင်းသည် ကိုးကွယ်မှု ပုံစံတစ်ခုဖြစ်ပြီး တစ်ဆူတည်းသောဘုရား ကိုသာ ကိုးကွယ်မှုနှင့်ဆန့်ကျင်လျက်ရှိသည်။ ယနေ့ကမ္ဘာပေါ်ရှိ ယုံကြည်မှုလွှမ်းမိုးထားခြင်း တစ်ခုဖြစ်သည်။ အချို့ဘာသာများတွင် ဝိက ကဲ့သို့သော နတ် ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့သည် ကြီးမားသော ဘုရားသခင်မှ ဆင်းသက်လာသည့် နတ်ဘုရားများဟု မြင်ထားကြ သည်။ == ဘုရားများနှင့် မြင့်မြတ်ခြင်း == နတ်ဘုရား ၊ ဘုရား နှင့် နတ်သမီးများ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်သောဘာသာများ၏ နတ်ဘုရားများသည် ဒဏ္ဍာရီတွင် ကိုယ်စားလှယ်တော်များ ဖြစ်ကြ သည်။ ဒဏ္ဍာရီထဲတွင် ၎င်းတို့သည် ကြီးမားသော သို့မဟုတ် လျော့နည်းသောအနေအထားများဖြင့် မျိုးစုံသော အရေးပါမှုများကို ပုံဖော်ထားကြသည်။ ၎င်းတို့တွင် တစ်ဦးချင်းအလိုက် ကျွမ်းကျင်မှုများ ၊ လိုအပ်မှုများ ၊ ဆန္ဒများနှင့် သမိုင်းများရှိသည်။ ဤဘုရားများသည် ၎င်းတို့၏ ပုဂ္ဂိုလ်ရေးစရိုက်လက္ခဏာများတွင် တစ်ခါတစ်ရံလူများနှင့် အသွင်သဏ္ဌာန်တူသည်ဟု မြင်တွေ့ရသည်။ သို့သော် ၎င်းတို့တွင် တစ်ဦးချင်းအ လိုက်တန်ခိုးများ ၊ စွမ်းရည်များ ၊ ဉာဏ်ပညာသို့မဟုတ် အကြားအမြင်များရှိကြသည်။ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှုသည် များစွာသော ရိုးရာကိုးကွယ်မှုများတွင် ပါဝင်ကြသော သဘာဝ သစ်ပင်တောတောင်များကို ကိုးကွယ်သည့် ယုံကြည်မှုများနှင့် ပြတ်သားစွာ ခွဲခြား၍မရပါ။ နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးများကို ကိုးကွယ်မှု၏ ဘုရားများသည် များစွာသော ကိစ္စရပ်များတွင် သဘာဝလွန်ပုဂ္ဂိုလ်များ သို့မဟုတ်ဝိညာဉ် များ၏ စဉ်ဆက်မပြတ်ရှိနေသော အမြင့်ဆုံးအစီအစဉ်များဖြစ်သည်။ ၎င်းတို့တွင် ဘိုးဘွားစဉ်ဆက်များ၊ မကောင်းဆိုးဝါးများ၊ ဖန်ဆင်းထားသူများနှင့် အခြားသောပုဂ္ဂိုလ်များ တို့ပါဝင်သည်။ အချို့သော ကိစ္စရပ်များတွင် ထိုဝိညာဉ်များကို ကောင်းကင်သို့မဟုတ် မြေကမ္ဘာအောက်ဟူ၍ အမျိုးအစားများခွဲခြားထား ပြီး ယင်းဝိညာဉ်များ အားလုံးတည်ရှိနေခြင်းကို ယုံကြည်ခြင်းသည် ယင်းတို့အား ကိုးကွယ်သည်ဟု အဓိပ္ပါယ်သက် ရောက်ခြင်းမဟုတ်ပါ။ == နတ်ဘုရားအမျိုးအစားများ == နတ်ဘုရားများ၏ ပုံစံအမျိုးမျိုးကို နတ်ဘုရားအမျိုးမျိုးတို့ကို ကိုးကွယ်မှုများတွင် ရံဖန်ရံခါတွေ့ရသည်။ မိုးကောင်းကင် ဘုရား