mıştı. Çocuklar kendileri için, kendileri yaratmışlardı. 
Bütün çocuk oyunlarını, çocuklar kendileri yaratmışlardı. 
Sonradan yaratılmaya çalışılan o "çocuk edebiyatı" deyi­
mini biz uydurduk. Çocukları insan saymadı ğımızdan. 
Biz köyde bütün oyuncaklarımızı da kendimiz yapardık. 
Hele kokulu hayıt çalısından bir deve yapardık ki, daha o 
koku, o deve düşler ime giriyor. 
Bu destanlarla büyüdüm. İşte bunun içindir ki, ka­
ramsar değilim. Yaşam, doğa alçakgönüllü ve kendisi gi­
bidir. Doğada her şey yalın, her şey aydınlıktır. Bataklıklar 
doğanın hastalığıdır, ama doğa oraya da bir can vermiş, 
orayı da elinden geldiğince çiçeklere, renklere, güzellik ­
lere boğmuştur. Bataklıklar doğanın kusuruysa doğa bu 
kusurunu bile güzelleştirmek için elinden geleni yapmış, 
bataklıklara en güzel, en iri katmer çiçekleri vermiştir. 
Kayaların üstünde dinledim büyük destanları, des­
tancıları... Destanlar , her yönleriyle insanlığın aynasıdır , 
diyeceğim, ama diyemiyor um. Bu ayna sözcüğünün ede­
biyatta öylesine canına okudular da... Epope insanlıktır. 
Eğer epopeler olmasaydı, insanlığımı, öğrenebildiğimiz 
kadar, öğrenmek kolay olmayacaktı. Belki de insanlığın en 
mükemmel yapıtları epopelerdir. Çünkü epopeleri bir kişi, 
beş kişi yapmamıştır, epopeleri tarih boyunca seyircile rle, 
dinleyicilerle birlikte büyük destancılar soyu yapmıştır. 
Hem de yüzyıllar içinde. Kim bilir, İlyada, Odys seia kağıda 
geçmeden kaç yüzyıl dilden dile Homerostan Homerosa 
dolaştı. Kim bilir bu büyük destanlara kaç milyon insan 
soluk verdi. Epopelerle büyüdüm, keskin mavi kayalık­
lar üstünde ... Açlık, yoksulluk, sıtma. Ama bir yandan da 
büyük destancı Murtaza Ağa, uzun, ince, güzel yüzüy­
le, olgun, doğa gibi yalın... Sazının üstüne yumulur , des-
94