Cim 
 
Nakkaş soyunun hakl ı ve ezeli korkusu körlük endi şesi yüzünden bir dönem Arap nakka şlar ın gün do ğarken 
bat ıya, ufka uzun uzun bakt ıklar ı, bir as ır sonra Şiraz'da ço ğu nakkaşın sabahlar ı aç karn ına ceviz içiyle 
dövülmüş gül yapra ğı ezmesi yediklerini bilinir. Yine ayn ı dönem, Isfahanl ı yaşlı nakkaşlar ın vebaya yakalan ır 
gibi s ırayla yakaland ıklar ı körlüğün nedeni olarak gördükleri güne ş ışığı doğrudan çal ışma tahtalar ına değmesin 
diye, odan ın yar ı karanl ık bir köşesinde ve ço ğu zaman şamdanlar ın ışığında çal ışırlar ve Buhara'daki Özbek 
nakkaşhanelerinde, üstatlar gün sonunda Şeyhlerce okunmu ş bir suyla gözlerini y ıkarlard ı. Bütün bu usuller 
içinde körlü ğe en saf yakla şanı, tabii ki, Herat'ta, büyük üstat Behzat' ın hocas ı üstat nakka ş Seyyit Mirek 
taraf ından bulunan ıdır. Üstat nakka ş Mirek'e göre, körlük bir bela de ğil, bütün hayat ını onun güzelli ğine adayan 
nakkaşa Allah' ın vereceği son mutluluktur. Çünkü nak ış, Allah' ın âlemi nas ıl gördüğünü nakka şın aramas ıdır ve 
bu eşsiz görüntü, ancak yo ğun bir çal ışma hayat ından sonra gözler yorulup, nakka ş iyice y ıprand ığında ulaşılan 
körlükten sonra hat ırlanarak olur. Demek ki, Allah' ın âlemi nas ıl gördüğü bir tek kör nakka şlar ın haf ızalar ından 
anlaşılır, ihtiyar nakka ş, bu hayal kendine geldi ğinde, yani hat ıralar ve körlü ğün karanl ığı içinde gözünün 
önünde Allah' ın manzaras ı belirdiğinde, harika resmi el kendili ğinden kâğıda geçirebilsin diye, bütün hayat ı 
boyunca el al ıştırmas ı yapar. Dönemin Heratl ı nakkaşlar ı ve menk ıbeleri üzerine de yazm ış tarihçi Mirza 
Muhammet Haydar Duglat'a göre, üstat Seyyit Mirek, bu nak ış anlay ışına, bir at resmi çizmek isteyen nakka ştan 
misal de vermi ş. Buna göre en yeteneksiz nakka ş bile, kafas ının içi bombo ş olduğu için, t ıpkı bugünkü Frenk 
ressamlar ı gibi, bir ata baka baka at resmi çizerken bile, resmi haf ızadan yapar. Çünkü, ayn ı anda hem ata hem 
de üzerine at ın resmini çizdi ği kağıda kimse bakamaz. Önce ata bakar nakka ş, sonra akl ındakini hemen kâ ğıda 
çizer. Aradan göz k ırpacak kadar bir zaman bile geçse bile nakka şın kâğıda geçirdi ği, görmekte oldu ğu at değil, 
az önce gördü ğü at ın hat ıras ıdır ki, bu da en sefil nakka ş için bile, resmin ancak haf ızayla mümkün 
olabileceğinin kan ıtıdır. Nakkaşın faal meslek hayat ını, daha sonra gelecek mutlu körlü ğe ve körlerin hat ıralar ına 
bir haz ırlık olarak gören bu anlay ışın sonucu olarak, dönemin Heratl ı üstatlar ı, kitapsever şahlar ve şehzadeler 
için yapt ıklar ı resimleri bir el al ıştırmas ı, bir temrin olarak görür, çal ışmay ı, durmadan çizmeyi ve günlerce dur 
durak bilmeden şamdanlar ın ışığında sayfalara bakmay ı nakkaşı körlüğe götüren mutlu bir i ş olarak kabul 
ederlerdi. Üstat nakka ş Mirek, bütün hayat ı boyunca kimi zaman t ırnak, pirinç, hatta saç üzerine bütün 
yapraklar ıyla ağaçlar çizip körlü ğe kasten ve h ızla yaklaşarak, kimi zaman da mutlu ve güne şli bahçeler çizip 
karanl ığı ihtiyatla erteleyerek, bu en mutlu sona ula şacağı en uygun zaman ı aram ıştır hep. Yetmi ş yaşındayken 
Sultan Hüseyin Baykara kilit üzerine kilit saklad ığı hazinesinde birikmi ş binlerce kitab ın sayfalar ını, bu büyük 
üstad ı ödüllendirmek için ona açt ı. Üstat Mirek, silahlar, ipek ve kadife kuma şlar ve alt ın dolu hazine odas ının 
altın şamdanlar ının ışığında Heratl ı eski ustalar ın her biri birer efsane kitaplar ının harika sayfalar ına üç gün üç 
gece hiç durmadan bakt ıktan sonra kör oldu. Allah' ın meleklerini kar şılar gibi olgunluk ve tevekkülle kar şılad ığı 
bu yeni durumundan sonra, büyük üstat bir daha hiç konu şmam ış ve hiç de resim yapmam ıştı. Tarihi Ra şidi 
yazar ı Mirza Muhammet Haydar  Duglat bunu, Allah' ın ölümsüz zaman ının manzaralar ına kavuşmuş bir 
nakkaşın, s ıradan ölümlüler için yap ılan kitap sayfalar ına art ık hiçbir zaman geri dönememesiyle aç ıklar ve der 
ki: Kör nakka şın hat ıralar ının Allah'a ula ştığı yerde, mutlak bir sessizlik, mutlu bir karanl ık ve boş sayfan ın 
sonsuzluğu vard ır.