zamanı gelmiştir. Geleceğin yaratıcısı bizleriz! Size bütün sa­
mimiyetimle sesleniyor um!" 
"Çok adam kandırmak mümkün olur böyle," diye homur­
dandı Hüsamettin Bey. "Fakat sonra bu kalabalığı ne yapa­
caksın? Onlarla nasıl başa çıkacaksın? İstediklerini verebile­
cek misin bakalım?" 
"Onlara bir şey vermeyeceğim albayım. Onlara örnek ola­
cağım. Birer deneme tavşanı olmaktan kurtulmalan gerekiyor 
artık. Dünya artık ikiye ayrılmalı. Yeter derecede bir arada ya­
şandı. Descartes'ın kurallarına göre yaşamak isteyenler ayık­
lanmalı artık. Bu düzmece oyun sona ermeli. Kendi benliği­
mizi bulmalıyız. Yalvarıp yakarmaktan vazgeçmeliyiz. Rüya­
larımızı gerçekleştirmeğe çalışmamalıyız. Gerçekleri rüya 
yapmalıyız. Çelişkisiz, dikensiz ve düzgün rüyalanmızı yaşa­
malıyız. Sözümüzün eri olmalıyız: Kınlacak kafalan kırmalı­
yız. Bize acmmadığı için acımamalıyız. Dünyada çok yalan 
var albayım! Dünyaya katılmaya devam edersek bu yalanlar­
dan kurtulamayız . Kimin kime ihtiyacı olduğunu göstermeli­
yiz. Bütün Hikmetl erden usandım albayım. Beni oyuna getir­
diler; şimdi ellerinde beni mahkum ettirebilecek bir sürü de­
lil var. Belirsiz bir af sözüyle beni oyalıyorlar, kullanıyorlar. 
Sonuna kadar gidelim, bakalım ne olacak?" 
Albay düşündü. "Seni tam anladığımı söyleyemem oğlum 
Hikmet. Fakat, sanki bir şey varmış gibi öyle gürültü yapı­
yorsun ki..." 
Hikmet bir kahkaha attı: "Oyun albayım, oyun. Kimseye za­
ran yok. İsteyen seyreder, isteyen yanındaki kızı sıkıştınr, iste­
yen de oturanlann nasırlanna basarak çıkar gider. Gerçekten 
bir oyundur bu ve oyundan da gerçektir. Bir sürü laf kalabalı­
ğıdır. İçinde ne gerçek bir tabiat tasviri vardır, ne de derin bir 
ruh tahlili. Böyle ustalıklan, Descanesçı olmadıklarını sandık­
lan halde Descanesçı olanlara bırakıyorum. Siz benim oyunu­
mu seyretmek istiyor musunuz, istemiyor musunuz ?" 
350