İçeri girmeye, Irazm haline bakmaya kork uyordu . Daha doğru­
su yüreği götünnüyor du. Kapı üstüne kapanmca, hemencecik, 
titreye korka, Irazdan yana bakamayarak yatağını açtı girdi. Ya­
tağında bir zaman büzüldü kaldı. Karanlık kavuştu. Kalkıp 
lambayı yakmadı. Her gün karanlık kavuşur kavuşmaz yakar­
dı. Bugün bir türlü yakmaya eli vanruyord u. Yakınca o ölüm 
dirim kavgasında çırpınan yüzü görecekti. Karanlıktan da kor­
kuyordu. Ama, karanlık ışıktan daha iyiyd i. Karanlık, hiç ol­
mazsa, aralarına bir duvar gibi ger iliyordu. 
O gece Hatçenin gözlerine hiç uyku girmedi. İlk ışık pence­
renin tahta aralıkları ndan içeri sızarken kalktı. Iraz, olduğu kö­
şede duvara hafif bir gölge gibi yapışmıştı. Kıpırdamıyor du. 
Yalnızca beyaz başörtüsü belli oluyor , kirli duvarda sütbeyaz 
bir pencere gibi kalıyord u. 
Öğle oldu, Iraz gene aynı durum da. Akşam oldu gene öyle. 
O gece de Hatçe, birincisi gibi korkulu, yarı uyur, yan uyanık 
bir gece geçird i. 
Sabahleyin gene ışıklar sızarken gözleri şiş şiş uyanırken 
Irazm yanına vardı. Her şeye karar vermiş bir hali vardı. 
"Teyze!" dedi. "Kurban olayım teyzel Etme!" 
Kadının ellerine sarıldı: 
"Etme nolur!" 
Kadın, kocaman kocaman açılmış gözlerini onun üstüne 
çevir di. Gözler solmuş, bütün ışığını yitirmişti. Gözlerin hiç akı 
kalmamış, tüm karaya kesmişti. 
Hatçe dayandı: 
"Derd ini bana söyle, teyze," dedi. "Kurbanların olurum 
teyze. Dertsiz insan buraya düşer mi? Dertsiz insanın burada 
ne işi var? Öyle mi teyze?" 
"Ne diyorsun kızım?" diye iniedi Iraz . 
Hatçe, Irazın ağzını açıp bir laf etmesine sevind i. Üstünden 
büyük bir yük kalkmış gibiydi. 
"Neden böylesin teyze?" dedi. "Geldin geleli ağzını açma­
dm. Bir lokma ekmek de yem edin ." 
Iraz: 
"Benim oğlum memleketi değer di. Köyün yakışığıydı be­
nim oğlum. Çok mu?" dedi, sustu . 
215