Galiba hi�bir 'cemiyet'in i�inde Mustafa inan kendini ra­
hat hissetmiyordu. Oysa bu iilke Hindistan'a benziyordu: 
Kastlardan ge�ilmiyordu. insan Jann giyimi bile buna gore 
degi�iyordu. Bu k1hklar pahah-ucuz, zengin-fa kir ayr1mlan­
nm da otesindeydi. Bir 'koylii k1hg1' vard1, 'ta�rah k1hgi' var­
di. Sivillerin, bir bak1ma iiniformala rla ayr1lmas1, belki diin­
yamn hi�bir iilkesinde boyle belirgin degildi. Mustafa inan 
gibi, ilkokulu Adana'da okuyan Cahit Arf anlabyor: "Biitiin 
Adana'mn durumu, bizim sm1f talebesinin giyiminden anla­
�1labilirdi. :;lalvarhlarm yamnda, k1sa pantolonlu bahriye ya­
kah memur �ocuklan vardi. Fakat memur �ocuklan ilkokulu 
'Sultani'nin ilk k1smmda okuduklan i�in, bu fark daha �ok 
ortaokulda meydana �1kardi. Ayr1 milletlerin birarada oku­
yan �ocuklan gibiydiler. Birinciler, yani bahriye yakah-k1 sa 
pantolonlu olanlar, muhallebi �ocuklany d1; �alvarhlar da 
ikinci s1m f vatanda�. Aralarmda pek arkada�hk olmazdi. Bir 
de, bu iki ziimrenin, daha dogrusu milletin arasmda baglay1-
c1 bir s1mf vard1: Yerli halktan memurluk yapanlarm �ocuk­
lan." Peki bunlar nas1l giyinirdi? Cahit Arf giiliiyor: ":;lalvar­
la k1sa pantolon aras1 bir �ey: bir �e�it uzun pantolon giyer­
lerdi bu �ocuklar:" 
Mustafa inan herhalde uzun pantolon giymi�ti. :;limdi bu 
ziimrenin de yabanc1s1yd1 arbk. Belki de ger�ek ki�iligini Ca­
hit Arf gibi ender arkada�la nnm yanmda, biraz gosteriyor­
du. "Ben ondan bir ya� biiyiiktiim," diyor Cahit Arf, "Fakat, 
Miihendis Mektebi'nin daha ii�iincii sm1fmda Kerim Bey'in 
'do�enti' olan Mustafa, benden olgundu." 
"Peki Mustafa inan kimsenin i�ine kan�ma yan, kendi 
halinde bir bilim adam1 m1yd1?" diye sordu profesor. "Yapbk­
lanna bak1hrsa pek oyle goriinmiiyor," dedi gen� adam. "Go­
riinii�te ihtirass1z, ba�kalarma bir �ey kabul ettirme �aba­
smda olmayan 1hmh bir insand1 Mustafa. Ayaga kalkb, 
alayc1 bir giiliimseyi�le delikanhya bakb: "Peki hi� mi ihtira-
136