Ulaklar gibi kitab ın yap ımı da h ızland ı. Bazen elli dokuzuncu yaprakla yüz altm ış ikinci yaprak karl ı bir gece 
kurt ulumalar ının işitildiği bir kervansarayda kar şılaşır, yarenlik ederken ayn ı kitap için çal ıştıklar ını anlay ıp, 
odalar ından ç ıkar ıp getirdikleri sayfalar ın hangi mesnevinin neresine dü ştüğünü, birbirlerine göre yerlerini 
anlamaya çal ışırlard ı. 
Bugün bitirildi ğini kederle i şittiğim bu kitab ın bir sayfas ında da ben olacakt ım. Ne yaz ık ki soğuk bir k ış 
günü beni ta şıyarak kayal ık geçitlerden geçen Tatar ula ğın yolunu haramiler kesti. Önce dövdüler zavall ı Tatar' ı, 
sonra harami usulünce soydular, ırzına geçip imans ızca öldürdüler. Bu yüzden ben de bilmiyorum hangi 
sahifeden dü ştüğümü. Sizden ricam bana bak ıp bunu söylemeniz: Acaba Leyla'y ı çad ırında çoban k ılığında 
ziyaret eden Mecnun'a gölge mi olacakt ım? Umutsuz inançs ızın ruhundaki karanl ığı anlatay ım diye gecenin 
içine mi kar ışacakt ım? Bütün cihandan kaç ıp denizler a şıp, kuşlar, meyvelerle dolu bir adada huzur bulan iki 
sevgilinin mutlulu ğuna eşlik etmek isterdim! Diyar- ı Hind'i fethederken basma güne ş geçip günlerce burnu 
kanaya kanaya ölen İskender'in son anlar ına gölge olmak isterdim. Yoksa o ğluna aşk ve hayat nasihatlar ı veren 
baban ın gücünü ve ya şını ima etmeye mi yarayacakt ım? Hangi hikâyeye mana ve zarafet katacakt ım? 
Ulağı öldürüp, beni yanlar ına al ıp dağ şehir demeden gezdiren haramilerden biri, arada bir k ıymetimi 
biliyor, bir a ğaç resmine bakman ın, bir ağaca bakmaktan daha ho ş olduğunu anlayacak kadar incelik 
gösteriyordu, ama bu a ğacın hangi hikâyenin parças ı olduğunu bilmedi ği için çabuk s ıkılıyordu benden. Beni 
şehir şehir gezdirdikten sonra korktu ğum gibi y ırtıp atmad ı bu haydut, bir handa ince bir adama bir testi şaraba 
satt ı. Geceleri bazen a ğır bir mum ışığında bana bakard ı bu zavall ı ince adam. Kederden ölünce mallar ını satt ılar. 
Beni alan üstat meddah sayesinde tâ İstanbul'a kadar geldim. Şimdi çok mutluyum, bu gece burada Osmanl ı 
Padişahı'nın siz mucize elli, kartal gözlü, çelik irad eli, zarif bilekli, hassas ruhlu nakka şlar ı ve hattatlar ı aras ında 
olmakta şeref duyuyorum ve Allah a şkına, bir üstat nakka şın duvara ass ın diye beni kötü kâ ğıda alelacele 
çizdiğini söyleyenlere inanmay ın diye yalvar ıyorum. 
Bak ın ne yalanlar, ne iftiralar, ne pervas ız yak ıştırmalar daha var: Dün gece ha ni buraya duvara bir köpek 
resmini as ıp bu edepsiz köpe ğin serüvenlerini hikâye etmi şti ya üstad ım, bu arada, Erzurumlu bir Husret 
Hoca'n ın serüvenlerini anlatm ıştı ya! Şimdi Erzurumlu Nusret Hoca Hazr etleri'ni sevenler bunu yanl ış anlam ış; 
sözümona biz ona laf dokunduruyormu şuz. Biz büyük vaiz Efendimiz Hazretleri'ne babas ı belirsiz diyebilir 
miyiz? Hâ şa! Hiç akl ımızdan geçer mi? Bu nas ıl bir fitne sokmak, ne pervas ız bir yak ıştırmad ır! Madem 
Erzurumlu Husret, Erzurumlu Nusret ile kar ışıyor, ben size Sivasl ı Şaşı Nedret Hoca'n ın ağaç hikâyesini 
anlatay ım. 
Bu Sivasl ı Şaşı Nedret Hoca da güzel o ğlanlar ı sevmekle nak şetmeyi lanetlemekten ba şka, kahvenin Şeytan 
işi olduğunu, içenin Cehennem'e gidece ğim söylüyormu ş. E Sivasl ı, sen benim şu koca dal ımın nas ıl eğildiğini 
unuttun mu? Size anlatay ım, ama kimseye söylemeyece ğinize yemin edin, çünkü Allah kuru iftiradan saklas ın. 
Bir sabah bir bakt ım, maşallah ı var, minare boylu, aslan pençe dev gibi bir adam ile yukar ıda ad ı geçen benim bu 
dala ç ıkıp gül yapraklar ımın aras ına gizlenmi ş, afedersiniz tak ır tak ır iş görüyorlar. Sonradan Şeytan oldu ğunu 
anlad ığım dev bizimkini becerirken güzel kula ğını hem şefkatle öpüyor, hem de içine f ısıldıyor: "Kahve 
haramd ır; kahve günaht ır..." diye. Kahvenin zarar ına inanan, güz dinimizin buyruklar ına değil Şeytan'a inan ır 
ona göre. 
Bir de son olarak Frenk nakka şlar ından söz edece ğim ki, onlara özenen soysuz varsa ibret als ın. Şimdi bu 
Frenk nakka şlar ı, krallar ın, papazlar ın, beylerin, hatta han ımlar ın yüzlerini öyle bir nak şediyorlar ki, o ki şiyi