imtihan giinleri sabah saat sekizde kiirsiiye gelirdi. Guru­
rundan olacak, bizim saat dokuzda gelmemizi de yad1Tgam 1-
yormu� gibi goriiniirdii. Evet gururluydu Mustafa inan: 
asistanlannda her zaman saygi uyand1rm1�ti. Bununla bir­
likte 'd1� kuvvetler'e kar�1 davram �lannda 'a�1k sistem'i ter­
cih ederdi. Bir gi.in aym asistana, "Yal�m Bey bana yiiz lira 
bor� verebilir misin?" demi�ti; koca Mustafa inan, bir asista­
mndan bor� istemi�ti, hem de yi.iz lira. K1saca 'a�1k sistem'in 
adam1yd1; heyecamm ve soziinii kimseden esirgemiyordu. 
'A�1k sistem'de insan her tiirlii �evreye a�1kti, her ortama 
girebilirdi; Mustafa inan da toplumun her katmdan dostlar 
edindi, aydm �evrelerin aramhr adam1 oldu k1sa sure i�inde, 
bir�ok 'iistad' ile tam�t1. 
"Bunlann �ogu, bana kahrsa, felsefe ya da edebiyat dai­
relerine tayin edilmi� memurlara benziyordu, dedi orta ya�­
h profesor, "Kimse kendi konusunu fazla sevmiyordu; hatta 
Mustafa kadar sevmiyordu. Mustafa onlara, 'hali vakti yerin­
de kimseler' olduklan i�in ve kendisi de hala asistanlarmdan 
yi.iz lira bor� isteme durumunda oldugu i�in, biraz ozeniyordu 
o kadar. Bu insanlar hence kahplanmn k1yafetlerinin adam1 
degillerdi. insam, rahat ve kolay bir omiir siirmeye ozendiri­
yorlard1 . Kendi konularm1 ya da ba�ka konulan hi� dert et­
mezlerdi. Uzun sofralarm �evresinde hafif ve siiriikleyici ko­
nulardan sozetmeyi severlerdi. Mesela Divan �iiri gibi, her za­
man iizerinde konu�tuklan bir konuda bile Mustafa kadar he­
yecanh olduklan soylenemezdi. Kimse Mustafa gibi, '1;)ikayet­
name' yazan Fuzuli'nin 'ruh haleti'ni merak etmiyordu." 
Mustafa Bey'in arkada�1 �oktu. Bir zamanlar ders �ah�ti­
gi eski okul arkada�la nyla da bulu�urdu Mustafa Hoca; mii­
hendislik yaparken ba�1 s1k1�an da Teknik Mekanik kiirsii­
siine ko�ard1. Bazen de, Hocamn sanki hi� i�i yokmu� gibi, 
onu �agmp ak1l sorarlard1. Mustafa 'herkesin dostu' degil 
mi? Ba�ka ne i�i olur? Hepsi ba�ka bir akmt1ya kaptirm 1�ti 
133