"Zarif Efendi'yi Allah' ın meleklerine teslim ettikten sonra," dedim dü şünceli bir şekilde, "son vakitlerinde 
merhumun bana söyledi ği sözler, bir kurt olup içimi kemirmeye ba şlad ı. Son resim için elimi kana bulam ış 
olmak o resmi gözümde büyütmü ştü. Kitap için art ık hiçbirimizi evine ça ğırmayan Eni ştene, bu son resmi bana 
göstersin diye gittim. Resmi göstermedi ği gibi, her şey güllük gülistanl ık gibiymi ş gibi davrand ı bana. Uğruna 
adam öldürecek kadar esrarl ı ne bir resim varm ış, ne de ba şka bir şey! Beni bu kadar küçümsemesin, önemsesin 
diye ona Zarif Efendi'yi öldürüp kuyuya att ığımı itiraf ettim. Beni önemsedi, ama küçümsemeye devam etti. 
Oğlunu küçümseyen baba olamaz. Büyük Üstat Osman bize çok k ızard ı, çok döverdi; ama bizi hiç 
küçümsemedi. Ona ihanet etmekle hata etmi şiz kardeşlerim." 
Ölüm yata ğında son sözlerimi dinler gibi gözlerime dikkat kesilen karde şlerime gülümsedim. Ölen bir 
kardeşin hissedece ği gibi, ben de onlar ın gittikçe bulan ıklaşarak benden uzakla ştıklar ını görüyordum. 
"İki şey için öldürdüm Eni şteni. Büyük Üstat Osman' ı, Frenk nakka şı Sebastiano'yu maymun gibi taklide 
zorlad ığı için. Bir de zaaf gösterip ona üslubum var m ı? diye sordu ğum için." 
"Ne dedi?" 
"Varm ış. Ama onun için bu bir hakaret de ğil, övgüydü tabii. Birden utançla, acaba benim için de bir övgü 
mü diye dü şündüğümü hat ırlıyorum: Hem üslubu bir çe şit soysuzluk, bir şerefsizlik gibi görüyorum, hem de 
içimi bir kurt kemiriyor. Bir üslubum olmas ın istiyorum, ama Şeytan k ışkırtıyor, merak da ediyorum." 
"Herkes gizliden gizliye bir üslubu ol sun ister," dedi Kara ukalaca. "Padi şahımızın istediği gibi bir portresi 
de yap ılsın ister herkes." 
"Bu karşı konulamayacak bir hastal ık m ı?" dedim. "Bu hastal ık yay ıldıkça Frenk üstatlar ının usûllerine 
hiçbirimiz kar şı duramayaca ğız." 
Ama kimse dinlemiyordu beni: Kara, Şah' ın k ızına aşkını erken ilan etti ği için on iki y ıl Diyar ı Çin'e 
sürgüne giden mutsuz Türkmen Beyinin hikâyesini anlat ıyordu. On iki y ıl hayallerini kurdu ğu sevgilisinin bir 
portresi de olmad ığı için, Cinli güzeller aras ında kendi sevgilisinin yüzünü de unutuyor, a şk ac ısı Allah' ın 
çektirdiği derin bir çileye dönü şüyordu. Ama bu anlatt ığının kendi hikâyesi oldu ğunu hepimiz biliyorduk. 
"Enişten sayesinde art ık hepimiz bu portre laf ını öğrendik," dedim. "Bir gün kendi hayat ımızı korkmadan 
kendi hayat ımız gibi anlatmay ı da öğreniriz, in şallah." 
"Bütün masallar, herkesin masal ıdır," dedi Kara. "insan ın kendinin de ğil." 
"Bütün nak ış da Allah' ın nakşıdır," diye Heratl ı şair Hatifi'nin m ısralar ını tamamlad ım ben. "Ama Frenk 
üstatlar ının usûlleri yay ıldıkça herkes ba şkalar ının masal ını kendi hikâyesi gibi anlatmay ı marifet sanacak." 
"Şeytan ın da istedi ği tam budur." 
"B ırak ın art ık beni," diye bütün gücümle ba ğırdım. "Son bir kere daha âlemi seyredeyim." 
Ödlerinin koptu ğunu görünce içime bir güven do ğdu. 
Önce Kara toplad ı kendini: "Son resmi ç ıkaracak m ısın?" 
Öyle bir bakt ım ki Kara'ya, ç ıkaracağımı hemen anlad ı, beni b ırakt ı. Kalbim h ızla atmaya ba şlad ı. 
Çoktan anlam ışsınızdır sözümona saklamaya çal ıştığım kimliğimi. Yine de, Heratl ı eski üstatlar gibi 
davranmama şaşmay ın hiç:  
Onlar imzalar ını kim olduklar ı bilinmesin diye de ğil, ustalar ına ve kurallara olan sayg ılar ından gizlerlerdi. 
Elimde kandil, tekkenin kapkaranl ık odalar ı aras ında kendi solgun gölgeme yo l açarak heyecanla yürüdüm. 
Gözlerime karanl ığın perdesi inmeye ba şlam ış m ıydı, yoksa bu odalar ve sofalar m ı bu kadar karanl ıktı? Kör 
olmadan önce daha ne kadar vaktim, günüm, haftam vard ı? Gölgem ve ben durduk, mutfa ğın hayaletleri içinde, 
tozlu dolab ın temiz kö şesinden kâ ğıtlar ı alıp h ızla geri döndük. Kara, tedbirli olmak için beni takip etmi şti, ama 
hançeri almam ıştı yanma. Kör olmadan hançeri al ıp onu da kör etmek ister miydim? 
"Kör olmadan şunu bir daha gördü ğüm için memnunum," dedim gururla. "Sizin de bunu görmenizi 
istiyorum. Bak ın şuna."