kuvvet nedir? diye soranm. Leonardo Da Vinci aym soruyu 
be� yiiz y1l once sormu�tu. Leonardo bir�ok �eyi birden me­
rak eden evrensel bir deha yd1. Bu konuda, kuvvet biitiin ya­
ratiklan 'durum' ve '�ekil' degi�tirmeye zorlar," diyor. Bu 
ciimle ile Leonardo Mekanik (durum degi�tirme, yani ha re­
ket) ile Mukavemet (f.'ekil degi�tirme) konulanm ozetliyor. 
"Ka� giindiir tekrarlay1p duruyoruz: Mustafa inan kendi 
konusuna matematik kavramlar getirmek isterdi, diyoruz; 
iilkede bunu yaymak i�in �aha gosterdi, diyoruz. Peki bunu 
nas1l yapti? Evet 'Kuvvet' fiziksel bir deyimdi; ama aym za­
manda matematik bir anlam1 da vard1: Kuvvet bir vektordii, 
yani kuvvetin bir dogrultusu, bir yonii ve bir �iddeti 
biiyiikliigii- vard1. Mekanik derslerine Mustafa vektor cebri 
ile ba�lard1. Peki vektor neydi? Belirli bir dogrultusu, belirli 
bir yonii ve belirli bir �iddeti olan her �ey vektordii: H1z bir 
vektordii, ivme bir vektordii. 
"Ben de Mustafa gibi oldum, diye giiliimsedi orta ya�h 
profesor, "Herkese her �eyi ogretmek istiyorum. Galiba Mus­
tafa'nm ya�antismm heyecanma kap1ld1m da onun gibi bii­
yiik bir ogretmen olmad1g1m1 unutuverdim. Bir de �eyi unut­
tum; insanlanm1zm heniiz soyut kavramlardan ho�lanmad1-
gm1 unuttum. Elle tutulur- gozle goriiliir �eylerden ho�land1-
gm1 unuttum. Hi� olmazsa 'Kuvvetli' bir adam goriiyorlar da 
'Kuvvet'i dii�iinebiliyorlar. Bu 'vektor' denilen ve ne yenilir 
ne i�ilir olmayan nesneyi ne yapsmlar?" i�ini �ekti: "Daha 
i�in ba�mda 'Kuvvet' ile arkada�1 'Vektor'e yenildik. Bu i�in 
sonunu nas1l baglayacag1z bilmem ki. Neyse biraz da ha sab­
redelim: 
"Efendim, elastik dedigimiz cisim, d1� kuvvetlerin etki­
siyle �ekil degi�tirirken baz1 kanunlara bagh kahr. i�te 
'Elastisit e' bu �ekil degi�tirme olaymm teorisi ile ugra�ir, bu 
kanunlan bulmaya �ah�ir. Bir cisim d1� kuvvetlerin etkisiyle 
�ekil degi�tirirken neler olur, onunla ilgilenir. Bu '�ekil de-
191