Yaa kınalı kızım. Senin hiç suçun yok. O gavur yapılı İnce Me­
med vurdu elin oğlunu. Senin üstüne atıyorlar. O gavur yapılı 
İnce M eli} ed yok mu yıktı evimi ... Senin için iyi bir arzuhal yaz­
dıracağım kınalı kızım. Gidip ağlayacağım arzuhalciye. Ben gi­
diyorum kınalı kızım." 
Köyden getirdiği yiyecek dolu çıkını pencereden uzattı. 
"Ben arzuhaleiye gidip her şeyi yazdırırım . Hükümet 
okursa onu, senin suçun olmadığını anlar. .. Hükümet de in­
san ... Onun da merhameti var. Suçsuz yere ne diye seni yahr­
sın!" 
Anasının gelmesi, onun biraz içini açtı. Hatçe ilk olaraktır 
ki, farkına vardı: Yeni yapılmış bir evin pınl pınl, kırm ızı, temiz 
kiremitleri, onun arkasında caminin kubbesi, bir kalem gibi in­
ce, dümdüz, sütbeyaz minaresi, heride duvarın dibinde kalın 
yapraklı bir de incir ağacı, ondan heride de koskocaman, tozlu 
bir avlu, avluda oraya buraya giden insanlar görülüyordu pen­
cereden ... Memed, her şeyi anlamış, kırmızı kiremidin güzelli­
ğini, pınltısını söylemişti. 
Gardiyan geldi kapıyı açtı. Çok sinirli bir adamdı. Sertçe: 
"Dışanya çıkıp hava alabilirsin," dedi. 
Öğle, akşam kapıyı birer kere açar, onu dışan çıkanrdı. 
Şimdiye kadar dışan da çıktığ ının farkında değildi. Dünyaya 
yeniden kavuşmanın sevincini duydu . 
Hapisanenin büyük kapısıyla onun koğuşunun yan pence­
resi karşı karşıyaydı. Bir iki mahpus onu açılmış, dünyayla az 
çok ilgili görünce ona seslendiler: 
"Bacı be! Aldırma bacı be! İnsan olanın başına her şey gelir. 
Haklamışsın herifi. Yaşşa hacı! Yaşasın kara sevda !" 
Hatçe cevap verm edi. İçeri girdi. Memedi düşünmeye baş­
ladı ... 
Ana, arzuhaki sarhoş Deli Fahriye gitti . Deli Fahri, yıllar 
önce, zabıt katipliğinden rüşvetten dolayı kovulmuşt u. Kovul­
duğu günden beri de arzuhaleilik ediyordu . Arzuhalcilikten, 
zabıt katipliğinden kazandığının iki üç misli kazanıyordu. 
"Avukattan daha dirayetlid ir," diye de ünü yayılmış tı. Gece 
gündüz sarhoştu. Dilekçeleri sarhoş sarhoş yazar dı. 
Deli Fahri, başını daktilonun durduğu kirli masaya koy-
151