Iraz Memeele yardım ediyordu. Az zaman içinde tüfeğini 
soğutup, içindeki kurşunu çıkardı. Memed tüfeğini yeniden eli­
ne alınca sevindi. Akşama doğru nedense, ötekiler ateşi kestiler. 
Bu, Kara İbrahiınin bir taktiğiydi. Onlar çekildi olacaklar , çar­
pışmadan vazgeçmiş gibi yapacaklar , sanlan da yerini terk edip 
kaçmaya çalışacak, onlar arkasından yüklenecekler di. Memed 
bunu çaktı. 
Onlar çekiliyor lardı. Sürünerek aşağı aktıkları belli oluyor­
du. Bozguna uğratmak gerekti onlan. Çekilirken yüklenmek, 
karşı tarafm bozguna uğraması için birebird i. Memed bağırarak 
olduğu yerden fırladı aralanna doğru. Hatçe arkasından ferya­
dı bastı. Aldırmadı. Memedin arkasından geldiğini, kurşun 
yağdırdığını görenler tam bozguna uğradılar. Aşağı kaçışmaya 
başladılar. Gün batıncaya kadar Memed arkalanndan gitti. Geri 
döndüğünde gece yanyı buluyordu. Memed gelir gelmez, Hat­
çe ağlayarak boynuna sanldı. Ha bire ağlıyor , durmuyordu. 
Iraz onu tuttu hızla çekti: 
"Ne derdin, kör olası? Kıyamet mi koptu? Ne var? Eşkıya­
lık bu! Eşkıya kansı her şeye katlanacak. Kes sesini. Kör olası 
seni. Çocuk kurtardı da seni başına bela mı aldı?" 
Memed soluk soluğaydı: 
"Size bir şey diyeceğim," dedi, dura d ura. 
Iraz: 
"De!" 
Memed: 
''Burada kalırsak işimiz duman. Kaçmalı, izimizi yitirmeli­
yiz. Ca runız ı dişinize takın. Alidağına kadar yüreyeceğ iz. Dört 
bir yanımız candarma dolu. Çare yok. Bir haftalık yiyeceğimiz 
var. İki günde Alidağını tutanz. Bir evimiz olur. Ben bir yer bili­
yorum. Kimse de bilmez orayı. Geyik avlarken bir yaralı geyik 
düşmüştü de, ben de oradan biliyorum. Orada yaşanz. Ömrü­
ınüzün sonuna kadar yaşan z." 
Hatçe: 
"Ömrümüzün sonuna kadar değil, affa kadar. M çıkacak­
mış önümüzdeki yıl. Hükümetimizin kurulduğu gün. Affa ka­
dar." 
Memed: 
392