Bu tarrakan ın ortas ında, matemin bu kadar gürültülü ve böyle 
kamusal bir hal almas ını yad ırgayan Rose oturuyordu tüyleri 
diken diken. Sürekli kayna şan kalabal ığın içine at ılm ış gibi hisse-
diyordu kendini. Tam bir uyum ve şaşmaz bir ak ışkanl ık vard ı 
odada. Giden her misafirin yerine bir yenisi geliyordu. Koltukla-
ra, kanepeye, yer minderlerine tünüyorlard ı, omuzlan de ğecek 
kadar yak ın. Sessizce selamla şıyor, konu şmadan anla şıyorlard ı. 
Tek başlar ına son derece sessiz, birlikte yas tutarken son derece 
gürültücü olan bir dolu kad ın. Rose bunlardan tedirgin oladursun, 
Armanuş yas töreninin kurallar ını seçmeye ba şlam ıştı bile: Evde 
yemek pi şirilmediğini anlam ıştı mesela; her misafir bir tepsi ye-
mek getiriyordu onun yerine. Öyle ki mutfak tencerelerle, sahan-
larla, türlü türlü tabaklarla dolmu ştu. Görünürde tuz, et, içki yok-
tu. Kokular gibi sesler de denetim alt ındayd ı. Müziğe izin yoktu: 
televizyona, radyoya... Akl ına Johnny Cash dü ştü Armanu ş'un. 
Johnny Cash dü şünce de Asya. Sahi, neredeydi o? 
Onu bir grup kom şuyla çevrelenmi ş halde kadife kanepenin 
köşesine ilişmiş buldu. Çenesini kald ırm ış, kaşlar ını çatm ış, belli 
ki düşüncelere dalm ıştı. Bak ışlar ı ölüye m ıhlanm ıştı. Ara ara, 
kuzguni saç tutamlar ını çekiştiriyordu dalg ın dalg ın. Armanu ş 
tam onun yan ına gidecekti ki, Zeliha Teyze'nin usulca k ızının ya-
nına çöktüğünü ve anla şılmaz bir yüz ifadesiyle kula ğına bir şey 
fısıldad ığını gördü. 
Her ne dediyse Asya'n ın yüzü döndü. 
Divanda boylu boyunca uzan ıyordu ölü. 
Durmadan inleyip a ğlayan kad ınlar aras ında sessizce oturu-
yordu Asya, yüzünden renk çekiliyordu. Y ıllanm ış bir s ırrı fısıl-
dıyordu Zeliha Teyze kulaklar ına. 
"Sana inanm ıyorum," dedi Asya aniden hiddetlenerek. 
"İnanmak zorunda de ğilsin," diye m ırıldand ı Zeliha Teyze 
 alabildiğine sakin. "Ama sonunda sana bir aç ıklama yapmam ge-
rektiği kafama dank etti. Şimdi yapmazsam bir daha yapamam. 
Ya şimdi söylemeliyim ya hiç. Öldü çünkü. Gömülmeden evvel 
bilmeye hakk ın var..." 
Hareket edebilmek için bu cümleyi duymay ı bekliyormu ş gi-
bi ayakland ı Asya. Gözlerini cesetten ay ırmadan ve hiç ama hiç 
kimseyi umursamadan, yürüdü divana do ğru. Demek cennetin as-
ma bahçeleri gibi mis kokulu, kat ıksız ve yemye şil bir defne sa-
bunuyla tepeden t ırnağa temizlenen; oyulup, durulan ıp, itinayla 
silinen; üç parçal ı kefene sar ılmadan evvel musalla ta şının üze-
rinde kurumaya b ırak ılan ve ihtiyarlar ın ayn ı gün ivedilikle gö-
mülmesi konusundaki ısrarl ı tavsiyelerine ra ğmen mezarl ığa de-
ğil, bizzat Kazanc ı hanesine götürülmek üzere cenaze arabas ına 
yerleştirilen; demek sandal a ğaçlar ıyla tütsülenen, a ğzına zem-
zem sular ı damlat ılan, çelik bir b ıçak ve iki kararm ış para alt ında 
hareketsiz boylu boyunca uzanan bu ceset, babas ıydı. 
Day ısı... babas ı... day ısı... babas ı... 
Asya başım kald ırıp, Zeliha Teyze'ye bakt ı. Birden onun bun-
ca zaman kendisine neden "teyze" denmesine itiraz etmedi ğini 
anlad ı. 
Teyzesi... annesi... teyzesi... annesi... 
Asya ölmü ş babas ına doğru bir ad ım att ı. Bir ad ım daha. Du-
man yoğunlaşmıştı. Odan ın bir yerlerinde Rose ac ıyla inledi. 
Sonsuz bir zincir halinde bütün di ğer kad ınlar da. Herkes ve her 
şey bir etki-tepki ve ezgi-ritim zinciriyle ba ğlıydı birbirine. İç içe 
geçmişti bütün hikâyeler, sahipleri ister fark etsin ister etmesin. 
Bu asla nihayete kavu şmayan silsilenin herhangi bir yerindeki bir 
atıml ık hareket, zincirin ba şka bir yerinde bir eylem peydahl ıyor-
du. Her yeni ses, ba şka bir yerde bir yank ı doğuruyordu. 
"Baba..." diye m ırıldand ı Asya. 
Evvela kelâm vard ı, der İslamiyet, her türlü varolu ştan ve 
varl ıktan evvel kelâm vard ı. 
Ne var ki Asya'n ın indinde babas ıyla ilişkisi-iüşkisizliği bu-
nun tam aksini içerir gibiydi. İlk başta kelâm ın kendisi de ğil, biz-