120 
 politikalar uygulanarak ülkemizin ‘’bilgi ekonomisi’’’ne dönüşümü önemli ölçüde başarmış ve 
böylece dünyadaki ana gelişme sürecinden kopmayarak 2050 perspektifinin gerektirdiği daha 
kapsamlı kapasiteleri yaratabilecek güçte olması stratej ik bir hedef oluşturmaktadır.  
Bu çerçevede, bir taraftan şirketlerin, kamu araştırma ve geliştirme kuruluşlarının ve 
üniversitelerin bilim ve teknoloji alanında sıçramalar yapmalarına, diğer taraftan da fırsat 
eşitliğinin, sosyal adaletin, orta ve düşük ge lirli kesimlerin güçlenmesinin, tarım başta olmak 
üzere geleneksel sektörlerin, KOBİ’lerin, bölgesel gelişme boyutunun ve kalkınma 
politikalarının diğer çeşitli gereklerinin  de gözetilmesine ihtiyaç bulunmaktadır.  
Bu önerilerin bir bölümünün Kasım 1989‘da Makine Mühendisleri Odası Sanayi 
Kongresi kitabında yayınlanan ‘’Bilimsel Ve Teknolojik Devrim Koşullarında Ekonomik 
Gelişme Ve Türkiye'nin Konumu’’’ başlıklı yazımda yer alması gelişme sürecini 
değerlendirilmesi ç erçevesinde ilginç bir olgu oluşturmaktadır.    
3. BİLGİ TOPLUMU  
Bilgi toplumu doğrudan bilgiye dayalı faktörlerin ekonominin ötesinde toplumsal 
faaliyet ve ilişkilerin büyük çoğunluğunda egemen olmasıdır. Bu konuda farklı görüşler 
bulunmakla birlikte kanımca  en gelişmiş ülkeler bile bugün bu aşamada değildir.  
Bilgi toplumunu salt ‘’bilgi ekonomisi’’’nin gelişmesini kendiliğinden izleyen bir 
aşama olarak almak da kısıtlayıcı olur.  
Bilgi toplumu yönünde gelişme sosyal, kültürel ve siyasal alanlarda da bilgiye  dayalı 
gelişmelerin belirginleşmesini, egemen olmasını gerektirmektedir.  
Diğer taraftan, bilgi dahil hiçbir olgunun ekonomiyi, hele toplumu tek başına nitelemesi, 
simgelemesi mümkün değildir. Kaldı ki günümüzde ekonomik, sosyal ve kültürel gelişme çok 
daha karmaşık, daha fazla faktör, bileşen içeren  bir niteliktedir.  
Bilgi toplumu olarak nitelenebilecek bir aşamada birey -toplum ilişkileri ve çıkarları 
dengesinin gelişmiş, sağlıklı, adil bir biçimde kurulmuş olması gerekir.  
Bilgi toplumu, toplumun kendi ni rasyonel ve özgürlükçü temellerde geliştirebilmesi 
aşamasına tekabül etmektedir. Bu çerçevede toplumun çoğunluğunu azınlık görüşünü bir 
kenara bırakmadan temsil eden bir siyasi irade ve mekanizmanın varlığının ne kadar önem 
taşıdığı açıktır.  
UNESCO’nun  bilgi toplumunun kritik bileşenleri arasında öne çıkardığı unsurlar ise 
şunlardır:  
❖ Kültürel çeşitlilik  
❖ Eğitime erişimde eşitlik  
❖ Kamusal bilgiye erişim olanağı  
❖ İfade özgürlüğü  
Nasıl bilgi ekonomisi dünyadaki bu açıdan elverişli koşul ve faktörlerden 
yararl anıyorsa, günümüzde bir ülkede bilgi topluma aşamasına gelinmesinin de gerektirdiği 
uluslararası faktörler bulunduğu düşüncesindeyim. Bilgi ekonomisi için olduğundan farklı 
olarak dünyada bugün bilgi toplumu açısından gerekli faktörlerin yeterince güçlü ol madığı 
kanısındayım. Bu durum aynı zamanda bu yöndeki çabaların arttırılmasının önemini de ortaya 
koymaktadır.