Kars'ın dertleri için ta İ stanbul'dan gelmesine memnun olduğ unu öğrendi. Yalın 
sözlerinde, konuş urkenki mağ rur halinde Ka'da saygı uyandıran soylu bir yan 
vardı. 
Adamın varlığ ının kendisine huzur verdiğ ini hissetmiş ti Ka. Almanya'da on iki 
yıl boyunca hissetmediğ i türden bu huzuru Ka kendinden güçsüz birisini anlayıp 
ona şefkat duymaktan hoş landığı zamanlardan hatırlıyordu. Böyle zamanlarda, 
dünyaya acıma ve sevgi duyduğ u adamın gözüyle bakmaya çalış ırdı. Ka bunu yapınca 
bitip tükenmeyen kar fırtınasından daha az korktuğ unu, uçuruma 
yuvarlanmayacaklarını, geç de olsa otobüsün Kars'a varacağ ını anladı. 
Otobüs karlar altındaki Kars sokaklarına saat onda, üç saat gecikmiş olarak girdiğinde Ka ş ehri hiç tanıyamadı. Yirmi yıl önce buraya buharlı trenle geldiğ i 
bahar gününde karş ısına çıkan istasyon binasının da, arabacının onu bütün ş ehri 
dolaştırdıktan sonra götürdüğ ü her odası telefonlu Cumhuriyet Oteli'nin de 
nerede olduğ unu çıkaramadı. Karın altında her ş ey silinmiş , kaybolmuş  gibiydi. 
Garajlarda bekleyen bir-iki at arabası geçmiş i hatırlatıyordu ama ş ehir yıllar 
önce Ka'nın gördüğ ünden ve hatırladığ ından çok daha kederli ve yoksuldu. Ka 
otobüsün buz tutmuş  pencerelerin- 
12 -Kars'a Gidiş  - 
den son on yılda Türkiye'nin her yerinde benzerleri yapılmış  beton apartmanları, 
her yeri birbirine benzeten pleksiglas panoları ve sokakların bir yanından öbür yanına gerilmiş  iplerin üzerine asılmış  seçim afiş lerini gördü. 
Otobüsten inip ayağ ı yumuşacık kara değ er değmez pantolonunun paçalarından 
keskin bir soğ uk girdi. İ stanbul'dan telefon edip yer ayırttığ ı Karpalas 
Oteli'ni sorarken otobüsün muavininden bavullarını alan yolcular arasında tanıdık yüzler gördü ama kar altında bu kiş ilerin kim olduklarını çıkaramadı. 
Otele yerleş tikten sonra gittiğ i Yeşilyurt Lokantası'nda yeniden gördü onları. 
Yıpranmış , yorgun, ama hâlâ yakış ıklı ve havalı bir erkekle, onun hayat arkadaş ı 
olduğu anlaşılan şişman ama hareketli bir kadın. Ka onları İ stanbul'dan, 
1970'lerin bol sloganlı siyasal tiyatrolarından hatırlıyordu: Adamın adı Sunay Zaim'di. Dalgın dalgın onları seyrederken kadının ilkokuldan sınıf arkada şı bir 
kıza benzediğ ini de çıkardı. Ka tiyatrocu çevrelerine özgü solgun ve ölü teni 
masadaki diğ er erkeklerde de gördü: Bu karlı Ş ubat gecesinde, bu unutulmuş  
şehirde, bu küçük tiyatro kumpanyasının ne iş i vardı? Yirmi yıl önce kravatlı 
memurların devam ettiğ i bu lokantadan çıkmadan önce Ka bir baş ka masada 
1970'lerin eli silahlı solcu kahramanlarından birini de gördüğ ünü sandı. 
Yoksullaş ıp soluklaş an Kars ve lokanta gibi, hatıraları da kar altında silinmiş  
gibiydi. 
Sokaklarda kar yüzünden mi kimse yoktu, yoksa bu donmuş  kaldırımlarda zaten 
hiçbir zaman mı kimse olmazdı? Duvarlardaki seçim afiş lerini, dersane ve lokanta 
ilanlarını ve valiliğ in yeni astığ ı, üzerinde "İ nsan Allah'ın Bir Ş aheseridir ve 
İntihar Bir Küfürdür" yazan intihar karş ıtı posterleri dikkatle okudu. 
Pencereleri buz tutmuş  yarı dolu bir çayhanede televizyon seyreden erkekler 
kalabalığ ını gördü Ka. Hafızasında Kars'ı özel bir yer yapan Rus yapısı eski taş  
binaları görmek biraz olsun içini rahatlattı. 
Karpalas Oteli Baltık mimarisiyle yapılmış  zarif Rus yapılarından biriydi. İ ki 
katlı, ince, uzun yüksek pencereli binaya bir avluya açılan bir kemerin altından 
geçilerek giriliyordu. Yüz on yıl önce at arabaları rahatça geçsin diye yüksek 
yapılan bu kemerin altından geçerken Ka belli belirsiz bir heyecan duydu, ama o 
ka- 13 ---------------------------------------------Kars a Gidiş -----------------------
---------------------- 
dar yorgundu ki üzerinde durmadı bunun. Gene de bu heyecanın Ka'nın Kars'a geliş  
nedenlerinden biriyle ilgili olduğ unu söyleyeyim: Üç gün önce Ka İ stanbul'da 
Cumhuriyet gazetesini ziyarete gittiğ inde gençlik arkadaş ı Taner'i görmüş , o da 
Ka'ya, Kars'ta belediye seçimleri yapılacağ ını, ayrıca tıpkı Batman'da olduğ u 
gibi Kars'ta da genç kızların tuhaf bir intihar hastalığ ına yakalandıklarını