180 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
"Ya Allahım, sen yardım et sürmelim," diye bağırdı. "Yusufu kuyucia koyma­
yan, sen yardım et!" 
Ayağa kalkabildi. Titriyordu. Bir iki adım attı, sallandı. Düşecekti. Tuttu 
kendisini. Yokuşun başının uzaklığını unutmuştu. Yanında yönünde bir değnek 
aranıyordu . Ah bir değnek olsaydı. Yokuşu da çıkmak iş miydi? 
Ağır ağır yere çöktü. Değnek olmayınca ayakta durulur muydu? Güneşe 
baktı. Gözleri kamaştı, yandı. Gözlerini iyice açarak, tam güneşin ortasına bir 
daha baktı. Öğle olmuştu. Uzunca Ali neredeyse gelecekti. Gelmez olsun. Gelip 
burada biçare, zavallı, eli ayağı tutmaz, yokuşun ortasına ölü gibi yapışmış bir 
Meryemce görecekti. Görmez olsun. Ayakları kırılsın. Şişsin. Bir daha ona mer­
hem mi? Kurban olsun merheme. Ayağına vurunca merhemi cirit atı gibi oldu. 
Nerdeyse şimdi gelip yetişecekti. 
Emeklerneye başladı. Ölecek, ama yokuşun başında ölecekti. Çıkmış da ya­
kuşun başında can vermiş diyeceklerdi. Ne yiğit avrat Meryemce! Aynen İnce 
oğlanın Hürü anası gibi. Daha da yiğit. Eli ayağı tutarken oğluna bile mudana 
etmemiş diyeceklerdi. Pravo Meryemceye. Pravo da pravo. 
Emekledikçe terliyor, açılıyordu . Açıldıkça daha çabuk ilerliyordu. 
Sesli sesli: 
"Ayacığı kırılır da, inşallah gecikir Uzunca Ah. Yarabbim geciktir şunu. Ge­
ciktir de sana bir horoz ki, bir kuzu büyüklüğünde bir horoz, Muhtarın çil ho­
rozundan da büyük keserim. Geciktir, sakalına kurban olduğum. Akça pakça 
sakalına. Geciktir, yeri göğü yaratan. Büyüklüğüne diyecek yok. Ya şurada cam­
mı al, ya da geciktir." 
Bir davrandı. Sırılsıklam ter içinde kalmıştı. Kalkamadı. Bir daha, bir daha 
davrandı. Sırılsıklam ter içinde kalmıştı. Yüreği küt küt atıyordu. Yerinden ko­
pacakmış gibi. Böylece epeyi yol aldı. Belki de yokuşun başına yaklaşmıştı. 
Keşki ant içmeseydi. Ant içince ne olurdu sankil Yokuştur, nasıl olsa çıkılırdı. 
Görsen de çıkacaksın, görmesen de. Mecburi. Deli Avrat Meryemce, ne vardı bü­
yük ant vermek, bakmayasıya? Haydi kaldırabilirsen, kaldır de başını. Deli avrat! 
Göz ucuyla, oralı olmadan bir daha baktı. Az kalmıştı. Başını hemencecik 
indirdi. 
Ben bakmadım, gözüme ilişti. Yaklaştım da ondan. 
Şu kayayı, yolun üstünde dağ gibi oturmuş şu kayayı dolanıp çıkmak güç ola­
caktı. Kim getirip o pisi koyuvermişti oraya? İşleri güçleri yok da kayaylan oynar­
lar. Koskoca, yeri göğü yaratan olmuşlar da. Of, of, dinden çıkıyordu ! Aman Allah 
bağışla, diyordu. Büyük kusurlan, şu yol boyunca işlediği günahlan vardı. 
Göğe baktı. Sonsuz, aydınlık, ışığa batmış bir maviydi. Ellerini açtı: 
"Geciktir. Azıcık daha geciktir şu Uzunca Aliyi, Allahım. Sen yedi kat gö­
ğün, yedinci katında oturursun, yere göğe, suya, karıncaya kuşa sözün geçer. 
Geciktir."