‘minnetle’ ananz, onun ‘mümtaz’ kişiliği önünde ‘hürmetle’  
eğiliriz. Bu kahraman muhakkak ‘yeri doldurulamayacak bir 
kayıp'tır ve bu nedenle, yani yerini dolduramayacağımızı bil­
diğimizden, onunla ilgili bir araştırma yapmak bizim gibi 
ciddi kimseler için sözkonusu olama 2. Bu arada onun ‘üstün 
gayretlerini’, ‘hasletlerini’ ananz; ‘senin yerine ben gitsey- 
dim' diyerek, hiçbir zaman niyetli olmadığımız davranışlar­
dan sözederiz.
Sonuç olarak Mustafa İnan’m yerine kimse gitmedi; her­
kes yerinde kaldı. Ve büyük çoğunluk için geriye kalan, 
'Kalplerde aynı ateşle yaşamakla’ birlikte, hoş sohbet ve fık- 
ralanyla unlü ve görünüşü etkili ve hafızası yaman bir ha­
yaldi. Başka söylenecek bir şey yoktu; o kadar yoktu ki, Mus­
tafa İnan’ın hayatı hakkında bilgi toplandığını duyan ve 
Mustafa İnan'ı tanıyan bir hoca, "Olur mu öyle şey?” dedi, 
''Şimdi bu adam bana gelerek bir şeyler sorarsa ne diyece­
ğim? Bir mecliste birlikte oturuyorduk ve merhum bir halk 
türküsünün çalınması üzerine kalkıp oynadı mı diyeceğim? 
Bu zat bana Mustafa’yı sormaya gelseydi, hemen kovardım 
kendisini." Herkes efsane kahramanlarını, kendi yapamadığı 
ve yapmaya cesaret edemediği işlerin adamı olarak görür. 
Herhalde bu hoca da, o kadar istediği halde toplantılarda 
kalkıp bir türlü oynamaya cesaret edememişti.
“Bak,'1  dedi orta yaşlı profesör, "Vakitsiz ölümüyle ‘tam 
verimli çağında aramızdan aynlan’ Mustafa İnan için neler 
söylüyorlar. Meraklı biri, bazı bilgiler toplamış. Bunlardan 
öğrendiğimize göre, merhum çok güzel içli köfte yaparmış. 
Çok güzel taklit yaparmış. Bunları bize anlatan, bu taklitle­
rin nasıl olduğunu pek hatırlamıyor, ama galiba bir gün sa­
raylı bir hanımın ağzından çok güzel konuşmuş. Hocanın 
özelliklerini de çok açık olarak belirtiyor aynı zat: Mustafa 
İnan, pırıl pırıl bir zekâya ve engin bir hafızaya malikmiş. 
Fazla söyleyemiyor: Ölümünü izleyen ilk günlerde herkes gi-
204