da başıboş dolandı. Müslüm, onun huyunu iyi bildiğinden, ko­
nuşm uyor , yanında yokmuş gibi duruyord u. O, böylesi anlarda 
ne görür , ne de duyardı. Sel yatağına gelince, orada biraz dur­
dular , beklediler. Memed, bir şeyleri anımsamak ister gibi alnı­
nı kırıştınyord u. Az sonra yüzü değişti, sel yatağında aşağıya, 
denize yürüdü . Yüzü ·bir bozarı yor, kızarı yor, bir sertleşiyor, bı­
çak gibi oluyor, bir yumuşuy or, bir çocuğun uykudaki yüzü ne 
dönüyor du. 
Geldi, püren çalılarının içinde durdu, yüzü gene bir şeyleri 
anımsamak ister gibi ydi. Alm bir kınşıyor, bir açılıyordu. Yüzü­
nün bu hali biraz sonra geçti, donmuş gibi kıpırtısız kalakaldı. 
Müslüm de gitti, karşıya, yarm üstüne oturdu. Bacaklarını da 
yardan aşağıya sarkıttı. 
İkindi oldu, gün aşağıya sarktı, ak bulutlar yükseldi, garbi 
yeli çıktı, deniz kabardı, dalgalan sıklaştı. Ak köpükler kıyıda, 
çakıl taşlarının üstünde dağıldı. Akşam oldu, gün hattı, deniz 
gümbürdedi, denizin üstündeki son ışıklar da çekildi çekilecek, 
Memed olduğu yerde daha öyle duruyor du. Müslüm, karanlık 
çökünce, ne yani be, diye kızdı, ayağa kalktı, öfkeyle Memedin 
yanına yürüdü, ne yapacağını, ona ne söyleyeceğini bilemiyor­
du. Yöresinde iki üç kere, kızgınlıkla döndükten sonra eğildi, 
püren çalılarından birkaçını kopardı, ayakta, daha hiç kıpırda­
madan duran adamın bumuna uzattı: 
''Buna püren derler, kokla," dedi. Gerçekten de Memed pü­
reni kokladı, onun gülümsediğini Müslüm alacakaranlıkta gör­
dü, kendine geldiğini anladı. "Haydi eve gidelim," diye Müs­
lüm onun koluna dokundu. "Bugün cenaze günü, Hürü Ana, 
Seyran bizi merak ederler. " 
"Merak ederle r," dedi Memed dalgm, "haydi gidelim." 
"Haydi gidel im." dedi Müslüm, ona bir şeyler söylemek is­
tiyor, bir türlü de söyleyem iyordu . Sonunda kendisini toparla­
dı, çok sert, çocukların karanlıkta bağırdıkları gibi: 
"Beni dinle Memed Ağa," dedi, "beni dinle !" 
"Söyle Müslüm," dedi onun bu bıçak gibi sesine şaşırmış 
Memed, "söy le!" 
Ben bu Şakir Beyi öldüreceğim. Onu öldürüp de gidece­
ğim, Ferhat Hocanın İnce Memed çetesine katıla cağım. Ben za-
273