ker'in Şair Nâzım Hikmet (ŞN, S. 68-69) ve Nâzım Hikmet'in Gerçek Ya­
şamı (GY-II, S. 60-61) adlı kitapları ile «Sesini Kaybeden Şehir'in Gürül­
tüsü» başlıklı incelemesinde (Doğruluk dergisi, Şubat 1977) bir özeti 
verilmiştir. 
Yazıda özetle şunlar söylenmektedir: 
SESİNİ KAYBEDEN ŞEHİR 
A.K, 
Nâzım Hikmet'in son senelerde yazdığı şiirlerini toplayan bu ki­
tapta onun edebiyatımızda yaptığı inkılâbı bütün kuvvetiyle görüyoruz. 
Bu kitaptaki şiirlerinde her mısraında hâdiseler onun görüş tarzıyle çi­
vilenmiştir. 
Onlarda şairin kendi aşkı, kendi ıstırabı yoktur. Çünkü onun için 
fert; «milyonların milyonda biri, bir sıra neferidir.» 
Nâzım Hikmet; bir kitlenin; topraktan, ateşten ve demirden hayat 
taratanların şairidir. O Sesini Kaybeden Şehir'in mısralarında, bu kitle­
nin hayattaki rolünü kuvvetle anlatıyor ve Nâzım Hikmet, bu kitlenin 
ıztırabını duyarak ona bir mesih gibi merhamet eden din adamı değildir. 
O, beyninin içinde bu, kitlenin fikriyatını taşıyan, onlar gibi düşünen, on­
lar gibi gören ve onların arzularını ifade eden şairdir. 
Nâzım Hikmet mısraların dar çerçevesi içinde mahpus kalmağa ta­
hammül edememiş, onları kırıp parçalamıştır. O, vezinden ahenk dilen­
memiş, aruzunu da, hecesini de bir köşeye fırlatıp atmıştır. Onda, mev­
zun mısraların muttarit ahengi yerine, kelimelerin akışında çağlayan, dal­
galanan, yükselen, alçalan, coşan, hafifleyen, fakat yine bir kül teşkil 
eden zengin bir ahenk vardır. 
Nâzım Hikmet için şekil yoktur. Onun sanatı konstrüktiftir. O, şiir­
lerini bir mimar gibi inşa ederken, birçok iptidaî maddeler kullanabilir. 
Herhangi bir fikri ifade için en uygun gelen şekli, tarzı eline alır. Şimdi 
bir sembolist gibi söyler; onun altında fütürist olur. Fakat onun sembo­
lizminde bir delinin hezeyanları yoktur. O, Kerem gibi söylerken Kerem 
gibi yanarken de bir Aslı için değil «karanlıkları aydınlığa çıkarmak 
için» bağırır ve kül olur. 
O, böylece her fikri en güzel ifade etmenin yolunu bulmuştur. Nik-
binlik'de insan; mısraların arasından; «denizlerin ışıklı mavilikleriyle» 
beraber nikbinliğin içine tatlı tatlı aktığını, iliklerine kadar sızdığını du­
yar. (ŞN, S. 68-69). [AB]. 
319