88 olduğumu, neler bildiğimi, neler yaptığımı ve yapamadığımı 
unutmaya doğrusu hiç niyetim yoktu. Korkuyla beklemek, 
korkuyu beklemek gereksizdi; çünkü dünyanın ya rıçapını ve 
İstanbul'un fethini biliyordum. Üç çeşit yöne tim biçimi vardır, 
anlıyor musunuz: Mutlakiyet, meşrutiyet, cumhuriyet. Bunun 
dışında hiçbir şey yoktur, varsa da bunlardan birine girer. Dünya 
basık bir yuvarlaktır ve yerçekimi diye bir kuvvet vardır, 
anladınız mı? (Bağı rıyordum.) Ben, lise yi bitirdikten sonra 
üniversiteye girmek iste rdim; babam öl meseydi, birden kendimi 
yorgun hissetmeseydim. Annem de çok isterdi okuyup adam 
olmamı, para kazanmamı; bu yüzden serbest bir meslek seçtim 
ve başarı ya ulaşamadım. (Önemi yok, önemi yok.) Memur da 
olsaydım, ba şarıya ulaşamayacaktım; zaten memur olmak, 
başarıya ulaşamamak demektir. Bana öyle söylemişlerdi. 
Memurun kamuyla bir ilgisi vardır, çünkü ona kamu kesimi 
denir; ben ser best kesimdeyim. Çok kazanmak istiyordum; fakat 
bu dün yada biliyorsunuz ancak işini bilenler kazanır. Ben de 
işimi bilmek istiyordum. Bu yüzden çok okuyordum. Birçok 
şeyi biliyordum. Şimdi bildiklerimi unutmamak için büyük bir 
savaş veriyorum.  
Balzac ile Stendhal, büyük romancılarıydı Fransa'nın; kırk iki 
milyon insanın yaşadığı bu ülkenin bunlar romantik ya -
zarlarıydı. Roman da ikiye ayrılır: Romantik, realist. Balzac 
realistti diyenlere inanmamak gerekir; asıl realist Zola idi, 
havagazından zehirlenerek öldü. Balzac da on bin fincan 
kahveden zehirlendi; borçlu ydu, benim gibi o da se rbest 
kesimde başarı kazanamamıştı . Kafka da kamu kesiminde 
başarısız kalmıştı. Balzac' ın her taşındığı evde iki kapı vardı, 
alacaklılardan kaçmak için. (Bunu çok iyi anlıyorum.) Eski 
Yunan da iyiydi. Aristo filan vardı, (başka kim vardı ?) evet 
Platon da vardı, onun da bir devlet nazariyesi vardı, bir de 
Devlet  adlı kitabı vardı. (Mektup üniversitesine girmem çok iyi