70 okula başladı ğım gün ne kadar korkmuştum diyebiliyordum. Fakat, 
mesele bu değildi ; mesele,  bir şeyleri, sıcak  bir çorbanın koku sunu 
duyar gibi hissedebil mekti. Bense bunu hiç becereme miştim. Ne 
tabiatı, ne in sanları, ne^de olup bitenle ri hiç sev memiştim ; kendimi 
bile, kendi yaptıkl arımı bile.  
Fotoğrafları yapıştırma işini bıraktım. S onra ne yaptım? Evet, 
gökyüzüne bakmıştım, yuvarlak ve parlak ve ışıklı bir daireden 
başka bir şeye benzemeyen aya bakmıştım ve ne kadar güzel, tıpkı 
öğretildiği gibi güzel, anlatıldığı gibi gü zel demiştim; sonra, başımı 
aşağı doğru hareket ettirerek, denizde ayın ışıltılı çizgilerini 
aramıştım. Ne acıklı bir maceraydı bu. Belki de değildi; belki de, 
bunun acıklı bir ma cera olduğunu da bir yerden öğrenmiştim, bir 
yerde oku muştum. Hafızam zayıfladığı için, neyi nerede 
okuduğumu unuttuğum için, bana ait birtakım duygular olduğunu 
sanıyordum. Acaba, içine düştüğüm durum, daha önce nerede acıklı 
olmuştu? Mısır'da mı? Eski Yunan'da mı? Kendimi, romantik 
dönemin Fransızla rı, ingilizleri ya da Almanlarıy la mı 
karıştırıyordum? Ben  bir şeyin taklidiydim; fakat, aslımı bile doğru 
dürüst  öğrenememiştim. Belki de bana ne ol duğunu sonuna kadar 
okumamıştım. Yarabbim ne korkunç tu! Belki de birilerinden 
duymuştum, onlar da başka birile rinden duymuştu, başka birileri 
de... Ülkeme ve insanla rına kızmaya başladı m: Kimsenin doğru 
dürüst okuduğu yoktu. Doğru dürüst hissetmesini bile 
beceremiyorlardı. Bu yüzden insan, duyduğu şeyleri söyl eyen 
insanların kültürüne güve nemiyordu. Belki bu zavallılığın, bu 
yarım yamalaklığın , bu gülünç durumun bile bir aslı, gerçek bir  
biçimi vardı. Albü mü elimden bıraktım. Her şeye yeniden başlamak 
da müm kün değildi. İstesem de mümkün değildi. Nerede kaldığımı 
unuttuğuma göre, baştan başlamak için de birtakım yete nekler 
gerekliydi; daha talihli doğmuş olmak gerekliydi me sela. Yeni bir 
dil öğrenebilmek için, hiç dil bilmemek gerek liydi. Bu mezhepten 
gelen mektup meselesinin uzun süre ceğinden emin olsam, belki 
uzun süreli işlere girişebilirdim. Düşünme! dedim kendi kendime,