Onların gözünde ise bizler, derman dağıtan sihir­
bazlar, omuzlarımızdan sarkan fotoğraf makinele­
rimiz, tansiyon aletlerimizle uzaydan gelen yaratık­
lar gibiydik. Onlar bizi uzaylı gibi görürken, bizim 
çocuklar da onlar için bir tekerleme söyleyip dur­
muşlardı : Mars, Veni.is, Mi.iki.is! 
Mi.iki.is; yani, dünya dışında bir gezegen! 
Bahçesaray /Mi.iki.is, iyi bir ressam tarafından, 
yeşilin her tonu kullan ılarak çizilmiş, bir natürmort 
resim gibiydi. Orada, vadinin ortasında çağıldayan 
dereden başka hiçbir şey değişmiyor, gitmiyor, ak­
mıyor, hareket etmiyordu. Ağalık düzeninin haki­
miyeti, tabiatın bile üzerine sinmişti sanki. Ağadan 
izin alınmaksızın yağmur yağmaz, rüzgar esmez, 
kimse köyü terk etmez, evlenmez, boşanmaz, aske­
re gitmez, desem yeridir! 
Akşamları çocuklarla konuşurk en, sadece mu­
ayene ettiğimiz hastaları mızdan değil, bulunduğu­
muz bölgenin siyasi yapısından da söz ediyorduk. 
Genç doktor adayları, ağalık düzeninin, cumhuri­
yet düzeniyle barışık yaşıyor olmasından incinmiş 
görünüyorlardı. Bu barışıklığın ardında, ağaların 
her iktidar için bir oy deposu olarak algılandığı nı 
orada öğrenecek, üzülecek ve şaşıracaktı m. 
On beş yıl öncesine kadar, tüm toprakların bir­
birleriyle yakın akraba üç aileye ait olduğunu öğre­
nince de şaşırmıştık. Bu üç aile, köylüleri çalıştır­
mak için kaba kuvvete de başvururmuş gerektiğin-
311