Memed, ona doğru uzanarak: 
"Söyle!" 
Ali: 
"Gavur dinli ... " dedi. "0 ... " 
Memed: 
"Eeee?" 
Ali: 
"Kurtulm uş!" 
Memed: 
"Neee!" 
Yıldırım çarpmış gibi oldu. Sallandı. Gözleri karardı. Sonra 
kaskatı kesilip kaldı. 
Ali: 
"Ben onunla konuştum. Şimdi kasahada ev tuttu. Oraya 
yerleşecek Beni de-gönderdi ." 
Cabbar, Memedin bu halini görünce korktu: 
"Aldırma Memed kardaş," diye onu teseliiye çalıştı. "Eli­
mizden kurtuluş yok. Kurtulamaz. Bugün değilse yarın ... " 
Durmuş Alinin karısı bir çığlık attı. Damın karanlığına git­
ti. Dövünmeye başladı: 
"Vay dertli başım vay! Bu da mı geliciydi başıma! Vay vay! 
Vay vay vay!" 
Cabbar: 
"Ne dövünüp duruyorsun bre teyze? Nasıl olsa, o bir daha 
bu köye ayak basamayacak Tarlalar sizin, öküzler de. Biz sağ 
oldukça ... " 
"Vay vay! Vay vay vay!" 
Az sonra işi bütün köy duydu. Bunun üstüne köyün so­
kaklarında hiçbir insan kalmadı. Evlere çekildiler. Gürültü bir­
denbire durdu. Köy ıpıssız oldu. Köpekler havlamayı, horozlar 
ötmeyi kestiler. Sanki köyde bir tek canlı bile yoktu . Biraz önce­
ki büyük gürültü, büyük sevinçle birlikte sanki bütün köy, bü­
tün caniısıyla başını almış başka bir diyara göç etmişti. Siniler 
sinek kalmamıştı. 
Bu sessizlik aynı minval üzere, ta ikincline kadar sürdü. 
Durmuş Ali çökmüş, başını ihtiyar omuzlan arasına göınrnüş­
tü. Kadının da avurdu avurduna geçmiş, bir köşeciğe büzül-
330