"Uğradığım haksızlığ ın ve öfkemin boyutları İ slam'ın bana verdiğ i mutluluğ u 
zehirlemeye baş lamıştı. Artık gitmeye baş ladığım camide namaz kılarken Fahir'i 
düşünüyordum; gene mutsuzdum. Sıkıntımı bir gece ş eyhime açmaya karar verdim ama 
modernist ş iirin ne olduğ unu, Rene Char'ı, ortadan kınlan cümleyi, Mallar-me'yi, 
Joubert'i, boş  mısranın sessizliğ ini anlamadı." 
"Bu şeyhime olan güvenimi sarstı. Zaten uzun zamandır bana 'Kalbini temiz tut,' 
'Allah'ın sevgisiyle bu cendereden çıkarsın inş allah,' gibisinden sekiz on 
cümleyi tekrarlamaktan öte bir ş ey yapmıyordu. Hakkını yemek istemem, basit bir 
adam değ ildi; bilgisi basit bir adamdı yalnızca. Ateistlik yıllarımdan kalma, 
içimdeki yan akılcı, yan faydacı ş eytan gene beni dürtmeye baş lamıştı. Benim 
gibiler ancak bir siyasi partide kendi benzerleriyle bir dava 
59 
uğruna didiş erek huzur bulurlar. Böylece buraya partiye gidip gelmenin bana 
tekkedekinden daha derin ve anlamlı bir manevi hayat vereceğ ini anladım. 
Marksist yıllarımdan edindiğ im parti tecrübesi dine, maneviyata önem veren 
partimde çok iş ime yaradı." 
"Ne gibi?" diye sordu Ka. Elektrikler kesildi. Uzun bir sessizlik oldu. 
"Elektrikler kesildi," dedi sonra Muhtar esrarengiz bir havayla. Ka ona cevap vermeden karanlıkta kıpırdamadan oturdu. 60 Siyasal islamcı, bizlere Batılı ve laiklerin verdiğ i addır 
PARTİ MERKEZİ NDE, EMNİ YETTE VE GENE SOKAKLARDA 
Hiçbir ş ey konuş madan karanlıkta oturmalarında irkiltici bir yan vardı ama Ka bu 
tedirginliğ i aydınlıkta Muhtar ile iki eski dost gibi konuş manın yapaylığ ına 
tercih ediyordu. Ş imdi kendisini Muhtar'a bağ layan tek ş ey İpek'ti ve Ka hem bir 
şekilde ondan söz etmeyi çok istiyor, hem de ona âş ık olduğ unu belli etmekten 
korkuyordu. Korktuğ u bir baş ka şey Muhtar'ın baş ka hikâyeler de anlatması, 
böylece onu ş imdi bulduğ undan daha da aptal bulması ve İ pek'e duymak istediğ i 
hayranlığ ın böyle biriyle yıllarca evli kaldığ ı için baş tan zedelenmesiydi. 
Bu yüzden Muhtar, bir konu sık ntısı içerisinde, sözü solcu eski arkada şlara, 
Almanya'ya kaçan siyasal sürgünlere getirince Ka rahatladı. Muhtar'ın bir sorusu üzerine, bir zamanlar "dergide üçüncü dünya üzerine yazılar yazan" kıvırcık 
saçlı, Malatyalı Tu-fan'ın delirdiğ ini işittiğini gülümseyerek söyledi. Onu en 
son Stuttgart merkez istasyonunda elinde upuzun bir sopa, sopanın ucunda ıslak 
bir bez ıslık çalıp koş arak yerleri silerken gördüğ ünü anlattı. Sözünü 
sakınmadığ ı için sürekli azarlanan Mahmut'u sordu daha sonra Muhtar. Ka onun 
şeriatçı Hayrullah Efendi'nin cemaatine katıldığ ını, bir zamanlar sol için 
girdiği kavgalardaki hırsla, ş imdi Almanya'da hangi camiye hangi cemaat hakim 
olacak kavgalarına karış tığını söyledi. Bir baş kası, Ka'nın gene gü- 
61 - Parti Merkezinde, Emniyette ve Gene Sokaklarda - lümseyerek hatırladığ ı sevimli Süleyman ise Bavyera'da üçüncü dünyalı siyasal 
sürgünlere kucak açan bir kilise vakfının parasıyla yaş adığı küçük Traunstein 
kentinde o kadar sıkılmış tı ki hapise tıkılacağ ım bile bile Türkiye'ye geri 
dönmüştü. Berlin'de ş oförlük yaparken esrarengiz bir ş ekilde öldürülen Hikmet'i, 
bir Nazi subayından dul kalmış  yaşlı bir Alman kadınıyla evlenip onunla beraber 
bir pansiyon' iş leten Fadıl'ı ve Hamburg'taki Türk mafyasıyla çalış ıp zengin 
olan teorik Tarık'ı hatırladılar. Bir zamanlar Muhtar, Ka, Taner ve İpek ile 
birlikte matbaadan yeni çıkmış  dergileri katlayan Sadık ş imdi Alpler'den 
Almanya'ya kaçak iş çi sokan bir çeteye elebaş ılık ediyordu. Hemen küsüveren 
Muhar-rem'in Berlin'deki metro sisteminin soğ uk savaş  ve duvar yüzünden hiç 
kullanılmayan hayalet istasyonlarından birinde ailesiyle birlikte mutlu bir 
yeraltı hayatı yaş adığı söyleniyordu. Tren Kre-uzberg ile Alexanderplatz 
istasyonları arasında hızla ilerlerken vagondaki emekli Türk sosyalistleri bir 
an Amavutköy'den her geçiş lerinde akıntıya bakıp arabasıyla kaybolmuş  efsanevi 
gangsteri selamlayan eski İ stanbul haydutları gibi saygı duruş unda bulunurlardı. 
Selam ânında vagonda bulunan siyasal sürgünler birbirlerini tanımasalar da,