söylemişti. Şimdi de konağın tarihinden sözediyor, rahmetli 
babasından kalan bu yapıyı yeniye nasıl çevirdiklerini anlatı­
yordu. Selamlığın bu geniş sofasını salona çevirmek için çok 
masraf yapmışlar, döşemeyi baştan aşağı yenilemişler, bazı 
duvarlan yıkmak zorunda kalmışlar, ama eskiyi de kurtarmışlardı. 
Birçoklarının sandığı gibi eski yeniye dönüştürülemeyecek bir 
şey değildi: İnsan gelip geçici heyecanlara kapılmayacak kadar 
sakin ruhlu ve becerikli olursa, eskiyi biraz kıvırıp bükerek yeniye 
çevirebilir, birçoklannın yenibaştan yapmaya kalkıştığı şeyi, küçük 
ama, zeki uzlaşmalarla zamana uydurulan eskinin içinden çı­
karabilirdi. Sait Bey bunları söyledikten sonra gene kendi geve­
zeliğinden yakındı ve bu konuya, belki gene, bu konakta evlenen 
rahmetli Cevdet Bey'den sözetmeye cesaret edebilirse döneceğini 
söyleyerek sözü artık konuklarına bıraktığını ilân etti. 
Bir suskunluk oldu. Seter köpek içeri girdi. Herkes, "Acaba 
şimdi ne konuşsak?" diye birbirine bakıyordu. Yemekten önce 
biraz yağmur serpiştirmiş, ağustos sonunun sıcak havalarından 
sözedilmişti; Nigân Hanimin ne kadar üzgün olduğundan sö-
zcdilmişti; Cevdet Beyin ölümünden sonra şirkette yapılan son 
düzenlemelerden de sözedilmişti; Refik ile Perihan'ın iki aylık 
kızı da tabii hatırlanmış, gazetelere yansıyan dünya ve memleket 
haberleri de gözden geçirilmişti; kimsenin sağlığından da bir 
şikâyeti olmadığına göre başka neden sözedilecekti? Köpek 
odadaki suskunluğu yadırgayarak çevresine bakındı. Sonra 
mangalın yanına uzandı. 1 
Refik, "Niye geldik biz buraya?" diye düşündü. Son günlerde 
artan sıkıntısını ve Perihan ile karşılıklı tekrarladıkları hayatın 
amacına ilişkin can yakan sözleri unutabileceğini, güzel bir 
yemeğin ve hoşsohbet bir tüccarın gevezeliklerine kendini bı­
rakabileceğini ummuştu, ama şimdi gene kendisini, hayatını, 
Perihan'ı, üstelik bir de şu dul kadını, Güleri düşünüyor, Gülerin 
nasıl biri olduğunu düşününce de endişeleniyordu. Sinsi ve soğuk 
bir endişeydi bu: Korku gibi düşünülmemesi, sağlıklı ve dengeli 
bir bilince yaklaştırılmaması gereken şeyleri yaklaştıracağını 
sezdiriyor, dikkatli ve titiz adımlarla sokuluyordu. Refik birden, 
"Bütün yaz hiçbir şey yapmadım!" diye düşündü. "Yeni hiçbir 
adım atamadım. Gene yazıhaneye gittim. Gene Perihan'la sıcaktan 
223