da, bir yerde bir işe yarayabilir. Sigarasını yaktı; kibritin alevi, 
oldukça büyük bir yeri aydınlattı. Sigaranın ateşi daha küçük 
bir alanı aydınlatır; fakat sürekli bir aydınlıktır bu. Kafasında 
da bir sigara yaktı; ilk yemeğin gecesini aydınlatmak istedi. 
Yatağa uzandı; yemek odasını, odada bulunan ve kısa bir süre 
için akrabası olan ve artık hiçbir şeyi olmayan insanları dü­
şündü. Beni sevseydiniz, şimdi yanımda olurdunuz gene. Be­
ni bir türlü bırakmazdınız: Vallahi bırakmayız seni Hikmet 
Bey oğlumuz, derdiniz. Vakit çok geç oldu bu saatten sonra 
vasıta da bulamazsın. Misafir odasında yatarsın; ara kapıyı 
açarız, salondaki sobayı da söndürmeyiz. Gece yarısından 
sonra, tek başına yollara düşmeğe değer mi? Bir şeyler bulup 
söylerdiniz işte. Başucuma filtreli sigaralarınızdan koyardı­
nız, bana kısa gelen bir pijama da bulurdunuz. Damat sevgi­
si, albayım, insan sevgisine oranla çok kısa sürüyor. 
Eski silah arkadaşlarım da, bir akşam beni meyhanede yıl­
lar sonra karşılarında görünce, önce sevinir gibi oldular. Ma­
sada biraz daha toparlanıp bana bir yer açtılar. Sonra hemen 
alıştılar varlığıma: Sanki terhis olmuşum da albayım, askere 
ilk gittiğim gün, filan meyhanede iki yıl sonra buluşalım diye 
verdiğim bir sözü tutuyorum. lşte o gözlerle baktılar bana. 
Aradaki zamanı sanki hiç yaşamamışım gibi davrandılar ba­
na. Biz, evlendiğin gün anlamıştık sana uygun olmadığını, de­
diler. Evlendiğim günden beri sanki durmadan beni düşün­
müşler gibi başlarını salladılar: Senin için daha hayırlı oldu. 
Sanki daha dün ayrılmışım yanlarından. Oysa, rakıya su kat­
tığımı bile unutmuşlar; bir adımı hatırlıyorlar o kadar: Hik­
met aşağı, Hikmet yukarı. Şimdi nerede oturuyorsun? deme­
diler de şimdi nerede çalışıyorsun? diye sordular: Gerçek bir 
ilgisizlik. Kaç yıldır ortalıkta görünmüyorsun, sen de nereden 
çıktın? bile demediler; bu kadarcık bir ilgiyi bile çok gördüler 
bana. Kısacası, meyhanelerde yeniden barınamadım albayım; 
aynı meyhaneye iki kere girilemiyormuş. (Buna benzer bir 
32