onun da bir çocuğu olmuştu. Cabbar duyunca gelir miydi? Me- 
med gülümsedi, büyük bir inançla, "Gelir," dedi. Ya Topal Ali? 
Kurnaz tilki gözlü Topal Ali? Ölünecek dost, ölünecek arkadaş, 
ölünecek insan... O nasıl karşılayacak acaba? Başını arkaya atıp 
gülecek, gülecek. Durmadan akan bir su gibi gülecek. Eli kolu, 
yüzü gözü, bedeni, başı her şeyiyle gülecek. Topal ayağı bile 
gülecek. Topal sevincinden deli divane olacak...
Memed de bir sevinç kasırgasında sevgiyle dolup taşmış, 
uçuyordu. Öyle çabuk yürüyordu ki, sanki ayaklarına kanat ta­
kılmıştı. Kötü şeyler hiç akima gelmiyordu. Köyün candarma- 
larla dolu olduğu, öldürüleceği hiç hiç akima gelmiyordu. Öl­
dürülmese bile kötü durumlarla karşüaşacağı da akimın köşe­
sinden geçmiyordu. Bir de türkü tutturdu. Çok az türkü söyler­
di. Türkü söylemeye vakti olmamıştı ki... Tatlı bir sesi vardı.
Gün ışıyordu ki Uzunoluğun başma geldi. Uzunoluğun 
göbeğinde kırmızı benekli alabalıklar üst üste yüzerdi. Elini 
uzatsan tutabilirdin. Uzunoluğun balıklarına nedense hiç kim­
se dokunmazdı. Balıklar da çoğaldıkça çoğahrdı. Oluğun başı­
na oturdu, azık çıkınını çıkardı, bir soğam yumrukladı, çöke­
lekle yemeye başladı. Arada sırada da ekmek kırıntılarını balık­
lara atıyor, balıkların ekmek kırıntılarına, üst üste, alt alta ko- 
şuşlarma bakıyordu.
Yemeğini ağır ağır yedi, balıklara baktı, rahatta, oracığa 
uzandı. Bu oluk çocukluğunun oluğuydu, buralarda nedense 
korkmak akhna gelmiyordu. Korkusuz, kuşkusuz, çocukluğun­
da nasıl uyursa öyle uyudu. Eşkıya olup da dağa çıktığından 
bu yana böyle derin, böyle deliksiz uyku uyumamışta. Uyandı­
ğında buna kendisi de şaştı. Ama buraları baba toprağıydı, bil­
dik topraktı. İçindeki sevinci kabarıp kabarıp geliyor, bir an ön­
ce gecenin inmesini bekliyordu. Karanlık kavuşur kavuşmaz 
köye inecek, Hürü Ananın kapısına varacak, usuldan, Ana, Ana 
diyecekti, ben geldim. Bakalım sesten tanıyacak mı? Tanımaz 
mı o? Ne cindir!
Ormanın içinden kayarak köyün üst başındaki yamaca in­
di. Uzun kayamn dibine oturdu, köyü seyretmeye başladı. Kö­
yü seyrettikçe anıları da depreşiyordu.
Çocukluğunda, anasma küsüp evden kaçtığında da bura­
144