53 
 Yine Nazım’la bitirmek istiyorum. Bunu fevkalade önemli buluyorum. Nazım 
Hikmet’in hayatı dalgalı bir hayat. Ben Nazım’ın hayatını okurken çocuksu sevinçleri 
hepimizde v ar belki bu ama Nazım’ın o dalgalı ruh hali, Nazım’ın çağlayan gibi olağanüstü 
yaratıcı kimliği ve belki de şaşırtıcı bir sabırla mahpusluk zamanlarında o tavrına baktıktan 
sonra şunu söylemeye hakkımız olmadığını düşünüyorum. Evet bizim edebiyatımız bir t araftan 
da mahpuslukların toplamıdır. Ve edebiyatçılarımızın pek çoğuna zindanları layık görmüş bu 
memleket. Aydınlarıyla ve yazarlarıyla ilişkisinin pek de sağlıklı olmadığını biliyoruz. Ama öte 
taraftan bir başka şey daha biliyoruz. Ben fevkalade önemsiy orum. Gezi’ye tekrar vurgu 
yaparak tamamlayacağım. Bizde nasıl Nazım sloganlaştıysa Gezi’de nasıl az önce söylediğim 
gibi Turgut Uyar, Cemal Süreya yeniden dolaşıma girdiyse ve gezide olan biten her ne varsa 
siyasi iktidarın başı bunu bir türlü unutamıyors a inanın bunun altında Türkiye’de bileğini 
bükemedikleri yazarların, şairlerin, sinemacıların, tiyatrocuların, müzisyenlerin payı çok 
büyüktür. Umudu başka yerde aramaya gerek yok. Yalnız şunu da anlamak gerekir. Belki bunun 
üzerine de konuşmak gerekir. So n cümleyle onu bitireceğim. Türkiye’nin hastalığı nedir diye 
sorarsanız. Halkımızın en büyük hastalığının çok kolay sevmek olduğunu düşünüyorum. Kolay 
seviyoruz biz, kolay sevdikten sonra da sevdiğimiz insanlar umduğumuz gibi çıkmayınca ondan 
sonra da bir düş kırıklığı yaşıyoruz. Dolayısıyla bugün içinde bulunduğumuz koşullarda kendi 
kendine edindiği bir ilke var. Hani kindar nesil diyorlar ya… Ben şunu biliyorum, kavgası 
olmayan bir insanın yani kini olmayan bir insanın ayakta durma şansı yoktur. Bu kin ki şisel bir 
kin değildir. Ama şu kini tutarım ben. Dilimizi çekmiş, örselemiş, ortadan kaldırmış olan 
birisine eyvallah diyemem. Bu dile çok emek verildi. Yaşar Kemal nasıl Türkçe’nin büyük 
yazarı ise Mehmet Uzun da Kürtçenin o kadar büyük yazarıdır. İkisi d e bizim coğrafyamızındır. 
Arapça aynı şekilde bu kadar büyüktür. Kürtçe ayrı büyüktür, Alman da büyüktür. Dile saygı 
duymayı öğreneceğiz, Bir, iki, sanatçının eğer bugün Orhan Kemal’in eğer bugün Nazım 
Hikmet’in varlığından Sabahattin Ali’den söz ediyorsak  eğer bugün bütün bunların üzerinde 
bir toplumsal uzlaşıya vardıysak ve bugün bir takım insanlar kalem oynatanlar, tiyatro yapanlar 
diz çökerek iktidar karşısında saray soytarılığını sanatçılıkmış gibi sunuyorlarsa ben bunları 
unutmam, affetmem, affetme ha kkımız da yoktur. Çünkü toplumun bir büyük belleği vardır. 
Bugün bu zararı verenleri, bu itip kakanları, bu aydınlanma kavgasına bilerek ve isteyerek başka 
işbirlikçiler yaparak engel olanların karşısına da set çekmek aynı zamanda yazarın görevidir. 
Yazar hakikati bazen sezgileriyle bazen ilgisiyle, bazen çoğunlukla ikisi bir arada olarak ortaya 
koyar ve bizim önümüze bu yapıt çıkar. Şunu bileceğiz, kolay sevmeyeceğiz, kolay 
unutmayacağız. Çünkü şunu biliyorum ki her darbe sonrası evinden alınan Rıfat Ilgaz ’ın 
örneğin o tabutluk denilen küçücük mahpushanede çektiklerini bugün birileri unutturma 
hakkına sahip değildir. Ve aynı şekilde Sivas’ta Türkiye’nin ozanlarının, şairlerinin, 
yazarlarının gericilerin ateşi ile yakılmasında ve onun ardından bir Metin Altı ok’un, bir Behçet 
Aysan’ın, bir Asım Bezirci’nin bizim elimizden alınmasında payı olanlarla el sıkışma şansımız 
yoktur. Sanatçı, yazar aynı zamanda pusulasını doğru tutmakla yükümlüdür. Pusulası bozuk 
olanları sevmemek de bizim görevimizdir. Umut dediğiniz  şey o belleği diri tutmakta, işte o 
sanat yapıtını bilmek onun incelikli ölçütünü koymakta gelir. Teşekkür ederim.  
Onur Bilge KULA  
Evet çok teşekkür ediyorum Enver Aysever’e gerçekten çok güzel bir sunumdu. 
Düşünce dolu derinlikli bir sunumdu. Bir de Na zım Hikmet’in tabii bu karanlık günlerden umut 
üreten niteliği, öz yapısı açısından bana Şeyh Bedrettin Destanı’nın yazılışını da hatırlattı. 
Şimdi düşünün ki bir tutuklu tutuk evinde 1420’li yıllarda 1416’da idam edildiğine göre Nazım