kendilerini aynı yükseklikte hissediyorlardı. İki sayfalık he­
sapla evrenin önemli sırlarından kirini daha kavramışlardı. 
Üstelik Mustafa Hoca biitun hesabı, cebinden kiıçûk bir kâ­
ğıt parçası bile çıkarıp bakmadan, ya da kürsünün üstüne 
notlarını koyup da onları okumak gibi uyutucu bir yola baş­
vurmadan yapmıştı. Zaten hocanın elinde notla sınıfa girdi­
ğini gören yoktu.
Mustafa İnan ortaokula giderken de onun defter tuttuğu­
nu gören yoktu. Ders kitabı da yoktu Mustafa'nın. Sadece sa­
rı bir defteri vardı; onu da bir boru gibi büküyor ve kemerine 
sokuyordu bir düdük gibi. Hüseyin Avni Bey de bu haylazlı­
ğa içerliyordu: "Bu çocuk adam olmayacak." Doğru dürüst bir 
sanat da öğrenmedi ki, Mustafa’nın eski ustası kuyumcu Ah­
met Efendi’ye danıştı bu konuda. Mustafa kuyumculukla 
kalsa daha iyi olmaz mıydı? Kitap defter masrafı olmadığı 
için oğlanı okutmak pek pahalıya gelmiyor, ama ders çalış­
mayan bir çocuktan ne hayır gelir? Ahmet Usta babadan da­
ha anlayışlıydı: Beyim bu çocuk çok akıllıdır, sen bunu okut; 
yoksa ya 2ik olur oğlana. Mustafa'nın annesi de çocukların 
okumasından yanaydı: kızlarının bile öğretim görmesini isti­
yordu. Ne var ki bu Mustafa da insanın içine güven vermi­
yordu: çalışacak bunca ders varken akşamlan erkenden yatı­
yordu. Oysa Mustafa'nın derdi başkaydı: Elbette hiç çalışma­
dan olmaz ana. Ne yapayım, sizlere yük olmak istemiyorum: 
kitaplar da pahalı. Onun için sabah erkenden kalkıyordu 
Mustafa ve herkesten önce mektebe giderek yatılı öğrenciler 
kahvaltılarım bitirinceye kadar onlardan aldığı kitaplan 
okuyordu.
Her sabah karanlığı ortaokul öğrencisi Mustafa İnan, ça­
murlu yollardan geçerek Seyhan Irmağı'mn kıyısındaki oku­
luna gidiyordu. Bileklerine kadar çamura batarak geçtiği so­
kaklarda ‘Adliye Sarayı'ndan başka doğru dürüst bir bina 
yoktu. Adana o zamanlar elektriksiz, yolu bozuk bir şehirdi.
39