20 
bir söz sanatıdır. Eğer Yunus Emre'nin yedi yüz yılın ötesin­
den gelen bilge sözleri bilinmeseydi, eleştirmenlerimizin genç 
bir romancımızın yeni kitabına "Bir garip ölmüş diyeler 1 Üç 
günden sonra duyalar" satırlarıyla başlamasını derin edebi­
yat kategorisine sokaca�ndan kuşkulanıyorum. Çünkü po­
püler ve düzeysiz romaniann karşıtının zor okunan metinler 
olması gerektiği gibi yanlış bir kamya sahipler. 
Bu konuyu Yaşar Kemal'le kırk yıldır süren zevkli edebi­
yat sohbetlerimizde çok konu şmuşuzdur. Yaşar Kemal için 
bir rom andaki psikolojik de�er çok önemlidir ama nedense 
bazı eleştirmenler onun doğa tasvirlerine, dilinin zenginli­
ğine ve sınıfsal bakış açısına kapılıp romanlarında yarattı­
� psikolojik derinlikleri atlarlar. Çünkü onlara göre psiko­
loji uzun ve karmaşık anlatırnlara bağlıdır. Oysa Yaşar Ke­
mal psikolojiyi olayla verir. Mesela onun romanlarında cin­
sellik ve şiddet birbirinin do�rga nıdır. Birçok romanında 
rastlanan bu tema, Demirciler Çarşısı Cinayeti'nde de görü­
lür. Çarşıda bir cinayete tanık olan kambur tellal, derhal eve 
koşar ve kansına "Soyun, çabuk soyun!" diye haykınr. Kadın 
memesi ve cinayet ilişkisi de çok belirgindir . Kale Kapısı'nda 
kesik kedi kafalanyla dolu mağaradan çok korktuğu halde 
korkunun üstüne giderek mağaraya giren çocuk, bir psikolo­
jik çözümleme şaheseridir. 
Derin bir romanı sürükleyici bir dille anlatmak çok ama 
çok zor bir iştir. Bunu ancak kendisine güvenen ve metnini 
entelektüel bir maske arkasına gizlerneye yeltenmeyen ya­
zarlar başarabilir. Aynen konusunu çok iyi bilen bir doktorun 
en zor konuyu bile anlaşılır kelimelerle açıklayalıilmesi ama 
acemi ve yetersiz bir doktorun Latince terimler arkasına sak­
lanmak istemesi gibidir durum. 
Ustalık, dili aradan kaldırınakla olur. Diğer sanat dalla­
rında da böyledir bu. Mesela bir film müziğinin kendisine 
dikkat çekmemesi ama salıneyi desteklemesi beklenir. Yunus