12 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
lur. .. Uzun zamandır kayıp olan Taşbaşoğlu'na nihayet döner Yaşar Kemal ve 
onun candarrnalardan kurtuluş öyküsünü ve sonrasını anlatır. Hastaları iyileş­
tiriyor, uğur getiriyor diye tutulduğu köyden kaçan Taşbaşoğlu, pamuk topla­
yan köyünü araya araya bulur. Karısı dahil, köylünün Taşbaşoğlu'na gösterdiği 
tepki onu yaralar. Aslında bu tepki Taşbaşoğlu'nun dönüşünden ve dururnun­
dan kaynaklanır. Onların düşlediği, anlata anlata bitiremediği nurlar içindeki 
Taşbaşoğ lu değildir ki gelen. Bitik, çökük, üstü başı lirne lirne bir zavallıdır. 
Onların bu tepkisi Taşbaşoğ lu'nu büsbütün yıkar. Özellikle Muhtar Sefer'in 
tavrı, sonu gibidir. 
Romanın son çeyreğinde Yaşar Kemal olayları hızlandırıp yavaşlatarak do­
lantıyı güçlendirir. Gene de romanı son sayfasında bile "kapatmaz", sanki bir 
başka romanla sağ kalanların öyküsünü sürdürecekmiş gibi ucunu açık bırakır. 
Üçlü ne kadar gerilimli, meraklı bir öykü üzerine kurulmuş olursa olsun 
onu edebiyat katmda belirleyici kılan dilidir elbette. Bir edebiyat yapıtmda dil 
derken genellikle "üslup"tan söz ederiz. Zaman zaman değindiğim gibi Yaşar 
Kemal gerçekçilikten asla taviz vermeyen usta bir üslupçudur. Özellikle betim­
lemelerinde dili coşar, düpedüz şiir olur ama asla "şiirsel" yani zorlama değildir. 
Bunun yanında dil dediğimizde çok önemli bir anlatım özelliğine de vurgu yap­
mak gerekir. Yaşar Kemal hiçbir yapıtında ağız (şive) taklidine yer vermez. Düz, 
düzgün bir Türkçeyle konuşturur. Bu özelliğiyle de "köy" anlatısından ayrılır. 
Buna karşılık, bitki, hayvan adlarmda yerel adları seçer. Öyle ki kimi zaman bu 
adları ne bitki ne hayvan adı sözlüklerinde, ansiklopedikrinde bulabiliriz. Kimi 
zaman bu adların, mitos örer gibi Yaşar Kemal'in kendi yarattığı sözcükler ol­
duğunu da söylebiliriz. İnsanlarını ağız taklidi yapmadan konuşturan Yaşar Ke­
mal, Anadolu Türkçesinin özgün sözleriyle edebiyat dilini birleştirmiştiL "Port­
mak" der örneğin, "cipil cipil" der, hatta sözlük ustası Ali Püsküllüoğlu'nun bir 
Yaşar Kemal Sözlüğü yapmasına neden olur ... 
Güven Turan 
2015