Refik ilk defa Güler'in endişelenir gibi olduğunu gördü. Bu 
gür ve sinirli ses konakta alışılmadık bir şey olmalıydı. Köpek 
de yattığı yerden başını kaldırmış şüpheyle tuhaf şeyler yapan 
efendisine bakıyordu. 
Sait Bey köpeğin başını kaldırdığını görünce: "Aaa, çok ileri 
gittim galiba!" dedi. "Baksanıza, Kont bile huysuzlandı." Köpeğe 
bakarak bir süre kıpırdamadan durdu, sonra: "Kont!" dedi. "Kont, 
otur, otur çağırmıyorum seni!" Dönüp kendini seyredenlere baktı. 
"Paris'te kibar bir kadın görmüştüm!" dedi. "Elektrik direğinin 
dibine işeyen köpeğini çekiştiriyor, 'Hadi Paşa, hadi Paşa gel' 
diyordu. Doğrusu bir paşa oğlu olarak alınmadım değil. Ben 
de buna Kont adını verdim. Her neyse! Bıktınız, değil mi bir 
tüccarın gevezeliklerinden? Hepimiz tüccarız artık. Şeker, demir, 
araba, tütün ya da incir. Susuyorum artık. Susuyorum, susu­
yorum. Hem verin bana artık o albümü de bu konu kapansın. 
Hâlâ oraya mı bakıyorsunuz? Şu bizim Rastignac ha? Fatih gibi 
bir şey. Nasıl? Ne yapıyor şimdi o? İnanın, sizin benim gibi biri 
değildi. Ama sonunda mutsuz olacak... Çünkü uzlaşmak gerek. 
Babam haklı: "Uzlaşmak gerek. Bizim fatih gururlu birine 
benziyordu. Ama kapayalım bu konuyu. Peki ne yapıyor Ömer 
Bey şimdi? Mutsuzdur mutlaka. Ah, uzlaşmak gerek, uzlaşmak 
gerek, yüreği susturmak, bir tüccar olmak, sakin ve ihtiyatlı, 
dengeli ve kurnaz olmak gerek. Alınmıyorsunuz değil mi? 
Tüccarız hepimiz. Önemli mi bu? Alıp satıyoruz, alıp satıyoruz... 
Ama, gene konaklarımızda yaşıyoruz işte. Bu önemli. Gördünüz 
ya! Yerime oturdum. Köpek de başını gömdü. Şimdi susuyorum. 
Susuyorum. Utancı, yüzyıllar sürecek utancı bekleyerek susu­
yorum!" Oturduğu koltuğun arkalığına başını bir hasta gibi 
yasladı ve sustu. 
Bir sessizlik başladı. Refik, ev sahibinin bu coşkusundan sonra 
çok utanacağını baştan beri düşünüyordu. Az önce birisi ölmüş 
ya da yıllar önce işlenmiş bir cinayet itiraf edilmişıniş gibi bir 
utanç ve şaşkınlık vardı. Refik, "Bari birisi bir şey söylese," diye 
düşündü. Güler'e baktı. "O ne düşünüyor? Küçük ve Cum­
huriyetçi bir asker... Acaba ayrıldığı o askerden o da mı öyle 
sözediyor? Birisi bir şey söylese ya..." 
"Ah, Cevdet Bey, nerelere getirdiniz bizi, nerelere!" Gene Sait 
227