"Merak etmeyin, kızmıyorum!" dedi Alman. "Bana gene bir 
Von,' olduğumu söylese bile kızmam. Çünkü onu tanıyo­
rum..." 
"Bir 'von' okluğunuzu da söylerim tabii!" dedi Ömer. Ama 
hırçın gözükmüyordu. Birden döndü: "Şimdi bir satranca ne 
dersiniz, onu söyleyin?" Almanin Refik'e baktığını görerek: 
"Canım o bir şey demez. O kendi düşünceleriyle meşgul, içki 
içiyor... Biz oynarız. O içer, derin düşüncelere dalar, sevgili eviyle, 
sevgili memleketi arasında bocalar. Biz de arada işimizi görü­
rüz!.." Refik'e döndü: "Alınmadın ya?" 
"Alınmadım canım! Oynayın siz!" 
"Oynarız, sonra burada uyuruz, değil mi?" 
"Tamam, evet!" diye bağırdı Herr Rudolph. Sonra yakışıksız 
bir şey yapmış gibi birden endişelenerek durdu. "Dünya kaynıyor, 
biz satranç oynuyoruz!" dedi. "Evet! Eh, ne yapalım. Olan 
Avusturya'ya oldu... Ama biz ne yapabilirdik ki?" 
29 
HATIRA DEFTERİ II 
14 Mart, Pazartesi 1938 
Dün akşam gene Herr Rudolph'a gittik. Geç saatlere kadar 
oturduk, içki içtik. Fırtına da vardı; gece orada kaldık. Ömer 
ile Rudolph satranç oynadılar, her zamanki gibi birbirlerini 
iğnelediler... Sonra konuştular, konuştuk. Rudolph gene ezberden 
Hölderlin okudu. Doğu'nun ruhuna, Ömer'in yaptıklarına ilişkin 
düşüncelerini açıkladı. Benim hakkımda da fikir yürüttü. Bana 
akılcılıktan ayrılmamamı öğütledi. Bu akılcılık dediği nedir? 
Düşüncelerimi duygularım ve coşkularımdan ayırmak mı? Galiba 
biraz da Rousseau'ya duyduğum hayranlığı iğneliyor... Ama onun 
aydınlık dediği şeyi çok iyi anlıyor, yaşadığım toprakla uyuş­
mamamı açıklayışını doğru buluyorum. Bu Alman'la konuşmak 
zevkli! Fırtına dünden beri sürüyor... Aynı şeyleri düşünüyorum: 
Eve ne zaman, nasıl döneceğim? 
284