sen. Bu adamların bizden uzakta ve ölmüş olmalarına daya-
namıyorum. Selim’in ölümüne dayanamadığım gibi. Öl-dükten sonra insanların bir yerde buluştuklarını söyleyen-lere inanmak isterdim. Yaşarken, ne sıkıcı ve soluk insan-larla birlikte geçiriyoruz ömrümüzü. Hiç olmazsa öldüktensonra, aralarında bulunmaktan zevk alacağımız insanlarlayaşasaydık. Fakat ne garip, onlar da yaşarken görmek iste-miyorlar birbirlerini. Belki öldükten sonra anlarlar. Kavgagürültü eksik olmaz aralarında gene. Elbette olmaz. Önemliolan bu değil. Selim dinleseydi beni, gülerdi bu düşüncele-rime. Dedikodularını yapacağına, onları oku önce, derdi.Selim de yaparmış dedikodu. Ne yapalım? Kendi seviye-mizde düşünmedikçe yakınlık duyamıyoruz onlara. Belkide bu yazarları okumaya cesaret edemeyenlere onları böylebasit, günlük olaylar çerçevesinde anlatmanın bir yolu bu-lunsaydı, daha çok okunurdu bu kitaplar. İnsan beynininböyle farklı güçte olması, birinin yazdığını, ötekinin okuya-cak kadar bile bir zekâya sahip olmaması çok üzücü. Keli-meleri herkes biliyor. Bilmedikleri de bildiklerinin yardı-mıyla öğretilebilir onlara. Yalnız, bu masum kelimeler biraraya gelince, içinden çıkılmaz ağlar örüyorlar. Üstelik, ke-limeler karşısındaki çaresizliklerine üzülmüyor insanlar. Bukusurlarını önemsemiyorlar benim gibi; yalancı çarelerleavunmuyorlar; onu bunu çekiştirip teselli aramıyorlar.
Şu Dickens’ı alalım. Dostoyevski’yi çok etkilediği söyleni-
yor. Bir dedikodudur gidiyor, değil mi Selimciğim? FranzKafka’yı alalım Olric: bir tereddütün romanı. Böyle bir ro-man vardı galiba, bizim eskilerden birinin yazdığı. Eskileri-mizi de unutmayalım. İnsandan bahsediyorlar ne de olsa.Fakirlerin, kütle romanından haberleri olmadığı için, neyapsınlar, insandan, tek insandan bahsetmek gibi modasıgeçmiş bir yola sapmışlar. Lisedeki edebiyat öğretmeniÖmer Seyfettin’i severdi. Efruz Bey ’di galiba, kendini bir-
579