ranlık besleyecekleri yerde korku duymuşlardır, Korku da sı­
nırlı bir değerler sistemine dayanır. Bilim adamının yolu 
başkadır: Bilim adamı olaylara bakarken nasıl kendine özgü 
bir yol izliyorsa, bilimsel ilkelerle açıklayamadığı olgulara 
da kendine özgü bir biçimde bakar. Bilim adamının dini, 
hatta bütün kültürlü insanların dini, belirli bir çerçeve ile 
sınırlı inançlar olamaz, bilim adamının dini korkuya daya­
namaz, kendine Özgü bir dindir onun dini. Mevcut dinler 
birbiri üstünde ‘sulta’ kurmaya kalkıyor; bilim adamı böyle 
baskı kuvvetlerine boyun eğemez. Peki bunların dışında bir 
şey yok mu? '
Sonunda Mustafa Hoca, Masonluk üzerinde düşünmeye 
başladı: "Masonluk, bir dine salık, yani kendini adayan kim­
seye kıymet verir; zira takdir eder ki doğruluk ve iyiliğin 
kaynağına ancak bu imanlı kimseler erişebilir. Aynı zaman­
da Masonluk, dinler arasında bir tercih yapmaz ve yine tak­
dir eder ki yalnız ilim metodlan ile bir dini diğerine tercih 
etmek kabil değildir. Çünkü ilmin metodlan bu alanlarda il­
gilenmez."
"Hürbaniler'in Tanhi diye notlar tutmuş Mustafa,” diye 
elindeki kâğıtları gösterdi profesör; "Kendisi de, bu notlarda 
'gizli derneğin dünyayı saran ağı' olarak belirttiği bu toplulu­
ğa katıldı. Yalnız Mustafa bu işin de ucunu bırakmadı. İşte 
bu notlarda onların durumunu inceliyor. B ir dergide Londra 
Locası’na giren bir masonun anlattıklarını okumuş; meseleyi 
biraz yadırgadığı anlaşılıyor;
”1956 Aralık ayı, Londra'da M... locasının beyaz mermer 
merdivenleri farklı bir kimse tarafından çıkılmaktadır, ya­
nında iki karşılayıcı; her üçü uzun bir salona giriyor. Bu sa­
lona bir perdeden geçilmekte, duvarlarda hazretlerin (Hazre- 
ti Windsor, Hazreti Connaught) mason önlüğüyle resimleri, 
önlerinde mumlar yakılmış, yağlı boya tablolar parlıyor; 
bundan başka başvekiller, nazırlar, lordlar, müsteşarlar, va-
185