254 
 gerçekleşen Arap Birliği ilk kurucuları Mısır, Irak, Suriye, Lübnan, Suudi Arabistan, Yemen, 
Trans Ürdün’dür. - İsrail'in varlığına karşı mücadele lerini sürdürmüştür. 1948, 1956, 1967, 1973 
ve 1982'de İsrail - Arap savaşları yaşanmıştır. 1956 yılında İngiliz ve Fransızların başlattıkları 
Süveyş Harekâtı bölgede yeni bir güç mücadelesine sahne olmuştur. Amerika Birleşik 
Devletleri ve Sovyetler Birliği  anlaşarak İngilizler ve Fransızları harekata son vermeye mecbur 
etmişlerdir. Böylece artık 2. Dünya Savaşı'ndan itibaren ortaya çıkan Soğuk Savaş Döneminde 
bölgenin yeni egemen güçlerin ABD ve SSCB (Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri Birliği) 
olmuştur.  
Sovye tler Birliği'nin bölgede varlık göstermesiyle Arap milliyetçiliği yanı sıra Arap 
Sosyalizmi bölgede taban bulmaya başlamıştır. Zira bölge ülkeleri Batı Emperyalizminin 
saldırganlığından bıkmışlardı. İsrail'i bölgeye sokan da Batı Emperyalizmi idi. Ancak 19 90'lı 
yıllara gelindiğinde Sovyetler Birliği'nin çökmesi ve soğuk savaşın sona ermesi ile Marksist 
Sosyalizm ile birlikte Arap Sosyalizminin de başarısız olduğu görülmüştür. Sovyetler 
Birliği'nin yıkılması ile küresel anlamda yaklaşık 10 yıl süren (1990 -2001 yılları arasında) bir 
boşluk ve belki de dinginlik, esenlik dönemi yaşanmıştır. Zira 1980 -1988 yılları arasında tam 
sekiz yıl süreyle Saddam Hüseyin'in Irak’ı ile Humeyni'nin İran'ı savaşmıştır. 1979'da İslam 
Devrimi ile Batıyı reddeden İran hemen bu de vrimin ardından fazla güçlenmeden Irak ile karşı 
karşıya kalmıştır. Saddam Hüseyin'in İran hamlesi bölgede yeni bir durum yaratmıştır. Artık 
bölgede saldırıya uğradığında çatışanların yanında ve arkalarında bulacakları en az birer süper 
güç yoktu. Bunu fır sat bilen Saddam İran ile tam sekiz yıl savaştı. İran bir milyona yakın Irak 
ise 400 bin civarında ölü ve yaralı kayıp verdi. Saddam'ın bu savaşının bitiminden sonra Kuveyt 
petrollerini ele geçirmeye yönelik işgal hamlesi bölgede 1. Körfez Savaşı'nın başla masına sebep 
olmuştur. Daha önce bölgede İsrail - Arap savaşları görülmüştür. İran - Irak Savaşı'nda olduğu 
gibi Sünni -Şii çatışması da görülmüştür. Ama bu defa olan açıkçası bir petrol kaynağını ele 
geçirme savaşı idi. Bernard Lewis’e göre Ortadoğu'da bu ye ni durum eskisinden farklı olarak 
dış rakipler tarafından kışkırtılmış bir durum değildi. Batılı uluslararası ilişkiler teorisyenleri 
için yeni bir kavram ortaya çıkmıştı. Benjamin Miller’e göre Ortadoğu'da Savaşın nedenleri 
artık dış güçler tarafından yar atılmıyor, iç dinamikler savaşı ve istikrarsızlığı çıkardığı için dış 
güçler müdahale ediyordu. (Miller, 2010: 134 -164) Ancak bunun böyle olmadığı Saddam'ın 
elinde kimyasal silah olmadığı halde Batı’nın Körfeze müdahale ettiği yıllar sonra Tony Blair 
tarafından ifade edilmiştir. ABD 1. Körfez Savaşı sonunda Saddam Hüseyin'i devirmemiş ve 
belki de Ortadoğu'da yeni bir demokrasi hamlesi yaparak Irak hükümetini koruma ya da 
değiştirme seçeneğini Irak halkına bırakmıştı. Ancak Saddam Hüseyin'in ateşkesten sonra  
Kuzeydeki Kürtlere, Merkezdeki muhaliflere ve Güneydeki Şiilere yönelik şiddet bastırma 
hareketlerine girişmesi bunun beklenen sonucu vermediğini göstermiştir. (Lewis, 1996: 289 -
290) Diğer taraftan, Lübnan İç Savaşı (1975 -1989) temelinde yürütülen barış ç abaları 1989 
yılında Suudi Arabistan'ın Taif kentinde 22 Ekim 1989'da imzalanan barış antlaşması ile 
potansiyel çatışma ihtimalleri taşıyarak çözülmüştür.  Lübnan iç savaşı ki aslında Şii -Sünni 
Savaşı, İsrail -Hizbullah Savaşı, Suudi -İran Savaşı, Suriye -İsrail Savaşı olarak da anılabilir.  
İsrail -Filistin sorunu ile ilgili olarak ise Oslo Barış Süreci denilen ve Filistin Kurtuluş 
örgütü ile İsrail arasında 1993'te Oslo Anlaşması olarak bilinen ‘‘prensipler anlaşması’’ 
Washington’da imzalanmıştır. İsrail’in İş gali altındaki bazı Filistin topraklarının 5 yıllık geçiş 
sürecinde devrini öngören ve esasen İsrail'in intifada eylemlerinden çekindiği bir dönemde 
Filistin Kurtuluş Örgütünü ön plana çıkarmanın kendi yararına olduğunu düşünen İzak Rabin’in