erik sanıyorlarmtş. ‘Kapuska’ da aslında bir yemek adı filân 
değil, Rusçada lahana demek sadece.
Deyimler de ne kadar değişmiş: Şimdi ‘elinin körü’ diyo­
ruz: aslı, ‘ölünün körü’, yani ‘ölünün mezarı' demek. Kada­
yıfın ‘ketaif, yani tüylü kumaşlar anlamına geldiğini bilsey­
diniz, bu tatlıyı yiyebitir miydiniz? Elbette ‘bahşiş’, Farsça 
‘bahşi-vermek'ten gelecek.
Mustafa İnan düşünüyordu: İnsanlar ne kadar bilirse, 
‘tolerans’a da o kadar fazla yer verecekler. Kelimelerin kök­
lerini öğrenmek bile bir sürü boş inancı, yanlış anlamayı or­
tadan kaldırabilir. Bütün Batıklara ‘gâvuri diyoruz; halbuki 
Farsçadan aldığımız bu kelime 'ateşe tapan’ demektir. Şu 
AvrupalIlara, haklı da olsa, ne kadar kızılırsa kızılsın, onla­
rın ateşe taptıklarım ileri sürebilir miyiz? Museviceden, Er- 
mcniccdcn, Yunancadan nc kadar çok kelime aldığımızı bil- 
sek, azınlıklara bu kadar kızabilir miydik? Otelci Gabi Var­
tanyan, "Mustafa Hoca bana Ermeni hikâyeleri anlatırdı," 
diyor. "Gabi, bak Ermenice öğreniyorum," dedi bir gün. "Ben, 
*Ne yapacaksın Ermeniceyi?’ deyince, ‘Oyle deme,’ dedi, 'Si­
zin büyük maziniz vardır.’ Benden birçok Ermenice kelime 
öğrendi. B ir gün de, ‘Gabi, sen bir Türkten daha Türksün,’ 
dedi; ben de ona, ‘Nasıl demek istiyorsun?' deyince, 'Bir Er- 
meninin bizim hakkımızda düşünmesi gerektiği şekilde dü­
şünüyorsun,’ dedi.'1  Bu konularda bir dretnot (İngilizce, 
dread nought: korkusuz) gibi korkusuzdu Hoca.
İnsan öğrendikçe, bildikçe evrenselleşir. ‘Efendi’nin Yu­
nancadan geldiğini (aftendis) bildikten sonra insan başka 
türlü düşünür. Kilit (kleidi), harita (kharta), fener (fenarion), 
cins (genos) vc hatta 'temel’ (themelion) dc aynı dilin kelime­
leridir aslında. Bizim "boş’ da İngilizceye Cbosh) geçmiş. Ki­
min kimden hesap soracak hâli var?
Oturduğumuz şehirler dc binlerce yıllık tarihin ürünü: 
Edirne (Hadriana-polis), Konya (Ikonion) -bu şehirde oturan
1B7