528 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
Köylü kalabalığını yararak, önde giden candarmalara gene saldırdı. 
"Ölümün üstünden geçmeden ... " 
Onbaşı gerildi gerildi, zaten güçlü bir adamdı, var gücüyle dipçiği indirdi. Se-
fer bağırarak yere düştü. 
"Öldürdüler beni, öldürdüler. Yetişin köylülerim ," dedi. 
Onbaşı: 
"Bu gidişle seni öldüreceğim, Sefer," diye gülümse di. Dişlerini sıktı: 
"Seni deyyus." 
Bir daha gelirse, gerçekten sakat bırakırcasına, onu öldürüreesine vuracaktı. 
Sefer kalkamıyo r, gerçekten kalkamıyor, yerde sürünüyordu. Köylüler ona 
acımayla bakıp, yanından yönünden, candarmalann arkasınca akıyorlardı. 
"Ne olursunu z, beni kaldırın," diyor, yalvarıyordu. "Kaldırın, kaldırın ... " 
Bir ara gözü Örnere ilişti: 
"Ömer yavrum, sen de mi bu köylü gibi gavur oldun? Beni yerden kaldır. 
Kaldır da var git Taşbaşımızı, ermişimizi candarmalann elinden al." 
Ömer geldi, hiç konuşmadan onu yerden kaldırdı, orada bıraktı gitti. Ömer 
bu işte onun bir oyun oynadığını biliyordu ama ne oynuyordu anlayamamıştı. 
"Göndermey in, göndermeyin ermişimizi . O giderse bu köy batar. Batar, batar. .. " 
Bir iki kere daha hamle edecek oldu, fakat korktu. Bu CumaliOnbaşı da tüm 
insafsız bir kişiydi. Vur deyince öldürüyordu. Etraflannda dönüp duruyor, ama 
onlara bir türlü yaklaşamıyo rdu. Onbaşıdan gözü korkmuştu. Umudunu da kes­
mişti. Değil Taşbaşı götürmek, şuracıkta yatırıp kesseler bile, değil mukavemet 
kimsenin tüyü kıpırdamayacaktı. 
O da sessiz sessiz candarmaların ardınca giden kalabalığa katıldı. 
Önde Taşbaş, başı dimdikti. Yüzü azıcık sararınıştı ama aldırmaz bir hali var­
dı. Ne yapalım, başa gelen çekilir, der gibi bir hali vardı. Fütursuz yürüyordu . 
Köyün dışına çıkarlarken Sefer bir çığlık daha atıp candarmalann üstüne sal­
dırdı. Cumaliye de, az vur, yavaş vur, diye yalvanrcasına bakıyordu . Bu sondur, 
diye de Cumali var gücünü koluna toplamıştı. Dipçiği indirdi. Bir çatırdı oldu. 
Sefer: 
"Of yandım," dedi, gitti. 
Bu sefer köylüler varıp onu karların üstünden kaldırdılar. Gözünü açtığında 
baktı ki köylü onun başında, candarmalar uzaklaşmış gitmişler. 
"Gittiler mi? Alıp götürdüler mi?" diye inledi. Ayağa fırladı. Ayakta duramaya­
cak haldeydi. Candarmalann ardınca bağırdı: "Onu götürüyorsun uz, sözümü tut­
madınız. Ona bir kötülük etmeyiniz, bir kötü söz söylemeyesiniz, bir fiske vurma­
yasınız ... Yoksa kannız dul kalır, çocuklarınız ölü doğar. Şu Toros ülkesi zelzeleye