"Bir ay, evet... Evden bir ay diye çıktım!" 
Ömer, "Evden bir ay diye çıkmış!" diye düşündü. "Bir ay diye 
öyle çıkmış, buraya gelmiş. Burada yatacak, getirdiği kitapları 
okuyacak, her zamanki mutlu ve dengeli ruhunu odaya yayacak, 
ben de gene hırslı, tutkulu, rahatsız ve kötü bir herif olduğumu 
düşünmeye başlayacağım... Hiçbir şeye bulaşmadan namuslu 
gözükmek, mutlu ve ahlaklı gözükmek kolay!.. Ama onun da 
sinirli bir hali var şimdi... Gene başladım düşünmeye! Bari şu 
getirdiği gazeteleri okuyayım... Burada fatihlik yapmaya, para 
kazanmaya çalışırken dünyada neler oluyor anlayalım bakalım." 
Dünyada ne olup bittiğinden çok da habersiz sayılmazdı. Bir 
Alman mühendisinin bütün Avrupa'yı alan güçlü bir radyosu 
vardı. Arada bir Ömer ona gidip dinlerdi, ama Ankara'dan gelen 
taze memleket gazeteleri başka şeydi: "Başvekilimiz Celâl Bayar'ın 
beyanatı: Hükümet kanunlar için yeni bir çığır açıyor... Hatay'da 
Fransa ve Suriye'nin... Kral Faruk'un Türkiye seyahati... Av­
rupa'nın buhranlı günleri... Avusturya Hitler'in ültimatomuna... 
Stalin diyor ki tecavüzlere karşı..." İçinden daha okumak geli­
yordu, ama gazeteyi bıraktı. "Refik ne yapıyor?" diye düşündü. 
Refik'in varlığının bilincine iyice sindiğini gene anladı ve yas­
tıktan başım hafifçe kaldırarak odanın öbür ucundaki yatakta 
uzanan lekeyi gördü. "Tamam!" diye düşündü. "Bir ay rahatsız 
olacağım... Bir ay üzerimde şu mutlu, ama ince ve düşünceli 
insanın yargılayıcı bakışları dolaşacak! Bari başlayan ben ola­
yım!" 
Yeniden yatağa düşen başını kaldırarak sordu: "Peki, peki, 
başka? Başka ne yaptın seni görmeyeli?" 
Refik: "Boşver şimdi," dedi aceleyle. "Sen buradaki hayatı anlat 
bana..." » 
"Buradaki hayat?" 
"Nasıl yaşadığını, tünelden, çalışmaktan kalan vakitte neler 
yaptığını, insanları... Hayatı işte canım!" 
"Karanlık oldu... Karanlık basınca burada yemek yeriz: Gaz 
lambalarını yakarız. Sana yazmıştım. Bizden dört sınıf küçük 
iki mühendis var benimle çalışan... Onlar biraz kâğıt oynarlar... 
Pişti, ya da altmışaltı. Sözünü ettiğim o Hacı var... Yemeği yapar, 
barakayı siler süpürür, çamaşır yıkar, ayak işlerine koşar... Bu 
264