280 
 İsrail -Mısır barışı, Arap dünyasında büyük bir tepkiyle karşılanmış, Arap ve Filistin  
davasına ihanet olarak görülmüş, Mısır’ın Arap Ligi’nden çıkarılmasına neden olmuştur. ABD, 
ilk kez bir Arap ülkesinin İsrail ile barış anlaşması imzalamasını ve en büyük Arap ordusunun 
savaştan çekilmesini sağlayarak, İsrail’in güvenliği için çok önemli bir adım atmıştır. Mısır’ın 
“Arap düşmanlık çemberinden” ayrılması, 1948 savaşı sonrasında İsrail devletini meşru kabul 
etmeme ve boykot politikası izleyen Arap stratejisindeki ilk büyük çatlaktır (Rabinovich ve 
Brun, 2017). Ancak, anlaşmanın diğer Arap ül kelerini de İsrail ile uzlaşmaya yönelteceği 
beklentisi gerçekleşmemiş, aksine Arapların İsrail’e yönelik tutumu sertleşmiştir. Bunun 
başlıca nedenlerinden biri, aşırı sağcı görüşleriyle tanınan Menahem Begin başkanlığındaki 
Likud hükümetinin uyguladığı il hak ve yerleşim politikalarıdır.  
Likud hükümeti Camp David’den hemen sonra Ekim 1978’de Tel Aviv’deki 
bakanlıkları Kudüs’e nakletmeye başlamış, 1980’de Doğu Kudüs’ü ilhak ederek Kudüs’ü 
İsrail’in bölünmez ve ebedi başkenti ilan etmiş, 1981’de de Golan’ı il hak etmiştir (Armaoğlu, 
1991: 746 -747). Öte yandan, işgal altındaki topraklarda, özellikle “Judea ve Samaria” olarak 
adlandırılan Batı Şeria’da Yahudilerin ebedi ve tarihi hakları olduğu belirtilerek yoğun bir 
yerleşim politikası uygulanmaya başlanmıştır.  
Likud, FKÖ’yü temsil gücünden yoksun bırakmak ve uluslararası alanda zayıflatmak 
amacıyla işgal altındaki topraklarda FKÖ karşıtı ya da en azından ondan bağımsız bir lider 
kadrosu yaratmayı hedeflemiştir. FKÖ’nün işgal altındaki topraklarda giderek artan etkisini de 
dikkate alan Likud Hükümeti, 1982’de Lübnan’a müdahale ederek, sadece FKÖ’nün bu 
ülkeden çıkarılmasını değil, aynı zamanda işgal altındaki topraklarda yükselen Filistin 
milliyetçiliğini de önlemeyi amaçlamıştır.  
4.5. İsrail’in Lübnan’ı İşgali   
1970 -71’deki Ürdün iç savaşından sonra karargahını Lübnan’a taşımak zorunda kalan 
FKÖ’nün Lübnan’daki faaliyetleri, karmaşık sosyal -siyasal yapısı içindeki dengeleri 
etkileyerek Lübnan’ın istikrarsızlığını arttırmış, 1975 -1976 iç savaşının çıkmasında önem li bir 
faktör olmuştur. FKÖ karargahı Beyrut’a taşınmadan önce de Lübnan, Filistinli gerillaların 
yoğun faaliyetine sahne olmakta ve Filistinli gerillaların Güney Lübnan’dan İsrail’e yönelik 
saldırıları 1969’dan itibaren Lübnanlı siyasetçiler arasında tart ışma yaratmaktaydı. Lübnan 
yönetimindeki hakim grup olan Hıristiyanların İsrail’in misillemelerine maruz kalmamak için 
Filistinli gerillalara karşı Lübnan Ordusu’nu harekete geçirmeleri, Müslüman siyasetçilerin 
tepkisine neden olmuş, Hıristiyanlar ile Müsl ümanlar arasında Filistinlilerin de dahil olduğu 
1975 -76 iç savaşının çıkmasını tetiklemiştir. Bu savaşta İsrail, Hıristiyan grupları ağır silah ve 
İsrail’de askeri eğitim vermek suretiyle desteklemiştir (Armaoğlu, 523).  
Suriye’nin 1976’daki askeri müdahal esiyle ülkenin kontrolünün Filistinli gerillaların 
eline geçmesi önlenmiş, Arap devletlerinin devreye girmesiyle bir Arap Caydırma Gücü’nün 
(bu gücün büyük kısmı Suriye askerlerinden meydana geliyordu ve Suriye’nin Lübnan’da 
bulunmasına da meşruiyet kazand ırıyordu) kurulmasına karar verilmiş, ancak Hıristiyan -
Müslüman çatışmaları ve Filistinlilerin İsrail’e saldırıları devam etmiştir. 1978’de El Fetih 
militanlarının deniz yoluyla Lübnan’dan Hayfa’ya gelip bir otobüsü ele geçirmeleri ve Hayfa -
Tel Aviv Karayo lu’nda 34 İsrailli sivili öldürmeleri üzerine İsrail, Güney Lübnan’ı işgal 
etmiştir. Bu işgal uzun süreli olmamış, İsrail altı millik bir güvenlik kuşağı oluşturup, 
kontrolünü Maruni subay Saad Haddad liderliğindeki Hür Lübnan Ordusu’na bırakarak 
çekilmişt ir (Armaoğlu, 534 -537). Ancak 1982’de İsrail’in Londra Büyükelçisi’ne yönelik 
suikast girişimi, İsrail’in bu kez Lübnan’ı tümüyle işgal etmesine neden olmuştur. İsrail bu 
işgalle sadece FKÖ’yü değil, Suriye’yi de Lübnan’dan çıkarmayı, işbirliği yaptığı Fal anjist 
lider Beşir Cemayel’in Cumhurbaşkanlığına gelmesini ve Lübnan’da kendisine yakın bir