79 
 BASIN VE YAYINCILIKTA UMUT PANELİ  
 
Moderatör:  
Turhan GÜNAY  (Cumhuriyet Gazetesi)  
 
Panelistler:  
Kenan KOCATÜRK  (Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı)  
Fahri ARAL  (Türkiye Yayıncılar Birliği 2. Başkanı)  
Halil İbrahim ÖZCAN  (PEN Türkiye Bölümü başkan yardımcısı)  
 
Turhan GÜNAY  
Umut konuşacağız. Elinizde herhâlde tanıtım konuşmaları vardır. Kenan KOCATÜRK 
sağ başta oturan bana göre sağ başta oturan arkadaş. Türkiye Ya yıncılar Birliği Başkanı. Fahri 
ARAL Türkiye Yayıncılar Birliği 2. Başkanı. Halil İbrahim Özcan PEN Türkiye Bölümü 
başkan yardımcısı. Bendeniz Cumhuriyet Gazetesi’nden Tufan GÜNAY.  
Umut var diye. Umut her zaman vardır tabi. Umudu kaybetmemek gerektiğini hele son 
zamanlarda iyice öğrendik. Direnmenin bir yolu da umut. Yenilik açısından da çok eskilere de 
gitmeye gerek yok. Yani 150 yıl önce ya da 170 yıl önce biz zaten Türkiye de iler i hayatının 
yeni başladığı dönemler, gazetelerin çıkmaya başladığı dönemler. İşte gençlik faaliyetinin yani 
kitap yayıncılığı anlamında faaliyetin çok az olduğu. Belki bugün şey olarak kabul etmiyoruz 
bunları Yahudi, Hristiyan yani Ortodoks ya da Katolik o ldukları. Şimdi çok Türk kabul 
edildiğimiz Osmanlı Tebaası, Ermeniler, Rumlar, Yahudiler bir yayıncılık faaliyetine 
başlamışlar.  
Biliyorsunuz matbaanın Türkiye’ye gelmesi epey gecikmeli bir zaman dilimi ama 
yasaklanması sadece Osmanlı Müslümanlarını ilgil endiren bir durum. Onun dışında ki 
azınlıklar zaten matbaalarını kurmuşlar. 1500 yıl evvel. İstanbul’da basılmış kitaplar var 
elimizde. Hatta çok da ilginç bir örnek, Baudelaire kitapları Fransa’da 4 ayrı dönemde 4 fasikül 
olarak yayınlamışlar. Yani Kötülü k Çiçekleri’nden bahsediyorum. İlk bütün baskısı da 
İstanbul’ da yapılmış. İlk yani bu İstanbul’un Hasret kitabı var biliyorsunuz. Yani yayıncılık 
alanının Türklere yasaklandığı ya da Müslümanlara yasaklandı ama Azınlıkların faaliyetleri 
sürdürdüğünü biliy oruz. Çünkü basılmış kitaplar var elimizde. Yayıncılığın Osmanlı açısından 
yoğunlaşmasında 1830’lardan itibaren başlamış. Yani İbrahim Müteferrika’nın bastığı onca 
kitabı saymıyorum.  Çok az bir rakam ama bir başlangıçtır sonuçta yani. 1850’lerden itibaren  
de Türkiye de maalesef yayın üzerindeki yasaklar almış başını gitmiş. Önce gazeteciler 
gözaltına alınmışlar, tutuklanmışlar, hapse atılmışlar bunlar da yetmemiş. Yani böyle toplu 
katliam da yapmışlar gazeteciler ya da yazarlara ilişkin. Bunlar da biliniyo r tarihte vardır. 2 Yıl 
önce 2 yıl aşağı yukarı evet Türkiye’de 2 yazar arkadaşımızın vefatının açıklamışını baz alarak 
bir şeye giriştim. Türkiye’de tutuklanmış yazar, karikatürcü ve gazeteci; tutuklanmış, 
öldürülmüş ve hapse girmiş yazarlar gözaltına alı nmış. Bir de küçük böyle radikal dergiler, 
küçük edebiyat dergileri onlar da sayılır. Türkiye’de tutuklanmış, öldürülmüş, hapse girmiş 
yazar, karikatürcü ve gazeteci sayısı aşağı yukarı 1000‘in üzerinde. Çok büyük bir rakam. Aşağı 
yukarı 100 - 150 civarınd a ölüm var. Çeşitli nedenlerden, onun içinde toplu katliamlar da var. 
Bunun Türkiye ’de ilk olduğunu düşündüğüm bir listeydi o doğrusu Cumhuriyet kitap dergide 
yayınladığımızda. Maalesef yazarın gazetecinin düşünen insanın üzerinden yasak kalkmamış