küçücük bir kuş dönmeye başlar. Sivri, uzun, kırlangıca benzer 
bir kuştur. Gölün üstünde çok hızlı döner. Uzun, ak halkalar çi­
zer üst üste. Ak halkalar tel tel gölün som mavisine düşer, tam 
günün battığı anda kavalcılar çalmayı keserler. Kavallarını belle­
rine sokup doğrulurlar. Gölün üstünde bütün hızıyla uçan kuş 
tam bu sırada göle şimşek gibi çakılırcasma iner, bir kanadım su­
yun mavisine daldırır kalkar. Böylece üç kere daldırır, sonra da 
uçup gider, gözden ırar, yiter. Ak kuştan sonra çobanlar da ses­
siz, birer ikişer oradan ayrılır, karanlığa karışır çekilir giderler.
Kır bir at Ahmedin evinin kapısında dün akşamdan beri 
duruyordu. Boynunu uzatmış, geniş burun delikleriyle kapının 
yer yer çatlamış tahtasını koklar gibiydi. Bu atı Ahmedin kapı­
sında ilk önce çok yaşlı, uzun ak sakallı Sofi gördü. Atm üstün­
de gümüş savatlı bir Çerkeş eyeri vardı. Üzengisi işleme gü­
müştendi. Sofi ata yaklaştı bükülmüş beliyle onun az ötesinde 
durdu. Dizginleri sırma işlemeliydi ve eyerin altın, sedef kak­
ma kaşına geçirilmişti. Eyerin altından da atm sağrısına doğru, 
çok iyi pişirildiği daha uzaktan belli olan bir nakışlı keçe belle­
me uzanıyordu. Keçe bellemenin üstüne eski zamanlardan kal­
ma bir güneş sureti işlenmişti. Çok turuncu. Güneşin ardından 
da uzun bir hayat ağacı yemyeşil yükseliyordu. Atm sol yanın­
da da böyle bir güneş, böyle bir ağaç vardı. Sofi bu güneşi, bu 
ağacı bir yerlerde görmüştü. Bunu şöyle hayal meyal ansıyor­
du. Bu suretler bir ünlü aşiretin, oymağın damgası olmalıydı.
Sofi bir süre azıcık ürkmüş, azıcık şaşırmış, azıcık korkmuş 
atm ötesinde sessiz durdu. Ahmedin evine gelen bu ünlü, bu 
büyük konuk kimdi ola? Damgayı kafasında evirip çeviriyor, 
hangi oymağın hangi beyin, paşanın damgası olduğunu bir 
türlü bulamıyordu. Yalnız bu damga ona korku veriyordu. 
Böylesi damgalar hep uğursuzdu. Bir korkuyla gelir, bir kor­
kuyla giderlerdi.
Bu yerlerde böyle donatılmış bir atı olabilecek hiç kimse 
yoktu. Üstelik buradaki her oymağın da damgasını bilirdi Sofi.
Bahardı. Ağrıdağmm karları erimeye yüz tutmuştu. Aşağı­
larda kırmızı kayalıkların uçları yer yer gözükmeye başlamış, 
sarı karçiçekleri uç vermişti. Çok uzaklardan, arka arkaya ka­
i l