dülhamit'e karşı... Onu anladım... Birşeyler yapmak gerektiğini 
söylüyor, ki haklı..." 
"Hah! Onlar! Onlar hiçbir şey yapamazlar... Onların Paris'le 
hiçbir ilişkileri yok... Onlar, bir düşüncesi, doğru dürüst bir karan 
olmayan bir cahiller topluluğu. Onlarla bir şey olmaz. Onlar 
padişaha değil, Abdülhamit'e karşı. Maaşlannı az bulan askerler.. 
Benim gibi olan bir avuç insanın dışında herkes Abdülhamit'e 
karşı, ama kimse padişahlığı düşünmüyor bile. Üstelik Ab­
dülhamit kesenin ucunu gösterse, koltuklara buyur etse, Meclis'i 
açar gibi yapsa, hepsi koşa koşa gelirler... Koskoca Mizancı Murat 
süklüm püklüm geri döndü. Bu kararsız, ne istediğini bilmeyen 
askerler mi başaracak? Onlarla hiçbir şey olmaz!" 
Cevdet Bey tasarladığı şeyin anlamadığı yerlere sürüklenmesine 
üzülerek: "Ben onları bilmiyorum tabii!" dedi. 
"Bilmiyorsun! Ne bileceksin. Paradan başka bir şeyle ilgilendin 
mi ki, bileceksin..." 
İkisi de sustular. Cevdet Bey ağbisine acıma, onu hoşgörme 
fırsatı bir daha çıktığı için sevindi. Ama suçluluk duyduğu için 
bunları yapamayacağını anladı. Söylemek istediği şeyler şimdi 
çok uzak ve saçma gözüküyordu. Nişantaşı'ndaki evin bahçesinde 
duyduğu ferahlık da uzaktaydı. "Orada oturacağım!" diye dü­
şündü. 
"Senden bir şey isteyeceğimi söylemiştim!" dedi Nusret. Dönüp 
Cevdet Bey'in yüzüne baktı. "Senden Ziya için bir şey isteyeceğim. 
Ölümümden sonra..." 
Cevdet Bey: "Gene ölümden sözediyorsun!" dedi. 
"Bırak bu lafları... Senden Ziya için istediğim şu: Ölümümden 
sonra Ziya'yı yanına almanı istiyorum!" 
"Yanıma almak?" 
"Yani senin yanında yaşasın! Senin evin, onun evi olsun!" 
"Peki ya Haseki? Ya annesi, ötekiler?" 
"Onların yanında olmasını istemiyorum! Onların yanında 
yaşarsa aptalın teki olup çıkacak. Onlar gibi uyuz, hareketsiz, 
azla yetinen, uyuşuk bir insan olacak. Anlatabiliyor mu­
yum?" 
"Ziya'ya evim her zaman açık olacaktır!" 
"Onu demiyorum, istediği zaman sana misafir gelsin, gitsin, 
73