bağlanmanın tadına varmışlardı. 
Dağlardaki Osmanlı katakolları toptan kalktığında bile Çukuro­
vada y�zın kalanlar oluyordu. Her köyde her yaz, ekinierin başında 
dört beş erkek kalıyordu. Çukurda kalan erkeklerin karıları çocukla­
rıysa yayiaya gidiyorlardı. Bu böyle Birinci Dünya Savaşına kadar sür­
dü. Birinci Dünya Savaşından sonradır ki ancak Çukurovada yazın 
bir köyün toptan çıkmadığı, Çukurda kaldığı görüldü. 
Sarıoğlu aşireti işte bu yüzden Çukurovada kalıp kırgına uğrama­
dı, geleneklerini, göreneklerini öteki aşiretler kadar yitirmedi. 
Bu büyük konağı da Derviş Beyin dedesi Osmanlı yeniği Süley­
man Bey yaptırdı. İskandan çok sonralarıydı. Aşiret yavaş yavaş topra­
ğa, çift sürmeye, ekin ekmeye alışıyorlardı. Sarıoğlu bir iş için Maraşa 
gitmiş, orada Beyazıtoğullarından bir Beyle görüşmüştü. 
Beyazıtoğ lu: 
"Süleyman Bey," demişti. "Osmanlıya kızına. Göçebelik yarı ya­
banıllık demektir, Osmanlıya göre. Osmanlı yumurtadan çıkmış ka­
buğunu beğenmez. Osmanlı ne kazandı, ne yitirdi bundan, ne kendi 
bilir, ne kimse ... Artık dünyada göçebe kalmadı. Bak, Firengistanda 
hiç göçebe var mı? Yerleşmek rorundayız Süleyman. Biz yerleşcik kötü 
mü ettik? Bir küçücük aşiretin Beyi iken koca Maraşın Beyi olduk. 
Sen de yerleşeceks in. Sarıoğlu aşiretinin Beyi iken koca Çukurov anın, 
Adananın, .Tarsusun, hem de Sisin Beyi olabilirsin. İnat etme, bırak 
şu çadırı da bir konak yaptır kendine, yaptır da konağı, evine Osman­
lı, Beyler insin. Ondan sonrası kolay ... " 
Bunun, bu göçebeliğin böyle gitmeyeceğini Süleyman Bey de an­
lamıştı, çoktan. Daha Maraştayk en, hemen orada kendine Zeytinli bir 
duvarcı, bir marangoz buldurdu. Çıraklan, işçileriyle onları .aldı, ta­
kım taklavat Çukurovaya getirdi. Hemen o kış konağın temeli atıldı. 
Kazılan temelden nakışlı, yazılı, kabartma resimli bir sürü taş çıktı. 
Hüyüğü kazdıkça nakışlı, yazılı taşlar, türlü türlü insan, hayvan yon­
tuları çıkıyordu. Ev yerleri, temelleri çıkıyordu. Süleyman Bey bütün 
yazılımermer taşları, yonruları biltekmil kireç ocağına gönderdi. Yazı­
lı taş, suret, put günahtır. Bir Müslüman konağının temelinde , duva­
rında bulunamaz. Ama taş bulmak da meseleyd i. Şu Çukurun düzlü­
ğünde yumruk büyüklüğünde bir taş paı'çasıyokken, nasıl yapacaksın 
bu koskocaman konağı? Nasıl yükselteceks in duvarları? Hüyüktc n çı-
100