için, bu kulaktan dolma filozoflar karşısında küçük düşme-
mi istemezsiniz herhalde.’ Masanın üstündeki kitaplara sal-dırdı ve ilgili bulduğu ilk kitabı önsözünden yüksek sesleokumaya başladı. Anlamadığı cümlelerde durarak, bendenaçıklamalar istedi. Doğrusu, sadece bir öğrenci, hem dederslere ilgisiz bir öğrenci olduğum için, ona yararlı açıkla-malarda bulunamadım. Birden kızarak kitabı kapadı: ‘Tan-rım! Hep önsözlerde kalıyorum!’ Durmadan yakınırdı: ‘Bi-raz daha ilerleyebilsem, hiç olmazsa ‘Giriş’e kadar gelebil-sem!’ Ellerime sarılırdı: ‘Bana yardım edin dostum! Bütünkitapların neden yazıldığını, yazanların kimlere teşekkürborçlu olduğunu, bu kitabı yazma düşüncesinin onlara na-sıl geldiğini, bu kitabın ne gibi bir boşluğu dolduracağını,hepsini biliyorum. Sonra ne oluyor? Anlatın bana.’
“Önsözler sayesinde, bütün yazarların ailelerini tanıdığını,
onlarla artık akraba gibi olduklarını, ilk hayal kırıklıklarınabirlikte üzüldüklerini, ilk başarılarının tadını birlikte çıkar-dıklarını, bütün aşklarını ezberlediğini anlatırdı. Özellikle,yazarın ilk kitaplarında çektikleri güçlüklerle yakından ilgi-lenirdi. ‘Hayatlarının bu bölümlerini kendi yaşantıma çokuygun buluyorum Esat Ağabey . Sonra, beni yarı yolda bıra-kıp gidiyorlar. Bu başarısız yılların hikâyesine kendimi öylekaptırıyorum ki, unutuyorum sonradan meşhur olduklarını;onlara, dolayısıyla kendime acıyorum. Başarıdan sonra se-vimsiz oluyorlar. Ne yaptıklarını anlatmaya kalkıyorlar uzunuzun. Sevmiyorum onları.’ Daha sonra, sözlerine kapılarakbütün kitapların yalnız önsözlerini okuduğunu ileri sürerdi.Oturduğu yerde gözlerini kapayarak mırıldanırdı:
“Hayatı ve Eserleri. Hiç bıkmıyorum bunları tekrar tekrar
okumaktan. Yazarın her kitabını okurken ‘Hayatı ve Eserle-ri’ yeniden karşıma çıkıyor. Bir daha, bir daha okuyorum.Sanki önceden ‘Hayatı ve Eserleri’ni bilmiyormuş gibi yapı-yorum: yeni baştan heyecanlanmak için. Yalnız, yazarlar
393