ŞİİRLERİN 
NİTELİĞİ 
Nâzım Hikmet'in 1913 - 1920 yıllarında yani 11-18 yaşlarında yaz­
dığı bu şiirlerin sayısı az değildir. (Biz 68 tanesini derleyebildik.) Fa­
kat şair onları yayımlanmağa değer bulmamış, her halde birer deneme 
saymıştır. Ne var ki, öyle de olsalar, Nâzım Hikmet'in evrim çizgisini be­
lirlemek için kısaca üzerlerinde durmak gerekmektedir. 
Gerçekten de bu şiirlerden deneme sınırını aşanlar pek az. Ama dil 
o çağa göre temiz. Şairin geniş hayali, aşırı duyarlığı hemen dikkati 
çekiyor. Mısralar çoğunca koyu bir romantizmle yoğrulmuş. 
1913-1916 yıllarının ilk ürünlerinde («Feryâd-ı Vatan, İntikam, Va­
tana, Irkıma, Çelik, Viran Diyar» vb.) yurt sevgisi, memleketin acıklı du­
rumu, öç alma duygusu, parçalanan imparatorluğu kurtarma dileği 
-öfkeli, inançlı ve acemice bir deyişle- belirtilmiş. Çanakkale'de yiğit­
çe ölen dayısı Mehmet Ali için yazdığı şiirler (Şehit Dayım, Benim Da­
yım, Şehit Dayıma Mabat) N. Hikmet'in intikam, kahramanlık ve mil­
liyetçilik duygularını dile getiriyor. «Mehmet Çavuşa» başlıklı şiir de 
aynı duyguları pekiştiriyor, Türklerin yine güçleneceği, «tarihe yine 
altın sayfalar yazacağı» umudunu yansıtıyor. 
Öteki ya da daha sonraki şiirlerde çoğunlukla bireysel konular iş­
lenir. Özellikle aşk temi ağır basar. «Beklerken, Yalnız, Bir Hatıra, Ona, 
Bir Kış, Öldükten Sonra, Arkadan, Rüya, Yıllar Geçti Yardan Hâlâ Gel­
medi Haber» vb. şiirlerde aşkı arayış, sevgiliden ayrılış, özlem, bekle­
yiş, yalnızlık gibi duygular buruk bir anlatımla dışa vurulur. 
Aynı buruk anlatım ile melankolik hava «Ölümün Sırrı, Gecelerim­
den, Küçük Düşüncelerimden, İntizar» başlıklı örneklerde de görülür. 
Mutsuzluk, kötümserlik, bahtsızlıktan sızlanma nerdeyse şiirlerin yay­
gın özelliği olacaktır. O kadar ki, bu özellik zaman zaman ölüm düşün­
cesiyle birleşir; hattâ, doğayla ilgili şiirlerde bile çoğun üste çıkar. 
Vatan, aşk ve mutsuzluk temlerinden sonra şiirlerde en büyük yeri 
doğa (özellikle deniz, gece, akşam, günbatımı temleri) tutar. Nâzım 
Hikmet doğaya insancıl, duygusal özellikler verir ve onu imge yüklü 
sıfatlarla, benzetmelerle tasvir eder. 
265