olaylar naklediyordu bize. Onsan, nöbet günü, ak.şama doğru 
pek neşeli olmaz.) Annesinin, babasının intihar ettiğinden fi­
lan bahsediyor du. Biz de aklımıza gelen intiharlan anlatıyor­
duk: Osman'ın sekizinci katı:an aşağı atlamasını filan. Onsan, 
askerlikte pek insaflı olmaz.) Onunla alay edenler bile vardı. 
(Nereden bileceksin? Nereden bileceks in?) Üzerime mandalar 
geliyor, diye bağırdı birden. Öteki, bu kadar saldırgan değildi 
albayım; bahçede tek başına dolaşıp kendi kendine gülümsü­
yordu sadece. Yanına yaklaşınca da, bir sigara versene diyerek 
gülüyordu. Elbiseleri bol gelmişti üzerine : Elleri kaputun 
içinde görülmüyordu. Kollarını sıvayarak alıyordu sigarayı. 
Sonra, büyük adımlar atıyor ayaklarına dar gelen postallannı 
gıcırdatarak yavaş yavaş uzaklaşıyordu. Yürüyüşü hiçbir aske­
ri adıma uygun değildi albayım; iç hizmet talimatnamesine 
aykın bir deliydi. Kimse kimseye aman vermiyordu üstelik: 
Akıllılar bile birbirlerini su birikintilerine itiyorlardı. Piyade 
taliminde binbaşı, kızdığı öğrencilere, çamurun içine 'yat' ko­
mutu veriyordu. Fakat 'o' hiçbir komuta uymuyordu albayım. 
Bir keresinde durup dururken , sınıftan çıkıp gitmişti; binbaşı­
nın şaşkın bakışlanna aldırmamıştı. Binbaşı bile sonradan akıl 
edebilmişti kızmayı. Böylelerini, savaşta olsa, divanı harbe ve­
rirler değil mi albayım? Çünkü bütün mektebe kötü örnek 
oluyordu: Bizim yakamızdan bir numara düşse, o hafta izinsiz 
kalıyorduk; o, postallannın bağlannı bile söküp atmıştı. Her 
yerde tartışma konusu oluyordu: Genç subaylar -teğmenler 
filan-ona göz yumulmas ı gerektiğini ileri sürdükleri zaman, 
binbaşılarla yarbaylar bu görüşe şiddetle karşı çıkıyorlardı. Biz 
de ona iyi davranmıyorduk: Onunla alay etmemek elden gel­
miyordu; çünkü ona takılmak çok kolaydı. Sonra bunun da 
tadı kalmadı tabii. Ben biraz çekimser davranıyordum; üniver­
siteden sınıf arkadaşımdı, bir kötülüğünü görmemiştim. Yal­
nız, onu kerhanede dolaşırken görenler vardı. Ben de görmüş­
tüm. lçeri girdiğini gören yoktu. Zayıf bir ilgi duyardım ona; 
37