gi�tirme' sirasmda cismin ii;inde de bir zorlanma olur, cismin 
pari;alan birbirini etkiler. i�te bu ii; olaylar da 'ii; Kuvvet' ile 
meydana gelir. Bu 'ii; Kuvvetler' cismin ii; yuzeyine diizgi.in 
olarak yay1lm1�tir. Bunlarm belirli bir alana yay1lan topla­
mma 'Gerilme' diyoruz. Yani 'D1� Kuvvetler' cismi zorluyor 
ve cisimde bir 'Gerilme' oluyor. 
"i�te fotoelastisite, bu zorlanmala nn, cismin ii;inde mey­
dana gelen bu 'gerilme'lerin gozle goriilmesini saghyor; d1� 
kuvvetler altmda cismin ii;inde olup bit enlerin fotografm1 i;e­
kiyor. David Bewster 1816 y1hnda d1� yukler altmda bulu­
nan bir cam levhaya 'polarize 1�1k' ile bakmca, renkli i;izgiler 
gormu�; camm iizerindeki yuk kaldmlmca bu i;izgiler de 
kaybolmu�. 'Polarize l�1k' nedir? Daha once 'l�1k nedir?' diye 
sormak gerekir. 'l�1k' da 'Kuvvet' gibi, tammlanmas1 hii; de 
kolay olmayan bir kavramdir. Burada gene birtak1m varsa­
y1mlar kabul edilir. Newton , 1�1gi bir mekaniki;i goziiyle ai;1k­
lamay1 denemi�tir. Newton'a gore 1�1k, dogrular boyunca 
ilerleyen cisimciklerden meydana geliyordu. 
Profesor derin bir nefes ald1: "Goriiyor musun? Mustafa 
ii;in her �eyin ashm, esasm1 merak ediyordu derken beylik 
bir sozediyorduk sanki. i�in ii;ine girince zorlugu anhyorsun 
herhalde; hen de sana hii;bir �ey ogretemiyorsam da bu zor­
lugu gosteriyorum galiba. Evet, 1�1k i;ogu zaman bir cisim gi­
bi hareket ediyordu; mesela bir duvara atilan top nas1l geri 
gelirse, l�Ik da bir yiizeyden oyle geri gelir, yani yansir. Arna 
bu bazen boyle olmuyordu: bir cismin kenan, perdede keskin 
bir golge olarak belirmiyordu bazen. Tam karanhktan tam 
aydmhga birdenbire gei;ilmiyordu: Once koyu golge, sonra 
yan aydmhk ve sonra da aydmhk oluyordu. l�1k denilen ci­
simciklerin bittigi yerde aydmhk birdenbire bitmiyordu yani. 
Bunun uzerine Newton'un i;agda�1 Huygens, 'l�1k bir dalga 
m1dir?' diye sordu. Durgun suya at1lan bir ta�m meydana ge­
tirdigi dalgamn yay1lmas1 gibi, 1�1k da bir 'titre�im' olay1 
192