mektup yazmalıyım. (Elini alnına vurur.) Allahım! Böyle bir 
gecede neler yapıyoru m! Oysa, yarın sabah bu savaşta önemli 
bir payım olabilirdi. 
TARiHiN SESi: Zavallı Schlick, görünmeyen düşmanını 
Fransızların arasından seçseydi, ertesi gün yaman bir savaş 
verebilirdi. Ne yazık ki, başka insanlara duydukları tepkiden 
yararlanarak başarıya ulaşmayı yalnız sanatçılar becerebil­
miştir. 
(Schlick yazar ve yazarken yüksek sesle okur.) 
Hikmet, "Bu tiyatro sahte bir şey albayım," dedi. "insan, 
tek başına, yüksek sesle yazar mı?" 
Hüsamettin Bey "Başka çaremiz yok," diye karşılık verdi. 
"Seyirci merak eder. Mektubu okumayacaksak, yazıldığını 
neden gösterdik?" 
SCHLICK (Okur): Sayın görünmeyen düşman: Biliyoru m, 
senin durumun, Monika'nın kalbini kazanmak bakımından 
daha elverişli. Ben seni tanımıyorum; tuzaklarına karşı ted­
birler alamam. Fakat sen benim bütün düzenlerimi boşa çı­
karabilirsin. istediğin anda Monika'ya yaklaşabilir sin. Belki 
de bu anda onun yanındasın. Belki savaşın, eziyetin, endişe­
ler içinde çırpınmanın dışında olduğun halde, yani ona ben­
den daha az ihtiyacın olduğu halde onun yanındasın . Belki 
de benim gibi buhranlı, çaresiz değilsin; görünmeyen düş­
manla ümitsizce savaşan bir çılgın değilsin. Orada, binlerce 
kilometre uzakta, Monika'yı deliliğimin dalgalarından koru­
yan emniyetli bir liman gibisin. ikinize de lanet olsun! (Kale­
mi bırakır.) Sayın Barones köylüler gibi küfrettiğimi duysay­
dı, yüzünü buruştururdu. (Son cümleyi çizer.) Bana acıyın 
alçaklar! Bunu da çizelim. Sayın ve sevgili düşman ! Beni her 
ne kadar tanıdığını sanıyorsan da aldanıyors un. 
Albay, "Her ne kadar tanımak iyi değil," dedi. "Belki Al­
mancada iyidir albayım." 
273