deyse yüzünün neye benzedi ğini unutacakt ık. Yirmi y ıl sonra 
kalkt ı İstanbul'a döndü, üçüncü gününde son nefesini verdi. Gidi şi 
öyle ani oldu ki, ölüsünü görmezlerse ne konu kom şu inan ır vefat 
ettiğine, ne de bizim h ısım akraba. San ırlar ki gene Amerika'ya 
döndü de karde şimiz, biz söylemiyoruz."  
"Kad ın sen akl ını mı kaç ırdm? Bizim dinimizde yok öyle her-
kes görsün diye al ıp eve götürmeler!" diye kestirip att ı gassal, 
karşı taraf ın bundan sonra söylemeyi planlad ığı tüm olas ı savlar ı 
böylelikle engellemeyi umarak. "Müslümanl ıkta ölüyü seyirlik 
mal gibi sergileme âdeti yoktur."  
Kısac ık k ırpılmış kapkara saçlar ı, kavisli ka şları ve yüzündeki 
diğer k ıllarla tam bir uyumsuzluk içinde k ırlaşmış bir b ıyığı 
vard ı; öyle ki gerçek olup olmad ığını anlamak için çeki ştirme is-
teği uyand ınyordu insanda, en az ından Feride Teyze'de. "Kom şu-
larınız illa da rahmetliyi görmek istiyorsa," diye ekledi gassal ka-
rarl ılıkla, "gidip mezar ını ziyaret etsinler. Bir de Fa tiha okusunlar 
sevab ına." 
Feride Teyze bu öneriyi dü şünmek istercesine duralarken, ya-
nında dikilen Çevriye Teyze ellerini beline dayam ış, tek kaşını 
kald ırm ış, ters ters bak ıyordu gassala; t ıpkı bir öğrencisine sözlü-
de verdiği cevaplar ın ne kadar mant ıksız olduğunu anlatmak iste-
diğinde yapt ığı gibi.  
"Amma da yapt ın gassal karde ş," diye devam etti Feride Tey-
ze aray ı kapatarak, "kendisini görmek ba şka, mezar ını ziyaret et-
mek bamba şka. Nas ıl görecekler karde şimizi üç metre toprak al-
tında?"  
Bu laflar Çevriye Teyze'nin gözya şlarına boğulmas ına sebep 
oldu. Bir an için sustular. Gassalin a ğzı hüsranla a şağı sarkt ı ama 
bu deli kad ınlarla tart ışman ın beyhudeli ğini anlad ığından cevap 
vermemeyi tercih etti.  
Saçlar ını bu sabah patl ıcan moruna çalan siyaha boyam ıştı 
Feride Teyze. Belki de matem saç ı niyetine. Kendi kesti ği kâhkül-
lerini kararl ılıkla sallayarak devam etti sözlerine: "Gösterme fas-
lına gelince, siz onu hiç merak etmeyin. Biz öyle, ha şa, H ıristi-  
 yanlar ın filmlerde yapt ıklar ı gibi süsleyip sergilemeyece ğiz ki  
ölümüzü."  
Feride Teyze'nin dediklerinden ziyade durmadan devrilen 
gözbebeklerine ve devinen ellerine akl ı tak ılan gassal bir an hare-
ketsiz kalakald ı. Karşısındakinin şimdiye kadar kar şılaştığı en 
manyak insan oldu ğunu anlam ışçasma gerilmi şti. Belki de birile-
rinden yard ım al ınm ümidiyle etraf ına bak ındı. Bulamay ınca da 
kayg ıyla göz att ı cesetten yana. Nihayet pes etmi ş olmal ı ki, daha  
fazla itiraz etmedi.  
Karşılığında Çevriye Teyze gassala bol bol bah şiş verdi.  
Gassal bah şişini, Kazanc ılar da ölülerini ald ılar. 
Bir anda dört araçl ık bir kafile olu ştu caminin önünde. Önde 
türbe yeşili cenaze arabas ı vard ı. Tabut kamyonetin arkas ına yer-
leştirilirken rahmetliye birinin e şlik etmesi gerekti ği ortaya ç ıktı. 
Asya gönüllü oldu. O esnada Armanu ş karmakar ışık bir yüzle s ı-
kı sıkı Asya'n ın elini tutmakta oldu ğundan, ikisi birden gönüllü  
olmuş say ıldı. 
"Olmaz öyle şey. Cenaze arabas ının önüne kad ın oturtmam," 
dedi gassala çok benzeyen şoför; ayn ı kısa kara saçlar, ayn ı kır-
laşmış bıyık, ayn ı kaçamak bak ışlar. Belki de karde ş ya da kuzen-
diler; biri y ıkıyor, öbürü ta şıyordu ölüleri. Kim bilir belki üçüncü 
bir kardeşleri daha vard ı; o da mezarl ıkta bekleyip, gömmekle  
mükellefti.  
" Valla ba şka çareniz yok şoför efendi çünkü ailede erkek kal-
mad ı," dedi Zeliha Teyze arkadan. Öyle so ğuk ve buyurgan ç ık-
mıştı ki sesi, daha fazla üstelemedi kar şısındaki. Belki de beterin 
beteri var diye ç ıkarsam ıştı cenaze arabas ı sürücüsü. Madem ki 
ölüye eşlik edecek erkek yoktu ortal ıkta, şu mini etekli burnu hal-
kal ı cadaloz kad ındansa, han ım han ımc ık iki genç k ızın kendisiyle 
gelmesinin ye ğ olacağına hükmetmi şti. 
Şikâyetler kesildi ve çok geçmeden cenaze arabas ı yola ko-
yuldu.  
Onun tam arkas ında bir kiral ık araba vard ı - oto kataloglar ın-
da "Tutku K ırm ızısı" diye geçen 2002 model Toyo ta Corolla.