Helallaştılar. 
Memed arkadaşlarıyla köye geldi. Gün yıkılmış gitmiş, 
gölgeler uzamışh. Köylüler alanda durmuşlar kalmışlardı. Ya­
maçtan inen İnce Memedi, o daha çok uzaklardayken görmüş­
lerdi. 
İnce Memed aralarına gelince hiçbir tepki gösterm ediler. 
Ne başlarını çevirip baktılar, ne konuştular, ne de ona bir kötü 
söz söylediler, öyle orada balçık gibi devinimsiz kalaka ldılar. 
Sadece Emiş Hatun ona sırtını döndü. Memed, yanında Kasım­
la Müslüm köyün içinde bir oraya gitti, bir buray a... Bir süre 
dolandı durdu. Köyden çıt çıkmıyo rdu. Sonunda Sarı Çavuşun 
evine yollandı. Evde kimsecikler yoktu. Sarı Çavuş da ocağın 
yanına serilmiş yatakta tek başına inliyordu. 
Memed vardı, Çavuşun yanına diz çöktü: 
"Geçmiş olsun Çavuş Ağam." 
"Sağ ol Memed . O kafir gitm iş. Gitmiş, gitmiş ya köyü de 
bitirmiş . Ben bunu ona bırak mam. Sarı Çavuşun bunu ona bıra­
kacağını sanıyorsa aldanıyor. Ayağa kalkar kalkmaz onu öldü­
recek, başını da kesip İsmet Paşaya yollayacağım, bunları başı­
mıza siz cellat eylediniz diye. Mustafa Kemal Paşama da bir 
mektup donatacağım ki mektup derim sana. İşte o zaman bu 
kasaba ağaları görürler Hanyayı Konyayı ... Köyü sürgün edi­
yor sidikli Mahmut, varsın, ne olacak, biz de Çukurovaya gide­
riz. Gider de karaçalılıklardan, kamışlıklardan, sazlıklardan 
toprak çıkarır ız. Bizim köyümüzün delikanlıları çok güçlüdür­
ler. Bir köye yetecek kadar ormanı, karaçalılığı altı ayda hopur 
eder, tarla çıkarırla r." 
Yanına çökmüş Memedi kolundan tuttu: 
"Sen çok üzülmüşe benziyorsun. Aldırma bizim köyün ka­
dınlarının senin için ileri geri konuştuk larına. Canları yanıyor 
da, köylerinden sürgün ediliyorlar da onun için öyle azıcık acı 
konuşu yorlar. Yoksa onlar sana hiç kıyarlar mı? Sen ölünce, bi­
zim köyün kadınları senin üstüne öyle bir ağıtlar yaktılar ki, şu 
dünyada hiçbir kadın adı güzel kendi güzel Hazreti Muham­
med üstüne bile böyle güzel ağıtlar yakmış deği l... O kadınlar 
işte dün gece de ... " 
Gözleri ışıladı, sözünün gerisini yuttu. 
602