162 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
zı açık, morarmış , incelmiş boynuyla anasının hayali hiç gözünün önünden git­
miyordu. 
Arkadan Elifin sesini duyunca durdu. Elif gelince birlikte yürüdüler. Elif or­
manın içine saptı. Ali az sonra başını kaldırınca ilerde, dizlerinin üstüne yu­
muşmuş, küçücük kalmış, bir topak olmuş anasını gördü. Kirli bir paçavra yı­
ğını gibiydi fıkara anası. Zavallı. Perişan. öfkesi iniverdi. Şimdiye kadar ettiği 
küfürlere pişman oldu. Neredeyse anasının boynuna sarılıp, ellerini yüzünü 
öpücüğe boğacaktı. Yapamadı. Yapamazdı. Öylece anasının başucunda durdu 
kaldı. Ağzını açıp da bir çift söz söyleyemedi. İki eli yanlarına sarkmıştı. İki 
omuzundan birer dal asılmış gibi cansız. 
Elif de bitkin Meryemcenin yanına çöktü. 
Önüne varıp oturmalı, diye düşündü Ali. Onu sırtına almalıydı. Kurdun ku­
şun, hırlının hırsızın ağzına koyup geldiği çocuklarına ulaşmalıydı. Onlar da 
pamuğa girmeden yetişmeli ydi. Mümkünü yok yetişmeliydi. Ama korkuyordu. 
Sırtı cılk yara olmuştu. Bu cılk yaraya sivri uçlu bir bıçağı sokacaklarmış gibi 
korkuyor, ürpertiler geçiriyordu. Elif de gözlerini gözlerine dikmiş, bir hoş, yü­
zünde karmakarışık bir anlam, dört dönen, çaresiz bir yüzle bakıyordu. Gözle­
rini ondan ayırmadan, korkmadan. 
Ne kadar zaman geçti, Ali farkında bile değildi. Korkuyor, kendinden geç­
miş ürp eriyor, anasının korkunç ağırlığını sırtında, yanmış ayakları nın üstünde 
duyuyor ürperiyordu. 
Uzun, upuzun yol! Yollar biter mi? Şu yolun nasıl sonuna gelinir? Gözleri 
kararıyordu. Yolu bir türlü bitiremeyeceğini sanıyordu. Şimdiye kadar bu yollar, 
yıllarca, yukardan aşağı, aşağıdan yukarı nasıl olmuş da tükenmişti? Köylüler 
bir olunca biter. Düğün dernek, dövüş cangama biter. Köylü birliğine can kur­
ban. Bir yerde kalabalık kokusu duydun muydu, ne bel ağrısı, ne ayak sızısı ka­
lır. Bugün değilse yarın köylüye ulaşmalı. Mutlak ulaşmalı. Ama bir türlü eği­
lip de anasını sırtına alamıyordu. Bir keresinde sırtını döndü eğildi. Neredeyse 
önüne diz çökecekti anasının. Etine iğne sokulmuş gibi sonra yerinden fırladı. 
Gene olduğu yere vardı, soluk soluğa dikildi kaldı. Ayakta duracak hali de yok­
tu ama oturamıyordu. 
Meryemce Alinin halini anladı mı, ne yaptı, ellerini toprağa batırarak ayağa 
kalktı: 
"Kızım, bana bir değnek bul da yola düşelim. Çocuklar yükün başında kaldı 
öyle mi? Vay fıkara yavrularım. Aç susuz." 
Ali, içinden, senin gibi geberesinin yüzünden, diye öfkeyle söylendi. öfkesi 
yeniden kabarmaya başlamış, soluğu sıklaşmıştı. 
E lif içini çekerek 
"Aç susuz," dedi, oradan bir dalı zorla kırdı, yapraklarını, küçük şıvgalarını