ne düşünüyorum, onları anlattım. Bana neden Avrupa'dan geri 
döndüğümü sordu. Galiba beni önce polis sandı. Aldırmadım. 
Bütün coşkumla ona, onun şiirlerini okudum. Namık Kemal 
okudum. Biraz da içki içmiştim... Yokuşu çıkmaktan yorul­
muştum, başım dönüyordu, sonunda coştum işte! Anlamadı. 
Bana evini gezdirdi, gururla planını kendi çizdiğini söyledi. 
Yaptığı resimleri gösteriyor. Evet, bir ihtilâlci şair, her şeyi bı­
rakıyor, resim yapıyor. Resimler: Dökülen yapraklar, bir sonbahar 
manzarası. Bir tabak içinde meyveler var. İki elmayla bir portakalı 
bir tabağa koymuş, resmini yapmış. Bir ihtilâlci bunu yapar 
mı? Bir ihtilâlci şair bütün gün tabağa koyduğu bir portakalla 
iki elmaya bakıp gördüğünü çizmek için uğraşır mı? Bir ihtilâlci, 
öteki ihtilâlciye bunları mı gösterir? Ona dedim ki: Bunları niye 
yapıyorsun? Daha çok şiir yaz. Bağır, haykır, herkes seni işitsin! 
Bağır! Ey ahali kalkın, uyanın, uyanın. Yıkılsın İstibdat!" 
"Ne olur sus artık!" dedi Mari. 
"Beni küçümsedi, ağzımın kokusunu da aldı galiba... Dersi 
olduğunu söyledi. Ama gene de bir incelik yaptı. Bana küçük 
bir şiir kitabı verdi. Kendi kitabını değil, bir Fransız şairinin 
kitabını hediye etti. Sonunda polis olmadığımı anlayınca, galiba, 
gönlümü almak istedi. Şiir kitabının cildini övdü, yazarına da 
hayran olduğunu söyledi. Sonra araştırdım. Bu yazar, adı François 
Coppee, Dreyfus davasında bütün aydınlık düşmanlarıyla aynı 
saflarda yeralmış, aşağılık hımbıl bir ihtilâl düşmanı... Nerede 
o kitap, Mari? Gözde duruyor, şurada, getir onu yırlayım!" 
Birden, Cevdet Bey, öğleden sonra, Nişantaşı'nda farkettiği, 
ama nereden kaynaklandığını anlayamadığı gücün, içinde kı­
pırdandığını hissederek ayağa kalktı. "Yeter artık!" diye bağırdı 
ve bu kesin, sert öfkenin hiç de iğreti durmamasına şaşarak: 
"Artık uyu sen!" dedi. "Yoksa doktor çağırırım." 
"O doktoru, İtalyan'ı çağır da onunla konuşayım. Aklın ışığı 
ilk önce İtalya'da parladı. Orası aydınlığın anayurdudur. Peki, 
peki! Ben uyuyacağım. Sen de istiyorsan git! Ne zaman gele­
ceksin?" 
"Yarın gelirim ! " dedi Cevdet Bey. Sonra birden, "O kadar çok 
işim de var!" diye düşündü. "Öbür gün mü deseydim keşke?" 
Ağbisine öfke duyarak bütün işlerinin ve düzeninin buradaki,