gülümsemesi ile karşılaşıyorlardı: Şimdiye kadar neredeydi­
ler? Bu dünyada anne-baba-çocuklar üçlüsünün dışında ka­
lan her topluluk, insan ilgisinin (sebebi ne olursa olsun) dı­
şında mı kalmalıydı? Evet, kalmalıydı. Sevgi, annesinin yata­
ğının yanına getirmiş olduğu koltuğa büzülüp şalına sarına­
rak sabahlarken, bütün bunlan düşündü; sonunda insanlan, 
karıncalar gibi kalabalık ve nereye koşuştuğunu bilmeden 
çarpışıp duran önemsiz varlıklara benzetti. Her gün onları, 
annesinin yatağından kapının önüne süpürmekten usanmaya 
başlamış tı. Annesi öldükten sonra onlarla hiç konuşmayacak­
tı. Birden ürperdi: Dernek ölüm bu kadar yakındı. 
Annesinin öldüğü günün gecesi Selim Beye, "Çok çekmedi­
ğine göre, annem Allahın sevgili kuluymuş," dedi. Sobanın 
yanındaki kanepeye oturmuş konuşuyorlardı. lçerde bazı ihti­
yarlar, ölüyle ilgili bazı görevleri yerine getiriyorlardı. Annesi 
yaşarken, onu elinden geldiği kadar bu ihtiyarlardan koruma­
ğa çalışmıştı; artık Leyla Hanıma kimsenin zararı dokunama­
yacağına göre; artık Allahın, bu sevgili kuluyla arasında bir 
engel kalmadığına göre, onu bu görevli ihtiyarlara bırakmanın 
da bir sakıncası kalmamıştı. Sevgi'nin görevi sona ermişti. 
Selim Bey, ara sıra, sessizce ağlıyordu . Sonra, özür diler gi­
bi, "ihtiyarladım herhalde ," dedi. "Kendimi tutamaz oldum." 
Sevgi başını salladı, bir şeyler söylemek istedi, beceremedi. 
Ellerini kenetledi; çenesini ellerinin arasına gömdü. Birden 
ürperdi, şalına sarındı. insan, annesinin öldüğü gece de üşü­
yordu. Artık birlikte üşüyemeyeceklerdi. Annesinin oturduğu 
koltukta sanki kocaman bir delik vardı artık. Sanki bir duvar 
yıkılmıştı: Gerisinde bu büyük ve karanlık ve ürkütücü boş­
luğun bulunduğu bir duvar. Bu duvar korumuştu onu yıllar­
ca karanlıktan. Artık bir şey görmek mümkün değildi. Artık 
onu hiç kimse anlamayacaktı. Artık onunla rahatça alay ede­
ceklerdi. Artık ona daha kolayca saldırabileceklerdi. Artık 
onu ezip geçebilecekl erdi. Artık onun başına gelen haksızlık-
203