Bayramoğlu dingin, azıcık düşündükten sonra: 
"Onda bir Topal Ali varsa eğer, Topal Ali gibi bir insan 
onu eğer tutuyorsa, İnce Memede hiç kimsenin gücü yetmez ." 
O gece sabaha kadar uyum adan konuştular. Sabah olup da 
gün açılınca Murtaza Ağa getirdiği armağanlan heybeden çı­
kardı. 
"Bunlar Kürt Rüstemin," dedi, yüzüne baktı Bayramoğlu­
nun. Bayramoğlu Rüstemin armağanlannı gülerek, gözleri ya­
şararak aldı. "Bunlar da benden ... " 
Bayramoğlu bu kadar güzel giyitlere, kırmızı postala çok 
sevindi. Çok mahcup olmuştu. 
"Ne zahmet, ne zahmet," diyordu da başka bir şey demi­
yordu . 
Kasahaya dönen Murtaza Ağanın içi alıp alıp veriyor, bir 
ölüm korkusundan güvene, bir güvenden ölüm korkusuna dü­
şüyordu. Şunu iyice anlamıştı ki, Bayramoğlu kolay kolay İnce 
Memedin takibine çıkmayacaktı. O, hiçbir şeyi istemiyordu, kö­
yünde rahat ölmekten başka. Ama gene de belli olmazdı böyle 
adamlar. Bir bakmışsın tüfeği kaptığı gibi tutmuştur dağiann 
yolunu . 
O biliyordu ki insanın içinde bir kurt varsa, o kurt kolay 
kolay ölmez, uyur uyur uyanırdı. Bayramoğlunun içindeki 
kurdun da ölmediğini gözlemlemişti. Göz insanın aynasıdır. 
Bayramoğlunun gözlerinin çok derinlerinde bir şeylere özle­
mi, yitirilmiş cenneti görür gibi olmuştu. Belki de yanılmıştı. 
Ama onun gözleri insanı pek öyle de yanıltacağa benzemi­
yordu. Bir insan ölmeden, kendisini, her şeyiyle böyle nasıl 
öldürebilirdi, bunu Murtaza Ağa hiçbir zaman anlayamaya­
caktı. 
Başını önüne eğmiş, yanına yönüne bakmadan, sanki yöre­
sinde hiç kimse yokmuşçasına çarşıyı bir uçtan bir uca gidip 
geliyord u. Tanıdığı bir sesle irkildi: 
"Ne o Murtaza Ağa, ne bu hal, dalmış gitmişsin, üç sefer­
dir önümden geçiyorsun, gözün dünyayı görmüy or." 
Karşısında durmuş ona bakan eli kırhaçlı adam Çiçeklide­
resinden Mahmut Ağaydı. 
"Vay Mahmut Ağa, sen misin? Ben de günlerdir nerededir 
330