yer vermeyecek biçimde) bulacaklardır. Önce, neden Batı
kültürünü alıp soysuzlaştırdığımızı sanıyoruz? Batı, bizimkültürümüzü alıp soysuzlaştırmış olmasın? Tanzimatla bir-likte başlayan “Garplılaşma” hareketleri, bir kültürün kötübir biçimde kopya edilmesi mi demekti? Yoksa, biz, aslındagene atalarımızdan miras kalan bir medeniyete mi dönü-yorduk? Bilig-Tenüz’ü inceleyenler göreceklerdir ki, biz, ye-ni uygarlığımızın asıllarını teşkil eden bütün kurumları,akımları ve düşünceleri yeni bir biçime sokarken bir keş-mekeş ve bilmezlik içinde değildik; kökü ta iki bin yıl ön-cesine dayanan ve her noktası akıllara durgunluk verecekbir biçimde hesaplanmış olan bir bilimselliği sürdürüyor-duk. Yoksa ayakta kalabilir miydik?
Bilig-Tenüz’ün temellerini attığı tarihi gelişim planımız,
bugün bile bir tek taşını yerinden oynatamayacağımız, mu-azzam bir abidedir. Bu abidenin gelişiminde rastlantıya yeryoktur. Ansiklopedinin ‘U’ harfinde “us-akıl” maddesi, şukısa şiirle ne kadar büyük bir gerçeği belirtiyor:
Tanrı usıg baştan alır
O tuşinir yerge çünki
Yani Allah aklımızı başımızdan aldı ama, bizim yerimize
düşünmek için yaptı bunu. Bu sözde ne kadar çok gerçeğinbirden gizli olduğunu söylemeye bilmem ihtiyaç var mı?
Bilig-Tenüz’ün birçok bölümünü, devrin bilim ve özbil-
genlik (felsefe) alanında ün yapmış Salman Kargu adlı birdüşünür yazmış. Kargu’nun yaşamı hakkında fazla bir bilgiedinemedim. Salman da, Bilig-Tenüz’ün başka yazarları gibikaranlıkta kalmayı uygun görmüş. Yalnız, giriş kısmında,Ansiklopedinin bütün ortak yazarları gibi, bir iki mısraylakendinden söz ediyor:
147