120 
onu öldürttüğü söyl enen Salieri, hayatını Mozart'ı kıskan­
mak üzerine kurmuş dense yeridir. Çünkü yaşamında başka 
hiçbir tutku yok. 
Sanat dünyasındaki bu kıskançlık sarma şıklannın zehir­
ledijti atmosf er, elbette düşmanlıklara neden oluyor. 
Ama kendisi nden hiç beklemeyeceğiniz isimlerde de bazen 
düşmanlık duygulannı görür sünüz. 
St. Petersburg'un karanlık labirentlerinden eşsiz kahr a­
manlar yaratan, yeraltı tannsı Dostoyevski de iflah olm az 
nefret ve düşman lıkla dolu biriydi. 
Onun ken dine bulduğu en büyük düşmanlar ise Tolstoy ve 
Turgen yev'di. 
'lblstoy da 'I\ırgenyev de asildiler. Paral an, çiftlikleri , köle­
leri, sad ık ve güzel eşleri, dünyaya yayılmış ünleri vardı . 
Zavallı Dostoyevski ise çok yoksuldu. Gençliğinde Petra­
şevski Grubu'na kat ıldı� için idam a mahk fıın edilm işti. Tam 
idam mangası önünde ölümü beklerken, yazgısı değiştirilip 
Sibirya'ya yollanm ıştı. 10 yıl kaldı� Sibirya cehenneminden, 
yaka sım ölene kadar bırakm ayacak olan sara hastalığıyla 
döne cekti. 
Bunlar yetmiyormuş gibi, karı sı da yaşamını ceh enn eme 
çevirmişti. 
Romanları sevilmi yor, gençlerin saygısını kazanamı yordu. 
Düşmanlık konusunu ele alan bir roman 
Düşmanlık, birçok edebiyatçının kendi hayatında yaş adıgı 
bir duygu olmakla beraber, bazılannın da eserlerinde i�ledi­
� bir konu olmuştur. 
Yaşar Kemal'in Demir ciler Çar şısı Cinay eti, iki bey arasın­
daki yakıcı, öldürücü , yok edici bir düşma nlığın romanıdı r. 
Tam bir senyör olan Derviş Bey'in çiftliğini düşmanının 
adamlan yakar. Derviş Bey kahr olur. Ama büyük üzüntüsü-