da ilgisini çekenler hep Ermeni olmayanlard ı, öte yandan Arizo-
na'da tutuldu ğu üç delikanl ının üçü de Ermeni-Amerikahlar ç ık-
mıştı, annesini sükûtu hayale u ğratma pahas ına. 
Ald ığı kitaplarla beraber endi şelerini de s ırtlanarak ç ıktı ki-
tapç ıdan. Opera Meydan ı'nı geçerken rüzgâr ıslık çal ıyor, kulak-
larına tekinsiz ezgiler m ırıldan ıyordu. Opera Kafe'de oturan genç 
bir çift ilişti gözüne; ya önlerindeki t ıka basa dolu sandöviçlerde 
umduklar ını bulamam ışlard ı ya da kavga etmi şlerdi. Tanr ı'ya şü-
kür bekâr ım ve yaln ızım, diye düşündü Armanu ş şakayla kar ışık. 
Türk Soka ğı'na sapt ı. Seneler önce New Yorklu Ermeni-Amerika-
lı bir k ıza şehri gezdirmi şti bir keresinde. Bu soka ğa geldiklerin-
de k ızın yüzü buru şmuştu: "Türk Soka ğı! Nereye gitsen kar şına 
çıkıyor Türkler.'"  
Armanuş kızın bu tepkisine ne kadar şaşırdığını hat ırlıyordu. 
Sokağa bu ismin verilmesinin sebebinin, vaktiyle belediye ba şka-
nı olarak hizmet vermi ş ve şehrin tarihinde önem ta şıyan Frank 
Türk'ün an ısına hürmet oldu ğunu anlatmaya çal ışmıştı. 
"Öyle ya da böyle," diye kesmi şti nutkunu arkada şı, şehir ta-
rihiyle pek ilgilenmemi şti. "Nereye gitsen kar şına ç ıkm ıyor m ı 
Türkler?"  
Armanuş sesini ç ıkarmam ıştı. Nas ıl diyebilirdi ki, evet Türk-
ler her yerdeler, hatta ve hatta içlerinden biri annemle evli! Nas ıl 
söylersin bunu?  
Ermeni arkada şlarının yan ında üvey babas ından bahsetmezdi 
Armanuş. Hoş, Ermeni olmayan arkada şlarına da güvenmezdi ya. 
Hatta Ermeni-Türk sorunu hakk ında g ıdım bilgisi ya da ilgisi ol-
mayanlara bile anlatmazd ı bir şey. S ırlar ın grip virüsünden daha 
hızlı yay ıldığını bildiğinden, s ırlar ını da sessizli ğini de korurdu. 
Ne zaman Mustafa'dan söz etmesi gerekse ismiyle de ğil tan ımıy-
la hitap ederdi ona: üvey baba. Yoksa bir Ermeni'ye "Mustafa" is-
mini söylese tüyleri diken diken olurdu an ında. Lise bitti ğinde 
sırlar ını saklamak kolayla şmıştı Armanuş için zira üniversite 
kampüslerinde ilgi duyulan en son mevzu "ebeveynler"di. E ğer 
olağand ışı bir ailevi durumun oldu ğunu anlatmazsan, herkes sana  
  
 normal muamelesi yapar. Armanu ş insanlar ın normalli ği varsay-
maya ne kadar yatk ın olduklar ını keşfetmişti küçük ya şlarda. An-
nesi odar olduğuna göre, Rose'un ba şka bir odar'lz evlenmesin-
den daha normal ne olabilirdi? Arkada şları Armanuş'un üvey ba-
bas ının da Ortabat ıh, beyaz, Protestan bir Amerikal ı olduğunu 
düşünüyorlard ı. 
Türk Soka ğı'ndaki dükkânlar ın önünden h ızlı hızlı yürüdü: 
Gay-dostu bir pansiyon, Lübnanl ıların işlettiği ve baharatl ı ezme-
ler satan bakkal ve sadece Tayland ürünleri satan marketin yan ın-
dan geçip çe şit çeşit insanla yan yana yürüdükten sonra Russian 
Hiü'e giden tramvaya bindi. Aln ını tozlu cama dayay ıp ufuktan 
kalkan sisi seyrederken, Borges'in Labirentler'ini dü şündü. Bu şe-
hirde olmay ı, şehrin vücudunda nab ız gibi atan şevki seviyordu. 
Küçüklüğünden beri severdi buraya gelmeyi; babas ı ve Şuşan ni-
nesiyle kalmay ı. Annesinin aksine babas ı bir daha evlenmemi şti. 
Armanuş babas ının zaman içinde birtak ım k ız arkadaşları oldu-
ğunu biliyordu ama hiçbiriyle tan ıştınlmam ıştı, ya ilişkiler ciddi 
olmad ığı için ya da babas ı onu bir şekilde üzmekten çekindi ği 
için. Muhtemelen ikincisiydi. Tam Barsam Çakmakç ıyan'a göre 
bir davran ıştı bu. Dünya üzerinde onun kadar di ğerkâm, bu kadar 
egosuz bir insan olamayaca ğına inan ırdı Armanuş. Anlayamad ığı, 
babas ı gibi bencillikten nasibini almam ış bir erkeğin nas ıl olup da 
annesi gibi bencillik abidesi bir kad ına evlenme teklif edebil-
diğiydi. Annesini sevmedi ğinden değil. Severdi elbette ama kolay 
değildi Rose ile ya şamak. Zaman zaman annesinin tatminsiz sev-
gisinden bo ğulacak gibi olurdu. O zaman San Francisco'ya, Çak-
makç ıyan ailesinin kollar ına kaçard ı ama orada da ayn ı ölçüde ta-
lepkâr bir sevgi deryas ı onu içine çekerdi.  
Armanuş Çakmakç ıyan tramvaydan iner inmez ad ımlar ını 
sıklaştırdı. Matt Hassinger onu yedi buçukta almaya gelecekti. 
Haz ırlanmak için bir buçuk saatten az zaman ı vard ı; bu da du ş ya-