yukarı yukarı tırmanmaya çalışırken ... Orada. 
Vurulmuş insanın iniltisi, sıcak kan, kaygan, yağlı, delinici. Top­
rağın iniltiyi, kanı, insanları, parça parça bedenleri yutuşu. Sıcak, ter 
içinde. Konak, konağın içindeki adam, vurulm uş, kan içindeki yüzün­
de açık kocaman gözleri, umudu yitirmiş, yabanıl. Yabanıl! Yaban ıl! 
Ter içinde. Yabanıl bir ölüm kork usu. Sinm iş, ışık sızdırmaz, ter için­
de ... Bataklığın toprağına gömülen yabanıl, parça lanmış, açık gözler, 
koca man. Bedenler lime lime: ·· Sinekler çokuşm uş, acı, kekrems i, bu­
laşık ... Elleri boğazında, .dehşet ... Sıcağın altında başı düşmüş, boynu 
sünmüş bir at, gözleri dalgın, yorgu n, bıkmış, inatçı bir adı. Öteden, 
kuşlukla yın, azıcık bir, yelde kalkıp sönen, kalkıp sönen �üçük toz di­
rekleri ... Belki bir kilometre gittikten sonra sönen ... Orada. 
Birdenbire gecede· patladı. Gece sallandı. Anavarza kaya lıkları ça­
tırdadı, yankılandı .. Kuyru.kyıldızı , 1:anyerinde döndü. Mustafa Beyin 
altındaki at önce bir tökezl edi. "Dur, dur, dur gitme, dur!" Bir daha 
tökezled i. Ardı ardına, dön bir yönden kurşun vızıldamaları geldi , 
uzun , uzak, karanlığa sürünerekten. At boylu boyunca yere serildi kal­
dı. Öteki adar da yere serildiler. Atların üstüne basa basa, atların ölü­
leri ardına sinerek kendilerini çayın çamurlu yatağına attılar. Bellerine 
kadar çamura girdiler. "Dur, dur, dur, dur gitme! Korkak alçak, dur 
gitme!" Sol omzu yandı . Bir şey ısırmış gibi. Adar arka arkaya, derin, 
uzak, keskin kişnediler. Kişnemeleri bütün ovayı, geceyi doldurdu. 
Sonra birden söndü. 
Must afa Bey göbeğine gelen çayı aşağı iniyordu. Bazen balçık ça­
mura giriyor, zor söküyor, bazen ayak larının altında serin, acıtıcı çakıl 
taşlarını duyuyo rdu. Çayın üstünde, aşağı doğru kurşunlar vızıldıyor­
du. Soluk soluğa koşuyorlardı aşağı . Soluk alıp verişler, durmada n. 
Çayın kıyıları binlerce göğüsle soluk alıyordu. 
"Burada, burada, çayın dibinde. " Çay karan lık akıyordu. "SaJ.la 
kur§unu. Seni köpek seni. Seni köpek seni. Seni köpek seni, Allah ın 
günü gecesi konağı ını kurşunl� mısın sen? Allahın günü geces i. Seni 
alçak seni. Seni alçak seni. Seni seni alçak." . 
"Burada," dedi bir ses. Ses sevinçten taşıyo rdu. Mustafa ,Bey tit­
redi. Yüreği daha çok çarprnaya baŞladı. Aşağı aşağı . .. Suyun yüzüne 
yatarak kayd;, Çayın yöresi bin bir ayak, bin bir ayak, sesi ... Yürüyen­
ler ... Böğürden çalılar ının, karaçal ıların, kamışların, gölekierin arasın-
218