de bu işi üzerine aldı. Ankara’dan gönderdiler onu. Duyduk
duymadık demeyin: bütün mezar taşları eski yazıdan yeniyazıya çevrilecek, eski yazıyla yeni mezar taşı yapılmaya-cak.’ Köylüler, bir daha söylendiler; sonra, atlarıyla çekipgittiler. Ben de bütün taşları yenilettim yeni yazıyla. Her ta-şı doğru yere dikip dikmediğimi bilmiyorum. Allah taksira-tımı affetsin. Beş parasız kaldık o zaman; ama yakayı dakurtardık.
“Bu işten canım yanmadı da, bir yıl sonra basit bir mesele
yüzünden altı ay hapis yattım. O da ayrı hikâye... İşte ReşitBey geldi: kaçırmayalım.”
Müdürleri tanımaya imkân yoktur. İş sahipleri için onlar,
sonsuz bilinmeyenli bir denklemdir. Hademeleri, sekreter-leri aşmanın zorluğu, dairede bulundukları ve iş sahipleriiçin bulunmaz bir nimet olan o eşsiz saatlerin kısalığı, buesrar perdesini korumalarını sağlar. Davranışlarındaki, ön-ceden tahmini mümkün olmayan tutarsızlıklar, bilinmeye-ne olan saygıyı korur. Onları neşeli görürseniz ne yapacağı-nızı şaşırırsınız; diliniz tutulur. Devlet otoritesinin korun-ması bakımından asık surat gereklidir. Senli benli olmak,bu otoriteyi zayıflatır; devletin yüksek çıkarlarını tehlikeyesokar. İnsan, müdürlere, sinema, tiyatro, ya da daha samimibir eğlence yerinde rastladığı zaman dahi bu korkulu saygı-yı üzerinden atamaz; onların da hepimiz gibi eğlenebilece-ğini bir türlü kabul edemez. Bu davranışlarında bile, bizle-rin, iş sahiplerinin anlayamayacağı gizli, belirsiz yüksek biranlam vardır. Ayrıca onları, eğlenmeye gelen öteki insanlar-la karıştırırsanız, ertesi gün dairede bu yanılmayı oldukçapahalı ödersiniz. Bütün memurlar, şefler, evrakınızı tam is-tediğiniz gibi düzenlemişken, bütün mesele sadece bir for-maliteden ibaret olan müdürün imzasına kalmışken, hattazafer sarhoşluğuna kapılıp hademeyi bile kandırarak evrakıelinden almışken ve arkasında korkutucu şaşırtıcılıklar sak-
302