Orta Direk 75 
Ali başını kederli kederli salladı. Osmancanın o günleri angılaması, onu azı-
cık sevindirmişti. 
Taşbaş çoktandır susuyordu. Herkes de susmuştu. Birden sesini yükseltti: 
"Hiç küşüm çekmeyin, koca at ölmez. Küheylan ölmez," dedi. 
Gülüştüler. Alinin yüreğinden kan gitti. 
Gün bir adam boyu yükselmişti. Küheylanı arınana getirdiler. Alinin kon­
cluğu ağacın altına, Meryememin tam önüne, ateşin yanına yatırdılar. 
Koca Halil uzakta durmuş bir ata, bir Aliye yüzünü buruşturarak acıyla, son­
ra sevgiyle bakıyordu. Gözleri Meryememin gözleriyle karşılaşınca da kırpıştı­
rarak öteye çeviriyordu. 
Meryemce arınana getirilinc e, Koca Halil ayağa kalkmış, Muhtara: 
"Aç şunu, köpek," demişti. "Aç şunu itin oğlu. Aç şu elimi. Aşağı inersem, 
Başkana gidersem, bu kocamış halimk ellerimi bağladı, sırtıma bindi, sakalıma 
tükürdü dersem, sen de enseyin kökünü görür de bir daha muhtarlık göremez­
sin. O muhtarlığı senin, mezarından hortlayasıca baban yapardı. Köpek, it dö­
lü. Azılı. Tu sana. Gözleriyin içine tu. Avradını eşeğin tepelediği köpeğin oğlu. 
İmansız, dinsiz. Aç ellerimi ... " 
Muhtar kulaklannı kapamış, hızla oradan uzaklaşmış, bekçiye de şunun elle­
rini aç işaretini vermişti. Koca Halil, kolları açılıp da bırakılınca, sesini sonuna 
kadar yükseltmiş, Muhtara, babasına, avratlarına ağzına geleni söylemişti. Söyle­
diklerini köpek yemezdi köpeğe atsan ama Muhtar yutuyordu. Suçluydu. Köylü 
yatmış uyumuş, ama Koca Halilin sesi sövmeleri durmamıştı. Köylüden de kim­
se, "sus bre Koca Halil Emmi, ayıptır yahu, bir koca köyün Muhtarıdır. Seni suçlu 
sanmış da ellerini bağlamış," dememişti. Koca Halilin sövmeleri herkesin hoşuna 
gidiyordu. En sonunda Muhtarın akrabalarından bir delikanlı gece yarısına doğru 
başını kaldırmış Koca Halile susmasını söylemişti. Koca Halil de çok ileri gittiği­
ni anlamış, bu kadar nasıl ileri gittiğine şaşarak, heınencecik sesini kesivermişti. 
Bir anda, avrat uşak, çoluk çocuk, tüm köylü atın başına birikti. Kimseden 
çıt çıkm ıyordu. Herkes hasta atın karşısında saygıyla duruyordu. Sanki karşıla­
rındaki bir insan ölüsü, bir evliya ölüsüydü. 
Koca Halil, kimseye çaktırmadan Alinin yanına yaklaştı, sağ elinin serçe­
parmağından tuttu, aşağıdan yukarıya sıvazladı. Küçücük, yaşarmış gözlerini 
ona dikti, usulcana: 
"Alim," dedi, "yiğidim, benden bilme. Çok ihtiyardı o ocağı batasıca. Ben ne 
bitirdim. Gene de kusuruma kalma." 
Ali onun yüzüne eğildi, sevgiyle gül ümsedi. Koca Halilin boğazına bir şeyler 
tıkandı. Dokunsan boşanacaktı. Oradan ayrıldı. içinden: "işte," dedi, "rahmetli 
babası, rahmetli İbrahim de böyle iyiydi. Ne yapsan üstüne alınırdı. Benim için 
öl desem ölürdü. Nerde öyle candan yoldaş şimdi! Hey gidi hey! Çarkın kırıl­
sm felek. Ocacığın batsın da, sönsün de bir daha yanmasın."