herifin boyu devrilsin . Onu dört kollu ile hacılar götürsün . 
Kızlarının, damatlarının, torunlarının başları yerlerde sayıl­
sın" beddualarıyla lanetleri bazen insaf ve insanlık sınırını 
aşıyordu . Bu nefret ve husumetin sebebi bugünün müzmin 
dertlerinden biriydi. "Biri yer biri bakar, kıyamet ondan ko­
par" atasözünün hükmü aşikar oluyordu. 
Hacı Ferhat Efendi, Abdülhamit devrinin bal tutup da 
parmak yalayanlarındandır. Her devirde hakim bir kuvvet 
vardır. Ona tabi olmak zamanın gereğinden kabul edilir. 
Vatanseverlik ve onurunu bu felsefeye uydurarak küplerini 
doldurmayı bilenler bu memlekette refah içinde yaşarlar, bu 
ilkenin tersine hareket edenler dedikodular içinde boğularak 
asılırlar, kesilirler, sürülürler , sürünürler ... 
Bugünkü Beyoğlu'nda gelir getiren yerlerin mühim bir 
kısmı Sultan Hamit lütfunu görenlerin elindedir. Meşrutiyet 
fırtınasını geçirdikten sonra kedersizce mallarının sahibi kal­
dılar. Hele bu İttihat ve Terakki kaparozcularının şaşkınlık 
ve nefretten insanı kusturacak yağmacılıklarından sonra o 
devrin soyguncuları insaf ve doğrulukta adeta birer evliya­
lık derecesine erdiler ve şeref ve insaniyetlerini geri aldılar. 
İsterse kıyamet kopsun. Şimdi sigaralarını yaktılar, köşe 
penceresine geçtiler. Bugün mesut, gelecekleri güvende, bu 
hengameyi seyrederek keyif çatıyorlar. 
Onları bugün affettik. Unuttuk. Lakin tarih sayfalarına, 
gelecekte insanlığa gözyaşları döktürtecek, ateşten, kan­
dan, irinden, alçaklıktan satırlar nakşettiren, bugün içinde 
kavrulduğumuz yangının kundakçılarından birtakımları da 
daha büyük servetlerin verdiği refah ve gururla pencerelerin­
den bu kargaşayı seyrediyorlar. Aç halk birbirini didiklerken 
onlar tok, yarın endişesinden azade, rahat ve huzur içinde 
lehlerine yeni bir dönüşüm için fitne düşünüyorlar ... 
Öyleleri var ki İstanbul'un en çukur, en havasız, en ka­
ranlık mahallelerinden, en adi evlerinden, Taksim'in, Şiş­
li'nin en ala, en güzel, en muhteşem köşklerine fırladılar ... 
Zavallı gazeteci, sen bunlardan birinin Bahriye ödeneğin­
den her ay aldığı beş yüz çift ekmeği ne yaptığını düşünü-
3