dinleyenler bir saat sonra cüzamlıl arın filmini de iz­
lediler ve halkta aniden bir ilgi uyandı. İnsanlar bir­
kaç gün boyunca, Sağlık Bakanlığı'nı telefon bom­
bardımanına tutmuşlar. Arayanların bir kısmı, cü­
zamlıların sokaklarda başıboş dolaşıp dolaşmadığı­
nı, bazısı ülkede kaç cüzamlı bulunduğunu, diğer­
leri bunların tedavisi nin nerelerde ve nasıl yapıldı­
ğını ve hepsi de cüzamdan korunma yollarını öğ­
renmek istiyorm uş. 
Ben kim bilir kaç kere bakanlığa bu konuda hal­
ka bilgi verilmesi için başvurmuş ama turizm en­
gellenir korkusuyla savuştur ulmuştum. Farah Diba 
sohbetinin arkasından gelen film sayesinde, Pando­
ra'nın kutusu nihayet açılmıştı ve hesabının da 
benden sorulacağı belliydi. 
Gerçi, cüzamı saklayan tek ülke Türkiye değil-
di. Pek çok ülke, cüzam konusunda aynı endişeler­
le gerçekleri saklamayı tercih ediyordu. Örneğin, 
bir keresinde Roma'da bilimsel bir toplantı dayken, 
İtalyan temsilci, tam, "Bizde cüzam yok," diye bil­
diri veriyordu ki binanın dışında kıyamet kopmaya 
başlamıştı. Toplantı bitince, cüzamlı ların daha iyi 
bakım istiyoruz diye kongrenin yapıldığı binanın 
önünde gösteri yapmaya geldiklerini öğrendik! 
Daha sonraki yıllarda Japonların da cüzamlılarını 
özel bir sanatoryu mda kilit altında tuttuklar ını, ad­
larını değiştirdiklerini, evlenmek isteyenleri kısırlaş­
tırdıklarını öğrenecekti m. Cüzama yakalananla r 
221