"Kim diyormuş? Aman, desinler bakalım. 'Hayalci Ho­
ca'ya bir de cinsiyet eklemeleri zaten şarttı: Hayalci Hanım Ho­
ca. Üçü de H ile başlıyor, hoşuma gitti. Yine de dersimize dön­
mek gerek arkadaşlar. 
"Kastamonu Lisesi'nde üç yıldır sizler gibi birçok gençle 
dostluklar kurduk, çarpışmalar geçirdik; birlikte memleketler 
işgal ettik, kaleler yıktık, burçlara bayraklar diktik, arada 
punduna getirip getirip şiirler bile okuduk. Birinci Leo­
pold'ün Margarit-Terez'le, ki İspanyol prensesiydi kendileri, 
Viyana' daki görkemli düğünlerinin neredeyse baş konukları 
bizler olduk. Aman efendim, o ne debde beydi öyle, değil mi? 
Bir yanda veba insanları kırıp geçirmekte, bir yanda düğün 
dernek, karnaval ! Bu Avusturya-Macaristan İmparatorluğu da 
bir alem imiş. 
"Aramızdan okulu bitirerek ayrılanlar oldu. Babaları başka 
yere tayin edildikleri için ayrılanlar oldu. Evlenip çoluk çocuğa 
karışanlar bile oldu. Sahi söylüyorum, benim bu yıl torunum 
oldu. Bir Aykut arkadaşımız vardı, liseyi bitirir bitirmez on se­
kizinde evlendi, on dokuzunda, tıpkı kendisi gibi kara kaşlı, 
kara gözlü, neredeyse de bıyıklı bir oğlu oldu. 
"Bu arada İznik'i alan Haçlılar, dostlarım, Anadolu içlerine 
doğru ilerledi. Onlar böyle ilerlerken, Kılıç Aslan da, Kayseri 
Emiri Hasan Bey' den yardım aldı. Eskişehir Ovası'nda kıran kı­
rana bir savaş başladı. 
"Küçük hanımlar, küçük beyler, bu din savaşları, bütün la­
net savaşların en kötüsü. Hoş, savaşın iyisi mi olurmuş? Oğ­
lum, niye burnunu karıştırıyorsun, mendilin yok mu senin? 
Neydi adın? Ömer. Ömer, kardeşim, af buyur, af buyurunuz, 
benim miğdem bulanıve riyor, lütfen yapmayın öyle, dersi şaşı­
rıyorum. Kız arkadaşlarınızdan utanıyor insan. 
"Geçen derslerimizde Onuncu, On Birinci ve On İkinci 
Yüzyıl'ları, hatta On Üçüncü Yüzyıl'ın yarısını da boydan boya 
saran Haçlı Seferleri'nin nasıl başladığını anlatmış bulunuyor­
dum. Özetlersek: Yavrucuğum, sen söyle bakayım, siz söyleyin 
yani, kaç haçlı seferi olmuştur tarihte? Altı. Daha çok, daha çok. 
Fakat, bunlardan ilk dördü çok önemli olduğu için, bizim okul­
ların tarih kitapları bu dört sefer üstünde durmaktadır. Müfre-
44