bir mağara var, ben oraya gitmi ştim bir keresinde... Sandalla giriliyor 
mağaranın içine, d ışardaki ayd ınlıktan sonra ma ğara kapkaranl ık gözüküyor. 
Sandal ma ğaranın dibine do ğru yakla şıyor, oradan ma ğaranın ortasında duran 
birine ba ğırdığında sesin duyulmuyor, u ğultunun içinde kayboluyor ses, ama 
ağzını duvara yakla ştırıp söylediklerini rahatl ıkla dinleyebiliyor 
insan... Garip bir ses düzeni var o ma ğaranın içinde, niye öyle 
bilmiyorum... İnsan karanl ık bir ma ğaranın içinde sesini duyurmak için 
elinde olmadan ba ğırmak istiyor, oysa ma ğaranın duvarına yakla şıp yavaşça 
konuşmak sesini duyurmaya yeterli... Ama, bunu bilemezsin ki, du- 
42 
varın neresine a ğzını yaklaştıracağını, mağaranın öbür ucunda seni kimin 
dinlediğini bilemezsin, sesini duyurup duyuramayaca ğından, ma ğaranın 
içinde yaln ız olup olmad ığından emin olamazs ın ki... Birinin bunu sana 
söylemesi gerekir, ben öbür kö şede seni dinliyorum, yaln ız değilsin, 
yavaşça konuşursan seni duyar ım demesi gerekir... Bunu da her zaman 
söylemezler insana ve anlams ız yere, sesini duyuramadan ba ğırmak zorunda 
kalabilirsin... 
Haluk aya ğa kalkıp dolaşmaya başladı. 
— Bu odan ın içini tan ıyorum, burada kimin oldu ğunu, beni kimin dinledi ğini 
biliyorum, ba ğırmak zorunda olmad ığımı da biliyorum ama yaln ızca bu oday ı 
tanıyorum ben, d ışarısını bilmiyorum, orada sesimi nas ıl duyuraca ğımı 
bilmiyorum, ma ğaranın içinde kim var anlam ıyorum... Bu odadan ç ıkınca seni 
de göremiyorum asl ında, mağaranın neresinde duruyorsun, ortada m ısın, yoksa 
sesimi dinleyebilece ğin bir kö şede mi bekliyorsun bilmiyorum, bu odan ın 
dışında yaln ız ben de ğişmiyorum, her şey değişiyor, sen de de ğişiyorsun, 
kimin nerede oldu ğunu göremiyorum, ba ğınyorum ben de, karanl ıkta herkes 
böyle yapar, ba ğırır. 
Haluk, kütüphanedeki kitaplara bakt ı, bir kitab ı alıp karıştırdı, Nermin'i 
unutmuş gibiydi, sonra yeniden Nermin'e döndü. 
— Ne bunlar sence, nedir bütün bu kitaplar, hepsi bir ç ığlık işte, hepsi 
bağırıyor, seslerini duyurabileceklerini bilselerdi bu kadar ba ğırırlar 
mıydı, usulca duvara yakla şıp, sakin bir sesle konu şurlardı. 
Nermin, Haluk'un söylediklerini de ğil, yaln ızca sesini dinliyordu, sesinin 
iniş çıkışlarını, gizli bir ac ıyla şikâyet eden, odan ın kitap ve tütün 
kokusuna 
43 
uygun dü şen, hafifçe genizden gelen yorgun sesini duyuyordu. 
Söylediklerinin ço ğunu dinlememi şti bile, sesin pe şine takılmıştı, bu oday ı 
sevdiği gibi bu sesi de seviyordu, odan ın güven veren yerle şikliğinin bir 
parçasıydı Haluk'un sesi. Bu odada Haluk'un sesi bile daha de ğişikti, daha 
gerçekti, ç ıplak bir sesti, kayalara vuran dalgalar ın sesi gibi do ğal ve 
yapmacıksızdı. Nennin'i ne kand ırmaya, ne ikna etmeye, ne de etkilemeye 
çalışıyor, söylemek istedi ğini söylüyordu yaln ızca. 
—  Bu odadayken seni çok seviyorum, dedi Ner-min. 
Nermin söyledi ği anda fark etti ne söyledi ğini, Haluk'un bu sözleri duymam ış 
olmasını dileyerek susup tepkisini bekledi. Haluk, duymam ış gibi sesini 
çıkarmadan bir süre daktilosunu ok şadı. Sonra, biraz daha yorgun bir sesle 
cevap verdi: 
— Beni sevmen için ya şadığım sürece bu odada kalamam ama de ğil mi? 
Nermin, Haluk'un yüzüne bakt ı, bir süre birbirlerine bakt ılar, ikisi de 
konuşmuyordu. Haluk birden gülümsedi. 
— Yoksa kalabilir miyim? Nermin içini çekti.