556 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
ama, Taşbaşın adını besınelesiz ağzına alınıyordu. Karıları bile ona, yanlarında 
Taşbaş için kötü söz söyletmiyorlardı. Bütün bunlarda az da olsa bir gerçek payı 
yok muydu? 
"Aaah," diyordu, "aaah, ah! Olmaz olası Taşbaş, düşmanım olacağına dostum 
olsaydın ya ... Seninle Toros ülkesi üstüne krallığıını ve de sadrazamlığımı ilan et­
mez miydim? Bir fırsat ki bir ömürde ancak bir kere geçer ele." 
Bundan sonra da Taşbaşoğ luyla zor barışırdı . Ayağını öpmüş, önünde yerlere 
kapanınıştı da, değil bir söz söylemek, dönüp yüzüne bakmamıştı. 
Eğer ermiş bir kişiyse Taşbaş, önce onu dövecek olan Yüzbaşı Şükrüyü çont 
eder. Sonra götüren candarmalan. Ondan sonradır ki ona sıra gelir. O zaman da 
Allah kerim bir yolunu bulur. 
İki gün olmuştu kasabadan geleli. Ve candarmalar yırtık pırtık, hasta köylü 
kılığında bir gece Taşbaşın evine gelmişl er, ona okunmuşlardı. Taşbaş yatakta ya­
tıyordu ama candarmalara gene okumuştu. Candarmalar da boşaltılmış evlerde, 
öteki köylerden gelen köylülerle kalmışlar, Taşbaşın bütün marifetlerini gözleriy­
le görmüşlerdi. 
Seferin gözüne o gün bugündür uyku girmiyordu. Sabahlara kadar, türlü 
düşüncelerin karanlığında, yatağında durmadan dönerek inliyordu. Ne yönden 
baksa işi iş değildi ve hali perişandı. Hiçbir kurtuluş yolu da yoktu. 
Bir an geliyor, müthiş bir pişmanlık içinde kıvranıyordu. Ne etmiş eylemişti 
de o günlerde bu Taşbaşı öldürmemişti. O günlerde daha ermiş de değildi Taş­
baş. Bu yüzden Allah indinde cünhalı da düşmezdi. Ne bilsindi o, Taşbaşın ermiş 
olduğunu. O da hepimiz gibi Allahın kulu. Üstelik de günahı büyük bir Allahın 
kulu. Kimin aklına gelir ki o, ulu, ermiş bir kişi olacak. Hastalan iyileştirip, tarla­
ları bereket salacak. Akan suları durdurup evinin üstüne ışık yağdıracak. 
Bereket ki Taşbaşı götürmeye gene Cumali Onbaşı gelecekti. Bu sefer elli lira 
verdi miydi Onbaşıya, onun ihbar ettiğini söylemezdi. Üstelik Onbaşıdan Taşbaş 
uğruna gene bir iyice bir dayak yerdi. Sefer ona tembih edecekti ki, artık öy­
le öldürüreesine vurmasın. Her işin bir yolu yordamı var. Cumali düşmancasına 
vuruyordu ona. Fırsatını bulmuştu ya. Adam dediğin adam, dost dediğin dost, 
şöyle elini hızlı, yüksek kaldırır, ama inciirirken yumuşak indirir ki incinmesin. 
Bunlar dost değil, adam değil. Çoluk çocuk. 
Tanyerleri ışırken Cumali karşısındaydı. Arkasında da iki candarma vardı. 
"Elli lirayı kabul etmem," diyordu. "Bu kadar iş karşılığı için elli lira az. Yüz 
elli, tam yüz elli lira isterim. Biliyorum, bu yüz elli lira senin hayatını kurtaracak. 
Bir kuruş aşağı kabul etmem. Sen bilirsin." 
"Etme eyleme, iki ayağıını bir pabuca sokma," diyordu. "Bu kadar tuzumuz 
ekmeğimiz, içilmiş suyumuz var seninle, Onbaşı!" 
"Bir kuruş aşağı olmaz. Neden vermeyesin yüz elliyi? Ben senin canını kurtar-