gerekir çünkü bir yerlere yapışmış bir önyargı daima vardır. Abed 
böylesi bir ihtiyatla, malumatı dinsel değil de kültürel bir seviyede 
tutarak, Ramazan ayından bahsetmeye başladı. Onlara bu ay boyunca 
yapılan yemekleri, pidelerin mis gibi kokusunu, gün boyu oruç tuttuktan 
sonra en basit bir zeytin ya da hurmanın bile nasıl lezzetli geldiğini 
anlattı. Sonunda da bütün bu işin temelde yemekten uzak durmak gibi 
görünebileceğini ama aslında bundan daha soyut olduğunu, temel amacın 
hırsı ve arzuyu bastırma, sabretmeyi öğrenme olduğunu belirtti. 
Diğerleri onu dikkatle dinlerken, tatlı tatlı anlatıyordu. İçlerinde en 
destekleyici ve anlayışlı olan Piyu'ydıı. Yine işi dinden ziyade kültür 
seviyesinde tutarak o da K atoliklikten anlatılanlara yakın olabilecek 
örnekler verdi. Altı farklı yemek ve altı farklı çorbayla donanmış olan 
masayı bir nezaket ve hoşgörü esintisi sardı. Bu esinti onları 
Müslümanların sabır kavramından Ispanyolcanın aguantar fiiline taşıdı. 
Dindar teslimiyetten dünyevi tahammüle, ne olursa olsun hayata devam 
etmenin gerekliliğine doğru, sabretmenin, şükretmenin yüceliğinden dem 
vurdular, aguantar la vara como venga*. Arada bir tadına bakılan 
yemekler hakkındaki yorumlar ve övgülerle, sürekli şapırtı sesleriyle 
yaldızlanan dingin, barışçıl bir muhabbet. Her şey ılımlı, mütevazı ve 
yumuşaktı, ta ki beklenmedik bir müdahale hav ada
* Boğa güreşlerinde kullanılan bir terim: kılıç nereden gelirse gelsin 
dayanmak.
147
asılı duran bu tülümsü nezaket perdesini tutup alaşağı edene kadar. 
"Kusura bakmayın ama ben buna karşı çıkıyorum. Bana sorarsanız gayet 
ince bir çizgi var ve onu geçince konuştuklarınızın hepsi saf, basit 
kadercilikte son buluyor!"
Yine siyah-elbiseli siyah- yelekli kızdı. Çeçuan Usulü Tofu'da n sinirli 
sinirli bir ısırık alıp, çiğnerken malzemeleri arasında et 
olabileceğinden şüpheleniyormuş gibi kaşlarını çatarak içine baktı. 
Şüphesinden kurtulmuş olmalı ki lokmasını yutup herkesin gözlerinin 
içine bakarak konuşmaya başladı:
"Meksika'nı n serbest ticaret bölgelerinde parça başı iş yapılan emek 
yoğun imalathaneler bu kadar kolay kurulabiliyorsa bunun tek nedeni 
orada emeğin ucuz olması değil, sizin bahsettiğiniz aguan -tar ya da 
sabır. Meksikalı, Filipinli, Salvadorlu kadınlarla çocuklar hem daha 
kolay sömüriilebildikleri, hem de daha marifetli, minik parmaklara 
sahip oldukları için tutuluyorlar. Günde sadece on dakikalık iki 
tuvalet molasıyla 14 saat çalıştırılıyorlar, Avrupa, Japonya ve 
Ortadoğu'daki burjuva tüketiciler daha büyük bir çeşitlilikt e Nike'lar 
alabilsin diye. Bunun en üzücü, en kahredici yanı ne biliyor musunuz? 
Bu fabrika işçilerinin çoğu söınürüldükleri için minnettar. Üzücü olan 
bu işte! Minnettarlıkla katlanıyorlar. Onlara ne olursa olsun minnettar 
olmayı, her haksızlığa katlanmayı öğreten koca bir düşünce ve inanç 
sistemi var. O Nike'lar o kadar düşük fiyata o kadar büyük ıstıraplarla 
üretilebiliyorsa bunun nedeni kültürlerara- sı kaderci öğretiler... 
aguantar ya da sabır... her ne haltsaü!" Derin sessizlik. Şaşkın 
sessizlik. Derin  ve şaşkın sessizlik. "Kuzu eti nasıl Abed? İyi mi?"
İyiydi iyi olmasına, birinin Mutlu Mutlu Kuzucuk adını verdiği bu yemek 
lezizdi leziz olmasına da onu bahane ederek Alegre'nin doğum günü 
partisini kurtarma teşebbüsü bile yetmedi Abed'i yatıştırmaya: "P eki 
sen ne öneriyorsun bize?"
"Bilmiyorum," dedi beriki. "Ba şlangıç olarak isimlerimizi değiştirmeye 
ne dersiniz?"
Alegre çubuklarıyla tombul bir mahun cevizini daha tabağın bir 
tarafından öbür tarafına taşırken  içini çekti.  Debra Ellen
148