208 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
bu köye gelen zaptiyeyi, candarmayı, kaymakamı, valiyi, binbaşıyı ağırladı, do­
yurdu. Hiçbir vakit de hükümet yanında köyüroüzün yüzünü kara çıkarmadı. 
Yüksek şerefini yücelerden engine düşürmedi. Siz de böyle ederseni z, ben de 
bir daha köyüroüzün muhtarlığını üstüme alamam. Sonracığıma efendim, be­
nim aleyhime Öksüz Duran Paşanın evinde büyük bir kongre toplarsınız, aley­
hime atar tutarsınız. Hükümetten izinsiz kongre toplamak ne demektir? Sizin 
gösteri ve yürüyüş kanunundan haberiniz var mı7 Hepiniz cünhalı düşer, ipe 
kadar gidersiniz. Bunu biliyor musunuz?" 
"Biz hiçbir yerde toplanmadık Bunu kimse ispat edemez." 
Muhtar bağırdı: 
"Ben ederim, Taşbaşo ğlu Efendi. Ben ederim amma, köyüme kötülük etmek, 
bir yarısını da senin gibilerin yüzünden ipte sanandırmak istemem." 
Taşbaş: 
"Et kötülük de, varsın hükümet bizi sallandırsın." 
Muhtar: 
"Bende yürek var," dedi, göğsünü yumruklayarak. "İşte burada bir yürek var 
ki, Taşbaş Efendi, hem de öyle bir yürek ki, demircilerin örsü gibi. Birine, soylu 
köylümden birisine bir kötülük gelmeyegör sün, kan ağlayan bir yürek. Köylünün 
bir sümüklü çocuğunun tımağına değen taş, benim yüreğime hançer olur sapla­
nır. Ben sizin gibi değilim arkadaş. Değilim Taşbaş Efendi. Sizin yaptığınızı varıp 
haber verip de, tüm köyümü cünhalı düşüremem. Hepsini ipte sallandıra mam." 
Göğsünü bir daha yumrukladı, bağırarak: 
"İşte burada yürek var arkadaş. Cevahir misali. Can düşmanım Uzun Alinin 
atının ölümüne de yanar. Hem de bir yanar ki, Çukurova yazısına ateş düşük 
gibi kavrulur. Kavrulur da ördolur. Yaa ne sandın ki sen bizi Taşbaş Efendi!" 
Taşbaşoğlu sakin, elini onun dizine koydu: 
"Beni taşkalaya alaraktan Efendi deme bana arkadaş! Ben Efendi değilim Se­
fer Efendi Ağa. Ben buraya seninle dövüşmeye gelmedim. Demem o ki, herkes, 
tüm öteki köylüler Çukurovaya inmişler, tarlalara gireli on gün olmuş, biz bu­
rada daha ne bekleriz? Onu sormaya geldim. Köylü öyle sabırsız ki soluğu bur­
nundan çıkıyor." 
Muhtar sesini indirdi, elini Taşbaşın omuzuna koydu, bastırdı: 
"Sen deminde ol Memet kardaş. Muhtan elbette sevgili köylüsünü düşünür. 
Sana söyleyim ki, o Koca Halil mendeburunun yüzünden bu yıl köylü geç kal­
dı. Çukurovaya iner inmez, yalancı şahadette bulunaraktan, döngeleyi Muhta­
rına geç getirerek ten, bir koca köyü perişan eylediğinden dolayı onu kanunun 
adil pençesine tevdi eyleyeceğim. Bunun çok büyük cezası vardır... Arkadaşım, 
burada beklernemizin tek sebebi, geç inmemizdir. Erken gelseydik her yılki gibi, 
Bekir Ağa aşağıda pamuğu bulur, daha biz konmadan karşıdan gelir müjdelerdi.