19  
19.Ben, Para 
 
 
 
Yirmi iki ayar Osmanl ı Sultani alt ınıyım. Üzerimde Cihanpenal Padi şahımız Hazretleri'nin şanl ı tuğras ı. 
Burada, cenaze sonras ı kederli bu güzel kahvehanede, Padi şahımızın büyük üstatlar ından Leylek şimdi, gece 
yar ısı resmimi çiziverdi ği için, üzerime alt ının suyu sürülemedi, ama onu siz kafan ızdan tamamlars ınız art ık 
Suretim burada, ama kendim büyük üstat, nakka ş Leylek karde şinizin kesesindeyim. Şimdi ayağa kalk ıyor, beni 
keseden ç ıkar ıyor ve sizlere gösteriyor. Merhaba, merhaba, selam olsun usta sanatç ılara ve misafirlere. Benim 
parlakl ığımla gözleriniz büyüyor, kandilin alevinin üzerimde yans ıyışıyla heyecanlan ıyor ve en son sahibim üstat 
Leylek'i k ıskan ıyorsunuz. Hakl ısınız, çünkü nakka şın hünerinin ölçüsü olarak benden ba şka hiçbir şey yoktur. 
Üstat Leylek, benim gibi bu alt ınlardan son üç ayda tam k ırk yedi tane kazanm ıştır. Hepimiz bu kesedeyiz 
ve Leylek Çelebi bak ın kimseden gizlemiyor bizi ve İstanbul'un nakka şlar ı aras ında daha fazla kazanan 
olmad ığını da biliyor. Nakka şlar aras ında böyle bir ölçü olarak kabul görmek ve lüzumsuz tart ışmalara da bir son 
vermekle çok iftihar ediyorum. Eskiden, daha kahveye al ışıp kafalar ımız aç ılmam ışken, kuş beyinli nakka şlar 
akşamlar ı, yok sen daha hünerbazs ın, yok as ıl renkbaz benim, ben en iyi a ğacı çizerim, bulut yapmakta üzerime 
yoktur diye tart ışmakla yetinmezler, bir de her gece dövü şür, birbirlerinin di şlerini dökerlerdi Şimdi her şeye 
benim mant ığımın hâkim olmas ı, nakkaşhanedeki çal ışma nizam ına da tatl ı bir ahenk, hatta Heratl ı eski üstatlara 
lay ık bir endam veriyor. 
Bu mant ığın ahengi ve endam ıyla, benimle de ğiştirebildiğiniz çeşit çeşit şeyleri sayay ım: Bir genç ve güzel 
cariyenin ellide biri olacak tek aya ğı; kenar ı kemikli, ceviz a ğacından iyi bir berber aynas ı; doksan akçe gümü ş 
varakl ı, şemse nak ışlı, içi çekmeli iyi boyanm ış bir sand ık; yüz yirmi taze ekmek; üç ki şilik mezar topra ğı ve 
tabut; gümü ş bir paz ıbent; bir at ın onda biri; ya şlı ve şişman bir cariyenin bacaklar ı; bir manda yavrusu; iki iyi 
Çin tabağı; Padişahımızın nakkaşhanesindeki Acem nakka şlar ından Tebrizli Dervi ş Mehmet'in ve benzeri büyük 
çoğunluğun bir ayl ık yevmiyesi; kafesiyle birlikte iyi bir av do ğanı; Panayot'un şarab ından on testi; dünyaca 
ünlü oğlanlardan Mahmut ile cennetlik bir sa at ve saymakla bitirilemeyecek ba şka pek çok imkân. 
Buraya gelmeden önce bir dönem yoksul bir ayakkab ıcı çırağının kirli çorab ının içinde on gün geçirmi ştim. 
Zavall ı her gece yata ğında benimle elde edebilece ği şeylerin bitmez tükenmez bir dökümünü yaparak uyurdu. 
Ninni gibi tatl ı bu uzun şiirin m ısralar ı bana paran ın girmedi ği delik kalmad ığını kan ıtlam ıştır. 
Delik, dedim de akl ıma geldi. Buraya gelmeden önce ba şımdan geçen serüvenleri anlatsam cilt cilt kitap 
olur. Kendi aram ızday ız, biz bizeyiz, kimseye söylemeyec ekseniz ve Leylek Efendim de al ınmayacaksa size bir 
sır vereceğim. Yemin ediyor musunuz? 
Peki. İtiraf ediyorum. Ben Çemberlita ş Darphanesinden ç ıkma yirmi iki ayar hakiki Osmanl ı Sultani alt ını 
değilim. Ben kalp paray ım. Beni Venedik'te dü şük alt ınla yapt ılar da buraya getirip Osmanl ı alt ını diye sürdüler. 
Anlay ış gösterdiğiniz için te şekkür ederim. 
Venedik'teki darphaneden ö ğrendiğim kadar ıyla bu iş yıllard ır yap ılıyor. Ama yak ın zamana kadar Venedik 
keferesinin dü şük ayarla Do ğu'ya götürüp da ğıttığı alt ınlar, yine ayn ı darphanede kendi yapt ıklar ı Venedik 
dukalar ıydı. Bir şey üzerinde ne yaz ıyorsa odur mant ığına çok sayg ılı Osmanl ı da, üzerindeki yaz ı ayn ı yaz ı 
oldukça dukan ın içindeki alt ının miktar ına ald ırmad ığı için sahte Venedik alt ınlar ı bütün İstanbul'u doldurdu. 
Sonra alt ını az, bak ırı çok olan kalp paray ı daha sert diye ısıra ısıra ay ırmaya ba şlad ılar. Mesela, a şk ateşiyle 
yan ıyorsun, bütün cihan ın âşık olduğu güzeller güzeli o ğlan Mahmut'a ko şup gidiyorsun, önce a ğzına ötekini