Rıza Beyin bakkallığını kastettiği anlaşıldı. Çırak Süleyman da 
söze karıştı aylardan sonra, "Ben olsam o yemeğe gelmez­
dim," dedi. "Durumumun anlaşılmasından korkardım ." Sü­
leyman'ın da, lsa ile haini birbirine karıştırdığı anlaşıldı ve 
Hikmet duruma uygun bir söz etti: "Korkmak başka, bir işi 
yapmak başka." Dışarı çıkmak isteyen Nursel Hanıma yol ver­
mek için biraz açıldılar. "Sofraya çiçek lazım," diye mutfağa 
doğru seslendi Nursel Hanım. Behçet, cebinden biraz bozuk 
para çıkardı, ayakaltında dolaşan Salim'e verdi: "Bize bahçe­
lerden, türbelerden biraz vahşi çiçek kopar bakalım," dedi, 
Nursel Hanıma gülümseyerek. Behçet'in Nursel Hanıma gös­
terdiği ilgi de gözden kaçmıyordu. Hikmet'in 'bir numaralı 
dul kadın' olarak ilan ettiği Nursel Hanımın yanından ayrıl­
mıyordu artık Behçet. Hüsamettin Bey, oyununa karışan Sev­
gi'ye, "Beni de Sermet gibi acemi mi sandın?" dedi ve düşeş 
attı: Böylece oyunun başından beri pulları gürültüyle vuran 
Sermet Beye son karşılığını vererek tavlayı hızla kapattı. Sevgi 
bir an ürperir gibi oldu. "Sonuncu oldum," diye mahzunlaşan 
Sermet Bey, Gelincik paketine uzandı. Tombalacı Arif'in Pall 
Mall'ları bittiği için tombalaya son verildi. Şöför Tahsin'in zar 
atma teklifi oy birliğiyle reddedildi. Hikmet anlatıyordu: 
"lsa'ya kimse ihanet edemezdi. ihanet eden aslında kaybede­
cekti. Nitekim Yahuda da bazılarına göre çevrenin baskısı, ba­
zılarına göre de vicdan azabı yüzünden sonunda intihar et­
mek zorunda kalmıştı. lsa'ya ihanet etmek, kimsenin haddi 
değildi: Canım hiç öyle şey olur muydu? Mesela buraya gel­
meyen biri, nasıl bizim yargılarımızdan kurtulamazsa, Yahuda 
da son yemeğe gelmeseydi bile ihanet etmekten kurtaramazdı 
kendini. Bu, onun kaderiydi; ihanete uğramanın da lsa'nın 
kaderi oluşu gibi. Yahuda, üstesinden gelemeyec eği bir işe gi­
rişmişti yalnız. Bunu anladığı zaman, yani lsa'nın büyüklüğü­
nün yükünü taşıyamayacağını sezince kişiliğini ortaya koy­
mak için tek yol kalıyordu: lhanet!" Dumrul, "Pas," dedikten 
433