geriye döndü. Böyle bir süre gidip geldikten sonra kayalığın 
tam ucunda bitmiş, dallan gürleyen ulu bir ağacın altında dur­
du. Memed hiçbir şey yapmıyordu. At da, kendisi de bitmişti. 
At az sonra kulaklarını düşürüp sağ arka ayağını karnma çekti. 
Memed de ahn boynuna doğru eğilmiş, onun boynundan fış­
kırmış köpükleri koklar gibi öyle kalakalmıştı. Bir süre durum­
lannı bozmadan öylece oldukları yerde kaldılar. Atın terli boy­
nundan acı bir koku geliyordu. Birden sert bir sesle irkilen at 
ürker gibi yaph, kulaklarını dikip ortalığı dinledi, sonunda da 
aldı yahrdı. Çıldırmış gibi cıvıldayan kuş seslerinin arasından 
geçtiler, geniş, iki yanında pespembe ağın ağaçlarının çiçeğe 
durduğu çakıltaşlı kuru bir dereye indiler, çıkarlarken sol yan­
daki ağaçların arkasından gelen bir yaylım ateşiyle karşılaşh­
lar. At bir yassıldı, ardından da sağa vurup çakıltaşlarının üs­
tünden kayarak koşmaya başladı. Öndeki kıvnmı, küçük bur­
nu dönerlerken Memed, sağ küreğinin alhnda acıya benzer bir 
şey duydu. Acının az a�hnda ona benzer bir acı daha ... Bir de 
kalçasının tam üstünde daha da belirli bir başka acı. .. Atın boy­
nuna yatmış, at onu dereye yukanya götürüyor, Memedin sır­
hndaki acılar belli belirsiz arhyordu. Arkadan da bir ses dur­
madan, "İnce Memed, İnce Memed, bu sefer elimden kurtula­
mazsın, bu sefer elimden, elimden, elimden ... " diye yineliyor­
du. "Bütün orman sarıldı, sarıldı." At yumulmuş çalıların ara­
sından, sık ormanların içinden geçiyor, çakıltaşlı kuru dereye 
iniyor çıkıyor, Memedin bumuna kuru yarpuz, çarnsakızı ko­
kusu, bir de yaş bir odunun duman kokusu geliyordu. Arkalar­
da, kayalığın ardında kalanlar da ateşlerini kesmemişler, ha 
bire kurşun yakıyorlardı. Tanyerleri ışımaya, ağaçlar, otlar, çi­
çekler seçilmeye başlamışh. At bir düzlüğe çıkh. Bir sürü çan 
sesi, insan sesiyle karşılaşınca bir an durdu. Ayaklannın dibin­
den dağın doruğuna kadar, çıplak yamacı içinde çakan mavi 
kıvılcımlanyla halkıyan pespembe açmış keven dikenleri baş­
tan aşağı sarmış, doldurmuş, tanyerlerinin dumanlan içinde 
tütüyordu. Memed ortalığı dinledi, kurşun sesleri kesilmişti. 
Atı ormana döndürecek hali yoktu. Karşıdaki kırmızı, mor, do­
ruğu kılıç gibi keskin ipileyen kayanın ardından birkaç mavi 
dumanın havaya süzüldüğünü görür gibi oldu. Başında dün-
21