199 
 GENÇ CUMHURİYETİN DİL ÇABASI:  
YENİ HARFLER  
 
Çağrılı Konuşmacı  
Prof. Dr. Cemal SAKALLI   
Mersin Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi,  
Karşılaştırmalı Edebiyat Bölümü, Mersin/TÜRKİYE , 
E-mail: cmsakalli@mersin.edu.tr   
 
ÖZET  
Terry Eagleton “umut genel yıkımdan sağ çıkan şeydir” (2017: 157) demektedir. Kuruluş 
öyküsü ve sonraki yılları iyi incelendiğinde, Türkiye Cumhuriyeti’nin genel yıkımdan sağ çıkan  umut 
olduğu söylenebilir. Türkiye Cumhuriyeti genel yıkımdan sağ çıkmıştır, fakat yaralıdır. Geri kalmışlık, 
yoksulluk, cehalet onun acı yarasıdır. Türkiye’de devlet odaklı modernleşme çabaları, bu acı yarayı 
iyileştirmek adına atılan adımlar olarak okunm alıdır.  
Harf devrimi Türkiye’de modernleşmenin en önemli adımı olmuştur. Nüfusunun %90’ı okur 
yazar olmayan bir toplum, sözlü kültürden yazı kültürüne geçecektir. O nedenle 1928 yılında 
gerçekleştirilen ve 1929 yılında fiilen uygulamaya sokulan harf devri mi sadece bir ses, bir yazı, bir imla 
değişimi değildir. Harf devrimi bir okuma, yazma seferberliğidir. Asıl olarak yazı devrimi sözlü 
kültürden yazı kültürüne, tek boyutlu kültürden çok boyutlu kültüre, somut düşünceden soyut düşünceye 
geçişi ifade eder.  
Harf devriminin bir dil planlaması olduğu herkes tarafından kabul edilir. Fakat yeni yazıya 
geçiş “süreci” her nedense yeterli düzeyde araştırılmamıştır. Bu süreç ciddi bir dil deneyimi ve yazma 
çabasıdır. Ölçünlü dil bu deneyimle belirginleşir. Bildiride  bu dil deneyimi ve ölçünlü Türkçeye ulaşma 
süreci dönemin gazeteleri temel alınarak tartışmaya açılacaktır.  
Anahtar sözcükler: yeni harfler, yazı kültürü, modernleşme, dil politikası  
THE LANGUAGE EFFORT OF YOUNG REPUBLIC: NEW 
ALPHABET  
 
ABSTRACT  
Terry Eagleton states that “hope is the thing which comes out alive from a great destruction” 
(2017:157).  When its establishment story and successive years are observed well, Turkish Republic can 
be the hope that comes out alive from the great destruction. Unde rdevelopment, ignorance are its bitter 
wound. The modernization attempts in Turkey have to be read as steps to ameliorate this bitter wound.   
Alphabet Reform is the most important step for modernization of Turkey. The population of 
which 90% is illiterate,  would pass from oral tradition to writing culture. Therefore, Alphabet Reform 
which was effectuated in 1928 and was virtually put into practice in 1929 is not only a phonetic, an 
orthographic change. Alphabet Reform is a literacy campaign. Alphabet Reform  actually expresses the 
transition from oral culture to writing culture, one dimensional culture to multidimensional culture, 
concrete to abstract thinking.   
The fact that Alphabet Reform is a language planning is accepted by everyone. However, 
transition process to a new writing has not been adequately researched. This process is a serious writing 
effort and language experience. Standard language becomes evident with this experience. In this article,