IOO 
Yıllar önce okudutum bir yazıda, şimdi adını hatır lamadı­
�m bir yazar İngilizcedeki "bull" kelimesiyle İspanyolcada­
ki "toro" kelimesini karşılaştınyor ve ikisi de "boğa" anlamı­
na gelen bu kelimelerin, iki dildeki farklı anlamına vurgu ya­
pıyordu. "lspanyolcada 'toro' aşkı, ihtirası, kanı, ölümü, kade­
ri çağrıştınr; Ingilizcedeki 'bull' ise çayırlarda otlayan sakin 
bir hayvanı" diyordu. 
Yaratıcı mı hain mi? 
İyi çevirmenler, eseri kendi dillerinde tekrar yaratırlar. 
Biz bu açıdan talibii bir ülkeyiz. Çünkü şairlerimiz, yazar­
lanmız çeviri işine eğilmiş ve bazen orijinalin den bile daha 
güzel metinlere imza atmışlar: Sabri Esat Siyavuşgil, Saba­
hattin Eyüboğlu, Vedat Günyol, Azra Erhat, Orhan Veli, Can 
Yücel, Hasan Ali Ediz, Nazım Hikmet, Sabahattin Ali, Ra­
sih Güran, Burhan Arpad, !Umuran Şi pal, Nihai Yeğinobalı, 
Ataol Behramoğlu, Ülkü Tamer, Murat Belge, Özdemir İnce, 
Cevat Çapan, Seçkin Selvi Cılızoğlu, Zeynep Avcı, Celal Üs­
ter, Fatih Özgüven, lnci Kut bir çırpıda aklıma gelen büyük 
çevirmenler (Unuttuğum çoktur, beni affetsinler). 
Sabri Esat'ın Cyrano de Ber gerac çevirisi, Can Yücel'in 
Shakespeare'den çevirdiği, kendi deyişiyle "Türkçe söyle­
diği" Bahar Noktası ve Ha mlet oyunlarıyla "66. Sone", Me­
lih Cevdet'in Edgar Allan Poe'dan "Annabel Lee"si, çevirinin 
unutul mazlan arasına girmiştir. 
Ama bu yetkin örneklerin yanında dili bilmeden, kültüre 
hakim olmadan kafa göz yararak yapılmış öyle çeviriler var­
dır ki, insana saçını başını yoldurur. Üste lik bunlara üniver­
site kita plan arasında bile rastlanı r. 
Çeviri konusunda İtalyanların kışkırtıcı bir sözü var: "Tra­
duttore traditore"' derler. Yani "Çevirme n haindir ." 
Insanı isyan ettirecek kadar zalim bir söz.