uzun  zamandan  beri yörelerinde  hüküme t güçlerin i görmey e alışık olmayan  aşiret reislerinin, 
ağaların  hiç hoşuna  gitmemişt i bu duru m. Yol inşaatları nda çalış an yoksul  insanlar ın ellerine 
iki kuruş  para geçince,  ağaların  tarlaları nda  çalış anların  sayısı azalmışt ı. Bazı  köylül er 
hükümet  güçlerin e güven erek, 'ağa hak kı'nı ödememeye kalkışınca,  kend i etki alanlar ının dar­
aldığını hisseden  aşiret reisleri, yeni çıban  başları  yaratmak  zorundaydılar  şimdi.  Aynı tarihl­
erde Suriye'den  sızan  özel  misyonlu  Ermen iler de Seyit Rıza gibi iflah  olmayan  Kürt  reisleri yle 
irtibat  kuruyor  ve Haydaran,  Demenan,  Kurey şan gibi aşiretl eri, hükümete  karş ı ayaklanmaya 
çağırıyorlardı.  Af dahil,  her türlü  iyi niyet gösterilerin e karşıl ık alama yan Türkl er, bu bıkkınlık 
veren ayaklanmalara  karşı şidd et gösterme ye başlamışl ardı.  Her iki tarafın  da şidd et yanlısı 
kişileri,  kabuk  tutmaya  başla yan yarayı  süre kli kaşıma ktayd ılar.  Af yasasından yararlanara k 
terk ettikleri e vleri ne dön en Kürtl er, si lah t eslimi için yapılan aramalarda, j andarmayı evlerine 
kabul  ediyor,  hatta onları  zorla  bu yola  sürükl eyenlerden şikâyette bulunarak  oyalıyor  ve bu 
arada  silahlarını  ve arana n ele başların ı dağa kaçır ıyorlardı.  Zaman  zaman  da silah toplamaya 
gelen askerlerin  elinde ki tüfeklere  el koyuyor  veya öldürüyorlardı  onları.  İşte o zaman  çilede n 
çıkan subaylar  veya jandarma  çavuşlar ı, yapmadı kların ı bırakmıyorlardı  Kürt lere.  Güven­
sizlik, vahş et ve intikam  karşılıklı oynanan  günd elik bir oyun,  bir yaşam tarzı olmuştu  bölg­
ede.
Zelo hamile kalmı ştı bu arada. Hiç durmaks ızın y alvarı yordu  kocas ına:
“Af çıkmış  Halit,” diyordu,  “babalığının evine  dönme sen bile,  bir köşeye kıvrılıp oturalım. 
Bir iş tutalım.”
Bu kez, yeni bir can bekl edikleri  için aklı karışıktı Halit'in. Olur demed iği gibi,  olmaz  da 
demiyordu.  Bir umut  filizlenme ye başlamı ştı yüre ğind e Zelo'nun.  Hali t ise kapana  sıkışmı ş 
gibiyd i. Doğum  yaklaştıkça  uyuyamaz  olmuştu  geceleri. Sabahlara  kadar  dönüp  duruyor  yatt­
ığı yerde,  umarsız  hallerine  çare  arıyordu.  Bir yol ayrımındaydı artık. Ya aftan  yararlanaca k, 
bu işlerden  elini ayağını çekece k, oğlunun  büyüdüğünü  görece k, ya da sonu  olmayan  bu kavg­
ada heder olup  gidecekti. On yıl öncek i duyguları  değişmişt i. Hiç sonu gelmey en, hiçbir yere 
varmayan  bu kavgadan  bıkmıştı. Hakkâri' ye gidip Hoşabe'y i, Zilan 'ı ve kard eşini bulmayı 
düşl emey e başlamı ştı. Acaba  onlara  gitse, tutarlar  mıydı elinden, bir fırsa t daha  verirl er miydi 
ona?  Yaşama  fırsatı?  Hay ır hayır, onların  yanına sığınmayacakt ı ama,  eğer yardım  edece k 
olurlarsa, kavgadan  uzak bir bölged e yerleşece kti, Zelo' yu ve yeni doğmuş  oğlunu  alıp. Borc­
unu zaman  içinde  yava ş yavaş  öderdi  onlara.  Mekân tuttu kları  mağara ya, Abbas  karanl ık bir 
gölge gibi sızdığınd a, bebe yi yeni uyutmuştu  Zelo.  Dersim'in  en derin  ve en dik yamaçlarınd­
aki sığına klarında ydılar.  Zelo,  Abbas'ı  görür  görmez,  anlamış tı yine bir pusuya  çağrı ldığını 
kocasın ın. Kendini  önüne  atmışt ı Abbas'ın: “Oğlumuzun  kırkı çıkmadı  daha,  rahat  bırak 
Halit'i,” demi şti. 
Hafifçe itmiş ti Zelo'yu Abbas:
 “Dışarı çı k Ha lit, e rkek erkeğe konuşaca ğız.”
Serin bir Mart akşamıydı. Yerd eki çulu  sırtına vurup dı şarı çı kmış tı Ha lit.
“Rıza Re is seni ister Hali t. Yar ın ak şam  Harçik dere si üstünde ki köprüyü y ıkaca ğız.”
“Hal it'i bulamadım  de!” di ye seslenmiş ti mağ aranın a ğzından Zelo.
“Diyemem.”
“Sen iç eri g ir.” S ertti sesi Hal it'in. Kadın içeri çekilince alçak s esle konuşmuştu: 
“Zelo 'nun durum u iyi değil. Daha bir s üre bıra kamam  onu y alnız. Hele kırkı çıksın...”
“Baş ına der t açıl ır gelmezsen. Hem s enin hem d e benim baş ım belaya g irer.”
Zelo yine fırlamı ştı dışarı.  Avaz  avaz  bağır ıyordu,  “Adamımı  raha t bırakın,  yetti artık 
çektiğim,” di ye. K adını güç bela iç eri s okmuştu H alit.