"Rahmetli Necip bu gördüğ ü manzarayı Ka'ya 'Allah'ın Olmadığ ı Yer' diye 
anlatmış ," dedim. "Bundan eminim." 
"Necip'in bir ateist olarak öldüğ üne inanmıyorum," dedi Fazıl dikkatle. "Böyle 
kuşkuları vardı yalnızca." 
"İçinde Necip'in sesini duymuyor musun artık?" diye sordum. "Bunlar sende 
hikâyedeki adam gibi yavaş  yavaş ateist olduğ un korkusunu uyandırmıyor mu hiç?" 
Ka'ya dört yıl önce anlattığ ı kuşkularından benim de haberdar olmam Fazıl'ın 
hoşuna gitmedi. "Ben artık evliyim, çocuğ um 
419 
ucuı. ___   du Konularla eskisi gibi ilgili değ ilim." Bana Batı'dan 
gelen ve kendisini ateizme çekmeye çalış an biriymiş im gibi davrandığ ı için 
üzüldü hemen. "Sonra konuş uruz," dedi tatlı bir sesle. "Kayınpederim bizi yemeğ e 
bekliyor, geç kalmayalım olmaz mı?" Gene de aş ağı inmeden önce bir zamanlar Rus konsolosunun yazıhanesi olan geniş  
odanın bir köş esindeki masayı, rakı ş işesi kırıklarını, sandalyeleri gösterdi. 
"Z. Demirkol ve özel tim yollar açıldıktan sonra burada birkaç gün daha kalıp 
Kürt milliyetçilerini ve islamcıları öldürmeye devam ettiler." 
O ana kadar unutmayı baş ardığım bu ayrıntı korkuttu beni. Ka'nın Kars'taki son 
saatlerini hiç düş ünmek istemedim. 
Bahçe kapısında bizi bekleyen kömür renkli köpek otele dönerken peşimize takıldı. 
"Senin neş en kaçtı," dedi Fazıl. "Neden?" "Yemekten önce odama gelir misin? Sana 
bir şey vereceğ im." Cavit'ten anahtarımı alırken Turgut Bey'in dairesinin açık 
kapısından, içerideki ış ıl ışıl havayı, hazırlanmış  sofrayı gördüm, misafirlerin 
konuşmalarını iş ittim ve İ pek'in orada olduğ unu hissettim. Bavulumda Necip'in 
Kadife'ye dört yıl önce yazdığ ı aşk mektuplarının Ka'nın Kars'ta çektirdiğ i 
fotokopileri vardı, onlan odada Fazıl'a verdim. Bunu, onun da ölmüş arkadaş ının 
hayaletinden benim kadar huzursuz olmasını istediğ im için yaptığ ımı çok sonra 
düşündüm. 
Yatağımın kenarında oturan Fazıl mektupları okurken bavuldan Ka'nın 
defterlerinden birini çıkardım ve Frankfurt'ta ilk defa gördüğ üm kar yıldızına 
bir daha baktım. Böylece aklımın bir kö-ş esiyle çoktan bildiğ im şeyi bir de 
gözlerimle gördüm. Ka "Allah'ın Olmadığ ı Yer" adlı ş iirini hafıza dalının tam 
üstüne yerleş tirmişti. Z. Demirkol'un kullandığ ı boşaltılmış  yatakhaneye 
gittiği, Necip'in penceresinden baktığ ı ve Necip'in "manzarasının" gerçek 
kaynağını Kars'tan ayrılmadan önce keş fettiği anlamına geliyordu bu. Hafıza dalı 
etrafına yerleş tirdiği şiirler Ka'nın yalnızca Kars'ta ya da çocukluğ unda 
yaşadığı kendi hatıralarını anlatıyordu. Böylece bütün Kars'ın bildiğ i şeyden, 
arkadaşımın Millet Tiyatro-su'nda Kadife'yi ikna edemeyince, ipek otel odasında 
kilitliyken, 420 
 uort Yıl Sonra Kars'ta ¦ Lacivert'in yerini söylemek için Z. Demirkol'un kendisini beklediğ i yatakhaneye 
gittiğinden emin oldum. 
Yüzümde o sırada Fazıl'ın allak bullak yüzünden daha iyi bir ifade yoktu herhalde. Aş ağıdan misafirlerin belli belirsiz konuş maları, sokaktan da hüzünlü 
Kars şehrinin iç çekmeleri geliyordu. Fazıl da ben de bizden daha tutkulu, daha 
karmaşık ve daha gerçek asıllarımızın kar şı çıkılmaz varlığ ıyla hatıralarımız 
arasında sessizce kaybolup gitmiş tik. 
Pencereden dış arıya, yağ an kara baktım ve Fazıl'a artık yemeğ e gitmemiz 
gerektiğ ini söyledim. Önce Fazıl bir suç iş lemiş gibi süklüm püklüm gitti. 
Yatağa uzanıp dört yıl önce Ka'nın Millet Tiyatrosu kapısından yatakhaneye 
yürürken neler düş ündüğünü, Z. Demirkol'la konuş urken gözlerini nasıl 
kaçırdığ ını, bilmediğ i adresi tarif edebilmek için nasıl baskıncılarla aynı 
arabaya binip, nasıl "iş te şurası" diyerek Lacivertle Hande'nin saklandığ ı 
binayı uzaktan gösterdiğ ini acıyla hayal ettim. Acıyla? Ş air arkadaş ımın 
düşüşünden ben "katip yazar" gizli, çok gizli bir zevk alıyorum diye kendime 
kızıp bu konulan düş ünmemeye çalış tım. 
Aşağıda Turgut Bey'in davetinde ipek'in güzelliğ i beni daha da periş an etti. 
Telefon idaresinin kitap ve hatıra okumaya meraklı kültürlü müdürü Recai Bey'in, gazeteci Serdar Bey'in, Turgut Bey'in, herkesin bana çok iyi davrandığ ı ve benim