nye ne kalıyordu  ki? Diğer  çocuklardan  ne daha  şişman,  ne daha 
çirkin,  ne daha  aptaldı  Muhammet.  Neden  bir türlü  beceremiyordu 
kötülerle  baş etmesini?  Şişkin  karnına  baktı  umutsuz  gözlerle.  Ara-
dığı cevabın,  burnunun  dibinde  durduğunu  biliyordu  bal gibi:  Mu-
sa yüzünden.  Kan  çeker  derler  ya, çekmişti  işte.  Muhammet,  baba-
sının  oğluydu;  vur ensesine  al lokmasını.  Anasının  görkemli  iriliği-
nin gölgesi  bile  düşmemişti  üzerine:  ufak  tefek,  bastıbacak,  kara  ku-
ruydu.  Yıllardır  çocuğa  neredeyse  günde  beş öğün  tıka  basa,  ite ka-
ka zorla  yemek  ve tüm  itirazlarına  rağmen  her sabah  muhakkak  bir 
adet rafadan  yumurta  yedirmesine  rağmen,  sonuç  değişmemişti-
doğru  dürüst  kilo  almadığı  gibi,  boyu  da o kadar  az uzamıştı  ki, en 
az iki yaş küçük  gösteriyordu.  Gerçi  Muhammet  hep  böyle  bidi'lik-
tı bıdilik  olmasına  da, kendi  evinin  sınırlan  içindeyken,  olduğundan 
büyük  görünen  kalıbı,  yaşıtlarının  alaylı  bakışlanndan  örülmüş  bir 
duvara  toslaya  toslaya,  fena  halde  ufalmış,  ufalanmıştı  ilkokula  baş-
ladığından  bu yana.  Asla  yetişemeyeceği  bir hızla  boy  atacağı  var-
sayılarak  iki beden  büyük  diktirilmiş  önlüğünü  giyip,  gövdesinin 
üst kısmından  daha  enli  olan  çantasını  sırtladığında  neredeyse  yer-
le yeksan  olacak  kadar  küçüldüğünden,  onu  her gören  Meıyem'e  ça-
tıyor,  çocuğu  okula  başlatmakta  niçin  bu kadar  acele  ettiklerini  so-
ruyordu.  Yaşıtlarıyla  yan  yana  geldiğinde  durum  daha  da vahimle-
şıyor,  üzerine  büyüteç  tutulmuşçasına  katbekat  büyüyordu  Muham-
met'in  minyonluğu.  Sınıfındaki  en küçük  çocuk  oydu  ve tabii  bütün 
okuldaki  en küçük  çocuk  da. Sade  bununla  kalsa  Meryem  belki  ge-
ne de meseleyi  fazla  büyütmez;  çam  yarması,  goril  kırması  gibi  güç-
lü kuvvetli,  sultan  kayığı  gibi  heybetli,  taşı  sıksa  suyunu  çıkaran-
tuttuğunu  koparan-baktığını  titreten  ama  yüreğiciği  bir o kadar  yuf-
ka ve ileride  yaşlandığında  anasını  koluna  takıp  gezdirecek  denli 
hayırlı  oğul  özleminin  üzerini  sessizce  yamardı.  Ne var ki Muham-
met, cüssesi  itibariyle  annesinin  değil  de babasının  oğlu  olduğunu 
ispatlamakla  yetinmemiş,  bir de yakın  zamanlarda  aynı  Musa'nın 
huylanna  benzer  yeni  yeni  huylar  edinmişti.  Doğduğu  günden  oku-
la başladığı  güne  kadar,  annesinin  yanından  bir an bile  aynlmadığı, 
baba  diye  devamlı  uyuyan  ve gün  geçtikçe  giderek  daha  çok  uyu-
yan bir adamdan  başka  bir şey görmediği  halde,  annesinin  kanatla-
rının  altından  çıkıp  da cemiyete  kanşır  karışmaz,  onca  insan  içinde 
186