8 
Evler, ağaçlar, kayalar, yıldızlar, ay, toprak ne varsa dün­
yada, hepsi karanlığın içinde kaybolınuşlar, erimişlerdi. Usul­
dan usuldan karanlığın üstüne yağmur çiseliyordu. Yağmuda 
birlikte, hafif de bir yel esiyordu. Yel, soğuk bir yeldi. Arada 
bir, durup durup köpekler karanlığa havlıy orlardı . Sonra, yal­
nız bir horoz uzun uzun öttü. Vaktinden önce öten bu horozu 
sahibi sabahleyin erkenden mutlak kesecektir. 
Uzaktan, dağın ötesindeki yoldan bir çmgırak sesi geliyor­
du. Bir ara çıngırak sesi kesiliyor, sonra tekrar başlıyordu. Bu, 
gelen yolcuların yorgunluğuna alamettir. 
Memed, hayli zamandır, kocaman dallan şemsiye gibi açıl­
mış dutun yanındaki çitin altına sinmiş bekliyordu. Memed 
düşünüyordu ki ... Hayır, bu durumda Memed, hiçbir şey düşü­
nemez. Memed, yalnız üşüyordu. Memed, bir şeyler duyuyor­
du düşünmeden. Karanlığa yağmur çiseliyordu usuldan. Ka­
ranlık bastığından beridir ki Memed, bu yağmuru yiyor du. İçi­
ne geçmişti. Bazı bazı bir titreme alıyor, sonra geçiyordu. Çitin 
ötesinde bir pahrtı duydu, kulak kabarttı. Bu, çitten atıayan bir 
kediyd i. Öyle sandı. Anası düştü aklına bir ara. Etini kesmişler 
gibi bir yerleri ağndı. Yüreğinde bir zehir acılığı duydu. Bir sız­
lama. işkence edeceklerdi anasma ... Çok uzakta bir şimşek çak­
tı. Karanlıkta erimiş dutun gövdesini, dallannı yaldızladı. Me­
medin de içinin karanlığı ndan bir ışık yolu geçti. Uzun bir ışık 
yolu . 
Bu anda bütün köy, atıyla, eşeğiyle, sığın, keçisi, koyunu, 
95