13 
"Günden gölgeye iletmeyenini ... " 
Yalan, dipten başa kadar yalan. İnsan kırk yıl koynunda yattığı kocasının hu­
yunu husunu bilmez mi? Neyi yapıp da, neyi yapmadığını bilmez mi? O öyle 
bir adam değildi. Cümle alem yanlış biliyor. İbrahim, şu olmaz olasıca Uzunca 
Alinin babası İbrahim, karıncayı bile incitmezdi. Bir utangaç, bir yumuşacık bir 
adamdı ki, başını kaldırıp da insanın yüzüne bakamazdı. Tatlı, yumuşacık, ak 
pamuklar gibi gülerdi. Hep güler, konuşmazdı. Çocuklar gibiydi. İnsan içine çık­
maz, düğüne derneğe gitmezdi. Suyun ağır akanı, insanın yere bakanı derlerdi 
onun için. Yalan. Vallahi billahi salt mandığından çıkamazdı ortalığa. Biri ona bir 
uygunsuz söz söyleyecek diye ödü patlar, köşe bucak kaçar, girecek delik arardı. 
Ona ne yaptı, ne etti eylediyse şu hortlak, şu Koca Halil etti eyledi. Bu Koca 
Halil fesat, domuz, uğursuz, hörtük, dört kitapta katli vacip cinsinden bir dinsiz. 
Cin tayifesinden. Yıllar yılı gün göstermedi ona, o fıkaraya. Bunu kimsecikler bil­
mez. Bir Allah, bir de şu bağrı yanık, bağrı köz köz olmuş Meryemce bilir. 
O yıl, o yokluk, o kıtlık yılı, millet tahıl yerine sakızlık ağacı pürünü değir­
mende öğütüp ekmek yaparken, katık yerine dağda bayırda cacık, kenger otlar­
ken, baharın sıcak bir gününde, Koca Halil gelmiş dediler. Tüm köylü, Yemen 
kaçkım Koca Halili görmek için başına birikti. Köyde hemen hemen erkek, eli 
saban tutacak kimse kalmamıştı. Köydeki erkeklerin en kabacası on birini geç­
miyordu. 
Koca Halil insanlıktan çıkmıştı. Kuruyup kapkara kesilmiş, derisi kemiğine 
yapışmıştı. üfürsen yıkılacak. Yeşil kocaman gözleri çukura kaçmış. Soluk ala­
cak halde değil. 
"Kıtlık mı var?" diye soruyor. "Yiyecek ekmek mi yok? Toprak kuruyup çat­
ladı mı? Topraktan yalım mı çıkıyor' Çocuklar sıtmadan mı kırılıyorlar? Köyde 
uyuz olmadık kimse mi kalmadı? Kadınlar mı sürüyor tarlaları? Kadınların sür­
düğü tarladan ne mi olacak? Yarın halinize şükredin. Beterin beteri var. Şu dağ­
ların arkasında kızgın bir kum denizi var. İçine düşen kurtulamaz. Mümkünü 
yok kurtulamaz. Kurtulursa da benim gibi kurtulur. Bakın şu halime. Tam yedi 
yıl. Biz buradan gideli tam yedi yıl oldu, öyle mil Yedi yıl. Kaç kişiydik aklımda 
değil. Bir köyün erkeği. Bir ben kaldım. Bir de İbrahim. Ben sürünerek buraya 
kadar çıkabildim. İbrahim aşağılarda kaldı. Ölmediyse varında getirin. Nerede 
mi? Keçigözü pınarında kaldı. Oraya gelince bir su içti. Yoldan yürüyemi yor­
duk, tutarlar da geri Yemene götürürler diye. Açtık, perişandık O oraya yıkıldı 
kaldı. Ben canımı dişime taktım. Ölürsem de ana baba ocağımda Tanrı canımı