Ne var ki, mısır gibi ardı ardına patlayan bunca 
yenilikçi akım, edebiyatın bunca yapısal değişim çır­
pınması, çöküntünün durdurulmasına yetmiş midir? 
Ne gezer ... Üstün yeteneklerinden kimsenin kuşku 
duyamıyacağı Joyce, Virginia Woolf, Kafka, Camus, 
Faulkner vb. gibi yazariara karşın çöküntü gene de 
durdurulama mıştır. 
İlginçtir, bu çöküntünün, edebiyatın kendi içinde­
ki yapısal ve biçimsel değişim girişimleriyle durduru­
lamıyacağı anlaşıldığı halde, etkinsizleşmenin, kitleler­
le bağların kopmasının , okuyucu yitirilmesinin nedeni 
bu kez de okuyucunun niteliğinde aranınağa başlanmış­
tır. Bu yeni görüşe göre, okuyucu aynı zamanda TV 
ve sinema seyircisi olduğu için, edebiyatla bağı kop­
muştur. Yani bugünkü okuru, fotoğraflı renkli basın, 
sinema ve TV yetiştirmekted ir. Öyleyse, edebiyat da 
artık bu seyircilere (okurlara değil) seslenebilecek bir 
biçime bürünmeli dir. 
Kuşkusuz bu son girişim, çöküntüyü daha da hız­
landırmış ve edebiyatı kendiliğinden bayağılaştırmış­
tır. 
Bu oluşuma, günümüz «best seller» edebiyatını ör­
nek gösterebilir iz. 
Fakat, Lukacs tarafından <<gerçekçiliğe karşı sava­
şım verdiği» için doğduğu savlanan, Fischer 'ce de 
«gerçekliğin yitirilmesi» nedenine bağlanan bu çökün­
tü, acaba sadece kapitalist Batı edebiyatı için mi söz 
konusudur? Yarım yüzyıllık bir süreye yayılmış bu çö­
küntü, acaba sosyalist dünya edebiyatını da kapsama­
makta mıdır? 
Lukacs, 1967'deki konuşmasında «son yirmi yılın 
tüm edebiyatı» diyor. Yani, bu suçlama sırasında top­
lumcu gerçekçi edebiyatı ayrı tutma gereği duymuyor. 
Hatta 19�6 yılında yazdığı <<Eleştirel Gerçekçilik ve 
7