¡mecburiyetlerinden kaçmaya çalışıyorlardı. Devlet hizmeti­
nin bu üvey evlâtları, yorgunluk ve yoksullukla geçen öğren­
cilik yıllarının hesabını neden böyle ağır bir şekilde vermek 
gerektiğini anlayamıyorlardı. Mustafa İnan onlar gibi dü­
şünmüyordu; ama onlan da ayıplamıyordu. Kendini para ka­
zanmak zorunda hissedenlere her zaman anlayış göstermiş­
ti. Kendisine getirilen işleri arkadaşlarına devrederdi; dışar­
dan proje alan asistanlarını hoşgörü ile karşılardı. Kimseyi 
Mustafa İnan gibi davranmaya zorlamazdı; onu böyle olma­
ya kimse zorlamamıştı ki.
Mustafa Bey’i düzenli yaşamaya da kimse zorlamamıştı; 
ama Mustafa İnan ‘harfiyen’ uyguladığı bir ‘dış yönetmelik' 
yapmıştı kendisi için: Sabah altıda kalkıyordu ve okul yılla­
rında spora uzaktan bakan Mustafa Bey, kalkar kalkmaz ya- 
nm saate yakın jimnastik yapıyordu. Sonra her sabah mu­
hakkak traş olurdu. Elbiseleri ütülü, gömleği temiz olmalıy­
dı. Yakası paçası bir tarafta olan hocaları öğrenciler pek cid­
diye almazdı çünkü. "Evde en küçük şeylere bile dikkat eder­
di," diyor Ja le Hanım, 'Çay bardağı daha önceden ısıtılmış 
olmalıdır, yumurta ve kızarmış ekmek öyle ayarlanmalıdır 
ki, ikisi de birlikte aynı sıcaklıkta sofraya getirilsin.- Üstelik 
evde bir de bebek vardı artık; ikisi de çalıştıktan için Jale 
Hanım’ın aylığından beş lira fazla alan bir de dadı vardı.
Hüseyin’in doğumunda ‘dış yönetmelik’ biraz zorlukla 
Uygulanmıştı. Özel bir klinikte doğum yapmak mümkün de­
ğildi. Genç karı-koca devlet hastanelerine karşı bir güvensiz­
lik duygusu içindeydi: Doğumdan sonra çocukları karışmaz 
mıydı acaba? Böyle hikâyeler çok anlatılıyordu da. Sonunda 
Haydarpaşa Numune Hastanesi'nde tamdık bir doktor bu- 
ftndu, kendilerine bu konuda teminat verildi. Hastaneden 
çıkınca bebek için karyola alacak para olmadığı için, küçük 
Hüseyin bir sepette büyütülmeye başladı. Ailenin büyükleri 
onların parasızlığının derecesini bilmedikleri için, bu sepet
123