on beş yaşında bir çocuk elbisesi buldurm uştu. Elbise el doku­
masıydı. Pamuktan, tırtıklı. Ceketi nar kabuğuna boyanmıştı. 
Şalvar beyazdı, kirliyd i. Yırtıktı da. Elbise çok dar geliyord u. 
Olduğundan bir misli küçülmüştü. Eline de kalın bir çoban 
değneği almıştı. Başına siperliği yırtılmış, yağlı bir kasket geçir­
mişti. Tabancasını, tabancasının fişeklerini, içerden hacağına 
bağlamış, ipleri beline sarmıştı. 
Yolda uçarcasına yürüyord u. Yaruru yönünü gözleri gör­
müyor du. Başı dönüyor du. Sanki bir boşlukta yuvarlanıyord u. 
Dünya silin mişti. 
Gece yarısına doğru kasabanın kıyısına vardı. Kenar ma­
hallelerde köpekler ürüşüyorlar dı. Ne yapmalıyd ı? Bu vakitte 
kasahaya gitse, kasahada han bulamazdı. Belki yakalariardı da. 
Aşağıdan bir değirmenin şıkırtısı geliyor du. Döndü, değirmene 
doğru yürü dü. Değirmenin gürültüsü adamın kulaklarını sağır 
edecek kadar çoktu. Çok ötelerden sıca� un kokusunu aldı. 
Yann Cumay dı. Hapisanenin ziyaret günüy dü. Büyük bir 
bela vardı: Hatçenin anası ... Abdi Ağa kasaba ya yerleşti yerle­
şeli, her Cuma Hatçeyi ziyarete geliyor, güya Memedden ha­
berler getir iyordu . Memed hakkında akla hayale gelmez hika­
yeler uyduruyordu ona. Bu sefer Memedin kötülüğüne değil, 
iyiliğine. Tarla dağıtma, çakırdikenliği yakma işini de bire beş 
katarak anlatmıştı. ''Meme d," diyordu, "bir büyümüş, bir uza­
mış kalınlaşmış. Aynen minare gibi olmuş." Hatçe sevinçten 
uçuyord u. Hapisane hapisane değildi artık . Cennete dönmüş­
tü. Saatte bir Irazın boynuna sanlıp öpüyor du. Irazda da aynı 
sevinç! 
Çiçeklideresine yerleşti yerleşeli de Memedden iki güne bir 
haber , para geliyor du. 
Tozlu un çuvallan sıra sıraydı. Dört ağır taş, bir yanlarına 
unlan fışkırtarak dönüyorlar dı. Serpilen suyun, serpilircesine 
sesi geliyord u. Değirmenci kırçıl sakallı, gözü bozlu birisiydi. 
Tepeden tımağa una batmıştı. On beş kadar köylü değirmenin 
orta yerine bir ateş yakmışlar, yöresine halka olmuşlardı. Me­
med vardı, bir "selamünaleyküm" çaktı, ötekiler yer açtılar. 
Halkaya gir di. Sonra gene konuşmalarına daldılar. Bir zaman 
sonra Memedin farkında bile olmadılar. Tarladan, üründen, 
365