218 
Kadim ve güncel bir türkü 
Sonraki yıllarda, kitaptaki o derin etkinin ne olduğu üze­
rinde çok düşündüm. Belki de Yaşar Kemal'in diğer eserleri­
ne hatta yaşamına yayılan, üslubuna, insanlarla olan ilişki­
lerine de yansıyan temel türkü neyse bu kitapta vardı ve ben 
bir çocuk olarak o türküyü duymu ştum. Yalnız ben duyma­
dım bunu elbette, Türkiye duydu, her yaşta milyonlarca in­
san duydu, dünya duydu. Peki, neydi o türkü? 
Yaşar Kemal hakkında çok doğru ve derin analizler içeren 
kitaplar henüz yazılmadı. Çok güzel çalışmalar yapıldı ama 
onun edebiyatı daha uzun zaman incelenecek. Ve o zaman or­
taya şöyle bir şey çıkacak: Yaşar Kemal, sadece bir ülkenin 
milli edebiyat zenginliği içinde değil, sadece bir dilin sınırlan 
içinde de değil. Kadim topraklardaki arkaik kültür leri türkü­
süyle, efsanesiyle içererek kitapla rına aktarmakla yetin sey­
di bile büyük yazar olurdu. Ama o, bütün bunlann üstüne, 
yaşadığı ça�n insanlarını gözlemleyerek, doğadaki, teknolo­
jideki değişimierin bu insanları nasıl değiştirdiğini anlama­
ya çalışarak kurmuş eserini 
Göbeklit epe'den, Çatalhöyük'ten biliyoruz ki dünyanın 
en eski yerleşimi burada. Kendi deyimiyle Çöl Arabistan'ın, 
Mezop otamya'nın sözlü gelenekleri de burada. Bu muazzam 
geleneği tek başına sırtiayan bir Herkül gibi eser vermek, 
hem de bunu çağın değişimle rini kavrayarak başarabilmek 
kolay de�il. Bu işi, edebiyatın ana nehrine dökülen coşkun 
bir nehir üslubuyla başarabilmek, Yaşar Kemal denilen ede­
biyat mucize sini ortaya çıkarıyor. 
En büyük ders 
Yaşar Kemal 'den, yakası açılmadık türk üler de dahil çok 
şey öwenmişimdir. Bunların hepsi bir araya gelince, şu yalın 
ögı-eti çıkıyor ortaya: