Efendi, en arkada da tapucu Zülfü, Hükümet konağından çıkh­
lar, Hamza Dayının otomobiline gene sırayla bindiler. Murtaza 
Ağa, bir iri İngiliz safkan ata binmiş, onları pazaryerinde bekli­
yordu. Bugün çok başka giyinmişti. Bacaklarında pırıl pırıl kö­
rüklü bir sarı çizme, çizmede altın kaplama olduğu söylenen 
mahmuzlar, lacivert külot pantolon, pantolonun üstünde çok 
kıymetli bir yeşil kuşak, çizgili mavi ceket, yemyeşil bir cep 
mendili, kuşağın renginde de bir kravat ... Başına da pırıl pırıl 
yanan Rusya dan getirilmiş astragan bir kara kalpak Kalpağını 
sağ yana yıkmış, sağ elindeki sapı altın işleme kırhacını dizinin 
üstüne koymuş, sol eliyle de dizgini tutu yordu. Böylece, ahmn 
üstünde avını kapmaya hazırlanmış bir kartala benziyordu. 
Hiç kıpırdamıyor, yüzünde en küçük bir çizgi bile oynamıyor­
du. Belki gözlerini de kırpmıyo rdu. 
Önde Kaymakamın otomobili, arkada Murtaza Ağa, onun 
arkasında da her Cumhuriyet Bayramında milis giyitleri giye­
rek atiarına binen öteki kasabalılar, her birisinin elinde birer 
bayrak, onların arkasından da davulcular, davulcuların önün­
de halay çekerek ilerleyen köylü gençleri, onların arkasında da 
kadınlı erkekli, genç yaşlı, çoluk çocuk halk kalabalığı, ağır ağır 
kasabanın dışına doğru ilerliyorlardı. 
Bu büyük, ucu bucağı gözükmeyen kalabalık kasabayı an­
cak bir saatte çıkh . Öğleye doğru yukarı değirmenin üst başın­
da durup beklerneye başladıl ar. Derken Yüzbaşı yukarıdaki ge­
dikten gözüktü . Ahnın üstünde dimdik duruyor, palaskasının 
tokasma vuran güneş şimşek şimşek yansıyor du. Onun arka­
sında da, ayağı çarıklı köylülerin başiarım çektikleri çıplak atla­
rın üstlerine atılmış ölüler, onlardan sonra da candarmalar geli­
yorlardı. 
Yüzbaşı, kalabalığa yaklaşınca kalabalıktan gök gürler gibi 
bir ''Yaşasın" sesi yüksel di. "Yaşasın Faruk Yüzba şı! Yaşasın 
onun kahraman candarmaları ... Yaşasın Türkiye Cumhuriyeti. 
Kahrolsun İnce Memed ... " 
Kalabalığın önünde öğretmen Sami Turgut kalabalığa ne 
söyleyeceklerini bu birkaç saat içinde ezberletmiş, o elini kal­
dırdıkça, bağırdıkça bağırıyorlar, elini indirip susunca susuyor­
lardı. Sami Turgut kan ter içinde kalmıştı ya, daha da camm di-
156