710 Yaşar Kemal -Dağ1n Öte Yüzü 
mezarını hiç olmazsa şu anda görmezse delirecekti. Bir delice şehvette gerindi, 
kemikleri çatırdadı, kıvrandı. 
Kanallar, Anavarzadan Akdenize doğru uzun, kapkara ip gibi bir çizgi ol­
muşlar, güneye akıp gidiyorlardı. 
Memidik: 
"Bu kanallar iyice delirmişler," diye söylendi. ''Anam avradım olsun, karta-
lın da böyle ip gibi uzayanını dünya dünya olalı hiç kimse görmemiştir." 
Kulağının dibinde bir ses duydu, döndü. 
Koca Halil: 
"Görmemiştir," diye tekrar ladı. "Ben kendimi bildim bileli böyle ip gibi uçan 
bir karta! sürüsü görmedim. Turnalar böyle ip gibi uçarlar. Bir de yabankazla­
rı, bir de yabanördekleri. Kanallar durmadan toprağın üstünde döner dururlar. 
Döner, döner, döner dururlar." 
Memidik: 
"Ben şaşırdım bu kartallara Halil Emmi," dedi. 
Koca Halil: 
"Ben de ... " 
İp gibi kanallar ortadan koptular, deniz yanındaki ip toplandı, yumak ol­
du, azıcık yükselmiş olan ak yelken bulutlarını beneklediler, bulutların ardında 
gözden yittiler. Öteki parça Anavarza üstüne uçtu. Memidik o sürünün teker te­
ker, ağır ağır süzülerek Anavarza kayalıkianna doğru indiğini gördü. 
Gökyüzü dupduru, tertemizdi. En küçük bir leke bile gökyüzünün bu leke-
sizliğini bozmuyordu. . 
Memidik başını sağa çevirince gökte, Hemite dağının oralardan kanat çırpa 
çırpa gelen tezikmiş, yorgun bir tek karta! gördü. Çok büyük, yaşlı, ağır bir kar­
ta! olduğu belliydi. 
Kanal ikincliye doğru geldi, epeyce alçaktan üstlerinden geçti. Yanlarından 
geçen kara gölgesinden gerçekten de bu kartalın çok iri olduğu görülüyordu. 
Memidik yanılmamıştı. Kanal, Dumlu üstüne uçtu gitti. Durulukale üstüne 
varınca ordan tersyüz edip geriye döndü. Akdenize gidiyordu, yönü orayaydı. 
Koca Halil: 
"Bu kanal tezikmiş bir kartaldır. Memidik oğlum. Bin yaşında kanallar işte 
hep böyle tezikirler," dedi, sakalım sıvazlayarak kartalın gökte çizdiği yola baktı. 
"Bu tek başına kalmış kanal, kanal soyunun kendine en güveneni, yalnızlıktan 
korkmayanıdır. Şu gördüğün tek başına kalmış, yaşlı, ulu karta! bir daha kartal­
lar sürüsüne karışmaz. Ölene dek tek başına geniş gökte dolanır durur. Hiçbir 
yaratık bir daha bu ulu kartalın yanına yanaşamaz. Bu ulu kanal bir daha da 
hiçbir yere konmaz. Ne bir ağaca, ne bir kayaya, ne de toprağa ... Ben yaşlı, tezik­
miş kartallara çok hürmet ederim, aniadın mı oğul Memidik? Bu ulu kanallar