evi cami yapmış, köylüyü teravih namazma sokmuş, imam 
durmuştu. O gün bugündür köyün hocasıydı. Dinden hemen 
hiç konuşmaz, namazını kıldırır işine gücüne bakardı. Vayvay- 
dan bir kızla evlenmişti. Evlendiği kızın biraz da tarlası vardı. 
İmamlık ücreti almaz, tarlayı eker biçerdi.
Köylü önceleri ondan ürkmüş, çekinmiş, sonra yavaş yavaş 
alışmış, onu da köylüden saymıştı. Ama daha Ferhat Hocanın 
büyüsü üstündeydi. Ona herkes daha bir büyülü kimseye ba­
kar gibi bakıyordu. Koca Osman hem ona güveniyor, onu sevi­
yor, hem de ondan çekiniyor, ondan ürküyordu. Çukurovanm 
ağaları da Vayvaya böyle bir hocanm geldiğini duymuşlar, ön­
celeri onunla epeyce ilgilenmiş, sonra onlar da alışmışlar, zarar­
sız bir kimse olduğunu öğrenmişler, unutmuş gitmişlerdi. Yal­
nız Ferhat Hocamn yakışıklılığı günden güne bütün Çukurova- 
ya yayılmış, kadınların diline düşmüştü. Uzak köylerden, Ada- 
nadan, Kozandan, Tarsustan, hatta Mersinden, İskenderundan 
muska yazdırmak bahanesiyle genç kızlar, kadınlar onu görme­
ye geliyordu. Ferhat Hoca yazdığı muskaların karşılığında da 
para almıyordu. Ve ünü gittikçe bütün Çukurovaya yayılıyor­
du.
Memed binbir karışık duygu içindeydi. Karanlık huğun 
içinde durmadan, durmadan her şeyi düşünüyordu.
Acaba bu köy kendisine mezar mı olacaktı? Vurulursa, ne­
resinden vurulacaktı? Ölümü nasıl olacaktı? Ölüm gelirken na­
sıl gelecekti, bir karanlık mıydı ölüm, nasıl bir karanlıktı? Uyku 
gibi mi? Çok mu sızlardı ölüm yarası?
Bazı bazı ölürcesine korkuyor, ölümü, boşluğu ta yüreğinin 
başmda duyuyor, titriyor, bedeni tepeden tırnağa bir ölümle 
ürperiyordu. Kendi kendini çoktan ölüme mahkum etmişti 
ama, ölümün nasıl geleceğini bir türlü kestiremiyor, dehşet de 
merak ediyordu.
Yakalanmayacak, candarmanm eline geçmeyecek, hapisa- 
neye girmeyecek, yargıç önüne çıkmayacaktı. Candarmayı, 
mahpusaneyi, yargıcı ona Hatçe anlatmıştı. Hatçe onları anla­
tırken, "Ölüme bin kere kurban olayım Memed," diyordu.
Memed bazı bazı bir öfkenin hışmıyla silkiniyor, "Dövüşe­
rek öleceğim," diye bağırıyordu. İçinde onulmaz bir öç alma
104