hayat Hanım, kibar bir tavırla oturuyordu sandalyesinde. "Bi­
zim Hidayet'in oyununu da pek beğenmişler," dedi birdenbi­
re. Bütün korkusuna rağmen rahatsız görünmüyordu. Konu­
şulanları dinlemesine izin verildiği için seviniyordu. Bilge'ye 
bakarak gülümsüyordu. Hidayet'in de bu konuda sözü edile­
bileceğini düşünerek gurur duyuyordu. İşte komşusu Hikmet 
de, bütün konularda herkese laf yetiştiriyordu: Onunla kimse 
başa çıkamazdı. Fakat neden onunla uğraşıyorlardı? Ne ka­
dar kuvvetli olursa olsun, bir insan tek başına ne yapabilirdi 
ki? Odada bulunanlar içinde Hikmet'e, bir bakıma acıyan tek 
insan Nurhayat Hanımdı. Onu seviyordu ve sesinden anlıyor­
du. Hikmet'in çok iyi bir durumda olmadığını. Ve ona bu 
yüzden hak veriyordu. Ötekiler de belki Hikmet'e hak ver­
meğe çalışıyorlar dı; fakat önce, ellerini çenelerine dayayıp 
düşünüyorlar, ne olduğunu anlamak istiyorlardı . Kendi sesle­
riyle konuşuyorlardı. Olup bitenleri pek anladığı söylene­
mezdi Nurhayat Hanımın; fakat Hikmet, bu kadar çırpındığı­
na göre, haklı olmalıydı. Ötekiler, böyle bir telaş içinde değil­
di; daha çok, Hikmet'in sözünü ettiği 'Anayasa' gibi soğuk­
kanlı davranıyorlar dı. "Hidayet de sana çok teşekkür ediyor 
Hikmet," dedi, sessizliği bozmak için. Herkes Hikmet'e te­
şekkür etmeliydi. Zavallı delikanlının, ne kazancı vardı yap­
tıklarından? Albay da neden bu kadar ağırdan alıyordu? Hik­
met'in bütün derdinin Bilge'yi beğendirmek olduğunu gör­
müyor muydu? Bilge, terbiyeli bir sesle, "Hidayet, oğlunuz 
mu efendim?" diye sordu. "Herkesle böyle kibar konuşur al­
bayım." 
"Gene başlama Hikmet," diye azarladı onu Hüsamettin 
Bey. "Söze bir yerden girmek istiyorum, ne yapayım? Düzen­
lediğim oyun iyi sonuç vermedi, ne yapayım? Susarak geçiş­
tirmek istiyorsunuz bu kötü oyunu. Kahramanları birbirleri­
ne yanlış tanıttığım için herkes beni suçluyor. " 
Bilge ellerini uzattı: "Sana karşı kimsenin kötü niyeti yok. 
301