750 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
yoktu ya, o zamanlar yeşillenmemişti saçları daha ... Daha Kırklara karışma­
mıştı. Ermiş olmuştu daha yenice. İşte bu gelen adam var ya, azıcık o zaman­
ki Taşbaş Efendimize benziyor. Değil mi? Sonra da Taşbaş Efendimizin eYine 
gitti. Diyorlar ki Taşbaş Efendimizin karısının alaçığında uyumuş. Duyma­
dın mı? Herkes diyor ki, yazık Taşbaş Efendimizin aYradına, bir yabanı evine 
almış. Taşbaş Efendimiz onu sınamak için, karım beni bekliyor mu, beklemi­
yar mu diye onu sınamaya, kendine bir adamı benzetmiş de göndermiş bura­
ya. Bir de diyorlar ki, Kırklar onu kovmuşlar, beğenmemişler de kovmuşlar. 
Seni insan ermiş yapmışlar, biz kabul etmiyoruz, demişler, kovmuşlar. .. O da 
kalırından işte böyle hasta olmuş, kan işemiş de böyle olmuş. Kırkların ba­
şı onu yatırmış sopanın altına kan işetmiş, öldürüyorlarmış da kurtarmı şlar. 
Öyle diyorlar. Memidik kan işetınişler diyor. .. " 
Hasan düşünüyordu. Birden Ummahanın sözünü kesti, dik, inanmış: 
"O hem Taşbaş Efendimiz, hem de Taşbaş Arncam benim. Taşbaşoğlu Em­
mim benim. Aniadın mı? O da çok pamuk topluyormuş orada ... Kırkların için­
de. Onlar da Taşbaş amcaını dövmüşler. Babam gibi etmişler onu da. Büyüyün­
ce, o Kırkların yerini sorarım Taşbaş amcamdan. Varının yanlarına, ormania­
nna bir ateş veririm. Ormanın içinde cayır cayır yanarlar. Döverler mi Taşbaş 
amcamı ... Bu adam Taşbaş Efendimiz. Öteki ermişler çekemedi onu, karınları 
yemedi. Gece geldi, Taşbaş Efendimiz beni uyandırd ı. Ben, benim Hasan, dedi. 
Ne derlerse desinler, ben benim. inanma kimseye, ben benim. Sabaha kadar 
başından geçenleri söyledi bana ... Beni okşadı sevdi. Sığıroklara fak kurmuş­
tuk birinde de, faka üç sığırcık birden düşmüştü. Onu ansıdık. Aklında. Taşbaş 
Efendimiz olmasaydı bu adam ne bilirdi sığırcık tuttuğum uzu, ha ne bilirdi? Ne 
bilirdi? Onun için Ummahan, sen günaha girme bir daha, olur mu? Bu köylü 
gavur olmuş zaten tümden. Onun için sen sen ol, günaha ... " 
Ummahan: 
"Girmem ," dedi çabucak. 
Hasan, Taşbaşın geldiği gün varıp onun eline sarılmak, onunla konuşmak, 
başlarına gelenleri bir bir söylemek istemiş, can atmıştı ama bir türlü onların 
alaçıklarına gitmeyi göze alamamıştı. Alaçığa gidemeyince, ha şimdi gelir, ha 
birazdan diyerek, Taşbaşı gözünü kırpmadan sabaha kadar beklemiş, onun üs­
tüne düşler, olmadık hayaller kurmuştu. 
Yukarda tarlada bir gürültüdür koptu, hemen yarın üstüne fırladılar. Ço­
cuklar kocaman bir kartalı yakalamışlar, boğazına bir ip bağlamışlar, koca­
man kartalı çamur içinde oradan oraya sürükleyip duruyarlardı bağrışarak. 
Kanalın kanatları aşağıya iyice sarkmış, yerdeydi. Gagası kenetlenmiş açıl­
mıyordu. Başı bir çocuk başı büyüklüğündeydi. Büyük gözleri dumanlıydı, 
kaymıştı. Ölmek üzere olan bir cerenin kederli, kara, yumuşak gözlerine