Yarı beline kadar çamura batmış Memed, Kürt Keremin ka­
pısında duruyordu. Gavurdağlarının ardından güneşin yansı 
görünmüştü ama, bıçak gibi keskin bir sıcak vardı. Evlerin ara­
şma alaca gölgeler düşmüştü. Memed, Kürt Keremin kapısın­
dan ayrıldı. Yalpalıyordu. Köyün ortasındaki yoldan, ayak bi­
leklerine kadar tozlara batarak Selver Gelinin kapısına kadar 
gitti, bir an orada durdu, sonra geriye döndü. Evleri hayal me­
yal görüyordu. Burasım, Vayvay köyünü gecenin karanlığında, 
bu halinde nasıl bulmuş, nereden, hangi yollardan, candarma- 
lara yakalanmadan, kimselere gözükmeden nasıl gelebilmişti? 
Bunu hiç bilemiyordu. Yoksa değirmenden kendini suya atıp 
da aktığmda ayakları mı, kendinde olmayarak, almış onu bura­
ya atmıştı? Bir içgüdü mü getirmişti onu buraya? Yoksa Sarı 
Ümmet mi? San Ümmeti hayal meyal ansıyordu.
Seyfalinin evinin kapısında da bir an durdu. Boş gözlerle ba­
kıyordu her şeye, bakıyor görmüyordu. Sonra ulu ağacın yanma 
geldi durdu. Belinden aşağı bataklık çamurları akıyordu. Tüfeği­
nin kundağı da çamura batmıştı. Alaca gölgeler çekildi, kızgın 
güneş bir köz yığını gibi Vayvay köyünün bozarmış otlarına, toz­
lu yoluna, yanmış, kavrulmuş gibi duran evlerinin üstüne düştü.
Tüfeği, dürbünü, kaması, koşar koşar bağlanmış fişeklikle­
ri, başındaki püsküllü kırmızı fesiyle Memed eşkıyacılık oyna­
yan şöyle irice bir çocuğa benziyordu. Önce, Memedi köyde, 
gün doğmadan az önce birkaç kadın, birkaç erkek görmüş al­
dırmamış, üstünde durmamışlardı.