728 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
Ceyhan ırmağı kıpkırmızı akıyordu. Üstünde otlar, çöpler, köpükler, irili 
ufaklı çam ağaçlan kabukları, kökünden sökülmüş, dallı yapraklı ağaçlar... Coş­
muş Ceyhan ırmağı beraberinde taşıyla toprağıyla bir dünyayı taşıyordu. Memi­
diğin bumuna acı, delici bir çamur kokusu geldi. Ceyhan ırmağı hep taşkınlar­
da böyle, yarı bataklık, yarı su, yarı çürümüş ağaç kokusuyla keskin kokardı. 
Birkaç sığır ölüsü geçti. Sırtüstü yatmışlar, şişmiş, gerilmiş bacaklanyla. 
Dört yanlarını çam kabukları, samanlar, çöpler, kırmızı köpükler sarmış. Aktı­
lar gittiler. 
"Şevket Bey de böyle şişmiş, elleri ayakları gerilmiş, böyle denize karıştı," 
diye mırıldandı Memidik. 
Ceyhan ırmağı gittikçe kabarıyor, kıyılara taşıyordu. Memidik gittikçe kudu­
ran yağmur altında Ceyhanın andan ana kabarışını seyrediyordu. Böyle kabam­
sa bu su geceye yandaki tarlaları, köyleri, ovanın büyük bir kısmını basacaktı. 
Yağmur taneleri Ceyhanın kırmızı sularına düştükçe, suyun yüzünden bin­
lerce kabarcıklar fışkırıyor, suyun yüzü durmadan şişip inen kabarcıklarla na­
kışlanıyordu. 
Memidik ellerini açtı: 
"Bu da bitti işte," dedi. "Ölümüz başını aldı da, bizi bıraktı gitti." 
Bunu der demez de içini derin, acı bir keder kapladı. Yağmurun altında, Çu­
kurova düzünde, dünyanın ortasında kimsiz kimsesiz kaldı. Bir boşluk, yüreği­
nin başına bir ağı tortusu gibi çöktü. Yanında yönünde bir şeyler aramaya baş­
ladı. Bir şeyi, olmazsa edilemez bir şeyi yitirmişti ama, neydi? Arandı arandı 
bulamadı. Ama ayaklan onu Ceyhana aşağı farkında olmayarak çekti götürdü. 
Gözleri suyun üstünde, bu kıyısınd a, öteki kıyısında, bir şeyleri ısrarla arıyor­
du. Birden anladı ki içini bomboş koyan yitirdiği ölüsüydü. Şimdi, kıyıdaki bir 
çalıya, bir ağaca, bir oyuğa takılmış bir karartı görmesin, can havliyle oraya ko­
şuyordu, koşuyor, bakıyordu ki ölü değil, ya bir kütük, ya bir sepet, ya bir eşek, 
sığır, keçi, at ölüsü. 
Gece oldu, her yan zifiri, ışık geçmez bir karanlık. Memidiğin karnı açlıktan 
zil çalıyor, Memidik suyun uzak kıyısından tarlalar içinden yağmurun, suyun 
korkunç uğultusunu dinleyerek, akan suya aşağı yürüyordu. 
Ceyhan ırmağı Akdenize dökülür. Ölüyü bir kıyıya atmazsa, götürür Akde­
nize verir. Akdenizde de balıklar bir anda ölüyü kemiğiyle birlikte sömürürler. 
Ölü ölür gider işte o zaman ... 
Şafak açıldığında yağmur daha yağıyordu . Bir köye geldi. Köy bomboştu ve 
köyü yarı yarıya sel basmıştı. Köylüler de karşıki hüyüğe çekilip gitmişlerdi. 
Köyü ev ev dolaştı. Bir eve girdi, biraz ekmek, bir kocaman tencere yoğurt bul­
du, bir anda yoğurdu sömürdü. Bir ateş yaktı, kurundu. Cam öyle bir uyumak 
istiyordu ki, kendini bıraksa üç gün uyurdu , biliyordu. Uyumadı. Dışarı çıktı-