da Etyemez'de, Aksaray'da, Fatih'te, Çapa'da bir dolaşınız. 
Halka benzemeyen kıyafetinizi, kostümünüzü çalımla gös­
termek için değil, görmek için gezintiler yapınız. Yerli hayatın 
sızdığı kovuklara kadar tenezzül edip eğiliniz. "Oralarda ha­
yat yoktur" mu diyeceksiniz? Oralarda hayat yoksa efendiler 
tiyatronuzu, gişenizi kapayınız. Çünkü kimi kime oynaya­
caksınız? Çünkü artık Türk, Şişli'nin, Büyükada'nın kendine 
hiç benzemeyen kozmopolit ailelerini sahnede seyretmekten 
usandı. Bu sanat aynasında kendisini görmek istiyor. 
Frenk'in en güzel eserlerine tuluat karıştırılarak, maska­
ralık seyrine alışmış halkımızı, bu zevkine büsbütün hasret 
bırakmamak için Karagöz tekerlemelerini andıran şakla­
banlıklarla adapte edilmiş piyeslerinize seyircilerden alkış 
gördükçe hiç gururlanmayınız. Çünkü bugün sizden boşa­
lan halkın -hiç olmazsa yarısı-yarın aynı beğeniyle kornik-i 
şehirlerinl önünde avuç patlatacağını düşününüz ... 
Buradan Ankara'ya, daha ötelere gidiniz. Seviye inip ce­
halet kesifleştikçe kadın, erkek, boyalı ve traşlı suratlarınızın 
tuhaflığına bayıla bayıla güleceklerin sayıları çoğalır. Bilmez 
misiniz çocuk tabiatlı bu saf seyirciler , kırmızı mintanlı, sivri 
külahlı maymunun sanatkarlığına ne kadar takdirle gülerler. 
Batı' dan Doğu'ya, içini dışına çevirerek Müslümanlaştır­
maya uğraştığınız piyesler kaskatı gavur oğlu gavur kalıyor. 
Arada sizin kalemleriniz din değiştiriyor, günden güne mil­
liyetinizin özelliklerinden, karakterinden ayrılarak Türk'ten 
büsbütün başka, Frenk'ten çok adi bir şey oluyorsunuz. 
Zamanın esen kuvvetli rüzgarlarına kapılarak adi selle­
rin sürüp götürdüğü taşlar gibi toplanan Edebi Heyet2 üye­
leri edebi olmayan tartışmalarla aralarında sırmalı şöhret 
Komik-i şehir (meşhur komik) tuluat tiyatrosunda ustalığın en yükseğine 
ulaşmış güldürü sanatçısına verilen unvandır . 
2 Oyun seçimi, gelen yapıtların değerlendirilmesi gibi görevleri olan 
Darülbedayi Edebi Heyeti'nin ilk üyeleri Mehmet Rauf, Halit Ziya, Cenap 
Şahabettin gibi zamanın tanınmış şair ve yazarlarıydı. Hüseyin Rahmi'ye 
de heyet üyeliği teklif edilmiş, kendisi kabul etmemiştir. (Geniş bilgi için 
bkz. Özdemir Nutku, Darülbedayi'den Şehir Tiyatrosu'na, Türkiye İş 
Bankası Kültür Yayınları, 2015.) 
22