yargıcın gösterdiği çok eski, kumaşı solmuş, eprimiş bir koltu­
ğa çöktü. Bu evdeki tek koltuğun yıllardır, ülkenin birçok ilini, 
kasabasını dolaştığı belliydi. Ağaç kısımlarını da yer yer kurt 
yemişti. 
"Ne haber Halil Bey, çoktandır görüşemiy oruz?" 
"İşler," dedi Halil Bey. "Memleket yeniden kuruluyor, işler 
başımızdan aşkın. Hem memleket işleri, hem şahsi işlerimiz. Şu 
çiftliği biraz yenileyelim, şu yıllardır boş kalmış topraklan bi­
raz işleyelim, bir traktör, birkaç makina alalım dedik, mahsul 
hiç para etmiyor. Pamuklar da ambarlarda yığıldı kaldı, kimse 
satın almıy or. Adanadaki fabrikalar daha yeni yeni açılıyor. Zi­
raat Bankasının kasaları tamtakır, bir kuruşluk kredi vermiyor. 
O boş topraklara baktıkça yüreğim sızlıyor. Bir hasta, sakat iş­
sizler ordusu ki ovada sürünüyorlar aç susuz. Tekmil ovada 
sıtmalanmamış bir tek kişiye rastlayamazsınız. Millet açlıktan 
yıllardır ot yiyor. Ot da olmamış olsaydı halimiz dum andı. Sa­
pır sapır dökülüyor insanlan mız. İşler karmakarışık, ne yapa­
cağımızı bilemiyoruz . Bir de başımızda bu eşkıyalar ... Kasabayı 
bile keyifleri için basıyorlar, kurşunluyo rlar. Murtaza Ağanın 
bu kadar korkmakta hakkı varmış, geçen gün İnce Memed ser­
gerdesi Molla Duran Efendinin evine gelmiş, onun yeni bir 
adamı var, Topal Ali, onu öldürmek istemiş, Molla Duran Efen­
di rica etmiş de adamın canını kurtarmış. O da hapisaneden 
Ferhat Hoca nam kişiyi kaçırmış. Yüzbaşı Faruk Bey benden ... " 
"Yapamam Halil Bey!" Yargıç kızdı. "Hiçbir zaman böyle 
bir şey yapmadım, gene de yapamam ... " 
"Ama hiçbir suçu yokmuş Ferhat Hocanın ." 
"Hiçbir suçu yoktu da peki niçin adamı idamlık iddialarla 
karşıma çıkardılar, kati surette böyle bir şey yapamam. Ada­
leti oyuncak haline getire mem. Biliyorum, çok tecrübem var, 
bundan sonra bu kasahada beni rahat bırakmazlar ama ne ya­
palım, ben dededen bu yana hakim olan bir ailedenim, benim 
için adalet mübarektir, hiçbir şekilde onu kirletemem. Ferhat 
Hoca suçluydu da kaçınca mı suçsuz oldu? Bırakın bunları 
Halil Bey. Siz bu memleketin halasına kanıyla iştirak etmiş bir 
kişisiniz. Bunu benden istememeliydiniz . Eğer adalet zedele­
nirse biz bu memleketi zor ayakta tutarız . Bu Müddeiumumi-
513