karşısında oturdukça bu utanç ve terden kurtulamayacağını 
anladı. 
Nusret "Kızarıp bozarma öyle!" dedi. Gene Mari'ye işaret 
ederek: "Onu beğeniyorsun. Ona hayran oluyorsun, değil mi?" 
diye ekledi. 
Mari: "Nusret rica ederim!" dedi, ama hiç utanmışa benze­
miyordu. Rahat ve gururlu gözüküyordu. 
Nusret: "Seni beğeniyor. Sana hayran oldu bile!" diyerek 
Mari'ye gülümsedi. "Çünkü seni Avrupai buluyordur. Benim 
kardeşim Avrupa'dan gelen her şeye hayrandır! Bir şey hariç..." 
Düşündü, sonra aradığı kelimeyi buldu. "Revolüsyon!" Kardeşine 
döndü: "Sen revolüsyon ne demek biliyor musun? Ya da ihtilâl? 
Kanın gürül gürül aktığı, giyotinli bir revolüsyon? Ama ne bi­
leceksin sen böyle şeyleri! Senin bildiğin, sevdiğin tek şey var..." 
Sözünün gerisini ya getiremedi, ya da açıkça söylemek istemedi. 
Yalnızca parmaklarının ucunu "para" diyen insanlar gibi birbirine 
sürttü. 
Cevdet Bey dayanamadı. Rüyadan da kötüydü bu. Sandalyeden 
kalktı. Ağbisine doğru sarsak iki adım attı, inledi: 
"Ağbi, ben seni seviyorum. Ağbi, neden böyleyiz?" Yıllardan 
beri ilk defa böyle bir şey oluyordu. Utandı. Gülümseyerek dönüp 
Mari'ye baktı. "Bunu niye yaptım?" diye düşündü. "Allahım, 
ne çok terliyorum!" Rüyadan da kötüydü işte. 
Birden Nusret'in gövdesi öne doğru büküldü. Sonra geriye 
yaylanıp, başı yastığa vurdu. Yeniden öne bükülürken şiddetle 
öksürmeye başladı. Gırtlağından ve ciğerlerinden çıkan hırıltı 
korkunçtu. Cevdet Bey hiçbir şey yapamadan, korkuyla ve utançla 
ağbisinin kıvranışına bakıyordu. Sonra, aklına birşeyler yapmak 
geldi. Mari koşup Nusret'in yanına oturmuş, omuzlarından tu­
tuyordu. Cevdet Bey pencereyi açmaya karar verdi. Bu sırada ağbisi 
rahatladı. Cevdet Bey pencereyi zorlarken Nusret seslendi: 
"Hayır, açma! Dışarısının pisliği içeri girmesin istiyorum. 
Dışarısının pis, sefil, bayağı havası, şu iğrenç, despot karanlık 
içeri sızmasın. Biz burada iyiyiz..." Kendinden geçer gibi olmuş 
söyleniyordu. "Pencereyi kimse açmasın! Burası, benim 
memleketim, orada, Fransa'da, olduğu gibi karanlıktan kurtu­
luncaya, Abdülhamit yıkılıncaya, her şey aydınlık, temiz, na-
28