rı çıktı. Hava iyice kararınca fenerini yaktı ve dik bir yokuşu 
tırmandıktan sonra Haliç'in karşı kıyısına baktı. Kuru ayaza 
rağmen gece yarısına kadar manzarayı seyretti. Kostantini­
ye, uyuyan bir devin gölgesi gibi mehtabın altına uzanmıştı. 
Şehrin uykuda olduğu o anda bile, düşlerin görülüp kabus­
ların gerçekleştiği, şehzadelerin boğdurulup rüşvetlerin he­
saplandığı, gizli ittifakların imzalanıp şerbetlere binbir çeşit 
zehirin katıldığı o anda bile, sarayda kutsal emanetlerin bu­
lunduğu o odada yanık sesli bir hafız, kendisinden öncekile­
rin yüz altmış yıldır aralıksız kıraat ettiği Kuran'ı, vecd için­
de gözlerini kapayarak kimbilir kaçıncı defa okuyordu. 
111 
Bünyamin'in lağımcı ocağına yazılıp evden ayrılmasından 
sonra, Uzun Ihsan Efendi bir maymun ve bir çocukla ev­
de yalnız kaldı. İşi hiç kolay değildi, çünkü Alibaz haylaz­
lıklarına Müşteri'yi de ortak ediyor, ikisi bir olup evin altını 
üstüne getiriyorlardı. Sonunda Uzun lhsan Efendi, Alibaz'ı 
mahalle mektebine yazdırıp hocanın başına bela etmeye ka­
rar verdi. Böylece hem kendisi az da olsa kafasını dinleye­
cek, hem de çocuk bütün gün bağıra tepine yorularak ak­
şam eve bitkin gelecek, bu arada az buçuk ilim irfan öğren­
miş de olacaktı. 
O zamanlar ikide bir çıkan yangınlara karşı korunmaları 
için taştan yapılan mahalle mekteplerine halk arasında taş­
mektep denirdi. Bunlar, en cehennemi yangınlarda bile sa­
limen ayakta kalır, diğer evler gibi yanıp kül olamadıkla­
rından çocuklara zorunlu bir tatil bir türlü kısmet olmazdı. 
Sık sık olduğu gibi, eğer aynı mahallede iki taşmektep varsa 
56