Az sonra herkesle birlikte oturdular, ama İstiklâl Marşı için 
yeniden ayağa kalktılar. Refik marş söylenirken gene coşkuya 
katılamadığını düşündü. Sonra lise yıllarında da herkesle birlikte 
marş söyleyemediğini hatırladı. Kalabalığa katılamadığını dü­
şünürken Herr Rudolph'u hatırladı. "İçime aklın ışığı düşmüş, 
onun için yabancıyım!" diye düşündü, ama İstiklâl Marşı söy-
leyememesi bundan değil ki. "Peki niye söyleyemiyorum!" diye 
düşündü. "Çünkü kendi sesimi duyuyorum ve bu çok tuhaf 
geliyor." Gene Herr Rudolph'u düşündü. Gene onun, Hölderlin'in 
doğuya ilişkin sözlerini hatırladı. Muhtar Bey ile yaptığı tartışmayı 
aklından geçirdi. "Ona diyeceğim ki..." diye düşündü. Hep bir 
ağızdan söylenen marşın karşı tribünlerde yankılandığını, seslerin 
iki saniyelik bir arayla birbirini izlediğini, bu yüzden müzik 
dersinde öğrendiği "kanon"a benzeyen bu karışıklığın ortaya 
çıktığını aklından geçirdi. Sonra saçma bulduğu başka şeyler 
rle düşündü ve marş bitince herkesle birlikte oturdu ve Celâl 
Bayar'ın okuduğu Atatürk'ün nutkunu dinledi. 
Nutuktan sonra gene bir hareket oldu. 
Arka sıralardan biri: "Yedi düveli yenen o ölümü de yene­
cektir!" diye bağırdı. 
Herkes dönüp baktı. Bu sırada birisi: "Muhtar Bey, nasılsınız 
bakalım?" dedi. 
Muhtar Bey gösterişli bir selâm verdi. 
Seslenen Kerim Naci Bey'di. Yanında, Refik'in şantiyede 
gördüğü parti müfettişi İhsan Bey vardı. Birlikte şeref locasına 
doğru yürüyorlardı. Refik'e ve Ömer'e de selâm verdiler. 
"Genç mühendisler de sizle demek!" dedi Kerim Bey. 
Muhtar Bey önce: "Evet, evet!" diyerek homurdandı. Sonra 
birden: "Nasıl, anlayamadım efendim?" dedi, çünkü stadyumun 
hemen üstünden, korkunç bir gürültüyle uçaklar geçiyordu. 
Kerim Bey: "Genç mühendisler de sizinle demiştim!" dedi 
ve sözlerini bir daha tekrarlamaya hiç niyeti olmadığını gösteren 
bir tavırla başını salladı. Sonra, kapaklarının yarı yarıya örttüğü 
gözlerini bir Ömer'in, bir Nazlı'nın üzerinde gezdirerek: "Siz 
evlendiniz mi?" diye sordu. Onların cevabını beklemeden babacan 
bir bakışla başını salladı. Gene her zamanki gibi: "Benim 
dünyamda, benim yanımda sizlerin, sizin sözlerinizin ne değeri 
.394