Bati'nm onemli, onemsiz bi.iti.in kap1lar1 birden ai;1hver­
rni�ti: Her �ey yeniydi, her �ey ilk defa duyuluyordu. Bunun 
ii;in insanlar her �eye birden sanhyorlard1, her �eyi birden 
ogrenmek istiyorlard 1. Her �eyi bilme ha stahg1 en saghkh 
kafalara bile bula�m1 �tJ. 
1930 y11larmda ilk sarsmtJ gei;er gibi oldu; bi.iti.in sakalh­
lann filozof, bi.iti.in gozli.ikli.ilerin profesor olmad1g, anla�1l­
maya ba�lad1. Yeniye kar�1 91kanlar kadar, eskiye kar�1 91-
kanlann da bi.iyi.ik bir yenilik ta�1mad1g1 anla�1lma ya ba�la­
d1. Sonunda, mesela 1933 y1lmda Dari.ilfonun'u n ad1 Univer­
site olarak degi�tirilince gene ithal mah bilime ihtiyai; duyul­
du: yeni i.iniversitenin temellerini atmak yabanc1 hocalara 
di.i�ti.i. Baz1 meseleler nutuklarla i;ozi.imlenemiyordu. Malaz­
girt hakkmda i;ok �ey soylenebilirdi, fakat gazlarm genle�­
mesi hakkmda bir 'Alpaslan Kanunu' olmad1g1 gibi, matema­
tikte de bir 'Hi.isamettin Serisi' yoktu. Bunun otesinde soyle­
nenler efsaneden ibaretti. Aristo Eski Yunan'da bilimin te­
mellerini atmadan once mitoloji yi.iri.irli.ikteydi. Bizim mitolo­
jinin de yerini art1k bilime birakmas1 gerekiyord u; ozellikle 
bilim alanmdan efsaneyi 91karmak gerekiyordu. 
Oysa, Mustafa inan'1 daha okul siralannda efsanele�tir­
meye ba�lam1 �lard1: Bir gi.in Mustafa Efendi tahtaya kalktJg1 
sirada, o ana kadar bulutlarm arkasmda gizlenen gi.ine� bir­
denbire ortahg, aydmlatmaya ba�lam1�t 1. i�te demi�ti dersin 
hocas1, Mustafa da ilerde bir gi.ine� gibi parlayacak. Bir de 
ingiliz profesor masah vard1: Yi.iksek Mi.ihendis bir ingiliz 
profesor ithal edilmi�ti. Efsaneye gore, Mustafa inan bu pro­
fesori.in dersinde hii; not tutmazm1�. Oteki ogrenciler de dur­
madan yazarlarm1�. Mustafa inan da durrnadan dinlerrni�. 
Profesor merak etmi�. Bu ogrenci neden hii; yazmaz? Baka­
hm ne ogrenmi� diye di.i�i.inen ingiliz, Mustafa inan'1 derse 
kald1rrn 1�. Anlat bakahm, demi�. Mustafa Bey, profesori.in 
vermi� oldugu dersleri i.istelik fazlas1yla anlatmca, ingiliz 
76