oluşunun temel gerçeklerinden biri olarak benimseyen 
idealist düşüncenin bugünkü tavrında, bizce bu kez de 
<<Büyuk Kentleşme» gerçeğinin verileri karşısında ye­
nik düşmenin bir etkinliğinin bulunduğu mutlaktır. 
Kuşkusuz, İkinci Dünya Savaşı sonrası, 1950'li yıl­
larda, kısa da olsa, bir dönem, Dünya Savaşları ile Bü­
yük Kentleşmeler arasında, «hiçlik, saçmalık, anlam­
sızlık, bireysel bunalım ve umutsuzluk» gibi nitelikleri 
içeren bir koşutluk kurulmağa çalışılmış ve yabanıl­
lıklar açısından bir özdeşliğin varlığı savunulmuştur. 
Camus, Kafka, Beckett, Ionesco gibi yenilikçi (q.van­
garde) sanatın gerçekten üstün yetenekli yazarlarının, 
büyük kentleşmenin verilerini (diyelim, bürokrasiyi) 
söz konusu dönemde tıpkı dünya savaşlarındakine ben­
zer b"çim:ie yorumlayarak (yani, büyük kentleşmele­
rin de kişiyi bunalıma ve yabancıla şmaya sürüklediği­
r,i savlayarak) işlemelerini örnek olarak gösterebili­
riz. 
Ama sonuçta, temelindeki «olaylar ın kendilikliği ve 
k;;iıdilikliğin bilinmezliği» ilkesinden dolayı idealist 
dujünce, Dünya Savaşlarında olduğu gibi, «Büyük 
.ı\:e:ntleşmeler» olayını da gerçekliğin bütünlüğü içine 
cturtup değerlendirebilmekte düşkülü kalmış ve bir çe­
şit akıntıya kapılış biçiminde, gerçekleri çıkarına gö­
re değiştirrneğe çalışmıştır . 
Tıpkı, henüz daha tam olarak bilincine varamadı­
ğımız Büyük Kentleşme olayının tipik sonuçları gibi, 
bir yandan değer yargısı yıkımını hızlandırmağa uğ­
raşmış, öte yandan da kavram kargaşası yaratılmasını 
özellikle özendirmiştir. Örneğin, yukarda da değindiği­
miz gibi, 1930'lerden sonra artık idealist düşüncenin 
kendini yenilernesi çabalarına bir anlamda son vermiş 
ve işçi sınıfı ideolojisinin yozlaştırılması için anti-mark­
sist bir mücadeleyi yeğlemiştir. Diyelim, sosyalizmin 
29