277 
 bir Filistin hareketi başlatmaya sevk etmiş, bu çerçevede 1959’da Filistin siyas i oluşumu 
meselesi Arap Ligi’nin gündemine getirilmiştir (Armaoğlu: 220 -222).  
Nasır’a göre İsrail, Arap -İsrail çatışmasının İsrail ile Filistinliler arasında değil, İsrail 
ile Arap devletleri arasında olduğunu kanıtlamayı ve böylece Filistin meselesini bit irmeyi 
amaçlamaktaydı. Bu yüzden Mısır, Filistin unsurunun varlığını kanıtlayacak Filistin temsili 
kurumlarının oluşturulmasını gerekli görüyor, Filistin faktörünün İsrail’e karşı Arap 
mücadelesini meşrulaştıracağını düşünüyordu (Shemesh, 1982: 4).  
Filisti n halkını temsil edecek bağımsız siyasi kurumlar oluşturulması ve Filistinlilerin 
seçilmiş temsilcileri kanalıyla uluslararası platformlarda temsil edilmeleri amacıyla gündeme 
getirilen öneri, nihai olarak Filistin topraklarında bir siyasi oluşum/devlet ku rulmasını 
hedeflemekteydi. Filistin siyasi oluşumunun esas itibarıyla Batı Şeria’da kurulacak olması, bu 
topraklardaki egemenliğinin sona ermesi anlamına geleceği için Ürdün plandan rahatsızlık 
duymuştu. Ürdün sadece Batı Şeria’yı kaybetmekle kalmayacak, a ynı zamanda burada oluşacak 
siyasi oluşumun, Filistin halkının seçilmiş temsilcisi olarak Doğu Şeria’daki Filistinlileri temsil 
ettiği iddiasıyla karşılaşacaktı. Mısır, Batı Şeria’da bir Filistin devleti kurulmasının Haşimi 
Krallığı’nın küçülmesi, hatta so na ermesi anlamına geldiğinin farkındaydı. Nasır’ın uzun 
vadedeki amacı, muhtemelen yalnızca Ürdün rejiminin düşmesi değil, fakat Ürdün’ün yerini 
alacak bir Filistin devletinin kurulmasıydı (Shemesh, 1982: 7 -8). 
Ürdün Kralı Hüseyin, Mısır’ın planının Ürdün ’ün bütünlüğü ve istikrarı için 
oluşturduğu tehdidi dikkate alarak plana tüm yönleriyle karşı çıkmıştır. Bu çerçevede Ürdün, 
öncelikle temsil meselesi ile ilgili olarak Ürdün hükümetinin Ürdün’de yaşayan Filistinlilerin 
tek yasal temsilcisi olduğunu, Ürdün  vatandaşları adına konuştuğunu ve Filistinlilerin büyük 
bir çoğunluğunu temsil ettiğini savunuyordu. Ürdün’ün ikinci argümanı, Batı Şeria’nın 
ilhakının, Batı Şeria sakinlerinin Ürdün’le birleşme iradesinin sonucu olduğu ve Filistin 
sorununun çözümüne yöne lik bir planın Ürdün’ün mevcut statüsünü tanımak zorunda 
olduğuydu (Shemesh, 1982: 24 -25).  Ürdün’ün diğer bir tezi, Filistin siyasi oluşumu 
probleminin yalnızca kapsamlı bir Arap planı çerçevesinde tartışılması gerekliliğiydi. Mısır’ın 
aksine Ürdün, Arap -İsrail çatışmasının Filistin halkı ile İsrail arasında değil, Arap dünyası ile 
İsrail arasında olduğunu ve bu soruna çözüm bulma sorumluluğunun tüm Araplara ait olduğunu 
ileri sürüyordu. Ürdün bu şekilde, Filistinlilere sorumluluk vererek temsili Filistin kurumlarına 
yol açacak Mısır planını bertaraf etmeyi amaçlamaktaydı. (Shemesh, 1982: 25).  
Ancak Ürdün, 1959 -1963 arasındaki Filistin siyasi oluşumu planlarına karşı 
mücadelesinde başarılı olamamıştır. Nitekim Arap Ligi, Eylül 1963’te Kahire’de yaptığı 
toplantıda bir Filistin siyasi oluşumu teşkiline, Filistinlilerin sürgünde hükümet kurmalarına ve 
bir ulusal konsey seçmelerine ve Filistin Kurtuluş Ordusu’nun oluşturulmasına karar vermiştir 
(Armaoğlu: 222). Bunun ardından Mayıs 1964’te Doğu Kudüs’te toplanan  ilk Filistin Ulusal 
Konseyi (FUK)’nde Filistinli Arapların temsilcisi olarak FKÖ’nün kurulduğu açıklanmıştır. 
FKÖ, Filistin’in İngiliz mandası altındaki tarihi Filistin toprakları olduğunu kabul ederek 
İsrail’in varlığını reddediyor, BM’nin taksim kararı ile Balfour Deklarasyonu’nun geçersiz 
olduğunu ilan ediyor, Filistin’in kurtarılmasının meşru savunma hareketi olduğunu açıklıyordu 
(Armaoğlu: 223).FKÖ, başlangıçta Nasır’ın politikaları doğrultusunda bir çizgi izleyecek, 1967 
Arap -İsrail Savaşı sonrasında ki gelişmeler ve Filistin mücadelesinde El Fetih’in ön plana 
çıkmasıyla 1969’dan itibaren farklı bir yaklaşım benimseyecektir.  
4.3. 1967 Arap -İsrail Savaşı  
Haziran 1967’deki Altı Gün Savaşı olarak da bilinen Arap -İsrail Savaşı, 1966’da 
Suriye’de Baas Parti si’nin iktidara gelmesinden sonra artan Suriye -İsrail gerginliği, Suriye ile