288 
 sağlık; 'herhangi bir hastalık, güçsüzlük halinin olmaması; bedenen, ruhen ve sosyal bakımdan 
tam bir iyi olma durumudur' diye tanımlanmıştır. Yeni geliştirilen teşhis ve tedavi yöntemleri 
ile hastalıkların iyileştirilmesi, hasta olmamak için  yapılan araştırmaların ve kişilerin 
bilinçlenme düzeylerinin artması ile sağlıklı ve uzun yaşam için umutlar her geçen gün 
artmaktadır.  
 Sağlık konusundaki umutları iki ana başlık altında incelemek daha uygun olabilir: 
Hastalıkların iyileştirilmesi ve ha sta olmayı önleyerek daha dinamik, daha kaliteli uzun bir 
yaşam. Konu insan olduğu için, iki başlık üzerine büyük yatırımlar yapılarak çalışmalar 
sürmektedir.  
2. HASTALIKLARIN TEDAVİSİ İÇİN YENİ UMUTLAR  
Tıp alanındaki gelişmelerle bulaşıcı hastalıkların ye rini kronik, ve bağışıklık sistemi 
hastalıkları almış ve bireylerin yaşam süreleri ve beklentileri artmıştır.  
Pek çok enfeksiyon hastalığının vazgeçilmez ilacı olan antibiyotiklere  karşı oluşan 
direnç arttıkça, yakın bir zamanda basit hastalıkların  bile te davi edilemeyeceğinden endişe 
edilmektedir.  Bilim insanları yeni antibiyotik türleri için çalışmalar yürütüyorken, 2018 yılında 
Bradley ve ark. toprak örneklerinde yeni ve güçlü bir antibiyotik familyası keşfetmiştir. 
Malasidin adı verilen bu yeni antibiyo tiklerin, tedavisi zor hastalıklarla mücadelede 
kullanılabileceğini umduklarını duyurmuşlardır.  
Organlar, insanın yaşamını sürdürebilmesi için olmazsa olmaz biyolojik, yenilenmesi 
oldukça zor parçalar olup, yenilenmesi bir tek organ bağışı ile mümkün olabi lmektedir. 
Günümüzde de organa ihtiyacı olan birçok hasta mevcutken nakil ameliyatları maalesef çok 
fazla sayıda değildir. Bu sorunu ortadan kaldırmak için, özellikle tıp alanında kullanılan üç 
boyutlu biyo -yazıcılar ve pek çok sorun için umut vaat edici ç özümler üreten ileri teknolojik 
biyomedikal cihazlar geliştirilmeye başlanmıştır. İlk 3 boyutlu yazıcı ile canlı doku üretimi 
2009’da başlamıştır. İlk zamanlarda sadece doku baskısı alınabilirken, bugünlerde organ 
baskısı alınabilmektedir. Bu baskı teknolo jisi en çok kemik ve kıkırdak dokusu baskısı, alınması 
için kullanılmaktadır (Şen, 2017).  
  3D yazıcılar, tıp sektöründe, biyolojik dokuların ve yapay organ üretiminde hücrelerin 
tutunabileceği kalıpların hazırlanmasında, kimyasal bileşik veya ilaç üretimi nde, farklı 
fonksiyonlara sahip protein moleküllerinin biyokimyada tasarlanmasında, nano teknolojide ve 
biyomedikal sektöründe parça üretiminde kullanılmaya başlamış durumdadır. Diz 
menisküsünde, kalp kapakcığı, spinal disk, diğer tip kıkırdaklar, kemik ve  suni kulak için 3 -D 
yazıcılar kullanılmıştır (Mertz, 2013, Urson, 2013, Bartlett, 2013). Belçika’da Blondeel ve  
ark.(2011)ameliyatla hastaya, 3D yazıcıda basılmış yüz takılmışlardır. Suni karaciğer (Ozbolat, 
2013), suni böbrek (Bernhand, 2016) üzerine çal ışmalar devam etmektedir.  
Karmaşık ilaç komplekslerinin salınımı için 3 -D yazıcılar kullanılmaktadır ( Urson, 
2013 ). İmplant ilaç verimi 3 -D yazıcılarla birlikte artmıştır. Kemik enfeksiyonlarında implant 
ilacın sağladığı etki sistemik ilaçtan daha fazla olduğu gözlenmiştir (Gross, 2014, Trendfield, 
2018).  
3-D yazıcıların bireysel tıpta besin organ ve ilaç olarak daha büyük roller oynaması 
beklenmektedir. Firmalar ilaç formülasyonlarını eczacıya yollayarak ilaçların basılmasını 
sağlayabilecekler ve bireyse l ilaç üretimi yapılabilecektir (Lee, 2014).   
Biyosensörler, ilaç, tarım, gıda güvenliği, güvenlik, çevre endüstri izlenmesinde analitik 
role sahiptir. Tüm kanda plazma, serum, selebrospinal sıvıda glukoz ve laktoz teşhisi ucuz ve 
kısa sürede yapılmaktadı r (Luong, 2008 ). Bir damla kan örneği ile şeker düzeyini tespit eden 
biyosensörlerden sonra pek çok hastalığın erken teşhisi içinbiyosensörler umut olmuştur.