Ayrıldılar.
Memed onu bir daha hiç göremeyeceğini sanıyor, ömründe 
gördüğü bu en saf, en temiz, sert insana yürekten acıyor, içine 
koyu, ağır bir ağıt çöktükçe çöküyordu.
Gökteki süzülen şahin de kanadım düşürmüş, kara bir ağıt 
gibi İdris Beyin ardından gidiyor, onu uğurluyordu.
Yaz güzel geldi, verimli geldi. Sevinçli, umutlu haberler ge­
tirdi. Koca Osman yirmi yaş daha gençleşti. Ferhat Hoca açıldı. 
Çok iyi ekin biçerdi, bu yıl kendi ekininden başka komşularının 
da ekinini biçti. Olgun taneli başaklar kucağından kayıyor, har­
manlara akıyordu. Sıtma kırıp geçiriyordu. Sıtmadan güneşte 
titreyen kadınlar, çocuklar, yaşlılar... Ama her şey bu yıl vız ge­
liyordu. Torosun dağında bir ulu kaya... Bu yıl Çukurova, ge­
çen yıllar kadar sıcak da değildi. Bu yıl sıcak, yanan Çukurova 
bir başka olmuştu. Bu zulüm toprağı, bir başka don giymişti. 
Çukurova bayramlığını giymişti.
Gökyüzü bastırıyordu, yoğun bulutlar Çukurova toprağı­
na bütün ağırlıklarıyla çökmüşlerdi. Yıldızsız, fisiltisiz, yapış 
yapış bir geceydi. Birden uzun, geceyi, bulutları yırtan uzun 
bir çığlık Anavarza ovasını kılıç gibi kesti. O anda ovaya ba­
kanlar ovada yer yer durmadan ateşlerin patladığını, büyü­
yüp dağıldığım gördüler. Şimdi Vayvay köyünün tekmil har­
manları yanıyor, köylüler ellerini bellerine vermişler, köyün 
kıyısındaki hendeğin uzayıp giden tümseğine sıralanmışlar, 
konuşmadan ovayı seyrediyorlardı. Vayvayın altından Akça- 
saza, Akçasazdan Karaçalılığa, Karaçalılıktan sel yatağına ka­
dar Anavarza ovası yanıyordu. Harmanlar, firezler, dikili mı­
sır sapları, kurumuş otlar yalım düşmüş yanıyordu. Yalımlar 
dolana dolana köyün altındaki hendeğe kadar geldi. İnce ince 
çığlıklar geliyordu tarlalardan. Böcekler, yılanlar, örümcekler, 
kuşlar, kaplumbağalar, çakallar, tilkiler, tekmil hayvanlar kaçı­
şıyorlar, yanıyorlardı.
Köylüler ovada dolanan, büyüyen yangım sabaha kadar 
seyrettiler. Konuşmadılar, of demediler, düşünmediler, öylece 
durdular kaldılar, etlerini kesseydiniz hiçbirisinin bir damla ka­
nı akmazdı.
264