lar, uzun ağıtlar, hep birbirine benzeyen, seslerin renginin ayırdığı en­
ginli yükseldi ... Horasan elleri, Arabistan çölleri, birbirlerine düşmüş­
ler. Doğanın yasası, durmadan, durmadan konup göçmeler. Ayağını 
bastığın toprak bugün yurdundur. Bugün uğruna kan döktüğü n, · 
uzun, yüzlerce yıllık ağıdarını tek düzüye durmadan çığiıkçasına uzat­
tığın, ayıp kesmediğ in, bu toprak parçası yurdundur. Yarın değil. Adı- · 
nı bile bilemediğin, akıp gittiğin, bu akarsu kadar bile eğlenemediğin, 
ağıdarını, destanları nı, türkülerini, hikayelerini taşıdığın, bir daha 
anımsamadığın, otu varsa, yağması varsa, sütü yoğurdu, karakılçık 
besleyici buğdayı bolsa unutamadığın bu toprak bugün seninse yarın 
kimsenin olmadığı, dilden dile bereketinin, ekşi armudunun, yabanıl 
kokulu elmasının yıllarca söylendiği, dilden dile geldiği, nakışlı, küçü­
cük sandık diplerini, çıngıraklı, küçük heybeleri, çuvalları açınca, yü­
züne ılık, birikmiş, yoğun bir yaban elması kokusunun, yoğun bir ya­
bangülü, kurum�, yoğun bir salep çiçeği kokusunun buğulanıp sav­
rulduğu ... Sonra kan, ölüm, gerilmiş pazıların çektiği yayların gerildi­
ği terkeşler, sağraklar, oklar, kara barut kokusu, kan ... Uzun, ak, gü-
zel başörtüler, ağıtlar. , 
Karakız Harun ağlamadı Murtaza Beyin ölüsü üstünde. Ölünün 
üstüne atılıp öpmedi, kucaklamadı, yanaklarını yüzünü yırtmadı, saç­
larını yolmadı, yakastnı parçalam adı, oğlunun kanlı giyiderini bağrına 
basıp halay çeker gibi ince, alışılmış, derdi bir ığralanmayla ağıt söyle­
medi. Oğluna yakılan ağıtları duymadı, ak melefe altındaki sararmış 
ayakları, kara perçemi görmedi. Köpürmüş kan köpürmedi, akmadı. 
Yeşil sinekler balkımadı sarı sıcakta, çelikleşerekten. Sarı yağmur din­
miyordu. Karakız Hatun dudaklarını bitiştirmiş susuyordu. Kımılda­
madan, iri açılmış ela gözleri donuk, kırpmadan, kansızcasına, dudak� 
ları bitişmiş, belli belirsiz bir çizgi köşede oturdu kaldı. Bağdaş kur­
muş, dar omuzları, yumulmuş gövdesi, hiç konuşmadı. Görmedi, 
duymadi. Yemedi içmedi, dua etmedi. Oç duymadı, sövmedi, yerin­
medi. Olmai, demedi, düşünmedi. Dudakları bir çizgi, ka�muş sıkı 
sıkıya, gittikçe büyüyen, carnlaşan, camiaşırken koyulaşan gözlerle 
bakmadı. Gittikçe kocarnanla şan. 
Akyollu Mustafa Bey anasının yüzüne bakamadı , onu bir kere ol­
sun Mun aza Beyden sonra göremedi. Hiç kimseye, karısına, çocukla­
rına, kardeşlerine, yanaşmalarına, hiç kimseye anam nasıldır, diye so-