oğlum?" dedi albay. "Getirecek kimse kaldı mı?" "Sembolik 
olsun diye, Bakkal Rıza'dan gazoz getirmeğe gidiyorum alba­
yım. Merak etmeyin, ben de içeceğim sizinle birlikte. Ben, 
çadırın kapısındaki göstericiyim albayım." 
Nurhayat Hanım, gaz yapıyor diye içmedi gazozu; onunki­
ni küçük Salim'e gönderdiler. Bilge üzgün görünüyordu; an­
laşılan, hikaye ona dokunmuştu. Hikmet'e, hikayenin tam 
böyle mi olduğunu sordu. Acaba, küçük değişiklikler yapıla­
maz mıydı? Hikmet de, bunun yaşanmış bir hikaye olduğu­
nu, ancak bazı eklemelerde bulunduğunu, belki piyango ola­
yının ve hikayenin evde babaya anlatılmasının başka olaylar­
dan alınarak eklendiğini, motosiklet sahnesinin de gerçek ol­
makla birlikte aynı gün cereyan etmediğini, fakat hikayeye 
kuvvet kazandırmak bakımından önemsiz görünen bu aynn­
tılardan vazgeçilemeyeceğini belirtti; hikayeyi anlatırken 
mümkün olduğu kadar yorum yapmamağa çalıştığını da 
açıkladı. Çadınn önünde deniz canavarının resmi olup olma­
dığını da pek hatırlamıyordu; ama, böyle çadırlann önünde 
genellikle bu çeşit resimler bulunurdu. insan bir hikayede, 
bazı genel bilgilerini kullanmakta serbestti. Bütün olayın, ke­
limesi kelimesine aynen nakledilmesi gerekmiyor du. Sonuç 
olarak, bu hikayeden alınacak ders, son derece ahlakiydi. 
"Kıssadan hisse olarak," dedi Hikmet, "Ava giden avlanır, ya 
da kendi kazdığın kuyuya düşme, gibi bir sonuca varabili­
riz." Hüsamettin Bey dayanamadı: "Kimseyi bu kadar yanlış 
yollara sürüklemeğe hakkın yok. Kendini kurtarmak için or­
talığı toza dumana katmak hususunda eşin yok," diye itiraz 
etti. Hikmet bu itirazı önemsemedi; herkesin kendine uygun 
bir sonuç çıkarmakta serbest olduğunu söyledi. Onun da yo­
rumlarına, bu bakımdan saygı gösterilmeliydi. 
"Ben, bütün bunları, istediğim gibi yorum yapabilmek için 
anlattım, albayım. Yoksa, böyle acıklı kıssalara dayanacak si­
nir yok bende. Kendimi bu bakımdan düşünmek zorunda-
304