le... Yunanistandaki Haydari Kampı da böyle... Haydari 
Kampı alçaklığını eşsiz bir romandan, güzel, acı bir mü­
zikten, şiirlerden öğreniyoruz. Hitler'in, Hitlercilerin 
Yunan halkına reva gördükleri zulmün dinmeyen ağrısı­
dır Haydari. Auschwitz, Treblinka, Haydari dünya dur­
dukça duracaktır. Daha böyle nice zulüm, işkence kaynak­
ları ... İnsanlık bu işkence, zulüm yerlerini, bu somutlaşmış 
insan alçaklığını hiçbir zaman unutmayacaktır. Hitler, bu 
zulüm, bu işkence, bu insanlığın yüzkarası eylemlerini 
kimlere yaptırmıştır? Alman asıllı kişilere ... Bunca zulüm 
yapan Almanya, bu kadar alçaklıktan sonra nasıl ayak­
ta duruyor, şimdi neden, nasıl bu halde? Bir Auschwitz 
Kampı bile Almanyayı yerle bir etmeli, onu insanlıktan 
silip süpürüp atmalıydı. Örneğin insanlar Almanım de­
mekten utanmalı, Almanyaya gitmeyi, onlarla alışveriş 
etmeyi, bir Almanla konuşmayı, bir Alman kitabını oku­
mayı, bir Alman yapıtını kullanm ayı, bir Almanla her­
hangi bir ilişkide bulunmayı onursuzluk saymalıydı. Yani 
İkinci Dünya Savaşında Almanların yaptıklarından dolayı 
insanlık vicdanı Almanyayı toptan kusmalıydı. Olağanı 
da buydu. İnsan vicdanı Alman alçaklığından sonra onu 
insanlık tan silip atmalıydı. Niçin böyle olmadı, Alman ca­
navarlığını insan vicdanı nasıl kabul etti? İnsanlık , böyle­
sine insanlık dışı davranışları, işlemleri kabul edecek ka­
dar barbar mı? Yoksa insan soyu Hitler'i kabul edebilecek 
kadar hasta mı? Şunu iyice bilmeliyiz ki, insanlık toptan 
hastalanmaz, delirmez. Bizim çağımızda da insanlığımız 
delirmiş değil. İnsanoğlu toptan hastalanır, delirirse bu 
insanlığın sonu demektir. 
Bakın işin içinde iş var. Hitler'e karşı en büyük sava­
şı Alman ulusu verdi. Hitler'den en büyük zararı Alman 
76