169 
N azım'ın şiiri 
Nazım Hikmet, doğru bildiği yoldan ayrılmadan, sosyaliz­
me, emeğe ve işçi sınıfına inancını yitirmeden yaşadı, düşün­
celerine ihanet etmeden bir devrimci olarak öldü. 
Ne var ki, siyasetin kaynayan kazanianna atıldığ ı ve bir 
simge olarak tartışıldığı için, ona asıl büyüklüğü sağlayan şi­
iri üzerinde pek durulmadı. Bunu yazarken, N azım üzerine 
araştırmalar yapan onun şiirini inceleyen ulusal ve ulusla­
rarası kaynakl ann varlığını görmezden gelmek istemiyorum 
elbette. Bu alandaki de�erli çalışma lann sayısı hiç de az de­
� ama basın, siyaset ve kitleler açısından Nazım "siyasi tar­
tışmalann şairi" olagelmiştir . Kimileri onun heyecanlı ve kı­
rılgan yüreğinden ideolojik bir önder yaratmaya, kimileri 
onu şeytanlaştırınaya çalışmıştır. 
Oysa o, her şeyden önce bir şairdir. Hem de 20. yüzyılın 
en büyük şairlerinden biri. Adı Neruda, Lorca, Aragon, Ma­
yakovsi ile birlikte anılan bir büyük şair. 
Bu hakikat, onun dizelerinde vurucu bir ifadeye kavuşur: 
Ben bir insan 
Türk şairi Nazım Hikmet ben 
Tepeden tımağa iman 
Hasret ve ümitten ibaret ben. 
(Son döneml erdeki ideolojik kamplaşmada, "tepeden tır­
nağa iman" dizesinin "tepeden tırnağa insan" olarak değişti­
rildi�ni görüyor ve üzülüyorum. Çünkü ilk dizede zaten "in­
san" deniliyor. Nazım ustalığında bir şair üçüncü dizede bu­
nu tekrar etme acemiliğine düşer mi? Hem uiman" sözünden 
korkmanın ne anlamı var? Bir ara da onun Sovyetl eri eleşti­
ren "Anlamayı öğreniyorum inanınayı yitirmenin pahasına" 
dizesini sansürlemişlerdi. Bütün bunlar şaire yapılan büyük 
bir haksızlık .)