tabii kaynakları ve teşvik vasıtalarını daima gözlerimizin 
önünde bulundurduğu halde biz onun bu vaat ettiği nimet­
Iere haksızlık ederek adeta nankörlükle karşılık verdik. Aynı 
meşru refahın, aynı insani amaçların, istisnasız kardeşliğin 
asırlardan beri bencilliğin insanlar arasına koyduğu cahilce, 
haince farkları söküp atacak hakça eşitliğin hep birlikte 
hizmetkarı olma faziletini gösterernedik Anlayamadık ... 
İnsanlık, kardeşlik sevgisinin samimi tezzetini tadamadık. 
Bugüne kadar düşmanca ve dirliksiz yaşadıksa şimdi gerçek 
kardeşliğin lezzeti damağımızda kalmış olarak ölelim. Hep 
kusurlarımızı itirafla birbirimizden af dileyelim. Hayatımı­
zın son anında olsun bu insani zevkle bizi nasiplendirdiği 
için Cenabıhakk'a arz-ı şükran eyleyelim. Evvelki tutarsız 
işlerimiz, çelişkili duygularunız ve karşılıklı kötü niyetlili­
ğimizin günahlarıyla memleketimizi yabancı istilası felaketi 
altında görmekteuse Allah'ın ateş ve su gazabıyla memleke­
timizle beraber böyle mahvolmayı büyük bir nimet saymalı 
ve bunu da Yaradan'ın bir çeşit lütfu olarak kabul eyleme­
liyiz... Haydi kucaklaşalım. Öpüşelim. Çünkü bir saatten 
fazla ömrümüz yoktur." 
Evin içinde bir samimi kucaklaşma, bir ateşli sarmaş 
dolaştır başladı. Herkes birbiri aleyhinde gizliden gizliye 
layık gördüğü kötülüğü, yalancılıkları, kötü davranışları, 
niyetlendikleri fenalıkları, birbirlerine itirafla af diliyordu. 
İşittiğim sözlerden tüylerim ürperdi. Annem hizmetçimiz 
Peruz Dudu'ya sarılmıştı. Oaclım diğer hizmetçimiz Anesto 
ile kucak kucağaydılar . O ana kadar birbirine kinayesiz, 
serzenişsiz davranmayan bu Ermeni Rum iki kadın hizmet­
çimizin de ağlayarak birbirlerini sevgiyle kucakladıklarını 
tam bir hayretle gördüm. 
Sokak kapısı çalındı. Esnaf birer birer helalleşm eye geli­
yordu. Pencereden baktım. Bulgar sütçü Yuvan ile Bekir'i 
birbirine sarılmış buldum. Yuvan ağlayarak: 
-Sevgili Türk kardeşim beş senedir devam eden 
alışverişimizde size su katmadan süt verdiğimi hiç bilmi­
yorum ... Evde hastanız bulunup da okkasına kırk para 
81