yin can attığı bir şeydi bu, Kaymakamı kışkırttı. Yalnız Yüzbaşı 
Faruk buna razı gelmedi. Adamlar susuz kalmış, gelmiş bir ki­
şinin bendini bozmuştu. Bunda ne vardı?
Ali Safa Beye göre bu bir ayaklanmaydı. Köylü ayaklan­
mış, kasabanın üstüne yürümüştü.
"Bunlar, bu hareket cezasız kalırsa, çok ağır bir şekilde ce­
zalandırılmazsa, neticede çok büyük hadiseler olur. Bu bir 
ayaklanmadır. Bu harekete katılan bütün köylüler tevkif edil­
melidir," diye ayak diretti.
Savcı orada öyle duruyor, söze hiç karışmıyordu. Ali Safa 
Bey onu köşeye çekti, kulağına bir şeyler söyleyip eline şişkin 
bir zarf tutuşturdu.
Biraz sonra savcı:
"Bunların hepsini tevkif için mahkemeye yazıyorum," de­
di. "Az sonra tevkif için karar çıkacaktır."
Yargıcın koluna girdi, dışarıya çıktılar.
İkinci günün ikindisiydi. Garbi yeli esiyor, ortalığı toza bo­
ğuyordu. Bir bölük candarma, başlarmda Yüzbaşı Farukla gel­
di, gözlerini yarıklara dolan, bir türlü derlemeyen suya dikmiş 
kalmış bekleşen köylülerin üstüne, havaya ateş etti. Köylüler 
biribirlerine sokuluştular. Candarmalar bir daha ateş etmek ge­
rekliliğini duymadılar. Köylüleri toparladılar candarma komu­
tanlığının avlusuna doldurdular. Orası almadı camiye, cami av­
lusuna doldurdular. Orası da almadı, Ala Camiye götürdüler... 
İlkokula, Ermeni örenine doldurdular. Kasabanın boş avluları 
köylülerle doldu taştı. Başlarmda birer ikişer candarma, sıcağın 
alnında aç susuz piştüer. Susuzluktan, açlıktan kıvranan köylü­
lere kimse yaklaşıp bir damla su, bir lokma ekmek veremiyor­
du.
Bu sırada Ali Safa Bey durmuyor, Vayvaylılara haber üstü­
ne haber yolluyordu:
"Köyümü bırakır giderseniz sizi affettiririm, yoksa Hükü­
mete isyan bayrağı açtığınızdan dolayı ileri gelenleriniz asıla­
cak, ötekiler de on beşer yirmişer yıl hüküm giyecektir."
Köylüler birkaç gün daha direttiler, razı gelmediler. Ama 
açlık, susuzluk öyle bir hal aldı ki susuz çocukların bağrışlan, 
kadınların inlemeleri sabaha kadar kasabayı çınlattı. Bu çığnş-
446