"Peki, beni de barbar buluyor musun? Ben de Türküm, mil­
liyetçiyim, bir milliyetçi olduğumu söylüyorum, ne diyorsun?" 
"Bilmiyorum. Bir şey söyleyemiyorum... Ben arıyorum..." 
"Sen frenkleşiyorsun! Zaten bizde arayan frenkleşir. Araya­
cağına hisset," dedi Muhittin. "Biliyorsun, artık ben eski Muhittin 
değilim, konuştuk seninle... Ama sen de biraz değişsen, çünkü 
aşağı yukarı hâlâ beş yıl önceki yerinde, aynı saflıkla ödüyorsun. 
Boş tartışmaları bırak artık!" Masanın üzerindeki, raflardaki 
kitapları gösterdi. "Hâlâ, hayatta ne yapmalı, bunu bulmak için 
okuyorsun, değil mi?" 
"Evet, bunları yapıyorum..." 
"Frenkleşiyorsun ve ayağını yerden kesiyorsun ha?" Muhittin, 
Refik'in asılan suratına bakarak ayağa kalktı. "Daha oturmak, 
seni biraz hırpalamak isterdim, ama vaktim yok. Başka bir zaman 
artık..." Tam kapıdan çıkarken: "Dünyanın durumunu bili­
yorsun," dedi. "Bu dünyada böyle şeylerle ilgilenmenin, diyelim 
ki senin görüşlerini, ya da görüşsüzlüklerini herkese yaymanın 
nasıl bir sonucu olur diye düşündün mü hiç?" 
"Ben bunları yaymıyorum!" 
"Ama kitap yazmak gibi bir alışkanlık edindin... Neyse, neyse 
o kitap fazla zararlı da sayılmaz..." 
Refik, Muhittin'in kitabı okuduğunu öğrenince heyecanlandı, 
düşüncesini sormak istedi, ama Muhittin'in hırçın yüzünü 
görünce çekindi. 
Muhittin: "Evet sen, demek hep böyle, sabahları yazıhanede 
ticaret peşinde koşuyorsun!" dedi Refik'e, çevresindeki eşyaya 
son kararını veriyormuş gibi baktı. "Ticaret yapıyorsun, işte 
okuyorsun, bulanık aklını daha da karartıyorsun, sonra yaşı­
yorsun işte bu evde, burada. Bu saat de yıllardır aynı sinir bozucu 
sesle tıkırdıyor. Karın, çocuğun nasıl?" 
Refik, Muhittin'in arkasından merdivenlerden inerken: "İyiler!" 
dedi. 
Muhittin, "Başka nasıl olabilirler ki?" diye düşünüyormuş 
gibi başını salladı. Sonra Refik'in onda hiç görmediği, dalgın, 
düşünceli bir tavırla yedalaşarak çıktr 
Refik, Muhittin'in uzaklaşırken kendisini düşünmediğine 
inandığı için arkasından fazla bakmadı. Saat tıkırtısına dikkatini 
462