"O duramayacak, kendiliğinden açacak. Can atıyor İnce 
Memedi öldürmeye ." 
Mahmut Ağa Torosların en soylu ocaklanndan birisinden 
olurdu. Babası onu okusun büyük adam olsun diye, Adanalara, 
İstanbullara göndermişti. O da elhak okumuştu . Kasahada hiç 
kimse onun Toroslara, bu çetin yaşayışa, bu kadar okuduktan, 
büyük şehirlerde yaşadıktan sonra döneceğini hiç sanmıyor du. 
Oysa, babası ölür ölmez o hemen köyüne dönmüş, aradan bir 
hafta geçmeden de arkasından dişlerine kadar silahlanmış on 
beş atiısıyla kasahaya inmişti. Daha o gün kasabada, babasının 
mezarına sövdüğü söylenen birisini atma çiğneterek öldürmüş, 
hiçbir şey olmamış gibi de atını sürmüş, kasabadan çıkmış git­
ınişti. Bu olay kasahada hiçbir zaman unutulmamış, bundan 
sonra o, alına adam çiğneten Mahmut Ağa olarak amlmıştı. 
Atma adam çiğneten Çiçeklidereli Mahmut Ağaya babasından 
çok para, çok mal mülk kalmış, o da bunların üstüne, babasın­
dan da, dedesinden de çok servet yığmıştı . 
Zenginliğini babasından, dedesinden gelen ekonomik dü­
zene borçluydu. O, bu düzeni daha da geliştirerek sürdiirmüş­
tü. Bu düzen ovada, özellikle Akdeniz kıyılannda pek bilinme­
yen bir düzendi. Örneğin, Ağa bir köylüye genç bir kısrak veri­
yordu. Anası ölmez, kan yarıya oluyordu . Köylü kısrağa bakı­
yor, yemliyor, tırnar ediyordu evinde. Diyelim ki bu kısrak za­
manla altı tay kulunluyordu, bu altı tayın üçü köylünün üçü de 
Ağanın oluyor du. Anası da her zaman Ağanındı. Ana kısrak 
öldü, diyel im. Köylü bunu ödemek zorundaydı. Böylelikle 
Ağa, bir sürü köye, yüzlerce, binlerce kısrak, inek, koyun, keçi 
dağıtıyor du. On yıl, on beş yıl sonra Ağanın köylerde at yılkıla­
n, koyun, inek, keçi, tosun sürüleri oluşuyordu. Köylü kendi 
payına düşeni de Ağadan başka kimseye satamazdı. Ağanın is­
tediği pahaya ona vermek zorundaydı. 
Mahmut Ağa, okumuş adam, bu düzeni geliştirmişti. Köy­
ler üstünde düşünmüş, nerede en güzel at yetiştiriliyor, o köy­
lere kısrak vermiş, nerede en güzel keçi, koyun, inek yetiştirili­
yor, oraya keçi, koyun, inek vermişti . Ondan önce babasının, 
dedesinin devrinde işler başkaydı ve kısraklar, inekler, keçiler 
karmakarışık dağıtılıyo rdu. Böylelikle Mahmut Ağa soylu at-
336