atının kişnemesi olduğunu biliyorlar , yüreklerinin başmda deh­
şet bir sevinç duyuyorl armış . 
Memed kasabaya, soylu Arap atma binip, gider gelir , at üs­
tüne çıkarılmış türlü söylenceler duyarken, bir sabah gün ışır­
ken, avlu kapısından Müslümün sesinin geldiğini duydu, yüre­
ği hop etti, giyinikti, merdivenleri ikişer atlayarak, bir koşu 
vardı, avlu kapısını eli ayağına dolanarak açh. Seyran, uzun bo­
yu, kapkara ışıklı gözleriyle ona bakıyordu. Memed olduğu 
yerde kalakalmış, ileriye bir adım atamıyor, konuşmak, onlara 
bir şeyler söylemek, bir, hoş geldin demek istiyor, bir yumruk 
gelmiş boğazını tıkamış konuşamıyord u. Hürü Ana da, Müs­
lüm de öyle kalakalmış lar, onlara t1;>akıp duruyorlar dı. 
Sonunda kendini topariayan Hürü Ana, ileriye bir iki adım 
atarak Memedin önünde durdu : 
"Ne oldu size böyle çocuklarım, öyle donup kaldınız, bili­
yorum ben bu hali," dedi. "Ben bunu hiç bilmez miyim, kurban 
olduklarım, Durmuş Ali emminiz Yemenden, dokuz yıl sonra 
döndüğünde biz de böyle olmuş, bir gün bir gece konuşama­
dan işte şimdi sizin durduğunuz gibi dilsizler gibi durmuş kal­
mıştık Hep böyle olur kurban olduklarım, hep böyle olur, şen­
lik şadımanlık yapmak dururken, işte insan böyle taş kesilip 
kalır ... Hep böyle olur, kurban olduklarım, insanoğlu hep böyle 
olur. " 
Hürü Ananın sözleri birazıcık Memedi kendine getirdi, 
Seyra ndan gözünü ayırdı, bu arada Ana ona iyice yaklaşmışh, 
eğildi elini aldı üç kere öptü alnına götürdü. Döndü Seyrana 
baktı, onun yüzü bembeyaz kesilmiş, gözleri yaş içinde kalmış, 
dudakları titriyordu, vardı, sağ elini tuttu, Seyranın eli titriyor­
du, sırça parmağını usulca sıkh, göz göze geldil er, belli belirsiz 
gülümsediler. Müslüm de, yüklü beygirlerden birisinin yuları 
elinde pırılhlı gözlerle onları seyreyl iyordu. Memed, onu unut­
tu diye, utangaç ona koştu kucakl adı. 
Üç beygirin birisi yüklü, ikisi boş, eyerliydi. 
Müslüm: 
"Bu beygirterin üçü de bizim," dedi, "satın aldım." 
"Sen yükü indir," dedi Memed, "biz içeriye gidiyoruz ." 
Hürü Ana önde, onlar arkada eve girdiler. 
228