içinden . O da ovaya sündü, uzadı . Bir üçüncü, bir dördüncü ... N ere- . 
ye gidiyor bunlar Hamdi? Sen söyle İbrahim İbo. Beylerine gidiyorlar. 
Beyleri Derviş Beyin ardınca gidiyorlar. Sıktırmadın bana, sıktırma­
dm kurşunu. Neye yaradı evini yaktığımız, ne işe yaradı Bey ... Hiçbir 
işe yar amadı . Ateşten çıktı, kömürün karas ından, dumanından, du­
man ağır ağır kalkıyo r. Güneş altında tüten ova gümüş rengini aldı. 
Güneş dumanları sildi götürdü. Güneş emiyor, ovayı, dumanları . At­
lılar gözükmez oldular. Bu kimin aklı, tarlalart, konağı yakmak? İbra­
him İbo söyle, söyle alçak söyle! O benim evimi yakmaz değil mi? 
Y akmaz Beyim, Kasabadaki konağı nı da, yayladaki evini de, tekmil 
köylülerini de yaksak, o bizim bir çöpümüzü bile yakmaz. Bizim al­
çaklığımız yanımıza kaldı. Derviş çok üzülecek. Benim düşmanım bu 
hale gelmiş diyere kten, hem de ışık sızmaz, her yanı kum torbalarıyla 
kapatılmış odasının içinde ölüm terlemesinde, ölümden ödü kopar­
ken, yazık yazık, ya1ık Mustafaya diyecek. Belki bugün, belki yarın 
gelip şuraya dikilecek, işte geldim, bu alçalmaya değmez, vur beni, vur 
beni, diyerek avazı çıktığı kadar bağıracak. İbrahim İbo, İbrahim İbo, 
kim yaptırdı bu deliliği bana, nasıl ettim de razı oldum. Konak ne za­
man bitecek Hamdi? Bitti Beyim . Dün gördüm . İçerde marangozlar, 
işlemeleri gövünmüş bir ceviz sandığı onarıyorlard ı. Kozanoğlu Ah­
met Paşa onlara sürgüne gitmeden önce armağan etmiş. Çıngıraklı bir 
sandık. İçi yanık tahta, ekşi yaban elması kokuyor. İyi etmedik, iyi et­
medik, iyi etmedik Hamdi. İbrahim İbo, alçak ... Dur İbo, dur bekle, 
sana bir çift sözüm var. Adılara ne oldu? Güneş kızdırıyor. Sarıca arı­
lar azdılar. Kamışlığın içi yanıyor. Ağır, yapış yapış, sıcak. Soluk alın­
mıyor. Öteden, bataklığın bu ucundan ovayı bir yangın önüne katmış 
geliyo r. Kamışlar, kurumuş sazlar, odar, çalılar, cilpirtiler, karaç alılar 
doludizgi n, yangını çoğa,ltıy orlar. 
Hamdi : 
"İyi biliyorum ki Ağam , bugürt bu geçitten geçecek. Ürkek bir 
cerene benziyor. Korkuyor. Korkup terliyor, terleyip korkuy or. Az 
sonra gözükür. Gece karanlığında, daha ilk akşamda fırladı kqnaktan. 
Atını öyle sürüyordu ki, altındaki at bir topak oluyor, sonra upuzun 
uzuyor, ı.ığunuyordu. Arkas ından fırlayan adıtarla durmadan ara:yı açı­
yordu. Atının ayakları çırpınıyordu. Ben hesap ettim, günlerden bu 
yana, bugün buradan geçecek. Hiç mümkünü çaresi yok, buradan, ya-
202