21 O Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
kadar. Taşbaş Ağa, bana Halil derdi, sen Hazreti Ali zorundasın. Şimdi ihtiyarla­
dık, öldük. Bana yardım et yiğit Taşbaşımın oğlu Memet. Dedeni sen bilir misin? 
Şöyle karşıdan gelirken dokuz tuğlu vezir bellerdin. Hükümette çok sözü geçer­
di. Hıdır Kahya olacak o yezidi senin deden çaldı başımıza. Kasabaya inse muta­
sarrıf kalkar da buyur Taşbaş Ağa, derdi. 
"Sana yalan söyleyecek değilim ya oğlum, döngeleyi ben geç götürdüm Muh­
tara. İnan ki kötülüğümden değil, halsizliğ imden, kocamışlığ ımdan. Bile bile geç 
götürdüm. Köylüyü işte bu hale düşürdüm, perperişan eyledim de pamuksuz 
koydum. Beni kurtar yavru!" 
Taşbaşoğ lu sesini indirdi, ağzını kulağına dayadı, güldü: 
"Korkma Halil Emmi, sen hiç korkma. Köylüyü sen geç koymadın. Onun bir 
gavurluğu olmasa senin döngeleni bekler miydi hiç? O pamuğun zamanını bil­
mez mi'" 
Koca Halil öfkeyle: 
"Bilmez," dedi. "Hiç kimse bilmez pamuk zamanını benden başka. Köylüyü 
ben geç koydum." 
Taşbaşoğlu: 
"Bre Halil Emmi sen delirdin mi? Aklını mı şaşırdın? O bizi mahsustan geç 
indirmedi de, burada ne bekletir bizi? Pamuk zamanını bilmez mi o?" 
Koca Halil gene öfkeyle: 
"Bilmez o. Hem de hiç bilmez. O, avradının orasını bile bilmez o! O kim 
oluyormu ş, o! Sümüklü Hıdırın oğlu. O daha dünkü çocuk." 
Taşbaşoğlu: 
"Bak Halil Emmi, öfkelenme de beni dinle, ben sağlam yerden duydum, kü­
çük avradından. Bizim avrada söylemiş. Seferlen Deli Bekir konuşurlarken duy­
muş. Muhtar Deli Bekire diyormuş ki, Bekir Ağa, diyormuş, bu köyün gözü bu 
yıl göz değil, biz Çukurovaya bu yıl erken, öteki köylülerden önce inersek, o 
zaman ırgat bekleyen tarla çok olur, bizim köylü de canının istediği tarlaya gi­
rer, biz de eli boş, bakar kalınz, diyormuş. Ben bu köylüye güvenemem, köylü 
kısmı koyuna benzer, biri bir yana baş çekmeye görsün, ardınca akar gider. Ço­
ban baş edemez onlarla. İşte bu yüzden biz köylüyü geç koyacağız ki Çuku­
rovaya, öteki köylüler hep insinler de tutulmadık tarla kalmasın. Diyormuş ki, 
turulmadık tarla kalmayınca da, köylü senin tuttuğun tarlaya mecburiyer tah­
tında girecektir. Bir de tenbih etmiş ki Delice Bekire sen köyden önce in Çuku­
ra, tut tarlayı, başka köylüler tarafından tutulmadık tarla kalmayıncaya kadar 
dönme geriye. Baktın ki bütün tarlalar tutuldu, hiç boş tarla yok, işte o zaman 
ineriz, köylüye deriz ki, işte tarla, toplarsanız toplarsınız, toplamazsanız uğur 
ola derim, diyormu ş. İşte o yüzdendir ki günlerdir bizi burada bekletiyor. İyice 
anladın mı bu dediklerimi Halil Emmi? Sen bilmez misin o Sefer ne plancıdır. 
Onun dubarasıylan başa çıkılmaz ... "