göre burası, yani doğu, karanlığın ve köleliğin ülkesidir. Bundan 
ne demek islediğimi anlatmıştım. Bundan burada insanların özgür 
olmadığını, biraz metafizik bir dille söylersek, burada ruhların 
tutsak olduğunu söylemek istiyorum. Bunu size söylemiştim 
ve buna karşı söyleyecek fazla bir şeyiniz..." 
"Evet, yok, ama ben sizin anlatmak istediğiniz şeyi başka türlü 
söylüyordum. Ruhları önemsemeden!.. Sonra özgürlüğün yasal 
temelinin hiç olmazsa Türkiye'de biraz olsun bulunduğunu 
hatırlayarak ve..." 
Ömer onlan dinleyemeyeceğini anlayarak ayağa kalktı. Odanın 
içinde yürümeye başladı. "Çocuk bunlar!" diye düşündü. 
"Gülünç, kitaptan çıkma, hep aynı sıkıcı tartışmalarla eğleni­
yorlar. Bari yeni bir şey söyleseler!.." Esnedi. Herr Rudolph'un 
satranç dergilerinden birini rafın üzerinden alıp açtı. "İki hamlede 
beyazların matı varmış! Ata da dokunulmayacak... Nasıl?" 
Refik'in hâlâ anlattığını, Herr Rudolph'un da sohbet uzasın diye 
cevaplar verdiğini duydu. "İnsanın bir hedefi olmalı, yaşamalı. 
Benim hedefim fatih olmak!.." Satranç sorununu dergiye bakarak 
çözemeyeceğini anlayınca tahtayı ve taşları çıkardı, kurdu, 
yerleştirdi, düşünmeye başladı. Bir süre sonra Refik'le Alman'ın 
kendisinin satrançla uğraştığını görerek rahatladıklarını farketti. 
Onları rahat bırakmak istediği için yeni bir sorun daha çözdü. 
Arkasından, çözüm süresi olarak onbeş dakika verilen bir sorunu 
yirmi dakikada çözdü. Bir başkasını da on dakikada çözdü ve 
dergide bu sürede çözenlerin satrancın çıraklık devresinde sa­
yılmaları gerektiğini okudu. Çırak değil usta olduğuna inanmak 
için bir sorun daha çözdü, ama usta olduğuna değil, derginin 
saçma görüşleri olduğuna inanarak öfkelendi. Bu sırada Herr 
Rudolph'un gene ezberden Hölderlin okuduğunu farkedince 
ayağa kalktı: 
"Amin!.. Ama artık yatma vakti geldi." 
Tartışmayı şimdiye kadar alayları ve iğneleriyle kesmediği için 
Ömer'e fazla kızamayan Herr Rudolph da, her zamanki gibi: "Ah, 
ah, bir gün anlayacaksınız!" dedi. 
Dönüş yolunda Ömer Refik'e sordu: "Ne var o adamla o kadar 
konuşacak? Üstelik hep aynı şeyleri konuşuyorsunuz!" 
"Aynı şeyleri konuşuyoruz, tamam, doğru!" dedi Refik. Sakin, 
.3.30