Ama bence bir paşa kızı yanlış bir seçim! Çünkü bütün paşaların 
ve sülâlelerinin kanının akıtılacağı bir ihtilâl gerek. Olacak mı? 
Yeter artık!" 
"Evet, sen uyusan iyi olacak artık!" dedi Mari. 
"Uyumak istemiyorum. Kaç gündür ilk defa bitkin hisset­
miyorum. Dün akşam öleceğimi sandın değil mi? Bu çok rast­
lanılan bir durum: Hasta ilk buhranını atlattı, biraz açılır gibi 
oldu. İkincisi birkaç gün içinde biter. Uyuşuk uyuşuk yatarım, 
uyuyakalırım, ateşler içinde kıvranırım sonra...1' Gene öksürmeye 
başladı, ama bu sefer uzun sürmedi. "Sonra ölürüm. Şimdi 
konuşmak istiyorum! Evet, konuşalım, konuşalım! Neden sö-
zedelim? Mari bana benim hakkımda ne düşündüğünü söyle. 
Sonra Cevdet hakkında... Yok, yok... E, ne susuyorsunuz? İçki 
içmek istiyorum! Çok sağlıklı hissediyorum! Acaba aşağıda hâlâ 
gevezelik ediyorlar mı? Gidip bakayım. Ediyorlarsa ben de onlara 
göre bir konu bulmalıyım ama... Romatizma meselâ iyi bir 
konudur. Ya da eskiden her şeyin daha ucuz olduğunu... Durun! 
Ben size bir revolüsyon anlatmak istiyorum. Burada gereken şey 
o! Kanlı bir ihtilâl! Giyotinler nereye kurulacak? Sultanahmet 
Meydanı'na! Giyotinler günlerce şakır şukur çalışacak. Padi­
şahların, sultanların, prenslerin, paşaların ve bütün paşa soy­
luların ve onlara yasaklananların kanı gürül gürül akacak. Kan 
seli Sirkeci'den denize dökülecek." 
Cevdet Bey: "Ağbi yeter artık!" diyerek ayağa kalktı. 
"Niye? Gücendin mi? Sen tüccarsın. Sana dokunan olmaz. 
Ancak böyle bir şey olursa buraya ışık gelir. Bu karanlıktan başka 
türlü kurlulunamaz. Otur da beni dinle. Ben ne diyordum? Evet, 
giyotinler. Hiç uzlaşma yok. Her şey en derin yerinden, kökünden 
sökülüp atılmalı. Uzlaşma yok!" Birden öne doğru bükülen 
gövdesi arkaya düştü, başı yastığa vurdu: "Ama biliyorum, bunlar 
olmayacak. Ne yazık! Bunlar yapamazlar! Bunlar yapamazlar!. 
Bak, sana ne anlatacağım. Üç ay önce yatağa daha düşmeden, 
Tevfik Fikret'e, Aşiyan'a gittim. Robert Koleji'nde dersteymiş. 
Bekledim, geldi. Ona şiirlerine hayran olduğumu, yeni bir Namık 
Kemal olduğunu söyledim. Bana şüpheyle baktı. Şimdi utandığım 
daha bir yığın övgü sözü söyledim. Avrupa'daki durumu anlattım. 
Burada mücadelenin daha güçlenmesi için neler yapılması gerekir, 
S.3