Han ım da odas ının duvarlar ına ipekli, i şlemeli örtüler 
germişti; bu çivilerin ço ğu onlardan kalm ıştır. Bu lekeler 
de yağ lekesidir. Aya şh, bu duvar ın kenar ında yemek pi-
şirirdi. Bu parmak izleri, Aya şlının oğlunun parmak izle-
ridir. Pencere kenar ındaki parmak izleri de Abdülkerim 
ile ikisinindir.  
Bak, benim odamda, şu ikinci cam çatlakt ır, bunu 
Turan dirse ğiyle vurup çatlatt ı. Nas ıl olup da dirse ği bu-
raya geldi ğinin hikâyesini sormay ınız! 
Arasam, benim odamda Cavide'nin de bir izini bulu-
rum. Turan, bu daireden ç ıkıncaya kadar aras ıra Cavi-
de'nin haberini al ıyorduk. Benim yollad ığım yerde iki ay-
dan fazla kalmam ıştı. Bir tüccar ın yan ında çal ıştığını 
söylüyorlard ı. Sonra ne oldu. Bilmem!  
Faika'n ın odas ında bu eski çorap ba ğı, belki Fuat'tan 
kalm ıştır! 
Eski bir kad ın korsas ının yar ısı buruşmuş, at ılm ış, 
pis mendiller, kurumu ş, büzülmü ş, tek bir çocuk pati ği, 
boş pudra kutular ı, ilaç şişeleri, kopuk lastik borular, kâ-
ğıt parçalar ı, bunlar Faika'dan, iffet Han ımdan kalm ış 
şeylerdir.  
Banyo odas ının tam ortas ına at ılm ış duran bu eski, 
kopuk kas ıkbağı Şefik Bey zavall ısından kalm ıştır. O öl-
dürüldüğü zaman odas ı aranm ış, toplanm ış, nesi varsa 
çıkar ılm ıştı. Bu kas ıkbağı nas ılsa bir kö şede s ıkışmış, 
kalm ış. Şimdi herkes- ç ıkıp giderken ortaya at ılmış, Şefik 
Beyi and ırıp duruyor;!  
Mutfak masas ının bir köşesinde, bir deste eski ya ğlı 
iskambil kâ ğıdı bırakm ışlar. Bunlar Ziynet'in fal kâ ğıtlar ı 
idi. Faika ile Ziynet ne zaman biraz bo ş kalsalar, hemen 
oturup fala bakarlard ı.. 
Bu döküntü, süprüntü içinde gözüme her ne ili şse, 
 bana bu evde kom şuluğunu ettiğimiz adamlardan birini 
hat ırlat ıyordu. Bizim gibi bir evde rast gele toplanm ış in-
sanlar ın ayr ılmalar ı hiç güç olmad ı. Birbirimizi tezce 
unuttuk. Yaln ız Ayaşlı bizi b ırakmad ı. Arada bir u ğrar, 
beni evde bulursa bir kahvemizi içer, bulamazsa sayg ı 
eder, han ımın yan ına ç ıkmaz, giderdi.  
Ayaşlı, bir kere olsun, Selime'yi Faika ile Faikan ın 
anas ı ile görüştürmek istemedi, Selime'nin yan ında onla-
rın, Turan' ın, Iffet'in adlar ını bile anmad ı. Ayaşlı bizi 
köydeki evine ça ğırır, dururdu.  
- Han ım, ne zaman isterse; şimdi otomobil, dört sa-
atte gidiyor. Bizim oralar çekilir. Bir hava de ğiştirmiş 
olursunuz, derdi.  
Bir f ırsat bulup da gidemedik.  Evlendikten sonra, 
izin al ıp gezmeye ç ıkmak için Fahri'nin dü ğünü olmas ını 
beklemiştik. Düğün oldu, ertesi gün, havalar ın biraz k ış-
laşmış olmas ına ald ırmayarak yola ç ıktık. İnebolu k ıyıla-
rında bir köyde, bir hafta bizi kar kapad ı. Çam kütüklerini 
yakt ık,  oturduk.  Yeri yosunlu,  dökülmü ş yapraklar ı 
yaş, dallar ı çıplak ormanlarda gezdik. Üç ay süren bu 
gezintimizden döndü ğümüz zaman, bizi bir ev bulmak, 
oraya yerle şmek düşüncesi ald ı. Ev bulmakta, e şya bul-
makta Aya şlının bize çok yard ımı dokundu. O günlerde 
Ayaşlı bir yandan bize bir yer bulmaya çal ışırken bir 
yandan da İskender'in davas ını İstanbul'a kald ırmak iste-
mişler;  burada bak ılmas ına yard ım etmesi için Aya şlı, 
Turan Han ıma gitmiş, yalvarm ış. Turan, Aya şlının yan ı-
na ç ıkmam ış, Süsen Han ımı yollam ış, "Misafirleri var, 
bırak ıp gelemeyecek" dedirtmi ş. Ayaşlı bana, ev için s ı-
vac ı, camc ı, sobac ı bulduğu günlerde Turan' ın evini nas ıl 
bulduğunu da anlat ıyordu. Yan ına ç ıkmad ı, diye Turan'a 
dar ılm ış, fakat onu gene be ğeniyordu.