larını öldürmüş diye? O, karılarını öldürmedi, sürdü sürdü. Candar­
maya süngületti. Sus bağırma, başımıza iş açma," ona öğüt veriyordu. 
"Açarım," diye bağırdı Tellal. "Onlar Beylerimizi sürsünler, ben 
de onlara yapacağımı bilirim." 
Kambur T ella! dükkan dükkan dolaşıp aynı sözleri söylüyordu. 
Dolaştıkça öfkesi artıyor, sesi yükseliyordu. 
Arada sırada bir manifaturacı, bir köşker, bir marangoz korkuy­
la : 
"Sus kardeş sus," d�yordu. "Bunlar, bunların yapmayacakları kö­
tülük yok. Sus kardeş sus, canından olursun." 
"Canımdan oldum zaten. Malımdan da oldum. Ben acımdan 
ölürüm, sürünürüm bundan böyle, Beylerimiz sürgüne gidince. Bu 
kasaba yıkılır. Beylerimiz sürgüne gidince ... Söyleyin millet, söyleyin 
kasabalılar, benden daha iyi tellal çağıran bir tellal çağınnca avazı 
Hazreti Davud gibi yankılanan, yüreği eriten, taşa, demire işleyen, bir 
ezan okuyunca yedi dini boşlamış bir mürtedi derakap, Müslüman 
eden bir tellal daha var mı? Bana yazık değil mi? Ben ne yapayım şim­
di, iki çocuk okutuyorum, Adanada yükseko kullarda, okusunlar da 
benim gibi olmasınlar, böyle el eline bakmasınlar, Bey kapılarında sü­
rünmesinler diye. Söyle saraç Ağam söyle saraç Ağam söyle! Ben ne 
yaparım şimdi?" 
Saracın dükkanı yıkık Ermeni örenlerine bakıyordu. Örenlerin 
duvarlarında kırlangıç; yüzlerce, hızlı hızlı gidip geliyorlar, çığlık çığlı­
ğa, keskin sesleriyle ötüşen küçücük deldellicelere karıŞıyorl ardı. Del­
deliice en küçük bir kırlangıçtan biraz daha büyük, boz, kanatlarının 
ucu kara, uzun, yırtıcı bir kuştu. Ve sürüsilnün yuvası saracın köhne 
dükkanının delikleri, tavan arasıydı. Saraç bu kuşları çok severdi. 
"Haklısın Tellal kardeş haklısın. Yerden göğe kadar hakkın var. 
Bu kasaba, bu Beyler sürgün edilince, Beylerin sürgün edilmesi yıkıla­
sı, yerin dibine geçesi kadim bir töredir, töresi batsın, Beylerimiz gi­
dince bu ·kasaba batar. Bu kasaba ölür. Sonradan görmüşlere, paragöz­
lere, yanlarında bir adamın değeri beş para olanlara, ata binmezlere 
kalacak. Ata binmezlere, ata binmezlere ... " 
Saraç Maraşlıy dı. Ta dedesi Maraştan gelmiş, Çukurova Beyleri­
ne sırmalı Türkmen eyerleri, savadı Çerkes eyederi yapmıştı. Ve eyer­
Ieri ve dizginleri, hem de keçe bellerneleri altın işlemeydi. Saracın de-
332