mzt kapatiyorsunuz," diyen bir ogrencisini de, "$effaf ola­
mam ya, diye paylam1§b. Ba§ka bir hocanm da ne yazd1g. 
goriiliirdii, ne de soyledigi i§itilirdi. Y11lar sonra, Mustafa 
inan'm profesor oldugu y11larda bile, hatta Mustafa inan ol­
diikten sonra bile hocah�m siirdiiren bu hocanm da §U fik­
ras1 yiiriirliikteydi: Y11lar gei;tiki;e ogrenci de biraz olsun ce­
saretlen iyordu ve Mustafa inan devrinde bi iyiik bir suskun­
lukla boyle hocalann yaptiklanm sineye i;eken talebe milleti 
artik konu§abiliyordu: "Hocam duyam1yoruz," denilmi§ti bir 
dersinde. Hoca da, Mustafa inan'm ogrenci oldugu y11lardaki 
tersligiyle bakm1§b: "Yaz1yoruz ya." Biraz sonra gen e bir §i­
kayet duyul du: "Hocam goremiyor uz." Hoca da yanm yiizy1l­
hk aksiligiyle kar§1hk verdi: "Soyliiyoruz ya. Boyle hocala­
rm yerald1g. bir diinyaya ginneye hazirlamyordu Mustafa 
inan, kimseyi incitmeden bu diinyay1 degi §tirmek iizere ha­
zirlamyordu, bu diinyay1 degi§tirmek ii;in ak1lh ve geri;eki;i 
bir siyaset izlemeye hazirlamyordu. Ziirich'ten doktorasm1 
bitirerek dondiigii zaman yolda kendisine rastlayan Remzi 
Buldan'm, "Mustafa, bizim okudugumu z mukavemet dersini 
nas1I buluyorsun? Avrupa'da bu ders nas1I okutulu yor?" so­
rusuna, biraz dii§iindiikten sonra §U kar§1hg1 vermi§ti: "Val­
lah, bugiin Avrupa'da mukavemet dersi ba§ka tiirlii okutulu­
yor, ama bizim okudugumuz da makbul ve kafidir." 
Mustafa inan 'antika' hocalarm diinyasma yeni bir hava 
getirecekti, kendini kabul ettirecekti ; i;iinkii i;evresinin he­
men ilgisini i;ekiyordu, i;iinkii sevimliydi. Esprisi de kuvvet­
liydi; sozlerini, tath §ivesiyle renklend irmesini biliyordu. Ds­
telik giizel konu§uyordu ve mantig1 kuvvetli oldugu ii;in bo§ 
konu§muyordu, her zaman konu§mu yordu, her soze atilm1-
yordu. insanlan ve ozellikle insamm1z1 tamyordu; yenilikleri 
hemen kabul ettirmek bir hayal di. Ulkenin bilim diinyasma 
dogru, yani Bati'ya dogru geri;ekte ne kadar yolald1g.m bili­
yordu: iilkenin nefesi heniiz Mustafa Bey'e ayak uyduracak 
86