kineli tüfek, fırın, fıçı ... derken bir can kaldırılıp toprağa ahlır, 
çarçabuk geçmiş kılınır; kokmaz, bulaşmaz; buharlaşır. 
Sultanahmet'te dolaşırken, Topkapı'nın ya da Dolmabah­
çe'nin önünden geçerken gördüğü hayaller çocuklukta, ilk­
gençlikte kaldı. Ham hayaller ... Tarihe karışıp kaç kere iV. Meh­
met şenliklerini o zamanın insanlarıyla yanyana izlemişti. İs­
tanbul surlarının bir köşesinden her geçişinde Konstantinopl'ü 
kaç defa Fatih'le birlikte topa tutmuş, Haliç' e kızaklar üstünde 
karadan inen gemilerin içinde olmuştu. Hem de Çakabey eda­
sıyla, 'Foraaa!' diye haykırmış, yelkenler şişirmişti. Başka bir 
akşam, Dilhayat Hanım, yeşil feracesiyle Üsküdar İskelesi'nde 
belirivermiş, ortalığı uçucu bir gülsuyu kokusu sarmış; beste­
kar sazende hanım eteklerinin hışırtısıyla kendisini Göksu'ya 
götürecek arabaya binerken, kulaklarında evcara saz semaisi 
uğuldamıştır. 
Sultan Cem yerine zindanlara kapatılan da kendisiydi, ora­
da boğulan da. Tek başına Padişah'ı devirip 'halk iktidarı' kur­
maya yekinen 'halkın çocuğu' Ali Suavi'nin suikast girişimi sı­
rasında, gece duvardan atlarken ayak bileğinin incindiğine and 
içebilirdi; bileğin acısını duymuştu. Fiaker'ıyla kireç ocağının 
yanıbaşında beliriveren Liechtenberg Prensi'ne bakarken ise, 
bir an Sultan Reşat'ın Cuma namazına gittiğini sanmışh. 
Sonraları, yaşı ilerledikçe, tarihin içinden bugüne yürek 
çırpıntıları, baş ağrıları, gülümseyişler ve gözyaşlarıyla çıkıp 
gelen her şey silindi; geriye gözlerini örten kalın bir sis kaldı. 
Bildiği bütün o yerlerde artık yıllardır gündüz düşleri görmü­
yor, görse de anımsamakta zorlanıyor; tarih, hızla üstünde ya­
şadığı coğrafyadan siliniyordu. Herkes gibi o da sık sık, şu eski 
yalının ne zaman ortadan kalkıp da yerine betondan bir subay 
gazinosu çıkıldığına şaşıp kalıyor, yanıp yıkılan her ahşap ko­
nakla başları krepli, göğüsleri süt ve lavanta kokulu kadınla­
rın, selviden çehiz sandıklarıyla kına gecelerini bekleyen genç 
kızların iniltilerini işitiyordu. Böylece artık, tarihin bugünle an­
laşarak el sıkıştığı, kendini koruduğu kentleri büsbütün düşler, 
onları. özler oldu. Venedik, Viyana ... Geriye kalan tek hayal. 
Özlem. 
132