yır! Çıkıp gitmeliyim bu odadan. Gel bizde kal, dedim. Ka-
rın istemez, dedi. Karıyı boşver, dedim. Benim derdim baş-ka, dedi. Bir gelseydi... Ben de fazla ısrar etmedim galiba.Böyle olacağını... Efendim? Batsın efendin senin! Ne olurçıkıp gidelim buradan. Biraz anlayışlı ol. On bin peşin vere-ceğim bu günlerde, biraz dişimi sıkmam gerekiyor. Olmaz.Bu işe tayin edildiniz. İstifası yoktur askerlik gibi. Bütün ha-yatımı ayaklarının altına seriyorum: incele beni! Çürüğe çı-karırsın biraz insaflıysan. Peki, Allah canımı alsın kötü ni-yetim yok. Peki, anladık; okuyacağız.
Söylenerek yatağa oturdu; kâğıtları telaşla divana yaydı:
ne yapmalı, ne yapmalı? İşte burada Ne Yapmalı. Buldumişte. Buyur oku:
NE YAPMALI
Ne yapmalı? Bugüne kadar sürdürdüğüm gibi, çevremde-
ki kişilerin davranış ve tutumlarını bilinçsiz bir aldırmaz-lıkla benimseyerek bu renksiz, kokusuz varlıkla yetinmelimi; yoksa, başkalarından farklı olan, başkalarının istediğin-den çok farklı, köklü bir eylem isteyen gerçek bir insan gibibu miskin varlığı kökten değiştirmeli mi? En basit sorunla-rın çözümünde bile bocalayan bu sözde devrimci gölgeyi,hiç düzeltmeden, biraz olsun çekidüzen vermeden, amaçedindiğimiz ülküleri gerçekleştirmek için hemen kavganınortasına atıverelim mi? Kendini yönetmeyi beceremeyen ki-şileri, toplumları yönetmek, onlara yeni yollar göstermekiçin hemen başa geçirelim mi? Yoksa, toplu eylemlerde küt-lelerin başına bela olan zayıf kişilikleri önce sert ve sıkı birsınavdan mı geçirmeli?
Ben kendimi yeterli görmüyorum. Ne için yeterli? Her
şey için. Topluluğun eylemine engel olabilecek sorunlarımıçözmeden, onu güdebilecek sorunlarımı çözmeden, onu
93