24 
Bir fecaat 
Dünyanın en büyük yayınevlerinden biri, merkezi New 
York'ta bulunan Random House'dır. Alman Bertelsmann şir­
ketinin eline geçmiş olan bu dev yayıneviyle ilgili bir anekdot 
hiç aklımdan çıkmaz. 
Bu ilginçanıyı bana, kitaplarımı Amerika'da temsil eden 
Robert Bernstein anlattı. Yayıncılık dünyasının bu önemli is­
mi, Random House Yayınevi'ni 30 yıl yönetmiş. 
Random House'dan emekli olan Bernstein'in yerine, Oli­
vetti firmasından bir yönetici (CEO) atanmış. Basın bu 
önemli değişime ilgi duydujtu için de epey yayın yapılmış. 
Gazeteciler, yeni yöneticiye ne tarz kitaplardan hoşlandı­
ğım sormuşlar. 
Adam ne cevap vermiş, biliyor musunuz: "Ben hiç kitap 
okumam. Sadece benim için kitap okuyacak olan insanları 
işe alınm." 
Bu feci cümle, Amerika'daki yayıncılık sektörünün ye­
ni yönelimlerini ortaya koyması bakımından çok önemli. Ar­
tık yayınevleri, kitap ve edebiyat seven insanların bir uğra­
şı olmaktan çıkıyor, uluslararası sermayenin mal pazarla­
yan şirketlerine dönüşüyor. Sattıklan malın kitap, fare zehi­
ri, buzdolabı veya meşrubat olması hiç önemli değil. Nasıl ol­
sa Amerikan "business" okullannda yetişen genç yöneticiler, 
kafalarına şınnga edilen "kar maksimizasyonu" ve yıl sonun­
da alacaklan "bonus" dışında hiçbir şeyle ilgilenmiyorlar. 
Kitap sevmeyen yayıncıların yönettikleri yayınevleri de is­
ter istemez, "kutsal satış rakamları"na tapılan ticarethane­
lere dönüşüyor. Nitelikli edebiyat diye bir kaygı kalmıyor or­
tada. Kitabın ne olduğu, neyi nasıl anlattı� önemli değil. Ye­
ter ki satsın. 
Amerika' daki durum bunun tam tersi. Yeni bir romanı ba­
sacak olan yayınevi, yazarın bir önceki kitabının satış rakam-