41 
Taşbaşoğlu içinden: "Bu gece," diyordu , "bu gece, bu işin dibini başını öğre­
neceğim. Ermişsem ermişliğimi yapacağım, ermiş değilsem başımın çaresine ba­
kacağım. Sonra, bu köylü ayağıma kapandığı günleri unutur da beni alaya alır. 
Ermiş Memet diye bana ad takar da bir ömür boyu arkarndan gülümse r. Ben deli 
değilim, hem de üstüme kimseyi güldürecek kadar ahmak. .. " 
Geceyi sabırsızlıkla bekliyor, dışarı çıkıyor, içeri giriyordu. Bütün köyün gö­
zünün ağırlığını üstünde duyuyordu . Ne etse, ne yapsa, en küçük kıpırtısını bile 
izliyorlar, her hareketine türlü anlam veriyorlardı. Onun için de Taşbaşoğlu hiç­
bir harekette bulunmuyo r, öyle eli kolu bağlı durup duruyordu . Gündüzleri ev­
den hiç çıkmıyo r, Uzun Aliden başka da kimseyle konuşmuyo rdu. Uzun Aliye de 
artık eskisi gibi içini açık açık dökemiyordu . Onun bile gözlerinde bir kuşku gö­
rünüyordu. Ali bile, ona yaklaşırken, kutsal bir şeye, Kurana, bir şeyhe, bir ocağa 
yaklaşır gibi yaklaşıyo rdu. Alinin bu hale gelmesi onu deli ediyordu ama elinden 
bir iş gelmiyordu. 
Bazan dalıyor, kendini öyle zavallı, öyle kimsesiz, öyle dünyayı kendine düş­
man, öyle yapayalnız sayıyordu ki, neredeyse oturup, çocuklar gibi bumunu çe­
ke çeke ağlayacaktı. Eli ayağı kesilmiş, kafese konmuş, hiçbir çaresi kalmamış bir 
aslana benzetiyordu kendisini. Elinden hiçbir şey gelmez, ama ondan gene de 
korkul ur. 
Bütün yalnızlıktan, kimsesizlikten, ağlama halinden de birden sıyrılıyor, ken­
dinde büyük bir güç duyuyordu. Ne isterse yapabilirdi. Süleyman gibi kurda, 
kuşa, akan suya, esen yele, ormana, biten bitkiye, açan çiçeğe, çatiayan tohuma 
sözü geçebilirdi . İnsanlar, Muhtar Sefer bile, inanmadığ ı halde, onun ayağının di­
binde toprak oluyorlardı. istese, azıcık aklını harekete geçirse tüm ÇukuroYayı, 
Torosu, bozkın hükmü altına alabilir, insanlara istediğini yaptırabilirdi. İnsanlar 
ona inanıyorlardı. Elbet bir şey görmüşlerdi de, bir şey biliyorlardı da inanıyor­
lardı. Yok yere de böyle bir şey çıkmazdı ki ortaya ... 
Bazı da kendinden ürküyordu. Ya ermişse? İnsan nasıl ererdi acaba? Kim bi­
lir, belki de türlü türlü ererdi. Son zamanlarda hep düş görüyordu . Uzak, hiç bil­
mediği bir dünyanın düşleriydi bunlar. Ağaçlar, kuşlar, otlar başkaydı. Gökyüzü 
bir tuhaftı bu düşlerde. Her an bir başka renge boyanıyordu. Ağaçlar başka tür­
lü büyüyorlar, çiçekler hiç görülmedik biçimde açıyorlardı. Düşleri, düşlerinin 
dünyası ayrı ayrıydı ama bu dünyaların bir ortak yanı vardı. Bu dünyalar, hep 
ışıktandı . Ağaçların içinden, gövdeler inden, yapraklarından, dallanndan ışıklar 
fışkırıyor du. Türlü renge giren köklerinin arkasından ışıklar geçiyor, toprağından