Kasabaya gelen yabancıların gazeteci de olsalar polise bir görünmeleri ta 
1940'lardan gelen bir taş ra alışkanlığıydı. Yıllar sonra ülkesine geri dönen bir 
siyasal sürgün olduğ u ve -hiç konuş ulmasa da- PKK'lı gerillaların varlığ ı bir 
şekilde hissedildiğ i için Ka karş ı çıkmadı. 
Ağır ağır yağan karın altında sebze halinden, sıra sıra nalburların ve yedek 
parçacıların dizildiğ i Kâzım Karabekir Caddesi'nden, 
16 
¦ uzaK manaııeıer- 
hüzünlü iş sizlerin televizyona ve yağ an kara baktığ ı çayhanelerin, kocaman kaş ar 
peyniri tekerlerinin sergilendiğ i mandıra dükkânlarının önünden yürüyüp bütün 
şehri çaprazlamasına on beş  dakikada geçtiler. 
Serdar Bey yolda durup Ka'ya eski belediye baş kanının vurulduğ u köşeyi gösterdi 
bir ara. Bir söylentiye göre basit bir belediye sorunu, kaçak bir balkonun yıkılması yüzünden vurulmuş tu başkan. Katil, cinayetten sonra kaçtığ ı köyündeki 
evinin samanlığ ında silahıyla birlikte olaydan üç gün sonra yakalanmış tı. Bu üç 
gün boyunca o kadar çok dedikodu yapılmış tı ki suçu onun iş lediğine önce kimse 
inanmamış , cinayet nedeninin bu kadar basit olması hayal kırıklığ ı yaratmış tı. 
Kars Emniyet Müdürlüğ ü Ruslardan ve Ermeni zenginlerinden kalan ve çoğ u devlet 
binası olarak kullanılan eski taş  yapıların sıralandığ ı Faikbey Caddesi boyunca 
uzanan üç katlı, uzun bir binaydı. Emniyet müdür yardımcısını beklerlerken Serdar Bey Ka'ya iş lemeli yüksek tavanları gösterip binanın 1877-1918 Rus dönemi 
sırasında zengin bir Ermeni'nin kırk odalı konağ ı, daha sonra da bir Rus 
hastanesi olduğ unu söyledi. 
Bira göbekli Emniyet Müdür Yardımcısı Kasım Bey koridora çıkıp onları odasına aldı. Ka onun, Cumhuriyet gazetesini solcu bulduğ u için okumadığ ını, Serdar 
Bey'in birisini ş airliği yüzünden övmesinin onda olumlu bir etki yapmadığ ını, 
ama Kars'ın en çok satan yerel gazetesinin sahibi olduğ u için ondan çekindiğ ini 
de hemen anladı. Serdar Bey'in sözü bitince "Koruma ister misiniz?" dedi Ka'ya. "Nasıl?" "Yanınıza bir sivil adamımızı veririm. Rahat edersiniz." "Buna ihtiyacım var mı?" dedi Ka doktorun artık bastonla yürümesini önerdiğ i 
hastanın telaş ıyla. 
"Şehrimiz huzurlu bir yerdir. Bölücü teröristleri kovaladık. Ama ne olur ne 
olmaz." "Kars huzurlu bir yerse ihtiyacım yok," dedi Ka. İ çinden emniyet müdür 
yardımcısının ş ehrin huzurlu bir yer olduğ unu bir kere daha belirtmesini istedi, 
ama Kasım Bey bu sözü tekrarlamadı. ilk olarak ş ehrin kuzeyindeki en yoksul mahallelere, Kaleiçi'ne 
17 ¦Uzak Mahalleler - ve Bayrampaş a'ya gittiler. Hiç durmamacasına yağ an karın altında Serdar Bey taş , 
briket ve oluklu kaplama malzemesiyle yapılmış  gecekonduların kapılarını 
vuruyor, açan kadınlara evin erkeğ ini soruyor, kendisini tanırlarsa güven verici 
bir edayla bu ünlü gazeteci arkadaş ın seçim vesilesiyle İ stanbul'dan Kars'a 
geldiğini, ama yalnız seçimleri değ il, Kars'ın sorunlarını, kadınların neden 
intihar ettiklerini de yazacağ ını, dertlerini anlatırlarsa Kars için de iyi 
olacağını söylüyordu. Bazıları onları ayçiçek yağ ı dolu tenekeler, kutu kutu 
sabunlar, ya da bisküvi ve makarna kolileriyle gelen baş kan adayları sanıp 
seviniyorlardı. Merak ve misafirperverlikle onları içeri almaya karar verenler önce Ka'ya havlayan köpekten korkmamasını söylüyorlardı. Bazıları da bunu yıllardır süren polis baskınlarının, aramaların bir yenisi sanıp kapıyı korkuyla açıyor, gelenlerin devletten olmadığ ına hükmedince de sessizliğ e bü-
rünüyorlardı. İ ntihar eden kızların aileleri ise (Ka kısa sürede altı vakayı 
öğrenebilmiş ti) kızlannın hiçbir ş ikâyeti olmadığ ını, olaya çok ş aşırıp çok 
üzüldüklerini söylüyorlardı hep. Toprakla veya makine halısıyla kaplı, avuç içi kadar, buz gibi odalarda eski divanların, eğ ri sandalyelerin üzerinde, evden eve geçtikçe sayıları artıyormuş  
gibi gelen ve hepsi kırık plastik oyuncaklar (arabalar, tek kolu kopmuş  
bebekler), ş işeler ve boş  ilaç ve çay kutularıyla itiş erek oynayan çocukların 
arasında, ısınsın diye sürekli karış tırılan odun sobalarının, kaçak cereyanla