229 
ladı. Kitap yayımland ıktan sonra Paris'in entelektiiel çene­
leri -ki her yerdekiler gibi çok acımasızdırlar -şöyle yazılar 
yazmışlardı: "Zavallı Jean-Jacques Rousseau! Kıza yazı yaz­
mayı ö�tmiş ama okumayı ö�etme miş." 
Rousseau deyince bir de parantez açayım. Çok ilginç bir 
parante z. Jean-Jacques Roussea u'nun babası Isaac Rousse­
au, Osmanlı Sarayı'nda padişahın saatçisi dir. (Gerçi anıla­
nnın bir bölümünde sarayın saatçisi olduğu, başka bir bölü­
münde ise Galata'da saatçilik yaptığı yazılıdır ama biz yine 
de birinciyi kabul edelim.) Dolayısıyla Jean-Jacques Rousse­
au da bir dönem burada yaşıyor. Kitaplanna temel oluşturan 
felsefeyi, yani insan hakianna dayalı, etnik çeşitlili� savu­
nan ve o dönemin zihniyetini altüst eden fıkirleri, çokkültür ­
lü Osmanlı'dan almış olabilir mi? Bu da araştıniması gere­
ken ilginç bir konu. 
Evet, Paris aydınları, ''N eden yazmayı ö�etmiş ama oku­
ınayı öğretmemiş?" diyorlar. Bu duruma ben de rastlıyoru m. 
Yazmak isteyen çok insan var ama genellikle okuma düşkünü 
insanlar değil bunlar. Okuma yazma, cümle, noktalama bili­
yor, kafasında bir hikaye de var, "Benim hayatım bir roman" 
diyor. B�ımdan geçenleri anlatayım , diye kitap yazıyorlar. 
Bazen mesajlar alıyorum. Diyorlar ki: "Ailem hakkında si­
ze öyle şeyler anlataca�m ki tüyleriniz diken diken olacak. 
Siz Serenad'ı yazmışsınız ama anlatacak larım sizi dehşete 
düşürecek." Bizler de hikaye avcısı olarak, göndermelerini is­
tiyoruz. Gelenlerin çoğu, herkesin bildiği sıradan hikayeler. 
Unutma yalım ki okumak, yazar olmanın bir numaralı 
okuludur. Yazarlığın diğer dallar gibi okulu yok. Amerikalı­
lar ilerietiimiş yazı kurs lan vs. yapıyorl ar, her şeyin kursu­
nu yaptıklan gibi. 
Batı'da her şeyin bir kursu vardır. Mesela "Asansöre bin­
me kursu" diye bi:r şey duydunuz mu? Gerçekten vardır. Bazı 
insanlarda asansör fobisi varmış, binemezmiş, onu yenmek