"Ne bilirdim, ne bilirdim, bir kuş gelmiş, bir çalıya sığın­
mış."
"Ona kurşun geçmez ki..."
"Bir orduya karşı durur o."
"Gencosman o."
"Ne bilirdim, çocuklarım, ne bilirdim!"
"Olur mu, burnunun ucunu göstermedin bize."
"Kendi istemedi. Arkasında bir ordu candarma vardı. Ay­
larca hiç yemek yememiş, bir deri bir kemik kalmış. Beni bu ha­
limde köylüye gösterme Osman Emmi, dedi bana."
"Biz ona yemek yedirir, yağ balla beslerdik."
Uzun bir süre köylü onu görmediğine hayıflandı. Koca Os- 
mana beddualar ettiler, onu sorgulara çektiler. Niçin, niçin gör­
memişlerdi onu? Böyle bir fırsat bir daha ele geçer miydi? Ya­
kın köyler de Koca Osmam kınadılar. Kırıldılar, küstüler.
Sonra onu Vayvayda, öteki köylerde görenler çıktı. Onu 
nasıl gördüklerini ortalığa düşüp anlatmaya başladüar. Koca 
Osman hasta yatağında unutuldu gitti. Onu her gören kendine 
göre bir hikayeyle anlatıyordu.
Önce Veli işe girişti, onu Koca Osmanm evine götüren:
"Kan uykularda, yorgun uyuyordum," diye başladı. "Bir 
düş görüyordum, hayrola, bir su akıyordu, çok aydınlık, gün 
ışığı akıyordu su değil. Suyun içinden uzun boylu, çaprazlama 
fişek takmış, yemyeşil yanan tüfekli bir adam çıkıyordu. Bir ses 
geldi kulağıma: Osman Ağa, Osman Ağa! Hayalde miyim, düş­
te miyim derken uyandım. Baktım ki kapıda birisi, açtım kapı­
yı. Bir adam, bir uzun boylu adam, üstünde başında kurşundan 
iğne atacak yer bulamazsın, öyle bezenmiş. Dürbünü altın, pa­
rıl parıl... Tabancasının, kamasının sapı da altın. Her yeri altm. 
İçeriye buyur ettim. Geldi, ışığı yaktım, oturdu, duvara sırtım 
verdi. Bir gözleri vardı, azıcık durup da bakamazsın, içine bir 
korku düşer. Çakmak çakmak gözleri. Alıcı kurt gözü gibi. Na­
maz kıldı. Elleri bileklerine kadar yemyeşil oldu namaz kılar­
ken. Yemek çıkardım, yemek yedi. Hiç konuşmuyor, hep düşü­
nüyordu. Admı bağışla, dedim. Üç kere söyledim, aldırmadı. 
Duymamışcılığa vurdu. Sonra ayağa kalktı, başı huğun otlarına 
değiyordu. Bizim kapıdan iki büklüm olarak çıkıyordu, öyle
178