214 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
ki, o İsmet harbi sevmez. Harbi sevmez de, hey millet, hey akıllı komşular, ne 
demeye paşa olmuş? Elinden gelseydi o İsmet alacağın, bu topraklar üstünde 
kendinden başka erkek koymay acaktı. Damızlığını kesecekti. Bereket ki, de­
rim, Demirkıratlı bindi de atma ulaştı milletin imdadına, derim. Siz de onun 
tarafını nasıl tutarsınız? Hepiniz Demirkıradımın tarafına geçin, derim. Millet 
de benim dediğimi tutar. Ak sakalımı sayarlar. İşte böyle, derim. 
O zaman, ben böyle söyleyince Demirkıratlının yanında senin şerefin artar, 
ta göğün bir yücesine çıkar. Demirkıratlı da senin bir dediğini iki etmez. Kurtar 
beni yavru. Sen bu beladan beni kurtarırsan, ben de bir daha köylüyü hiç mi 
hiç geç koymam pamuğa. 
Duydun mu dediğimi, aniadın mı iyice kul olduğum Muhtarım, Sefer Ağam? 
Ağır ağır, korkarak, bir adım atıp bir durup etrafı dinleyerek Muhtarın yattı­
ğı ağacın altına yürüdü. 
Çıtırtı çıkarmadan az ötede durdu. Bir yanda ağaca bağlı eşek başını toprağa 
eğmiş, öylece duruyordu. Muhtar, iki karısının ortasında olmalıydı. Gözlerini 
kısıp araştırdı. Ağacın köküne doğru serilmiş yatağı seçebildi. Yatağın içinde üç 
yumru kabarıyordu. Soluğunu kesip iki adım daha attı. Sonra kollaya kollaya 
ağacın arkasını dolandı, geldi yatağın başucunda durdu. Muhtar hafifçe soluk 
alıyordu. 
Koca Halil ağaca omuzunu dayadı. Gözlerini yatağa dikti. Gittikçe yatakta­
kileri daha iyi görüyordu. Küçük karının gür saçları tüm yastığı tutmuş, Muhta­
rın yüzünün bir yanını örtmüştü. 
Baktıkça Koca Halili bir titreme alıyordu. Onu uyandırmak için, kendini 
zorlayarak iki kere öksürdü. Öksürüğü istediği güçte çıkmadı. Boğazından çık­
madı derdin. Öyle zayıf bir öksürük. Bu öksürükten bir korktu ki, daha da tit­
rernesi arttı. 
Korku gittikçe tüm bedenine yayılıyordu. 
İçinden, "ne olurdu sen de öteki insanlar gibi olsan. Merhametli, yumuşak 
yürekli. Fitnekar olmasan böyle. Herkesin yüreğini yumuşattığım gibi, iki sözde 
de senin yüreğini yumuşatıp, yüreğinin içini cennete çevirebils em," diye geçirdi. 
Bir daha öksürecek ti, öksürüğü boğazında düğümlendi kaldı. 
Ya şimdi uyanıverirse, uyanıverir de, amanın ayağıma kadar gelmiş şu Koca 
Halil, babamın kemiğine söven, köylümü pamuğa geç koyan. Bekçi kalk! Şunun 
ellerini arkasına bağla, bağla da al götür. Demirkıratlı ya derse. Bana da bir tek 
laf ettirmeden, diye düşündü . 
Sağ eliyle ağacın kırık bir dalına sıkıca tutundu. 
Muhtarın yatakta döndüğünü fark etti. Amanın uyanıyor, dedi kendi kendi­
ne. Amanın bre ocağın bata, uyanıyor. 
Yere çöküverdi. Gözünü yataktan alamıyordu.