Maşuk Bey, "ahbap" denilen adamların yemek, içmek, 
gülmek, oynamak bakımından insanı beyhude masrafa, 
külfetlere sokmaları bir yana, ileri geri konuşmalarla can 
sıkmaktan başka bir şeye yaramadıklarını bilirdi. Bundan 
dolayı çok zamanlara kadar sevgili Adel'i ile geçirdiği bahti­
yar ömürden kimseyi haberdar eunedi. Fakat nihayet ahba­
bının meraklı bakışları biçarenin bu mahremiyetine gölge 
düşürdü. Bu gece kendilerini ağırlamak için özel olarak 
konyak almaya çıkmış olduğu dostları, o mutluluk yuvasına 
ilk gelmiş olan kişilerdir ki Maşuk'un korktuğunun nasıl 
başına gelmiş olduğunu yakından göreceğiz. Hele bir kere 
kendileriyle bir tanışalım: 
Bu misafirler üç kişiden ibaretti. İçlerinden en yaşlısı otuz 
sekiz kırk sularında Razi Efendi isminde, kumral sakallı, 
zayıf ve soluk yüzlü bir zattır. Bir ömür devam ettiği kalem­
den sekiz yüz kuruş kadar maaşı varsa da asıl geçinmesi, bu 
maaştan değildir. Babadan kalan bir iki geliriyle orta halde 
yaşar. 
Vaktiyle eski usulde eğitim görmüştür. Fikren kendi 
akranlarının hiçbiriyle kıyaslanabilir bir halde değildir. 
Bilmediği bir şeyin aleyhinde bulunmaz, faydası belli olan 
bir hususa karşı bilgisi yetersizse işi uzaunazdı. Türkçeden 
başka dil bilmediğinden, dilimize her ne çevrilmiş olsa onun 
en birinci alıcısı Razi Efendi olur. Okuduğu kitapları büyük 
bir dikkatle okur ve bundan dolayı o dilin sahibi millet hak­
kında birçok görüş ve düşünce edinir. 
İkinci misafir sarışın, orta boylu, otuz yaşlarında kadar 
Selami Efendi adında bir adamdır. 
Selami yaratılış olarak üstün zekalı ise de bu zekasını 
yararlı yönde kullanabilmekten acizdir. Çünkü dünyada 
bilime, sanata dair her ne varsa burılann cümlesine birer 
kere heves etmiş, hepsinden de ikişer günde usanmıştır. Bu 
tür zekadan ne sahibi ve ne de insanlık istifade edebilir. 
Kadınlar bile burıları "şıp sevdi, şıp usandı" diye dikkate 
almazlar. Buffon'un "Le genie n'est qu'une longue patien­
ce" (Deha denilen şey tükenmez bir sabırdan ibarettir) sözü, 
47