bu evden! Ben geldim çünkü. Benim gelişimin ne demek ol­
duğunu bilirsiniz. Nursel Hanım, oyuncuların adlarını saydı. 
"Onlar Gogol'u oynayamazlar," dedi Hikmet. "Görmeden ne­
reden biliyorsun canım? Sen de kimseyi beğenmez sin." Be­
ğenmezdim. "Gogol," dedi, vazgeçti. Kimse de, Hikmet'in ka­
fasındaki Gogol'u merak etmedi. Gogol yaşamıyor ki artık 
canım. Oyuncular yaşıyor, kulisler yaşıyor, gazetelerdeki 
eleştiriler yaşıyor. Gogol'dan bize ne? Sözün gelişi Gogol de­
dik. Sevgi de bu oyunu beğendiyse ben gidiyorum. Bir adam, 
eski bir koca, birdenbire çıkıp geliyor, daha yarım saat olma­
dan ona Gogol'dan söz ediyorsunuz. Hepiniz aklınızı kaçır­
mışsınız. Siz ne duygusuz insanlarsınız. Neredeyse beni de 
çarklarınızın arasında ezecektiniz. 
Birden karşısındaki öteki yabancıları gördü. Hepsiyle tanış­
tırılmıştım ama, adlarını unuttum işte. Bu kadını tanıyorum . 
Terlediğini hissetti. Kadın, Süleyman Turgut Beyin son karı­
sıydı. Onu tanıştırmamışlardı elbette: Bu kadını tanıdığımı 
sanıyorlardı. Odadakilerin yüzlerini inceledi. Hayır, kimse, 
Süleyman Beyin iki aylık karısını daha yeni tanıdığımı fark 
etmemiş. "Emekli bir albay var," dedi. Sevgi, Hikmet'e doğru 
eğildi: "Efendim?" Hikmet, kolunu, eski koltuğunun yanına 
dayadı: "Oyunları yazarken bana yardımcı oluyor. Üst katta 
oturan emekli bir albay var da. Hüsamettin Bey. Tiyatroya ve 
tarihe meraklı. Beni çok destekliyor." Sevgi başını salladı, 
"Hep yazmak isterdin," dedi. Öyle mi? Hiç hatırlamıyor um. 
Albayıma ne diyeceğim şimdi? Eski karımla barıştım alba­
yım. Ne kötü söz. Söylemek, yapmaktan daha zor. "Beni çok 
teşvik etti oyunlar için," dedi. "Dünyaya gücümüzü göster­
mek için çok çalışmamız gerektiğine inandırdı beni. Beni sa­
bırlı bir dikkatle izledi. Sürekli ve düzgün bir şekilde çalıştır­
dı. Önce, oyunların hangi esaslara dayandığını incelemek ge­
rekiyordu. Genel kuralları öğrenmeliydim. Bunun için de ilk 
olarak, nelerin oyun olmadığını , gerçekten ve oyuna benze-
404