kait miralaylar emekli albaylar ... "Sen, her zaman okurdun 
Hüsam." Ne olur albayları m, biz tarihin kölesi olmayalım; ge­
rekirse, dünya tarihini yeni baştan yazalım. Bütün olayların 
yeni yorumlarını yapalım. Bunun için neyimiz eksik sanki? 
Bana kalırsa, gerçek hürriyeti ancak bizler duyabiliriz içimiz­
de; Hüsamettin Beyin, bunca yıllık karısından ayrılmasının 
bir anlamı olmalı. Bizlere uygun görülen kadere her yerde 
karşı çıkmalıyız. Küçük oyunlara gelmemek için bu gecekon­
duya taşındık, büyük oyunlar oynayacağız. Çevremizdeki eş­
yayı basitleştirdik, sade bir dekor içinde vereceğiz temsilleri­
mizi. Pahalı yaşantıların yüksek soğukluğundan kurtardık 
kendimizi; dört renkli ve resimli bir hayatın içindeyiz. lşte 
hürriyet budur, albaylarım; Sermet Beye döndü: 
"Bütün güvendikleri, 'Kaderin Oyuncakları' piyesini oyna­
mamız." Sermet Bey toparlandı: "Efendim? Anlamadı m." Hü­
sameuin Albay, kaşlarını çattı. "Bana öyle bakmayın albayım; 
ben, söze başlamadan konuşmaya başlayan Polonius deği­
lim." Sermet albaya doğru eğilerek açıkladı: "Bu Polonius, al­
bayım; İngilizlerin Damat Ferit Paşası. Hüsamettin Albayım! 
Hamlet yaşasaydı şimdi tümgeneral olmuştu, değil mi?" Hü­
samettin Bey, özür diler gibi, Sermet Beyin yüzüne baktı, son­
ra Hikmet'e döndü: ''Enver Paşa da bizim Hamletimiz, öyle 
mi?" "Üzülmeyin albayım, Sermet Beye bir şey olmaz; emek­
liler şaşırmazlar çünkü." 
Sermet Bey şaşırmadı. Çok derinlere gömülmüş gözlerin­
de, ince kıvrık burnunda, bıçak gibi keskin ağzında ve da­
marları fırlamış ellerinde böyle bir tepki görülmedi. Siyah-ye­
şil yollu çoraplarının ucunda sallanan ve ona gerçeküstü bir 
görünüm veren kocaman ayakkabıları bile titremedi. lnsan, 
otuz yılı doldurup emekli olduktan sonra, sivil giyinmeyi öğ­
renebilir mi? Öğrenemez; her kılık, üniforma gibi dumr üze­
rinde. Aşık olursa belki öğrenir. Hem de genç bir kıza aşık ol­
malı. Yelek yerine, ceketin altından sarkan uzun bir hırka 
71