84 
 umut arasındaki farkta umut içinden çıkılacak günler için çaba sarf etmeyi gerektiriyor. 
İyimserlikse daha edilgen bir durum ve huzursuzluğundan içinden çıkabilmek için  mücadele 
gerekiyor. Bir alıntı yapacağım ben “Ne olursa olsun, her şeyin anlamsız olduğu, her şeyden 
umut kesmek gerektiği düşüncesiyle nasıl kalır insan? Her şeyin anlamsız olduğunu 
söylediğimiz anda bile anlamlı bir şey söylemiş oluyoruz. Dünyanın hiçbi r yerinde bu böyle 
değildir. Ama yaşamak ve örneğin, yiyip içmek kendiliğinden bir değer yargısıdır. Ölmeye 
yanaşmadığı sürece, insan yaşamayı seçiyor demektir. O zaman da, görece de olsa, yaşamaya 
bir değer veriyoruz demektir. Umutsuz bir edebiyat ne deme k olabilir? Umutsuzluk susar. Kaldı 
ki susmak bile, eğer gözler konuşuyorsa, bir anlam taşır. Gerçekten umutsuzluk can çekişme, 
mezar ya da uçurumdur. Umutsuzluk konuştu mu, hele yazdı mı, hemen bir kardeş el uzanır 
sana, ağaç anlam kazanır, sevgi doğar. U mutsuz edebiyat sözü birbirini tutmayan iki sözdür. 
Çünkü edebiyat olan her yerde umut vardır.”  
Eğer bir savaş açmak istiyorsanız siz de umutsuzluğa karşı savaş açın. En koyu 
umutsuzluğun içinde bu umutsuzluğu, bu inkârcılığı aşmanın yollarını arayınız. O  eşiği 
aştığınız an barış gelecektir. Savaş mı? evet bende varım ama biz savaştan yana değil barışı 
çoğaltacaksak. Ne yapacaksak yapalım bunun içinde olmalıyız. Evet, yazmak okumak bir 
huzursuzluğu içerir. Anlamak ve bilmek sormayla artacağından ufku açıla n insanlar 
umutsuzluğa düşmeyecek iklimler yaratacaktır. Umudun en çok umutsuzluğa dönüştüğü 
zamanlarda ihtiyaç duyulan bir yerdir bugünkü gibi. Umut burada anlam kazanır, güç gerektirir. 
Özellikle insanlar umutsuzluk yaşadığı anda umut dolu türküler şiirl ere uzanır. Bunlardan bizler 
içinde en iyi bildiğimiz Nazım Hikmet’in yeterki kararmasın sol mememin altındaki cevahir 
dediği yerde 12 Eylül’ü o dönemdeki karanlıkları anlatan, yeterki kararmasın. Bunu niye 
söylüyorum. Bazen umut ettiğiniz yerde umutsuzluğ a düşüldüğünüz ve umudunuzun kırıldığı 
yer de olabilir bu. Bunu bir anlatacağım. Yıllar önce bir arkadaş idam alacak idamdan 
yargılanıyor tek bildiği şiir bu Nazım Hikmet’in bunu okuyor. Gelip bana okuyor sürekli. Ben 
de yükünü almış gelip yatan bir adamım . Yeter artık dedim, hep aynı şiir; yeter ki kararmasın 
umudu. Umut gelecek, insanın umudunun yıkıldığı yerler de oluyor ya da canın sıkılıyor. Yeter 
artık dedim ya kafamı şişiriyorsun şiir şiir. Hem sen şairsin hem onun için okuyor hem de ne 
yapayım sen b aşka bir şey için bu şiiri mi ezberliyorsun nedir derdin? Benden de yaşlıydı 
birazcık. Dedi ki; yatamıyorum kendime gaz veriyorum. Yani bazen insanın kendi umudunu 
çoğalttığı yer o kırığını alzaltması gerekiyor. Ben gelirken bir başka şiir aldım. Önemli şi irler 
bunlar, umut üstüne, onlardan örnek vereceğim.  
Turgut Uyar;  
Sev beni, alış bana  
kimse ürkütemez bağlandığımız güzelliğin utkusunu  
sev beni, bir dağ gölgesi kadar sev  
şimdilik bırak musluğun sızmasını damın akmasını  
bir tırnak gibi büyü domuz bir tır nak gibi  
zorlayarak her bir yanı  
çünkü biraz sonra umut başlar her günkü, başlar  
Edip Cansever’den Umut  
“Bütün iyi kitapların sonunda  
bütün gündüzlerin,  
bütün gecelerin sonunda  
meltemi senden esen  
soluğu sende olan,  
yeni bir başlangıç vardır…”