yürüyerek geldiklerini söyleyip, sağlıklı bir hareketle omuzlarını 
geriye atınca, Cevdet Bey uykusunu alamadığını düşündü. Sonra 
Nigân Hanım da, sabah hayvanlar kesilirken üşüdüğünü söyledi. 
Cevdet Bey caminin ne kadar soğuk olduğunu anlattı. Bayram 
namazlarına hâlâ gidiyordu. Leylâ Hanım babasının sağlığının 
iyi olmadığını söyledi. Cevdet Bey Mustafa Bey'in nesi olduğunu 
sorunca, Fuat Bey kayınpederinin böbreklerinden rahatsız ol­
duğunu açıkladı. Nigân Hanım Mebrure Teyze'nin kocasının 
da böbreklerinden şikâyetçi olduğunu, Çırçır'a gittiğini söyledi. 
Sonra Remzi'nin çok çabuk büyüdüğünü, birdenbire boy atmış 
olduğunu sözlerine ekledi. Leylâ Hanım oğlunun çok çabuk 
uzadığını, üstelik dişlerinin de çürüdüğünü söyledi. Nigân Hanım 
bu sırada, Emine Hanım'dan yukarıya, oğullarına, gelinlerine, 
kızına, torunlarına seslenmelerini istedi. 
Cevdet Bey, "Herkes uyumuş bile!" diye düşündü. "Kimsenin 
misafire aldırış ettiği de yok! Yaşlandık biz!" Yukarı kattan 
oğulları, gelinleri, torunları neşeyle aşağıya indikten, saçılan 
leblebi taneleri gibi odaya dağılıp konuklarla kucaklaştıktan 
sonra, Cevdet Bey aynı şeyleri bir daha hüzünle düşündü. "Benim 
uykum var... Herkes sağlıklı, hareketli..." Kahvenin uykusunu 
açmadığını aklından geçirerek konuşulanları dinlemeye karar 
verdi. 
Leylâ Hanım oğlu Remzi'den sözediyor, çocuğurT~son za­
manlarda söz dinlemez olduğunu bir ona, bir ev sahiplerine 
bakarak anlatıyordu. Anlatırken gülümsediği, tombul oğlu da 
böyle şeylere alışık olan çocuklar gibi, hafif hafif ayağını salladığı 
için anlattıkları hoş karşılanıyor, herkes gülümsüyordu. Nigân 
Hanım da Leylâ'nın sözlerine hoşgörüyle karşılık veriyor, bu 
yaştaki her çocuğun biraz hırçınlaşacağını, kendi oğullarından 
örnekler vererek anlatıyor, bu örnekler neşe ve ilgiyle dinleni­
yordu. Bir ara Nigân Hanım hizmetçiye seslenerek Ayşe'yi ça­
ğırmasını istedi. Leylâ onu uzun zamandır görmediğini açıkladı. 
Bu sefer yakınma sırası Nigân Hanım'a geldiği için, kızı hak­
kındaki şikâyetlerini sabırla ve herkesin beklediği gibi hoşgörüyle 
dinledi ve çok sevdiğini söylediği Ayşe'yi övmeye başladı. Sonra 
bir süre, geçen gün Şişhane yokuşunda dört kişinin ölümüyle 
sonuçlanan ve bütün gazetelerde bol bol sözü edilen tramvay 
109