yaşayan birinci kuş ak Türklerde ve siyasal sürgünlerde gördüğ üm o benzersiz 
yalnızlık ve yenilgi duygusunu gördüm. 
Tarkut Ölçün bana önce, vurulduğ u sırada Ka'nın yanında bulunan küçük seyahat 
çantasını gösterdi. Polis imza karş ılığı vermiş ti bunu ona. Hemen açıp hırsla 
karıştırdım. Ka'nın on sekiz yıl önce Niş antaşı'ndan aldığ ı pijamalarını, yeş il 
bir kazağ ını, tıraş  takımıyla diş  fırçasını, bir çorapla temiz iç çamaş ırlarını, 
benim İstanbul'dan yolladığ ım edebiyat dergilerini buldum içinde ama yeş il şiir 
defterini değ il. 
Daha sonra, ileride istasyon kalabalığ ı içerisinde gülüş e konuşa yerleri 
paspaslayan iki yaş lı Türk'ü seyrederek kahvelerimizi içerken "Orhan Bey," dedi 
bana, "arkadaş ınız Ka Bey yalnız bir adamdı. Frankfurt'ta ben dahil, kimse onun 
ne yaptığ ını fazla bilmezdi." Gene de bana bütün bildiklerini anlatmaya söz 
verdi. 
Önce istasyonun arkasındaki yüz yıllık fabrika binalarının ve eski askerî kışlanın arasından geçerek Ka'nın son sekiz yıl yaş adığı Gutleutstrasse 
yakınlarındaki binaya gittik. Küçük bir meydana ve çocuk parkına bakan apartmanın dış  kapısını ve Ka'nın dairesini açacak olan ev sahibesini bulamadık. 
Boyası dökülmüş  eski kapının açılmasını sulu kar altında beklerken Ka'nın 
yolladığ ı mektuplarda ve seyrek telefon görüş melerimizde (Ka -paranoyakça bir 
şüpheyle- dinlendiğ ini düşündüğü için Türkiye ile telefonla görüş meyi sevmezdi) 
anlattığ ı küçük ve bakımsız parka, kenarda- 
*                                     v                                     251 
ki bakkal dükkânına, ilerideki içki ve gazete satan dükkânın karanlık vitrinine 
sanki kendi hatıralarımmı ş gibi baktım. Ka'nın sıcak yaz geceleri çocuk parkının 
salıncak ve tahtırevallilerinin yanında İ talyan ve Yugoslav iş çilerle birlikte 
oturup bira içtiğ i bankların üzerinde ş imdi sicim kalınlığ ında bir kar vardı. 
Son yıllarında Ka'nın her sabah belediye kütüphanesine gitmek için tuttu ğu yolu 
izleyerek istasyon meydanına yürüdük. İşlerine giden aceleci insanlar arasında yürümekten hoş lanan Ka'nın yaptığ ı gibi, istasyon binasının bir kapısından girip 
yeraltı çarş ısından, Kaiserstrasse'deki seks dükkânlarının, turistik eş ya satan 
yerlerin, pastanelerin ve eczanelerin önünden geçip, tramvay yolunu izleyip ta Hauptwache Meydanı'na kadar yürüdük. Tarkut Ölçün dönerci, kebapçı, manav dükkânlarında gördüğ ü kimi Türk ve Kürtlerle selamlaşırken, bütün bu insanların 
her sabah aynı saatte buralardan geçip belediye kütüphanesine giden Ka'ya "Günaydın profesör," diye seslendiklerini anlattı. Önceden yerini sordu ğum için 
meydanın kenarındaki büyük mağ azayı iş aret etti bana: Kaufhof. Ka'nın Kars'ta 
giydiği paltosunu buradan aldığ ını söyledim ona, ama içeri girme önerisini 
reddettim. 
Ka'nın her sabah gittiğ i Frankfurt Belediye Kütüphanesi modern ve kimliksiz bir 
binaydı. İ çeride bu kütüphanelerin tipik ziyaretçileri; ev kadınları, vakit 
öldüren ihtiyarlar, iş sizler, bir-iki Arapla Türk, okul ödevi yaparken 
kıkırdayıp gülüş en öğrenciler ve bu yerlerin ş aşmaz müdavimleri; aş ın şişmanlar, 
sakatlar, deliler ve geri zekâlılar vardı. Ağ zından tükürük sarkan genç biri, 
baktığı resimli kitabın sayfasından kafasını kaldırıp dil çıkardı bana. Kitaplar 
arasında sıkılan rehberimi aş ağıdaki kahveye oturttum ve İ ngilizce ş iir 
kitaplarının olduğ u raflara gidip arka kapak içlerindeki ödünç alma fiş lerinde 
arkadaşımın adını aradım: Au-den, Browning, Coleridge... Ka'nm imzasına her 
rastlayış ımda, bu kütüphanede ömür tüketen arkadaş ım için gözlerim yaş anyordu. 
Beni yoğ un bir hüzne sürükleyen araş tırmamı kısa kestim. Rehber dostumla aynı 
caddelerden sessizce geri döndük. Kaiser-strasse'nin ortalannda bir yerde World 
Sex Center saçma adlı bir dükkânın önünden sola kıvrılıp, bir sokak aş ağıya 
Münchener-strasse'ye yürüdük. Türk manavları, kebapçılar, boş  bir berber 
252 
—-----------------------------------------l-rankfurt'ta-------------------------
-------------------- dükkânı gördüm burada. Bana gösterilecek olan ş eyi çoktan anlamış tım; kalbim küt