bize iyi ki, bu dünyaya gelmişiz, iyi ki, böyle bir talihimiz 
olmuş, doğaya, bizi yaratana minnettarız, diyordu. Bütün 
epopeler doğaya bir minnettarlık türküsüdür. Bütün kö­
tülükleri, karamsarlıkları aşarak, aydınlığı gören bir tür­
küdür. Dostoyevski de bizim önümüze karanlık ları, kötü­
lükleri yığıyor, yığıyor, buyrun, işte bize aydınlık, diyor. 
Uzakta da olsa bize parlak aydınlığı gösteriyor. 
Bilinçli olarak ben de aydınlığın türküsünü, iyiliğin, 
güzelliğin türküsünü, minnettar lığın türküsünü söyle­
mek istedim. Çünkü kötülükl erden, acılardan, yoksulluk­
tan, salgın hastalıklardan, sıtmadan geldim. Gördüğüm 
hep acıydı. Göçmen bir ailenin çocuğuydu m. Beş yaşım­
da babamı öldürdüler. .. Köyümde doğan çocuğun dört­
te üçü ölüyordu. İnsanlarla birlikte sarı sıcağın altında on 
sekiz saat çalıştım. Gene de insanlar, bu kadar acılar için­
de, ölümler yanında dünyaya geldiklerine minnettardılar , 
epopeler doğru söylüyor lardı. Ben de romanlar yazdım, 
romanlarımın yaşam gibi doğru söylemesini, yaşamla bir­
lik olmasını istedim. Çünkü insanlık , çünkü yaşam, umut­
suzluktan umut üreterek buraya kadar gelmişti. 
97