darma kumandanı köylülerin bu hareketlerine çok kızdılar. De­
ğirmenoluğa candarma üstüne candarma gönderdiler. Candar­
malar köylüleri sıkıştırdılar. Hürü Anayı bir dama hapsettiler. 
Hürü Anayla köylülerin ağzından bir sözcük bile çıkmıyordu. 
Dayak yedil er, küfür işittiler, koyunlar gibi top top oradan ora­
ya sürüklend iler, ağızlarından çıt çıkmadı. Beş koca köy çoluk 
çocuk dilsiz kesilmi şti. 
İş o kerteye geldi ki bucak müdürü Dikenlidüzüne gelmek 
zorunda kaldı. Ne yaptı, ne söylediyse kimse konuşmadı. Boş 
gözlerle aval aval yüzüne baktılar durdular. 
İlk olarak TopaJ Ali konuştu. TopaJ Alinin böyle konuşma­
sına cümle alem şaştı: 
"Bizim Ağamıza canımız feda. O eşkıya, bir kanş boylu İn­
ce Memed de kim oluyorm uş! Kim oluyormuş da biz onun de­
diğini yapacağız. Topraktan bir tane bile kaldırsaydık Ağamıza 
verird ik O İnce Memed iti de kim oluyorm uş. Bu yıl kıtlık gitti . 
Biz hepimiz acımızdan ölmesek çok iyi ... Beni sorarsanız, ben 
Ağanın kahyasıy ım. Ben de aç kalacağım. Bir tek tohum bile al­
saydık topraktan, onu da Ağamıza verird ik." 
Topal durdu, gözlerini koyun sürüsü gibi biribirierine so­
kulmuş kalabalığın üstünde gezdir di. 
"Söyleyi n," dedi, "topraktan bir tek tane bile kaldırsaydık, 
gül Ağamıza vermez miydik?" 
Kalabalık usuldan kımıldandı, dili çözüldü: 
"Verirdi k." 
To pal: 
"Canımızı istese ... " 
Kalabalık: 
"Verirdik ." 
To pal: 
"İnce Memed köye gelirse ... " 
"Gelemez ." 
"Gelirse ... " 
"Öldürürdük ... " 
Bucak Müdürü buna inanmadı, köyü ev ev araştırmaya baş­
ladı. Hiçbir evde bir tek buğday tanesi bile bulamadı. Köylüler o 
kadar ürünü nereye saklamışlar , ne yapmışlardı? Şaşılacak işti. 
410