27 
"Öyle Kaymakam Bey, bunların kökü kazınmadan hiçbir zaman, 
hiçbir surette bu memleket kalkınamaz. Bunlar bu memleketin yüre­
ğindeki urlardır ef endim. Haşa yüksek huzurunuzdan bunlar habis ur­
lardır. Akçasaz bataklıklarının kıyıları, evet Kaymakam Beyimiz, fır­
dolayı mezarlıktır. Bunların öldürüp de gizli gizli gömdükleri fakir fı­
karanın mezarlığıdır. Bunlar çok çok fakir fıkara, az az kendilerinden 
öldürürler. Tarlaların üstüne konmuşlar, ne ekip ne biçiyorlar, ne de 
bizim o güzelim toprakları işlernemize izin veriyorlar. İşte böyle Kay­
makam Bey. Bundan bir hafta önce Anavarza yolundan giden beş kişi­
yi Mustafa Akyollu öldürmüş. Atlarını, paralarını alıp kendilerini ba­
taklığın altına, çamurların derinine gömmüş. Biz Hükümet olarak bu 
vatandaşların canlarını mallarını korumak zorunda değil miyiz? Bu­
nun, bunların, birbirlerini, fakir fıkarayı öldürmeleri insanlık dışı birer 
davranışlard ır. Bütün bunların önüne geçilemez mi? Kürt Mahmut, 
fıkara Van yörelerinden Çukurova düzüne düşüp sıcaktan, sinekten 
ölmüş bir ana babanın oğludur. Bir zaman, kaç yaşında belli değil, 
Dervişin evine kapılanmış, Derviş de onu silahşor olaraktan yetiştir­
miş. Mahmuda, Murtaza Beyi öldürtıneden önce o kadar çok insan 
öldürtmüş ki hesapsız. Bu yetiştirdiği insanlar taparlar Derviş Beye, 
büyüler onları Derviş, istediğini yaptırır. Şiindi bu Mahmut yakalana­
mıyor. Size, devlete meydan okuyor. Torosta her taş, çalı, ağaç, kovuk 
onu saklıyor. Derviş ve Mustafa Beyler bu bölgede her şeydir. Biz bu 
bölgede Hükümet var sanıyoruz, halbuki burada Hükümet yüz yıldır 
Dervişle Mustafadır. Ve onların bu nüfuzları kırılmadıkça .... " 
"Kırılacak," diye bağırdı Kaymakani, zayıf boynu uzam ış. tütün­
den sararmış parmakları titreyerek. "Bizim Hükümeti miz her şeye ka­
dirdir. Bir günde yok ederiz İstersek bütün bu gerici Beyleri ... Alırım 
bir bölük candarma, alırım bir sabah erken yanıma, düşerim Anadolu-
2