reketinin çalışanlarda saygı ve utanç uyandırdığını görünce kendi 
masasına döndü. 
Bütün dükkânı gören masasına oturunca boya siparişleri için 
gereken bir mektubu yazmaya karar verdi. Mektubu aceleyle 
ve alışkanlıkla yarısına kadar yazdı, sonra, artık bu işleri tutacağı 
bir kâtibe bırakmasının doğru olacağını düşündü. Ama yeni bir 
"kâtip de yeni bir masraf kapısı demekti. "Üstelik tam da evliliğe 
bu kadar para dökerken!" diye düşündü. Bu sırada, dükkândan 
ikıyüz adım ötede olan deponun bekçisi geldi ve yeni gelen büyük 
lamba sandıklarını, hamalların bir türlü içeri sokamadıklarını, 
birşeyler kırıp dökmelerinden korktuğunu söyledi. Cevdet Bey 
sıkılarak ayağa kalktı. Aşağı yukarı yürüdü ve sandıkların teker 
teker açılıp boşaltılmasını öğütledi. Lambalar trenle Anadolu'ya 
yollanacağına göre, bu çok saçma bir şeydi, ama başka yolu da 
yoktu. Cevdet Bey depo bekçisini savdıktan sonra mektubu bitirdi 
ve vakit ve para sıkıntısıyla dertlendi. Bozuk çıkan lambaları 
kime satacağını düşündü. Bu konuyu zekâsına ve dostluğuna 
güvenebildiği tüccar arkadaşı Fuat'a sorabileceğini düşündü. 
Sonra telâşla saatine baktı, ikibuçuğa yaklaştığını gördü. Es-
kinazi'ye gitmek için dükkândan çıktı. 
2 
MÜSLÜMAN VE TÜCCAR" 
• 
Dükkândan çıkar çıkmaz, günün ilk dertlerini atlattığını, bunu 
yapmak için fazla bir güç harcamadığını ve her şeyin her zamanki 
gibi yolunda olduğunu hissederek sevindi. Bir ağacın altında, 
başka bir arabacıyla gevezelik eden arabacıya görünmeden, 
Sultanhamam'a doğru yürüdü. Eskinazi'nin dükkânı altıyüz adım 
ötedeydi. Ona söyleyeceği sözü, borcunu erteleme karşılığında 
isteyeceği fazlayı, bunu ona nasıl anlatacağını tasarlamaya başladı. 
Bir yandan bunu tasarlıyor, bir yandan da Sirkeci'nin öteki 
tüccarlarını, tanıdık yüzleri selâmlıyordu. Onu gören tüccarlar, 
aralarına giren bu Müslüman'ı şaşkınlık ve ilgiyle izlediklerini 
gösteren bakışlarla gülümsüyorlardı. Bakışlar Cevdet Bey'e 
17