Verdi de. Tutunamayanlar ’ın ilk cildinin basılmasının üzerinden on
beş yıla yakın zaman geçti. Yaşantının fazlasıyla yoğun ve ‘olaylı’ geç-tiği bizimki gibi ülkelerde on beş yıl bir ömre bedeldir.
İşte bir ömrü tamamladık biz de ve işte yeni ve sağlıklı bir kuşak ye-
tiştirdik bu arada pırıl pırıl umutlarla. Sağlıklı diyorum, çünkü OğuzAtay’ın eseriyle ilgili bir de sağlıksız değerlendirme yapılıyordu gibimegeliyor: Yani onun her satırına sinmiş olan korkunç mizahı, sanıyorumbazı insanlarda derin bir inançsızlığa, cynique bir tavra kaynaklık etti.Bunda biraz haksızlık var. Çünkü Oğuz Atay ne denli karamsar veölümle içiçe olursa olsun, her zaman biraz umudu barındırır içinde;“canım insanlar” der hep. Yani, Batıcıl aydın tipini bulamazsınız onda,soğuk, alaycı ve hepten inançsız. Onun kitaplarını daha sağlam bir de-ğerlendirmeye tabi tutmak için de artık yeterli bir süre geçmiş olduğuumulur.
İşte bütün bu sebeplerden ve başka sebeplerden dolayı, ölümün-
den yedi yıl sonra Oğuz Atay’ın yaşama şansı çok artmış durumda.
Bu ‘önsöz’ü, Atay’ın Günlük ’ünü günlük bir gazetede yayımladığı-
mız sıralarda yazdığım ‘önsöz’den bir parça ile bitirmek istiyorum:
O, ömür boyunca hep “acele etmiş”tir; bu yüzden de hep “geç kal-
mış”tır. Sürekli bir panik vardır hayatında: Bir kitap okur, bir komediseyreder, yorulur. Birileriyle birlikte olur, derdini anlatamaz, telâşlanırve incinir. Küçük dertler, biryerlere ödenmesi gereken paralar, bazışeylerin tamir masrafları hiç eksik olmaz ve bu panik duygusuna katkı-da bulunurlar. Ve hep acele edilir.
Bu acele içinde ölümden mi kaçılıyordur, yoksa kovalanıyor mudur
ölüm, orası pek belli değildir. Öyle bir kaçma-kovalamaca oyunu işte.
Ve işte böyle çılgınca koşuştururken Oğuz, sırtından hiç çıkartmadı-
ğı mizah zırhının tangırtısı da dünyayı tutar.
Nefes nefese koşarken bize hepimizin derdini anlatmak için üç ro-
man, bir öykü kitabı, bir oyun, bir de şu “kırık” günlüğü, yani beşbu-çuk yapıtı bırakan bir adamı unutmak birçok kişinin işine gelebilir bel-ki, ama onu “unutturmak”, işte o biraz zor olabilir. Ne yapılsa nafilebence; perde yeniden açılıyor işte.
11