ll 
Muhtar, köyün öfkesini bir yere, Taşbaşoğlunun üstüne yöneltmek istemişti 
ama becerememişti. Bu namussuz köylü ona toz kondurmuyordu. Sefer, Allahı 
bir bilir gibi biliyordu ki, elinde tuttuğu taşın taş olduğunu bilir gibi biliyordu ki 
bu işi Taşbaş Memet yapmıştır. Ama köylüyü nasıl inandırsın? Canından bıkmış­
tı. Pamuğu da batsın, Muhtan da, borcu da batsın. 
İki gün sonra Muhtar bir başka haber aldı ama hiç şaşırmadı. Bütün yakın 
köyler, bütün kasaba, Yalak köylülerinin neleri var, neleri yok sakladıklarını öğ­
renmişti. Nasıl öğrenmişlerdi? Kim ulaştırmıştı bu haberi onlara? 
Gene Muhtar biliyordu ki bu köylerde hiçbir şey gizli kalmazdı. Utanıyordu . 
Yaptığı bu işten sıkılıyordu. Tüm Yalak köyü rezil olmuştu . Öteki köyler, kasa­
ba ... Artık insanların yüzüne hiç bakamayacaktı. Kasaba ya da hiç gidemeyecekti. 
Onu gören köylüler, kasabalılar üstüne gülecekler, arkasından onunla alay ede­
cekler, anasına avradına söveceklerdi. 
Sanki kasabalı saklamıyordu malını, wrgi geldiği zaman. Sanki öteki köylü­
ler hayvan vergisi alınacağı zaman dağlara kaçırmıyorlardı. Ama bunu Hükümete 
yapıyorlardı. Kendileri için can veren Adile değil. 
Mutlaka bu işi Adil de duymuştu . Duymuştu da şap diye yere tükürmüştü . 
Tükürmüştü de: "Şu insanoğlu çiğ süt emmiştir ," demişti. "Dünyadaki tekmil 
yaratık adam olur da, şu insanoğlu adam olmaz. Çünküleyin çiğ süt emmiştir. 
Yıllar yılı benim şu köylüye ettiğim iyiliğe bakın, bir de onların ettiğine!" Başını 
yana yöne birkaç kere çevirmiş, birkaç kere daha yere şap diye tükürmüş: "Kusa­
cağım geliyor, kusacağım !" diye bağırmıştı. 
Köylü de iyice zıvanadan çıkmıştı. Artık kadınlar yemek pişirmiyorlar, erkek­
ler hayvanlara bakmıyorlardı. Çocuklar oyunlarını bırakmış lardı. Kimsenin eli işe 
güce varmıyor, ağzını bıçaklar açmıyor. Köy, artık ölü bir köy. Yalnızca gözleri 
kasabadaki yolda. Yedisinden yetmişine bütün köy soluğunu tutmuş kasaba yo­
lundan gelecek umut ışığını, kara felaketi utanç içinde bekliyor. Kazık atmanın 
kurnaz sevinci uçmuş da gitmiş. 
Herkes Adil Efenciiyi konuşuyor, onu düşünüyor. Adil Efenciiyi konuşmayan­
ları kimse dinlemez olmuş. Düşlerinde Adil Efendi, hayallerinde Adil Efendi. 
Bir gün geliyor, kasaba yolunun ucundaki kayalıkta bir tek kişi, Meryemce 
kalıyor. Bir gün bakıyorsun bütün köy orada. Birden gözlerine aşağıdan dolu­
dizgin gelen atlı hayaletleri ilişiyor. Önce kayalığın üstünde donup kalıyorla r. 
Kesseler, kimseden bir damla kan akmayacak Sonra değişiver iyorlar. Kayalığın