Odaya iki adam girmiş , biri gene Sunay'a bir telsiz uzatmış tı. Ka açık telsizden 
duyulan konuş malardan Sukapı Mahallesi'ndeki gecekondulardan birinin 
sarıldığ ını, içeriden ateş  edildiğ ini, evde Kürt gerillalardan birinin ve bir 
ailenin olduğ unu işitti. Telsiz hattında emirleri veren ve "komutanım" diye 
seslenilen bir de asker vardı. Biraz sonra aynı asker, bu sefer bir ihtilal 
lideriyle değ il, bir sınıf arkadaş ıyla konuş ur gibi Sunay'a bir konuda önce 
bilgi verdi, sonra da fikir sordu. 
"Kars'ta küçük bir tugay asker var," dedi Sunay Ka'nın dikkatini fark ederek. 
"Devlet soğ uk savaş  yıllarında olası bir Rus saldırısına karş ı savaşacak asıl 
güçleri Sarıkamış 'a yığmış. Buradakiler olsa olsa ilk saldırıda Rusları 
oyalamaya yarar. Ş imdi daha çok Ermenistan sınırını korumak için buradalar." 
Önceki gece Ka ile birlikte Erzurum otobüsünden indikten sonra, Yeşilyurt 
Lokantası'nda otuz küsur yıllık arkadaş ı Osman Nuri Çolak'la karş ılaştığını 
anlattı Sunay. Kuleli Askeri Lise-si'nden sınıf arkadaş ıymış. O zamanlar 
Pirandello kimdir, Sart-re'ın oyunları nelerdir Kuleli'de bilen tek kiş iymiş. 
"Benim gibi disiplinsizlikten kendini okuldan attırmayı baş aramadı, ama as- 
195 I! 
- Sunay Zaim'in Askerlik ve Modern Tiyatro Kariyeri ¦ kerliğe de dört elle sarılmadı. Böylece kurmay olamamış . Bazıları kısa boylu 
olduğu için paş a olamayacağ ını fısıldamış . Öfkeli ve kederli; ama bence mesleki 
nedenlerden değ il, karısı çocuğ unu alıp kendisini terk ettiğ i için. 
Yalnızlıktan, iş sizlikten ve küçük ş ehir dedikodularından sıkılıyor ama tabii en 
çok da o yapıyor dedikoduyu. İ htilalden sonra el attığ ım kaçak kasaplardan, 
Ziraat Bankası kredileri, Kuran kursları gibi yozlaş malardan lokantada ilk o söz 
etti. Biraz da çok içiyordu. Beni görünce çok sevindi, yalnızlıktan yakındı. Bir özür olarak ve biraz da övünerek o gece Kars'ta emir ve komutanın kendisinde 
olduğunu, ne yazık ki, erken kalkması gerektiğ ini söyledi. Tugay komutanı 
karısının romatizmaları için Ankara'ya gitmiş , yardımcısı albay Sarıkamış 'taki 
acil bir toplantıya çağ ırılmış, vali Erzurum'daymış . Bütün güç ondaydı. Kar hâlâ 
dinmemiş ti ve her kış  olduğu gibi yolların birkaç gün kapanacağ ı belliydi. Bunun 
hayatımın fırsatı olduğ unu hemen anladım ve arkadaş ım için bir duble rakı daha 
istedim." Olaylardan sonra Ankara'dan yollanan müfettiş  binbaşının sonradan yaptığ ı 
araştırmalara göre, Ka'nın az önce telsizden sesini iş ittiği Sunay'ın askerî 
liseden arkadaş ı Albay Osman Nuri Çolak -ya da Sunay'ın deyiş iyle, Çolak- bu 
tuhaf askerî darbe fikrine önce yalnızca bir ş aka, rakı masasında kurulmuş  
hayali bir eğ lence olarak katılmış , hatta iki tankla iş in biteceğ ini bir gırgır 
havasıyla ilk o söylemiş ti. Daha sonra Sunay'ın ısrarı üzerine mertliğ e leke 
sürmemek için ve yapılacaklardan sonunda Ankara'nın da memnun olacağına 
inandığından girmiş ti bu iş e, kişisel herhangi bir hınç, öfke ya da çıkar 
yüzünden değ il. (Binbaş ının raporuna göre "Çolak" ne yazık ki bu ilkeyi de 
çiğnemiş, bir kadın meselesi yüzünden Cumhuriyet Mahallesi'ndeki Atatürkçü bir 
diş doktorunun evini bastırmış tı.) İhtilale ev ve okul baskınlarında kullanılan 
yarım bölük asker, dört kamyon ve yedek parça eksikliğ i yüzünden çok dikkatli 
çalıştırılması gereken iki T-l model tankın dış ında baş ka bir askerî güç 
katılmamış tı. "Faili meçhul vakaları" üzerlerine alan Z. Demirkol ve 
arkadaşlarının "özel timini" saymazsak iş lerin çoğ u zaten böyle olağ anüstü bir 
dönem gelir diye, yıllardır bütün Kars'ı fiş leyen, ş ehir nüfusunun onda birini 
muhbir olarak kullanan Mİ T ve emniyetin bazı çalış kan memurlarınca 
196 - )uııay taun   ııı /-\} VC   DIUUCI 
yapılıyordu- Bu memurlar darbenin ilk planlarından haberdar olup Millet 
Tiyatrosu'nda laikler gösteri yapacak dedikodularını ş ehre yayarken o kadar 
mutluydular ki, Kars dış ında izin kullanan arkadaş larına ş enliği kaçırmasınlar 
diye bir an önce geri gelmeleri için resmî telgraflar çekmiş lerdi. 
O sırada yeniden baş layan telsiz konuş malarından Ka, Sukapı Mahallesi'ndeki