maza sürüklenecektir. Kendini beğenmişliğin cezasını daha
bu dünyadan çekmeye başlayacaklardır. Sıkıntılarını kim-seyle paylaşmasını bilmedikleri için, yalnız başlarına ıstırapçekeceklerdir. Duygu alışverişinden nasipleri olmayacaktır.Duygusuz, hareketsiz, tatsız bir hayat yaşadıkları sanılacak-tır. Istırapları, ne yüzlerindeki çizgilerden, ne de saçlarınınbeyazlaşmasından anlaşılacaktır. Çektikleri acılarla, yüzleri-nin buruşmasına, saçlarının beyazlaşmasına izin verilmeye-cektir. Güldükleri zaman sevinçli, ağladıkları zaman kederlioldukları sanılacaktır. Hayattan çıkarları olmadığı da aslakabul edilmeyecektir. Böyle bir yanlışlığa düşülmeyecektir.
Aslında, hayattan çıkarları olduğu ispat edilecektir; çıkar-
larını korumak için canları çıktığı halde, bunu becereme-dikleri için, çıkarlarıyokmuşdabirşeybeklemiyormuşçasına-gillerden göründükleri yüzlerine vurulacaktır. Onlar da busaldırılara bir karşılık bulamayacaklardır. Kendilerini yok-ladıkları zaman, bütün ileri sürülenlerin gerçek olduğunu,hayatlarını boş yere harcadıklarını, ne yazık ki artık çok geçkaldıklarını onlar da açık ve seçik olarak göreceklerdir. İşteo anda dahi, delice bir harekette bulunmalarına, anlamsızbir hayatı anlamlı bir şekilde bitirmelerine göz yumulmaya-caktır. Kendilerini öldüremeyeceklerdir. Onlara anlatılacak-tır ki, böyle bir davranış bütün yaşantılarıyla çelişki içinde-dir, gerçekle bir ilgisi yoktur: kendilerini öldürürlerse, on-lar hakkında varılan isabetli yargıları çürütmek için geneboş bir çaba göstermiş olurlar. Bu hiçbir şeyi değiştirmez.Onlar, bu rezilliğe de katlanarak sürünmeye devam edecek-lerdir. Hayatlarıyla yanlış olanların ölümleriyle doğru olma-larına imkân var mıdır? Hayattan çıkarı olmamak, hemTanrının hem de insanların gözünde affedilmez bir suçtur;gelişip yayılmaması için gerekli her türlü tedbir alınacaktır.Bütün tarih, bütün iktisat, bütün sosyoloji, bütün psikoloji,kısaca bütün lojiler, hayatın çıkarcılığa dayandığını göster-
202