kaval dilincesini biliyorum. İnsan dilincesini yalnız dengbejler 
bilirler. Ben kavalcıyım, dengbej değilim."
Gülbahar çalıştı çabaladı. Sofiden Ağrıdağımn öfkesinin 
aslını öğrenemedi.
Sofi:
"Benim kavalım," diyordu. "Sultanım, sana bu öfkenin hi­
kayesini anlatmıyor mu? Vay başıma, toprak benim başıma, 
demek çok kocalmışım."
Gülbahar bu dağlarda bu ünlü türküyü çok duymuştu. Ka­
dınlardan, çocuklardan, dengbejlerden, bilurvanlardan duy­
muştu. Ama Sofi gibisini hiç dinlememişti. Anlatsa bu öfkeyi, 
kim bilir Sofi nasıl anlatırdı?
Paşa da kızının bu zindandaki Sofiyle ilgilendiğini, her gün 
ona yiyecekler götürdüğünü, kavalını dinlediğini izliyordu.
Bir gün Sofiyi divanına çağırdı:
"Sofi," dedi, "at gelmeden, Ahmet gelmeden seni zindan­
dan çıkaramam, istersen git atı, Ahmedi getir."
Sofi dikeldi:
"At da, Ahmet de gelemez. At, Ahmede haktan yadigardır. 
Ahmet gelir belki de, ama at gelmez. Ben de Ahmedi sana ge­
tirmem," dedi.
Paşa çok öfkelendi, Sofiyi zindana geri gönderip, Gülbaha- 
rı yanma istedi.
"Gülbahar," dedi, "bir daha bu Sofiyle uğraşmayacaksın."
Paşanın sarayda her sözü emirdir.
Ve birkaç gün sonra Hayderan aşireti beyinden haberci 
geldi: "Paşa merak etmesin, Ahmedin, atm, dağlıların yerini 
bulduk," diye. "Yakında at da, Ahmet de elinde olacak."
Ahmet tekmil dağlıları toplamış, ta aşağılara, Şemdinan 
Kürtlerine, Hakkari dağlarına gitmişti.
Beyler toplandılar, Milan Beyinin oğlunu ödevlendirip 
Şemdinana gönderdiler. Milan Beyinin oğlu Musa Bey, Ahme­
di bir dağ düzlüğünde yüzlerce çadırın ortasında nakışlı, mor 
çadırında buldu.
Ahmet onu çok candan karşıladı. Musa Bey ona olanı bite­
ni anlattı:
"Paşa seni görmek istiyor," dedi. "Senden başka bir şey is­
temiyor. Atı da istemiyor. Paşa köylerin Ağrıya dönmesini isti-
28