KADERİN CÎLVESÎ 175 
sanmk da büyük hatadır. Sana bunu böyle söyleyenler seni al­
datıyorlar demektir. 
— Yalancılık, hileciük. namusa aykırı şeyler değil mi­
dir? 
— Namus... Evet bu çok lastikli bir kehmedir. Her mem­
lekete göre anlama, kabul etme şekü başkalaşır. Burada na­
mussuzluk sayılan bir hareket başka bir ülkede kahramanlık, 
erdemlilik sayılır. Her âdet ve kanunun bir vakti, bir ömrü 
vardır. Herşey zamanla, yerle değişen bir ölçüye tabidir. Fakat 
Salâh Efendi niçin benzin sararıyor? Niçin vücudunda titre­
meler dolaşıyor? 
— Sararıyorum. Titriyorum. Çünkü sen beni çok fena 
şeylere alıştırmak istiyorsun. Bu felâketi açıkça hissediyorum. 
— Ben sana insanlıktan başka bir şey yapmıyorum. Ter­
sine seni. felâketten kurtarmaya uğraşıyorum. Telâş etme. 
Âdice fikirlerin üstüne çık. Beni dinle. 
Beni geçim darlığı içinde pek aşağılık görüp de her-
şeyi kabul eder sanma. 
— Ben zorla hiç bir fikri kabul ettirmek niyetinde deği­
lim. Yalnız namus üzerine yeni teoriler ileriye süreceğim. Ba­
zı kimselerin olağanüstü güzellikleriyle tanınan eşlerini, birçok 
işlerde başarı sağlamak için, nüfuzlu adamlara götürüp tak* 
dim ettiklerini veyahut ki karılarının öyle yüksek kişilerle 
olan ilişkilerini bümemezlikten geldiklerini hiç işitmedin mi? 
Bu yolda dedikodular hiç kulağına değmedi mi ? 
— Değdi. Karısının güzelliği sayesinde çok önemli isler 
görmüş bazı kimseler tanırım. 
— Demek sözümü doğruluyor ve hakkımı teslim ediyor­
sun? 
— Evet. Yalnız bu noktada. Bu çeşit kocalara bizden çok 
•••ivilize olduklarını iddia eden hristiyanlar arasında daha ziya­
de rastlanır. 
— Karılarını peşkeş çeken bu heriflerin sosyete içmde iğ­
renç, duruma düştüklerine tanık oldun mu? 
— Hayır. Tersine itibarları artar. Muvaffak "olmak için 
nıunuslarını merdiven vapan bu tür ailelerin arkalarından 
* .s 
herkes dilini uzatır. Pek ağız yoran sözler söylenir. Filancanın