104 
dı. Iş ticari bir tanıtım a dönüştü, hatta bu işin sahtekarları 
türedi. 
Hikayelerinin Fransızcaya çevrilmesini önerdikleri zaman 
Anton Çehov şaşırmış ve "Ama" demişti, "ben im hikayeleri m 
Rus hayatını anlatıyor. Fransızlann bununla ne ilgisi olabilir?" 
Artık her şey deitiş ti. Yabancı diller de kitap yayımlanması 
için ajanslar , temsilciler, fuarlar ve uluslararası edebiyat edi­
törleri nden oluşan büyük bir sektör ortaya çıkmış durumda. 
Dost otoriteler 
Süreç doğal yollardan ileriediği zaman, güzel bir kitabın 
başka ülkelerin okurlarına sunulması elbette iyi bir şey. Hem 
kitabın yazanna onur verir hem de bütün dünyadaki kitap 
okurlannın iyi yazılmış bir kitaptan zevk almasını sağlar. 
Günümüzde çeviri işini daha çok "edebiyat ajanslan" sağ­
lıyor. Kendilerine bağlı olan yazariann kitaplannı fuarlard a 
-deyim yerindeyse-görücüye çlkanyorlar. 
Medya gücünün bu kadar önemli olmadığı eski devirlerde 
bu görevi bazı edebiyat otoriteleri üstlenir , haberdar oldu kla­
n iyi yazarlan kendi ülkelerinin okurlanna tanıtmayı bir na­
mus borcu olarak görürlerdi . 
Bunun en parlak örneklerinden birini Louis Aragon'un, 
Cengiz Aytmatov'un Cemile adlı romarn için söylediği cümle 
oluşturur. Büyük Fransız şairi Aragon 'un Kırgızistan steple­
rinde geçen içli bir sevda öyküsü olan Cemile için "Dünyanın 
en güzel aşk öyküsü" demiş olması, kitabı bir anda çok satan 
kitap listelerine ve edebiyat klasikleri arasına soktu. Kitap 
zaten güzeldi ama Aragon'un bu cümlesi onu dünyaya taruttı. 
Bir başka örnek yine bir Fransız entelektüeli olan Ro­
ger Caillois. Yaşar Kemal, Legion d'Honneur ödülünü alır­
ken yaptığı konuşmada Roger Caillois'ya de� niyor ve bir an­
lamda ona minnet duyduğunu açıkhyordu. Çünkü Caillois,