KAPLUMBAĞALAR
 
374
 
 
şu 
arkadaşların işi benim neşemi söndürdü kökünden! Heç 
anlamıyorum, bu nasıl hökümet? Bir yandan okul yapıp dölüm dölüm 
örnek bahçe ayırtıyor, bir yandan dikilmiş yeşermiş bağları köylünün 
elinden alıyor!»
 
«Sen anlamıyorsun da yapanlar anlıyorlar mı?» dedi H
amdi bey. 
«Onlar da anlamadan yapıyorlar! Kimsenin kimseden ha
-
 
barı yok! Bu 
devletin adliyesi ayrıdır, mülkiyesi, maliyesi ayrıdır. Eğitimi, Ziraatı 
ayrıdır. Ticareti bir yana çeker, Gümrüğü, Hariciyesi bir yana çeker. 
Hepsi bir bütçeden, bir halkın sırtı
ndan beslenir, hepsinin başında bir 
başkan vardır, emme yaptıkları iş birbirini okşamaz. Bu yüğürür, öteki 
bozar. Onun için de milletin çocuğu doğmaz. Karnı, göbeği bozuktur. 
Kaba deyimle bu böyledir hemşerim!»
 
İlyas kalktı, hayatın ucundaki dama, yıldızla
rın altına ya takları 
serdi:
 
«Lâfların çok eyi Hamdi beyim emme, tohumu yok! Hemi de 
yarın yola gideceksin. Yani Hamdi beyim, bir köylüyken köylü bile 
işlerini böyle yörütmüyor valla. Akşamdan böyük oğluna der, sen 
şunu. Küçük oğluna der, sen şunu. Karısın
a, şunu. Kızına, şunu. 
Sabah olunca hepsini birer birer sevk eder. Akşam olunca da hesap 
sorar: Sen ne yaptın, sen ne yaptın?.. Pekey, ne yapar bu bizim valiler, 
kaymakamlar, bakanlar?..»
 
«Haha! Haha!» diye güldü Hamdi bey. «Gazetelerde ko nuşurlar. 
Radyol
arda konuşurlar. Mecliste dövüşürler. Dairelerde çay, kahve 
içerler. Sipor, sinema konuşurlar. Toto kâadı doldururlar. 
İ
ç gezi, dış 
gezi, pilaj. Akşamları Bulvar Palas, Ankara Palas, cem olup dans 
ederler. Bira, votka, bordo şarabı... her akşam kafa çekerl
er...»
 
Rıza’nın içinden bir teller kopuyordu. Hiç kaçırmadan dinliyordu 
Hamdi beyin dediklerini.
 
Ilık bir geceydi. Yıldızlar birer birer sayılabilirdi. San
-
 
kızlı’mn 
insanları da, Tozak’ın insanları gibi damlarda yatıyordu yıldızların 
altında. Penceresiz e
vlerde durulmazdı sıcaktan... Rıza, yıldızlara 
bakıyor, Hamdi beyin biraz daha konuşmasını bekliyordu.
 
İ
lyas sözde kalkıp gidecekti: