"Ne yapalım öyleyse, Hoca?" 
Hoca ona karşılık verm edi. 
Aralarında uzun bir sessizlik oldu. Hiç kimse konuşmu­
yordu. Köyün üstünden bu yana durmadan top top kuşlar uçu­
şarak yorgun geliyorl ardı. 
Köyde seslerin kesildiğini neden sonra fark ettiler. 
"Ne oldu, Hocam?" 
"Kötü bir şey oldu. Seslerin böyle birdenbire kesilmesi 
hayra alarnet değil." 
"Tam bizim köyde de böyle olmuştu," dedi Kasım. "Allah 
düşman başına vermesin böyle bir derdi." 
Bu sırada aşağıdan, kayalıkların arasından Müslümün kır-
mızı fesli başı gözüktü. 
"Nereden buldun o fesi?" diye ona takıldı Ferhat Hoca. 
"San Çavuş verdi." 
"Nasıl o?" 
"Çok inliyor ya, iyi." 
"Köy nasıl?" 
Müslüm köyü, köylüleri, Memede sövenleri en ince aynn­
tısına kadar onlara bir bir anlattı. 
"Demek böyle ha!" 
"Böyle," dedi Müslüm. "Hiç anlamadım bu işi, ne var bir 
göçmede de bu kadar ağlıyorlar, kıyameti koparıyorlar? Biz her 
gün göçüyoruz. Göçrnek daha iyi değil mi?" 
Ayağa kalkmış Hoca onun omuzunu okşadı: 
"Konup göçrnek daha iyi ya, bu insanlar o tadı çoktan 
unuttular yavrum. Müslüm. Senin çocukların da unutacak. Göç 
sözü edilince de aşağıdakiler gibi kıyameti koparacakl ar." 
"Sanki dünya batıyormuş gibi ... " 
Ferhat Hoca Memedi elinden tuttu, kendine doğru çekti : 
"Gel," dedi, "gel de şurada birazıcık kendi kendimize ko­
nuşalım ." 
Bir kayamn dibine, sırtiarım taşiara verdiler oturdu lar. 
"Şimdi iyice anladım ki, oğlum Memed, bu eşkıyalık sana 
göre değil. Aşağıdan sesler gelirken öldün öldün de dirildin. 
Eğer köylü sürgün edilir de, öyleye benziyor, Çiçeklideresi kö­
yü Sakızlıya benzerse sen kolay kolay ayakta kalamaz, yaşaya-
600