Koca Osman diyordu ki:
"Kör cerenlerin hali yürekler acısıydı. Anavarza yazısında 
yüzlerce kör olmuş, çaresiz ceren döner dururdu, bizim gençli­
ğimizde. Kör cerenleri kimse tutup kesmeye de kıyamazdı. Öy­
le ölür giderlerdi."
Kör cerenleri düşünmek, sonra da sesli: "Ben bir kör cere- 
nim, Anavarza yazısına düşmüş," demek hoşuna gidiyor. "Ça­
resiz bir kör cerenim karakuşun pençesinde..."
Anavarza yazıları ağarıyordu. Bir insanın göbeğine gelecek 
kadar koyu bir pus çökmüştü toprağa. Ağaçlar pusun üstüne 
gövdesizlermiş gibi oturmuşlardı.
Alacakaranlıkta, söğütlerin bu yanma, tümseğin üstüne ka­
rartı gene geldi usulca kondu. Memed bir haftadır gelip buraya 
konan karartıyı artık iyice tanıyordu. Gecede, uzaktan uzağa 
bir yakınlıkları olmuştu.
Bu at yağız donlu bir Arap atıydı.
Yağız at bütün gece Narhkışlanm altındaki düzlükte koşu­
yor, yayılıyor, kişniyor, bir ışık görürse kendi yöresinde topaç 
gibi dönüyor, sonra da tanyerleri ışımadan çok önce bostana 
geliyor, usulca, hiç ses çıkarmadan, söğütlerin önündeki tümse­
ğin üstüne çıkıyor, orada öylece hiç kıpırdamadan duruyordu. 
Memed de at gelmeden çok önceleri Halilin yaptığı sinek sara­
yından çıkıyor, ötelerden, uzaktan her gece aym zamanda bos­
tana gelen atı seyreyliyordu.
Yağız at gittikçe çoğalan sabah ışığında usul usul ortaya çı­
kıyordu. Gün doğarken ışık içindeki at bir güzellik oluyor, bu 
görülmedik güzellik karşısmda Memedin yüreği atıyor, gözünü 
güzel attan ayıramıyordu.
Gene gözleri attaydı. Onun karanlığın içinden ağır ağır sıy­
rılışım, soluğunu tutmuş, hiçbir ayrıntısını gözden kaçırmadan 
izliyordu. At, ışık içinde kalıp da tam belirince gene yüreği 
çarpmaya başladı. Bir güzellik karşısmda uzun yıllardan bu ya­
na yüreği böyle çarpmamıştı. Bu at soyu insan soyundan da 
güzel, diye konuşuyordu kendi kendine, her gün atışında.
Uzun beli daha da incelmişti. Kalem kulaklarım dikmişti. 
Uzun, gür, ta ayak bileklerine kadar inen kuyruğunu belli belir­
siz sallıyordu. Uzun yelesi sağa yatmıştı. Düz, cilalanmış gibi
392