kasına  çekiliyordu.  Kapılarını  mühürlediği  kulaklarını  ancak  zikir 
başladığında  aralıyordu  yeniden.  Seviyordu  o anı;  o bitimsiz  teker-
rürde  büsbütün  kaybolmayı.  Kelimelerin  tabirlerinde  değil,  ezgile-
rin notalarında,  bendirlerin  vuruşlarındaydı  aklı.  Ne dillendirilen 
öğütlerde,  ne de ilahilerin  ilahiliğinde...  dağılan  parçalardaydı  sade-
ce ve o bir türlü  silkinemediği  eksiklik  duygusunun  yıpratıcı  güdük-
lüğünde.  Bir  müddet  sonra  kendini  ikiyüzlü  bulmaya  başladı.  Ne 
demeye  sürdürüyordu  bir olamadıklarıyla  birlikte  olmayı?  Katıldı-
ğı her zikirden,  bir fersah  daha  uzaklaşmış  olarak  ayrılıyordu  öteki 
müridlerden.  Annesiyle  babalığının  sevgilerine  sevgiyle  karşılık 
vermeyi  nasıl  başaramadıysa,  durmadan  huzur  telkin  edenlerin  ya-
nında  da huzuru  bulamamıştı  işte. 
Gene  bir zikir  sonrası  iğdiş  bir boşluğa  gözlerini  açtığında,  "bul-
duklarımla  yetinmeyi  bilmiyorum,"  dedi  fısıltıyla,  "çünkü  nankö-
rüm".  Ve tuhaf  şey,  bu tespitten  gocunmak  şöyle  dursun,  ferahlık 
duyduğunu  fark  etti.  Çocukluklarının  ne kadar  olağanüstü  bir güzel-
likte geçtiğinin  daha  çocukken  bile  farkında  olanların  onulmaz  has-
talığına  yakalanmıştı;  hayata  çıtası  yüksekte  başlayanların  hastalı-
ğına...  Şimdi  yaşadığı  tüm  güzellikler  hep o çıtanın  altında,  tanıştı-
ğı tüm  insanlarsa  dedesinin  gölgesinde  kalıyordu.  Oysa  onlar  bu 
noksanlığın  farkında  bile  değillerdi.  Mesele  de buydu  zaten:  iyiliğin 
tamlığı.  İyi olduklarına  yürekten  inanan  insanların  durumu  kötüle-
rinkinden  çok daha  umutsuzdu  çünkü  onlar  kendilerini  tam,  hem  de 
tastamam  görüyorlardı.  Çatıları  akmayan,  sıvaları  dökülmeyen  ev-
lerinde  ne kapatacak  bir delik  vardı,  ne de onaracak  bir gedik.  Bu 
tastamam  halleriyle  onları  eksik  bulup  da, bu eksikliğin  tam  olarak 
neden  kaynaklandığı  bilemedikçe,  iyilerden  de, iyiliklerinden  de so-
ğuyordu  günbegün.  İçinde  bir yerlerde  kötücüllüğe  meyyal  bir ruh 
taşıdığına  inanmaya  işte o sıralar  başlamıştı.  Çok  geçmeden  her üç 
tarikatla  da ilişkisini  büsbütün  kesti.  İyilerin  muntazam  tamlığında 
bulamadığını,  onlardan  uzaklarda  aramaya  karar  vermişti.  Ne var ki, 
inançlılardan  uzaklaşmakla  bir kez olsun  sarsılmadı  inançları.  İman, 
buyurgan  bir Tann'nın  değişmez  kaidelerince  yaşamak  yahut  vazi-
feşinas  bir cemaatin  arasına  karışmak  değil,  şemsî  bir çocukluk  ha-
tırasıydı  ve madem  ki çocukluk  hatıraları  ömrü  hayatının  en güzel 
anlarıydı,  o günden  bugüne,  şaşmaz  ve sarsılmaz  biçimde,  hep  tut-
155