Yıllarca kullan ıla kullan ıla ç ıraklar ın vücudunun bir parças ı olan ve sonra bir kenara at ılıveren mühre 
tahtalar ı, ç ıraklar ın k ılıç oynayarak zedeledi ği uzun kâ ğıt makaslar ı, kar ışmas ın diye büyük üstatlar ın adlar ı 
işlenmiş yaz ı tahtalar ı, çini mürekkebinin misk kokusu, sessizlikte i şitilen kahve ibriklerinin t ıkırtısı, her yaz 
yavrular ının kulaklar ının içindeki ve enselerindeki tüylerden çe şit çeşit f ırçalar yapt ığımız tekir kedimiz, bo ş 
durmay ıp hattatlar gibi karalama yapal ım diye bol bol verilen tabaka tabaka Hint kâ ğıtlar ı, büyük hatalar 
kaz ınırken bütün nakka şhaneye ibret olsun diye ba şnakkaşın izniyle kullan ılan çelik sapl ı ibretlik hata 
kalemt ıraşı ve bu hatalar ın törenleri neredeydi şimdi? 
Padişahımızın üstat nakka şları evlerinde çal ıştırmas ının bir başka hata oldu ğundan söz ettik. Erken gelen k ış 
akşamlar ında kandil ve mum ışığında göz a ğrılar ı içinde çal ıştıktan sonra saray mutfa ğından gelen nefis s ıcak 
helvadan söz ettik. Titreme hastal ığına yakalan ıp eline kâ ğıt kalem alamayan ihtiyar ve bunak tezhip ustas ının 
ayda bir nakka şhaneyi ziyaretinde getirdi ği ve k ızının biz ç ıraklar için k ızartt ığı lokma tatl ısını gözyaşlar ıyla 
gülümseyerek hat ırlad ık. Üstat Osman'dan önceki Ba şnakkaş büyük Üstat Kara Memi'nin cenazesinden sonra 
günlerce bo ş kalan odas ı elden geçirilince rahmetli üstad ın, öğleleri üzerinde kestirmek için seriverdi ği şiltesinin 
altından ç ıkan ciltbentteki kâ ğıtlar aras ındaki kendi harika sayfalar ından söz ettik. 
Tıpkı Üstat Kara Memi gibi, bizlerin de gurur duydu ğumuz ve istinsah edilmi ş olsa arada bir ç ıkar ıp 
bakmak isteyece ğimiz sayfalar ımız hangileriydi, konu ştuk, sayd ık: Hünername için resmedilmi ş saray resminin 
üst k ısm ındaki gök alt ın suyuyla boyan ınca alt ının kendinden de ğil, kibar bir resimde olmas ı gerektiği gibi, 
renginden, kubbeler, kuleler ve serviler aras ında dünyan ın sonunu hat ırlat ır bir manzara ç ıkm ıştı, anlatt ılar. 
Peygamberimiz Hazretleri'nin minarenin tepesinden her bir kolunda bir melek gö ğe yükselmeleri s ıras ında 
meleklerin kendisini koltukaltlar ından tutu şunu Peygamberimizin yad ırgay ıp g ıdıklan ışı öyle ciddi renklerle 
çizilmiş ki küçük çocuklar bile bu mübarek manzaray ı görüp önce inançla korkar lar, sonra kendileri de 
gıdıklanm ış gibi hürmetle gülerlermi ş, anlatt ılar. Bundan önceki ba şvezir paşam ızın, dağlara ç ıkm ış isyanc ılar ı 
bast ırırken kesti ği kelleleri, nak şettiğim sayfan ın kenar ına incelikle ve sayg ıyla dizmi ş, kesik boyunlar ına 
kırm ızı sürdüğüm kellelerin ölüme çat ılm ış kaşlar ım, hayat ın anlam ını soran kederli dudaklar ını, çaresizlikle son 
bir nefes daha çeken burunlar ını ve hayata kapal ı gözlerini teker teker özenle ve bir Frenk portrecisinin yapaca ğı 
gibi, her birini s ıradan bir ölü kafas ı gibi değil de, diğerlerinden farkl ı bir surat gibi zevkle çizmi ş, böylece 
kellelerden resme korkutucu bir esrar havas ı yaym ıştım, anlatt ım. 
En sevdiğimiz aşk ve sava ş meclislerini, en harika güzelleri ve göz ya şart ıcı incelikleri i şte bu yolla 
hat ırlay ıp, onlardan unutulmaz ve eri şilmez hat ıralar ımız gibi özlemle bahsettik. Gözlerimizin önünden y ıldızlı 
gecelerde â şıklar ın buluştuğu ıssız ve esrarl ı bahçeler geçti, bahar a ğaçlar ı, efsane ku şlar, duran zaman... Kendi 
kâbuslar ımız kadar yak ın ve korkutucu, kar ılı savaşlar ı hayal ettik, ikiye bölünmü ş savaşçılar ı, z ırhlar ı kanlar 
içinde kalm ış atlar ı, birbirlerini hançerleyen güzel, eski insanlar ı, olup biteni pencere aral ığından seyreden küçük 
ağızlı, küçük elli, çekik gözlü, boynu bükük kad ınlar ı... Mağrur ve memnun güzel o ğlanlar ı, yak ışıklı şahlar ve 
hanlarla onlar ın çoktan y ıkılıp gitmiş devlet ve saraylar ını hat ırlad ık. T ıpkı o şahlar ın hareminde a ğlaşan kad ınlar 
gibi, kendimizin de hayattan hat ıraya geçti ğimizi biliyorduk art ık, ama onlar gibi tarihten efsaneye geçiyor 
muyduk? Ölüm korkusundan da korkunç unutulma korkusunun gölgesi bizi deh şete sürüklemesin diye,