kadının, bir sabi çocuğun, bir hırsızın, bir düşkünün kapısına 
gelse dursa da istemezdi. Baban Beydi, sen paşa olmuşsun. Ağ­
rının laneti başına olsun."
Paşa konuşmadı, yalnız:
"Şunun ellerini bağlayın, boynuna bir lale geçirip zindana 
götürün," dedi.
Ağrıdağı eteklerinde, yamaçlarında çok köy vardı. Mah­
mut Han arkasında Kürt beyleri, beylerin adamları, kendi as­
kerleri köy köy dolaştılar. Hangi köye vardılarsa, o köyü bom­
boş buldular. Sanki hiçbir köye insan ayağı değmemişti. Köyle­
ri boş buldukça Paşa kuduruyor:
"İsyan bayrağı açtılar," diyor köpürüyordu.
Paşa çok uzun boylu, kartal burunlu, kara gözlü, kara kı­
vırcık sakallıydı. Her halinde, davranışında, elini sallayışında, 
konuşmasında kendine güveni ortaya çıkıyordu. Çok az konu­
şuyor, hep düşünüyordu. Uzun adımlarla bir heybet gibi yürü­
yordu. Samur kürkünün içinde terliyordu boyuna.
İğdır ovasından Başköye geçti. Ahuri koyağına çıktı, ora­
dan Ahuri yaylasına geçti. Hiç kimseyle, ne bir çoban, ne bir 
yolcuyla, ne bir eşkıyayla karşılaşmadılar. Bir kuş, bir ayı, bir 
tilki, bir kaplan, hiçbir canlıyla da karşılaşmadılar. Dünya ilk 
kurulduğundaki gibiydi. Siniler sinek yoktu.
Paşa:
"Bulacağım onları," dedi. "Yer yarılıp da yere geçseler bu­
lacağım. Dünyanın öteki ucuna kaçsalar da İrana, Hindistana, 
Çine Maçine de gitseler bulacağım."
Yanındaki Kürt beyleri ağızlarını açmıyorlardı. Hepsi dil­
siz kesilmişi.
Kış gelip çattı. Atları, kendileri, ağırlıklı askerleri yorul­
muştu. Ağrıyı dolanıp küçük Ağrının dibine gelmişlerdi. Paşa 
sararmış solmuş, halden düşmüştü. Hiçbir canlıyla karşılaşma­
maları onu deli etmişti. Artık hiç kimseye bir tek sözcük bile ol­
sun söylemiyordu. Yanındakiler, onun ne istediğini hareketle­
rinden anlamaya çalışıyorlardı. Ve durmadan Ağrı yöresinde 
dolaşıp duruyorlardı. Umutsuz.
Kürt beylerinden Molla Kerim yüze gelip Paşaya dedi ki:
21