landığında ne denli cılız bir durumda olduğu açık açık 
görülebiliyor yani. (Edebiyat deyince, özellikle romanı 
ve öyküyü amaçladığımı belirtmeliyim. Şiiri bilmem.) 
Bence bu cılızlığı, ne James Joyce, Virginia Wolff ile 
başlayıp, Camus, Sartre çıkışıyla süren ve Kafka'ya, 
Alain Robbe Grillet'ye varan Avrupa romanındaki il­
ginç denemeler, ne Amerika'dan bir Fau!kner, ne de 
19. yüzyıl romanının bir tür sürdürücüsü diyebileceği ­
miz Şolohof örnekleri örtbas edebilecek yetkinlikte ka­
nıtlardır. Galiba günümüz edebiyatının bu cılızlığının 
kökleri, yüzyılımızın başlarına kadar da gitmektedir. 
20. yüzyıl edebiyatının, özellikle 1920'lerden bu ya­
na, böylesine cılızlaşması acaba nedendir? Ya da, bu 
ortak hastalık nerede yatmaktad ır? 
Sanırız, günümüz edebiyat ını, bir nesne edebiyatı, 
bir olay edebiyatı, başka tür bir deyimle de, resim ede­
biyatı olarak nitelernek mümkündür. Nitekim. Mehmet 
Seyda da, yazılarından birinde, edebiyatımızın bugünkü 
durumundan söz açıp, onun «tezce olaya ve eyleme yö­
nelişindem yakınıyor, çözümü ruhbilime yöneli�te arı­
yordu. Eylem dediğimizin de bir olay olduğunu düsü­
nürsPk. bu genellememizdeki haklılığımız ortaya çık­
maktadır. Ve, olayı temel olarak alan bir edPbiyatm, 
olay içindeki kişilerin psikolo.iileriyle de uğrasması, il­
gilenmesi, bizce sorunu çözmeye yeterli bir öğe değil­
dir. 
Çünkü olay, bizce bilimlerin konusudur. Fizik, kim­
ya gibi analitik bilgilerle uğraşan bilimlerin. Yani, ola­
yı, bir başkalaşma olarak nitelernek de mümkündür. 
Ne ki, başkalaşan nesnelerdir. Elbette insan, olayın 
yaratıcısı olabilir . Ancak, olaydaki başkalaşma, insanı 
mı, yoksa çevresini mi etkiler? Galiba insanın baŞka­
laşması bütün ömrü boyunca bir kere gerçekleşme kte· 
51