212 
 bulunmaktadır. Siyaset üstü tutularak toplumun değişik kesimlerinin uzlaşmasıyla çözümler 
üretilmelidir.  
Eğitimde okul ön cesi eğitimi de kapsayan köklü bir reforma gitmek gerekmektedir. Bu 
reformun en önemli halkası sınav sistemini değiştirmektir (Eşme, 2013). Lise bitirme ya da 
olgunluk sınavı uygulamasına gidilmelidir (Kırbaş, 2011).   
Meslek liselerine gereken önem verilme li, mezunlar üniversiteye değil iş yaşamına 
yönlendirilmelidir. Eğitim siyaset üstü tutularak hükümet, üniversite, iş dünyası ve sivil toplum 
örgütleri gibi tüm paydaşların katkılarıyla köklü bir çözüme gidilmelidir.   
Doğru teşvik politikalarıyla iş dünyas ı bilgi talebinde bulunmaya yönlendirilmeli, AR -
GE ye özendirilmelidir.         
Üniversitelerde patentlerin ve üretilen projelerin akademik yükseltmelerde ve atama 
kriterlerinde indekslere giren makalelerdeki gibi kayda değer yeri olmalıdır.  
Çok başarılı dı ş örneklerden yararlanılmalıdır. Burada 3 örnek verebiliriz. Güney Kore, 
Finlandiya ve Polonya.  
1970’lerde eşit düzeyde olduğumuz Güney Kore daha önce değindiğimiz gibi bizi fersah 
fersah geçmiştir. Bunu nasıl başardı? Güney Kore kendi bilim ve teknoloji v izyonunu yıllarca 
önce oluşturdu. Odaklanacağı alanları dikkatle seçti. Önce ağırlıklı olarak devlet elindeki AR -
GE kuruluşlarını aşamalı olarak ama hızla özel sektöre devretti. Devlet planlama alt yapı ve 
koordinasyon görevlerini aksatmadan ve geliştirere k sürdürdü (Musaoğlu, 2013).  
PISA verilerinde başarılı ülke Finlandiya’nın bu başarısında iki değişken göze 
çarpmaktadır: Öğretmen maaşları ve öğrenci /öğretmen oranı (Karabuğa, 2015).   
PISA sıralamasında Türkiye yerinde sayarken 10 basamak birden sıçraya n Polonya da 
eğitimin kalitesi ve öğretmen ücretleri yönünden Finlandiya ile aynı uygulamaya başvurdu.  
Burada Çin ve ABD’nin durumuna da kısaca değinmekte yarar vardır. Çin bilim ve 
teknolojide olağanüstü bir sıçrama yaparak başa oynamaktadır. Ucuz emekten  de yararlanarak 
teknolojide ileri dünya şirketlerine kapılarını açmıştır. Kopyalama ya da taklit yöntemiyle 
onların teknolojisini geliştirerek uygulamaktadır. Çin’in 1,5 milyon AR -GE personeli olmasına 
rağmen bununla yetinmeyip yabancı ülkelerden personel  getirmeye çalışmaktadır. Dünyanın en 
ünlü üniversitelerine çok sayıda öğrenci göndermektedir. Ana okulunda İngilizce 
öğretmektedir. ABD’de ise sıkıntılar bulunmaktadır. Yabancı öğrenci sayısı ise düşmektedir.  
Marka değeri giderek azalmaktadır. Silikon Va disinde sorunlar vardır. Bilim ve teknolojiye 
vergi getirilmektedir. Çin ile arasındaki ticaret açığı büyümektedir. Ana rakip olarak artık 
Rusya değil Çin kabul edilmektedir.  
Toplum olarak daha çok gördüğüne inanan bir yapıya sahibiz. Bu nedenle güzel ve 
başarılı örneklerin çeşitli yollarla duyurulması sağlanmalıdır. Çağdaş ülkeler arasında yer 
almak istiyorsak AR -GE’yi ilkokuldan başlayarak toplumsal kültürün bir parçası haline 
getirmek durumundayız.  
Tarihsel gelişime de kısaca göz atmakta yarar bulunmakta dır. Orta çağ kilisesi gerçek 
bilime olağanüstü şüpheci yaklaşmıştır. Özgün bilimsel girişimler kilisenin direnişi ile 
karşılaşıyordu. Çünkü, bilimde İncil’in otoritesini yok etmek tehlikesi görülüyordu. Rönesans 
ve Aydınlanma ile insanlık tarihine laik ba kış başladı. Bilim, orta çağ düzeninin iflası üzerine 
dinin yerine kesinliği ve gerçekliği ifade eden bir sözleşme olarak toplumu yeniden inşada 
kullanıldı. Orta çağda Avrupa hurafelerle uğraşırken Türk -İslam Dünyası, 8 inci yüzyıldan 
itibaren bilim dünyas ının aydınlanma çağını yaşıyordu. Sağlık sistemleri, astronomi, 
rasathaneler, matematik ürünü rakamlar, mimari yapılar, edebi eserler ve diğer sanatsal yapılar