lıklar, otlar, bataklıklar ... "Günden yanı soldumola? Yerden yanı ul­
dumola? Memedirnin ala gözün, karıncalar oydumola ... Gitme Ye­
mene Yemene, Yemen sıcak kahve pişer, asker talime çıkınca acemi­
nin aklı şaşar. Gitme Yemene Yemene, gitme Yemene, Yemene ... " 
Köyün erkeklerinin epeysi asker kaçağıyd ı. Kaçmasınlar da ne 
yapsınlar. Yemen ölümdü. Bir de nedense, hep güney uşağım Yemene 
gönderiyorlard ı. Gelenek gibi olmuştu. Asker, askerlik deyince Türk­
men kadınının aklına Yemen geliyordu. İsterse güneyli delikanlı as­
kerliğini İstanbulda, doğunun ala karlı dağlarında yapsın, isterse Trak­
yada, Balkanda yapsın, askerlik değil mi, Türkmen kadını için sevdiği, 
çöl Yemene gitmiştir. Onun için türküleri, ağıtları, gidip de gelme­
yeniere çağırmaları hep yıkılası Yemen üstünedtr. 
Olan Seferberlikten sekiz on yıl önce oldu. Bir gece sabaha karşı 
köyü candarmalar sardılar, eli ne kadar silah tutan insan varsa hepsini 
yakalayıp götürdül er. Dağlardaki kaçakları da yakalamışlardı. Çayanlı 
�basının köyünde hiçbir erkek kalmadı, yedisinden yetmişine., Gene 
kavga seslenmişti. Kim bilir nerede? Ama kadınlar için erkekleri, yav­
ruları, babaları gene Yemene götürmüşlerdi ve gelmeyeceklerdi ... 
İşte tam bu sıralar köyde hiçbir erkek kalmamışken, köyde bir 
delikanlı belirdi. Uzun boylu, geniş omuzluydu, hem de yakışıklı. Bir­
kaç gUn köyde öyle avare avare dolaştı. Sonra bir de baktılar ki, adı 
Hacı nt'!:" bu delikanlı önüne gelen kadının işine koşuyor. Çiftini sü­
remeyenin çiftini sürüyor, · ekinini biçerneyenin ekinini biçiyordu. 
Hastalara sayrılara, kimsiz kimsesizlere, elden ayaktan düşmüşterin 
yardımına koşuyordu. Güzel de Kuran okuyordu ölülere, hastalara ... 
Bayramlarda, cumalarda ... Ve erkeksiz kalmış kadınlar Hacının yanık 
sesin� ağlıyorlardı. Bir gün acı bir haber köyü baştan aşağı dolaştı, 
herkesi feryadü figana boğdu. Yemene gidenlerin topu da ölmüşler, 
askerlik dairesine künyeleri gelmişti. Sorup soruşturmadan inandılar. 
Yalan olamazdı. Çok böyle künye, Çok böyle haber gelmişti. Ağıttan, 
yastan bir hafta sonra Hacının, kimseden habersiz, köyün güzel gelini 
Fa.ı:malıyla evlendiği, kendi nikahını kendinin kıydığı anlaşıldi. İmam 
değil miydi? İmam olduğundan dolayı Hükümetin onu asker etmedi­
ğini söylemiyor muydu? Başka bir imarnın olmadığı yerde bir imam 
kendi nikahını kıyabilirdi. İşte, hem de kendi eliyle güzelcene kendi 
nikahını kıy�ıştı. Fatmalı mutluydu, Hacı mutluydu, köylü mutluy-
ı6