674 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
müz gün seni bu ağaçtan çözerim. Ali, Ali, bu ölümden beter değil mi Ali? Çöz 
elimi ayağıını Aliiii! Ali uzaklaşmış gitmiş Meryemcenin yazıyı yabanı tutmuş 
sesini duymuyordu. Meryemcenin sesinden dağlar yankılanıyor, periler koyağı 
bir inip bir kalkıyordu. Gece oldu, yıldızlar doğdu, kurtlar uludu. Her dereden 
bir kurt uluması geldi..." 
"Kim görmüş bunu7 Hangi alçak? Neden çözmemiş ağaçtan Meryemceyi?" 
Uzun, ağır bir ölü sessizliği oldu. Herkes dondu kaldı. Eller durdu. 
Bir ses patladı: 
"Ben gördüm!" 
Bir başka ses: 
"Ben gördüm!" 
Uzunca Ali azıcık daha canlanmış, elleri eski haline dönmeye başlamıştı. 
Çuval az sonra kütlüyle olacaktı. 
İncirlik Hava Üssünden kalkan savaş uçakları büyük bir hışıltıyla, tekmil 
havayı yutarak çok alçaktan, üstlerinden geçti. Toroslara doğru uçtular, bir an­
da da Torosların dumanında yittiler. Arkasından, az sonra bir bölük uçak daha 
geldi geçti. Her uçak geçişte ırgatlar işi bırakıp ayağa kalkıyorlar, uçaklar To­
rosların dumanma gömülüp yitinceye kadar arkasından bakıyorlar, uçaklar yi­
tincedir ki işlerine geri dönüyorl ardı. Uçaklar gün batıncaya kadar üstlerinden 
geçti gitti. Torosun dumanma gömüldüler. 
Çok sıcak vardı. Irgatların yönü Torosa dönüktü. Toroslar eriyip duma­
na kesmiş, ışık içinde bir batıyor, kayboluyor, bir soluk, yatık bir kuşak gi­
bi ovayı çeviriyordu. Uçak mavi, ipince ... Çok sıcaklarda Toroslar hep böyle 
olur, bir batar, bir çıkar. 
Tek, uzun bir sıraydı ırgatlar. Alacalı bulacalı tespih taneleri gibi ... Düm­
düz ovada insanlar küçücük karıncalar gibi kalıyorlar. Uzaktan bakınca bu 
pamuk toplayanlar hiç kımıldamıyorlar, öyle duruyorlar. Öyle, alacalı bula­
calı bir çizgi, o kadar. Cansız, kıpırtısız sessiz. Sanki bunların işi yalnız sarı­
ya, koyu yeşile, pırıltıya, toza duruana kesmiş ovayı başka türlü nakışlamak. 
"Meryemcenin bumundan kan geliyor. Kan nokta nokta yolun tozlanna dam­
lıyor, şıp şıp. Damlalar toza gömülüyor. Meryemcenin elleri toza gömülmüş, bi­
leklerine kadar. Meryemce emekliyar Ayakları da bileklerine kadar toza gömülü­
yar. Meryemcenin yüzü toz içinde. Giyitleri tozdan gözükmüyor. Durmadan oluk 
oluk burnu kanıyor. Belki de az sonra Meryemcenin bütün kanı burnundan şor 
diye toza boşalacak. Meryemcenin boğazında bir yular, yuların ucu Vurgun Alı­
medin elinde. Bir de boğa aletinden bir kırbaç. Vurgun Ahmet hem Meryemceyi 
arkasında sürüyor, hem de canı istedikçe dönüp Meryemceyi kırbaçlıyor. Bir ka­
yalığa düştüler. Vurgun Ahmet Meryemceyi kayalıkta sürüklüyor. Meryemcenin 
elleri kan içinde kaldı. Ellerini sivri kayalar biçti. İkisi birden bir kayadan yuvar-