manın, delikdeşik bluciniyle el kadar fanilasını ardından fırlat­
manın yorgunluğu. O geceyi yok, olmamış saymaya çabalama­
nın, asıl bunun yorgunluğu. Prens' e de bak: Geçmiş erir, kan ve 
alınteri buharlaşır, havaya karışır gidermiş! 
Tuna'ya, demek istiyor. Tuna'nın sularına karışır gider, ku­
şatmadan artakalan cesetler nehrin sularında şişer, balıkların 
parçalamadıkları Karadeniz' e ulaşır. Montecuccoli'ye göre de 
işte, hiçbir şey buharlaşmaz. Yine ona göre, can çekişmeye baş­
layan her çağ, saraylar, hanlar, hamamlar , kiliseler ve camiler 
kurmaya hız verirmiş. Bir halkı, tükenmediklerine inandırmak 
gerekirmiş. Bir ülkenin zenginlerini o derece gösterişe, tantana­
ya iten tek şey, ölüm duygusuym uş. Hayat, ayağını ölüme attı­
ğı anda para dolaşıma girer, ticaret gelişir, silah üretimi artar, 
bankalar pıtrak gibi her köşede biter ... 
Bu, kahkaha ve gözyaşı, kan ve şehvet dolu sahne oyunun­
dan sonuçta tek karlı çıkan toprak kurtları olmalı. 
Dün, Hofburg'un önünde, kazının yapıldığı yerde, arkeo­
loji öğrencilerinden biri, parmağının ucundan sarkan tombul 
solucanı arkadaşına gösteriyor du. Gülüşüyorlardı. Beri yanda 
Kont'un sesi hala ortalıkta yankılanmakta: 
"İnsanlara, ölümü örtbas etmeye çalışan kuru gürültü değil, so­
luk alabilecekleri geniş ufuklar gerekli pek aziz Prensim. Bence kentin 
surları yıkılmalı. Bizler duvarların içini durmadan taş, mermer yı­
ğınlarıyla dolduracağımız yerde, dışına doğru açılmalıyız, genişleme­
liyiz." 
Prens ise ona, otuz bin Osmanlı askerinin bu geniş ufkun 
önünü tuttuğunu, bu ufku Klosterneuburg' dan abluka altına 
aldığını hatırlatmaktadır: 
"Durun bakalım Kontum, şu din seferleri bir nihayete ersin, Vi­
yana, Osmanlı-Türk barbarlığına karşı Hıristiyan lığın müdafaa 
kal' ası olmaktan bir kurtulsun hele!" 
Montecuccoli, güneşin ve kireç ocağının cehennem sıcağın­
dan bunalmış, şekerli su ve nişastayla sertleştirilmiş peruğuna 
konan sinekleri kovalayarak arabasının içine çekilmektedir. 
Kendi kalesinin içine. Çare yok, kentin gözünde kredi kaybına 
uğramamak için şimdi Prensinkinden de görkemli yeni bir yapı 
kurdurması gerekecek. Arabanın loşluğuna çekilmeden önce, 
136