aslında  mümkün  mertebe  ağzını  açmamak,  örümcekleri  kendi  hali-
ne bırakmak...  yapılmaması  gerekenlerin  listesi  böylece  uzayıp  gi-
derdi.  Bu listenin  içinde,  özel  bir öneme  sahipti  doğumlar.  Kadın-
ları, gebelikte  ve lohusalıkta  korumaya  almalı;  bebeğin  eşini  de mu-
hakkak  toprağa  gömmeliydi.  Meryem,  Muhammet'i  dünyaya  getir-
diği hastanede  çalışan  o gözlüklü,  soğuk  nevale  genç  doktoru  buna 
bir türlü  ikna  edemese  de, dalgacı  bir hastabakıcının  sayesinde  eşi-
ni gömdürmeye  muvaffak  olabilmişti.  En az doğumlar  kadar  has-
sastı ölümlerde  de. Eceliyle  cebelleşen  birini  ziyarete  gittiğinde, 
Azrail'in  kafasını  kanştırabilmek  için  yüksek  sesle  peşpeşe  başka 
başka  isimlerle  hitap  ederdi  hastaya.  Gene  de Azrail'i  kandıramaz 
da hasta  vefat  ederse,  ölünün  tüm  kıyafetlerinin  onu  hiç tanımayan 
bir eskiciye  verilmesinde  diretir;  gelen  eskici  olur  da merhum  hak-
kında  bir çift  şey  söylemeye  kalkarsa,  onu  tanıyor  olabileceğine 
hükmederek  kıyafetleri  zavallının  elinden  alır,  başka  bir eskiciye 
verirdi. 
Eskicilik  mesleğinde  "tanımama"  esastı.  İnsan  bir eskicinin  elin-
de gördüğü  bir eşyanın,  hangi  ölüden,  kaç  ölümden  yadigâr  kaldı-
ğını asla  bilmemeli,  hatta  bir zamanlar  birine  ait olduğunu  aklından 
dahi geçirmemeliydi.  Eskiciye  düşen  sorumluluk,  tanıdık  eşyaları 
sırtlayıp,  hiç tanımayanlara  ulaştırmaktı.  Sonuçta,  eşyalarını  ellerin-
den çıkartanların,  onların  mazisini  unutabilmeye  ihtiyaçları  vardı, 
satın  alanlarınsa  o maziyi  hiç öğrenmemeye.  Bunun  için  aradaki 
köprüyü  eskiciler  kuruyor;  özel  bir eşyanın,  serdengeçirdiği  tekmil 
hatıralardan,  tattığı  tüm  hazin  sonlardan  arınıp  sıradanlaşmasını  ve 
bu sayede  sıfırlanıp,  hayata  yeniden  başlamasını  sağlıyorlardı.  Böy-
le olmak  zorundaydı.  Böyle  olmalıydı  ki, eskilerden  yeni,  ölümler-
den yaşam  doğabilsin.  Doğrusu  biri  çıkıp  da Meryem'e  en kutsal 
meslekleri  soracak  olsa,  doktordan  veya  öğretmenden  evvel,  eskici 
diye cevap  verirdi.  Muhammet'in  büyüyünce  eskici  olmasını  iste-
mezdi  tabii.  Ama  dağılan  bir yuvadan,  şimdi  yerinde  yeller  esen  bir 
konaktan  ya da göçmüş  bir ahbaptan  geriye  kalanları  el arabalarına 
atıp, uzaklara  götüren,  uzaklardan  da başkalarının  eşyalarını  getiren 
ve böyle  böyle  hiç farkında  olmadan  İstanbul'un  yedi  tepesinin,  yet-
miş iki milletinin  kalıntılarını  birbirine  karıştıran  bu insanlara  nere-
deyse  şükranla  karışık  bir sevgi  beslerdi. 
191