meşbu idiler.
3 Ve onlar geldiklerinde itibar ile karşılanmadılar. Uzun
ve meşakkatli bir azimetin âkibetinde, sûretleri peri-şân, libası cümle küçük mahlûkat ile mülemma idi.
4 Mahalli halk, bu hâl-i pürmelâli görüp de istihza ve
muaheze ettiler; fakat Peygamberin, daha önce anidenortaya çıkmış bütün peygamberin gibi kendilerinindahi istiskale mazhar olacaklarını bilip de ândan yüzçevirerek, Melekûtu ianeye çağırdılar. Bu vaziyet, ahalitarafından yanlış tefsir olunup, orada hazır bulunanbilumum Sivaslılar, onlara nakden ianeye başladılar.Peygamberin’in üstü başı da böyle bir muamele ve tef-sire müsait idi.
5 Allah da halkın bu ianesinden hoşnut kalıp, Peygam-
berin vasıtasıyla ilân etti: her kim bir altın verdi, binaltın alacaktır. Bunu halka naklettikleri zaman, ianeiçin bir tehacüm başladıysa da, Allah, bu hilekâr kulla-rından Peygamberin’e şikâyetçi olup, mükâfat talep et-meden muin olanların bu faizden istifadelerini emret-ti. İmdi saat alaturka iki otuzu tecavüz ettiğinde, buandan itibaren iane verenler makbul değildir, zira Al-lah’ın fahiş bir faiz vereceğini işitmişlerdir. Hemen birhercümerc teşekkül etti. Bu kararın, iki otuzdan evvelilânının muvafık olduğunu, imdi kararın iptalinin icapettiğini iddia ettiler.
5
6 Bu mukabele üzerine Allah’ın âsabı bozulup da ben si-
2085 Tatbikat bahsinde de tekrar edileceği gibi yeri gelmişken hemen belirtelim:
bütün ticari usullerin menşei “İlmihal”de mevcuttur. Burada zikredilen saat ikiotuz da bilahare, Kayserililer tarafından benimsenmiş ve borsanın kapanış saatiolarak tesbit edilmiştir.
İlmihal’in bu amelî tarafı, yalnız din adamları arasında değil, ticaret erbabı
tarafından da çok beğenilmiştir. Böylece din adamları İlmihal’i, fakir fukaraarasında yaymaya çalışırken, ticaret borsası da tüccarlara kabul ettirmekte zor-luk çekmemiştir.