v. 
Geçmişin Kokusu 
Gördüklerimle işittiklerimin hiçbir anlamı yok. Aslolan 
gözlerim kapalıyken yaşadıklarım. 
Aynı şey beyninden üstüste, uğultularla geçti. Soluğunu 
tuttu, bekledi; uğultuyu içine sindirdi; sonra, derin bir iççekişle 
gözlerini açtı. 
Park, kanape, dizlerindeki kitap, başının üstünde hışırda­
yan kavak yaprakları; hepsi yerli yerinde. 
Bakışlarını çevresinde, yaz sabahının gölgelerinde dolaştı­
rıyor: Peki, bütün bunlar yok mu, gerçek değil mi? Elime aldı­
ğım bu kitap, kitapta anlatılmaya çalışılan hayat gerçek değil 
mi? Milena, onun aksayan ayağı bir yalan mı? Alma Mahler'in 
peşinde koştuklarını, neredeyse onun birçok erkeğinden biri, 
üstelik de en özeli olmaya heveslenmelerim bir yalan mıydı? 
Alma'ya tutkumu Clea'nın bozguna uğrahşı, İkinci Viyana Ku­
şatması'nın geri püskürtülüşle sonuçlanması gerçek değil mi? 
Yunus'un artık olmayışı? Yok mu gerçekten? 
Yanıtların hepsi elindeki Fransızca kitapta yazılıymış gibi, 
hemen açıyor. Az önce bıraktığı yeri, bölüm sonunu buluyor. 
Alışkanlıkla sağ sayfanın altlarındaki son birkaç satırı yeniden 
okuyor. Ah canım Milena, artık nekadar yorgun; üstlendiklerini 
taşımakta zorlanmaya başladı işte, diyerek sayfayı çeviriyor. 
Sol üst baş. Yeni bölümün başı. 
İşittiklerimin hiçbir değeri yoktur. Değeri olan yalnızca gördük­
lerimdir. Hatta, gözlerim kapalıyken gördüklerim. 
114