sıkılmıştı. Erkeklerde zayıflık görmek insanın dünyaya olan 
güvenini azaltıyordu. Şu Refik'e de galiba bu yüzden sinirle­
niyordu. Gene: "Bir Rastignac, bir fatih olma isteği!" diye söy­
lendi. "İnsan niye böyle şeyler düşünür?" Ömer'in bu isteği 
Avrupa'dan aldığını düşündü. Öfkeyle: "Sonunda evleneceğiz 
işte!" diye mırıldandı. "Mutfak kokusundan nefret ediyorsa 
karısını da oraya sokmaz; bir hizmetçi tutar... Bir genç erkek 
ne ister?" diye sordu. Kolay ve kısa bir cevap bulamadı. "Ben 
ne istiyorum? Ben annem gibi olmak istemiyorum, ama öyle 
olacağımı da görüyorum." Sonra Ömer ile babasını kıyasladı. 
Ömer Avrupa'da hayatının bir değeri olduğunu öğrenmişti. 
Cumhuriyet de Avrupa'dan birçok şey öğrenmişti. Şu adamın 
kafasında iğreti duran şapkayı da, gazetelerde sözü edilen genç 
kızı da... Sonra bunları herkese öğretmişlerdi. "Ömer gibi özentilere 
kapılmam ben!" diye düşündü. Ömer bütün bunları üstü örtülü 
kelimelerle bir kere açıklar gibi olmuş, sonra bakışları gene o 
uzaktaki noktaya takılmıştı. Ömer'in son zamanlarda bir de sık 
sık takındığı bir tavır vardı ki, Nazlı sinir oluyordu: Gerçeğe 
ulaşmış bir ilkçağ filozofu, bir Çinli bilge gibi her şeyi görüp 
geçirmiş birinin hoşgörüsüyle gülümsemeye başlıyordu. Sonra 
bu gülümseyiş bir bilgenin gülümseyişi olmaktan çıkıyor, alaycı, 
küçümseyici bir şey oluyor, Nazlı sersemlikleri, basitlikleri sürekli 
affa uğrayan biri gibi hissetmeye başlayıncaya kadar sürüyordu. 
Birden bayram sabahı böyle şeyleri düşünmek zorunda kaldığı 
için öfkelendi. "Her şeyi ona soracağım!" diye düşündü. "Beni 
almak istemiyorsa söylesin. Ona bunu da soracağım!" Yan so­
kaklara sapıp birkaç adım attıktan sonra bunu soramayacağını 
anladı. Çünkü Ömer'in cevabı yüzünü kızartacaktı. 
Gene birörnek evlerin arkasından, Yenişehir'in kooperatif evleri 
arasından yürüyordu. Evlerin biçimi, küçük bacaları, dar bal­
konları, balkonlardan sarkan bayrakları hep birbirinin aynıydı, 
ama bahçeler, ağaçlar ve çiçekler değişikti. Memurlar arasında 
da farklar vardı. Kimi ağaca meraklı oluyor, kimi iııhnf riçpkW 
yetiştiriyor, kimi bahçesini duvarlarla çeviriyor, kimi de komşu 
albay gibi tavuk yetiştiriyordu. Bunları tedirgin olarak Ömer ile 
konuşmuşlardı. Evlerin içindeki hayatı düşündü: "Şimdi uya-
nıyorlardır, birazdan kahvaltı ederler, gazetelere bakarlar, sonra 
.372