insanlan tammak istiyordu. Bu nedenle insanlarm ilgi ala­
nma giren her �eyi bilmek istiyordu. insam merak ettigi i<;in 
her �eyi merak ediyordu. Ve derinligi olan bir insan s1fatiyla 
da merak ettigi her �eyi ger<;ekten bilmek istiyordu, her �eyi 
ger<;ekte 'n merak ediyordu. insanla n birle�tiren unsurlan 
merak ettigi i<;in, <;e�itli konular arasmda ger<;ek baglan da 
merak ediyordu. Aman diyordu, insanlanm1z olaylar arasm­
daki aldatic1 ili�kilere kap1lmasm. Mesela elektronik hesap 
makina lan yurda girmeye ba�laymca bir soylenti yay1lm1�ti: 
Teknik adamlar artik i�siz kalacak, makina onla rm i�lerini 
de yapacak, kimseye yapacak i� kalmayacak. Oyle ya, bilim 
ve hele matematik insan tembelliginin en i.isti.in sanati degil 
miydi? Fakat Mustafa inan, daha once bu i�in Bati'daki uy­
gulamalanm merak etmi� ve incelemi�ti. Meselenin esas1 
neydi acaba? Korkmaym , dedi sonunda. Beklediginizin tersi 
olacak. Korktugunuz ba�m1za gelmeyecek. Ben isvi<;re'deki 
bir optik firmasmm durumunu inceledim. Bu firmanm fabri­
kalarma elektronik hesap makinalan girdikten sonra teknis­
yenlerin say1s1 azalacagma artm1�. Peki bu neden boyle olu­
yor? <;unki.i �imdiye kadar her meseleyi <;ok ince eleyip s1k 
dokuyam1 yorduk; bir yerde hesaplar o kadar uzuyordu ki, 
baz1 etkenlerin tesirlerini ihmal ederek, yok sayarak prob­
lemleri basitle�tirmeye <;ah�1yorduk. $imdi daha gene! <;o­
zi.imlere gidebiliriz, elimizde makinalar var ya, her problemi 
daha enine boyuna inceleyebiliriz. Demek ki �imdi bizlere 
daha <;ok i� di.i�i.iyor. Herkes samyordu ki bu makina lar he­
saplan basitle�t irecek. Hayir, �imdi daha <;ok hesap yapmah­
y1z, daha esash hesaplar yapmahy1z, yani daha <;ok <;ah�ma­
hy1z. Bize �imdi her zamankin den daha <;ok ihtiya<; var. Biz­
de daha <;ok i� var, <;ocuklar. 
235