172 
  Gelinen bu durum, bir demokratikleşme olarak da yorumlanabilir. Diğer dillere mensup 
olanlar da uluslararası kamuoyu nezdinde yürütülen söylemlere katılabilir ve düşüncelerini bu 
düzlemde dile getiriebilirler.  
3. OLUMSUZ YÖNLER  
Dilsel küreselleşmenin genel anlamda bir demokratikleşmeye, daha çok adalete yol 
açtığı biçimindeki düşüncelere ilişkin karşıt tutum da sergilenebilir. Hem de birçok açıdan.  
Uluslararası iletişimin nasıl yürüdüğüne ilişkin kolay, açık bir örnekle başlamak isterim. 
Benzer durumlar çok sıklıkla yaşantılanmaktadır. 1995 yılında Fransa Lyon’da bir Avrupa 
projesi olan, “Endangered Neighborhoods /. Quartiers en danger ” başlıklı bir kongreye 
katılmıştım.  
Düzenlenen kongrede, sorunlu (kentlerin varoşlarında) birçok Avrupa kentinde çalışan 
sosyal hizmet uzmanları ile görüş alışverişine hizmet edecekti. Kongrenin dili İngilizce ve 
Fransızca idi. Katılımcılar ilk gün belirli sorunları kon uşmak için bildirilerini küçük gruplara 
sundular. İkinci gün ise grupların temsilcileri elde ettikleri sonuçları daha kapsamlı çalıştayda 
tartışmaya açtılar.  
Oturumlar ile protokolleri şu şekilde not etmiştim. Önce konuşmacının geldiği ülkeyi, 
daha sonra b ir küçük harfle hangi dilde konuştuğunu belirledim. Örneğin İngilizce için  e, 
Fransızca için f. Ardından saniyesi ile birlikte, konuşma süresini tam olarak belirledim. Örneğin 
I e 2:50 notu şu anlama gelmekteydi: İngilizce konuşan bir İrlandalı 2 dakika 50  saniye süreyle 
konuştu. Tuttuğum yazılı protokol şöyleydi:  
1. I (İrlandalı) e 3:15;   
2. F (Fransız) f 2:50;  
3. P (Portekizli) e 0:15,  
4. E (İngiliz) e 4:16 (rahat, güzel konuşan, esprili);  
5. D (Alman) e 0:20;  
6. It (İtalyan) f 0:34  
Vs vs.  
Şunları bu lguladım: Ana dili konuşucuları belirgin biçimde daha uzun ve daha sık 
konuşmakta/söz almaktadır. Bazılarının konuşmaları kısa, dilsel bakımdan zengin değil yada 
tutuksa, kongreyi dinleyenler tarafından neredeyse hiç dikkate alınmıyordu.  
Grupların raportö rleri, bir kişi hariç, hepsi ana dili konuşucularıydı. Ana dili 
konuşucuları olmayanlar, raportörlük görevlerini Fransızca veya İngilizce ana dili 
konuşucularına vermiş olmaktan oldukça hoşnutlardı. Rapörtörlük yapanlar, elbette yapılan 
tartışmaları kendi bakış açılarına göre ortaya koyuyor ve tüm içeriğin denetimine egemen 
oluyorlardı. Ana dili ne Fransızca ne İngilizce olan, tek bir Alman kadın raportör, 
gözlemlediğim kadar, akşam verilen tüm arayı, raporunu sözcük sözcük yazmakla geçirdi. 
Diğer rapörterl er ise sadece tuttukları notlardan yararlandılar. Burada ana dili konuşucularının 
ana dili konuşucusu olmayanlara göre ne denli üstün olduğu ortaya çıkmıştı. Bunun nedenini 
bir şekil üzerinde açıklamama izin verin lütfen.