Galiba hiçbir ‘cemiyet'in içinde Mustafa İnan kendini ra­
h at hissetmiyordu. Oysa bu ülke Hindistan’a benziyordu: 
Kastlardan geçilmiyordu. İnsanların giyimi bile buna göre 
değişiyordu. Bu kılıklar pahalı-ucuz, zengin-fakir ayrımları­
nın da ötesindeydi. B ir ‘köylü kılığı’ vardı, 'taşralı kılığı' var­
dı. Sivillerin, bir bakıma üniformalarla ayrılması, belki dün­
yanın hiçbir ülkesinde böyle belirgin değildi. Mustafa İnan 
gibi, ilkokulu Adana’da okuyan Cahit Arf anlatıyor: "Bütün 
Adana'nın durumu, bizim sınıf talebesinin giyiminden anla­
şılabilirdi. Şalvarlıların yanında, kısa pantolonlu bahriye ya­
kalı memur çocukları vardı. Fakat memur çocukları ilkokulu 
‘Sultani’nin ilk kısmında okudukları için, bu fark daha çok 
ortaokulda meydana çıkardı. Ayrı milletlerin birarada oku­
yan çocuktan gibiydiler. Birinciler, yani bahriye yakalı-kısa 
pantolonlu olanlar, muhallebi çocuklarıydı; şalvarlılar da 
ikinci sınıf vatandaş. Aralannda pek arkadaşlık olmazdı. Bir 
de, bu iki zümrenin, daha doğrusu milletin arasında bağlayı­
cı bir sınıf vardı: Yerli halktan memurluk yapanlann çocuk­
tan." Peki bunlar nasıl giyinirdi? Cahit Arf gülüyor: "Şalvar­
la kısa pantolon arası bir şey: bir çeşit uzun pantolon giyer­
lerdi bu çocuklar:"
Mustafa inan herhalde uzun pantolon giymişti. Şimdi bu 
zümrenin d < : yabancısı; î.i artık. Belki de gerçek kişiliğini Ca­
h it Arf gi*'; ende- arkrdaşlam ın yanında, biraz gösteriyor­
du. "Cetı ondan bir yaş büyüktüm," diyor Cahit Arf, "Fakat, 
Mühendis Mektcbi'nin daha üçüncü sınıfında Kerim Bey’in 
‘doçenti’ olan Mustafa, benden olgundu."
"Peki Mustafa inan kimsenin işine karışmayan, kendi 
halinde bir talim adamı mıydı?" diye sordu profesör. "Yaptık­
la r  ı'u baıc l,rsa pek öyle görünmüyor," dedi genç adam. "Gö­
rünüşte iinırassız, başkalarına bir şey kabul ettirme çaba- 
■"•Jı eımayan ''imli bir msandı Mustafa." Ayağa kalktı, 
a 1  ■  •  oır giil .  avişle delikanlıya baktı: "Peki hiç mi ihtira­