Hayalet, Vasiyet» başlıklı şiirlerde bir yandan yurt sorunları ve sevgisi 
dile getirilirken, öbür yandan da şanlı geçmişin anıları ve yüceliği be­
lirtilir. 
Kurtuluş Savaşı başlayınca, ona katılmak üzere Anadolu'ya geçen 
N. Hikmet, şiirleriyle de aynı amaca hizmet eder. Sözgelişi «Çocukları­
mıza Masal»da Çanakkale «yüreklerde korku uyandıran bir dev»e ben­
zetilir. Gerçi «burası eski bir kale»dir, ama «mukaddestir, kimse gi­
remez.» Nitekim, bir seferinde buna kalkışanlar «taşların altında kala­
rak» yok olup gitmişlerdir. 
«Çocuklarımıza Masal»'ın, Mehmet Akif'in bazı şiirlerini çağrıştıran 
inançlı, dinsel bir havası vardır. (Aynı hava «Ağa Camii» şiirinde de gö­
rülür.) «16 Mart» adlı şiir ise İstanbul'u işgal eden İtilâf Devletleri'ne (en 
çok da İngilizlere) karşı kaleme alınmıştır. Baştan başa öfke, başkaldırı 
ve yurtseverlikle donanmıştır; düşmanın ergeç kovulacağı inancıyla sona 
ermektedir. 
«Tevekkül» şiirinde hep yalvaran, baş eğip inleyen bir köpekten 
söz edilir. Şair bu köpeğe hem acır, hem de kızar. Artık «içindeki zinciri 
kırmasını, sağır göklere haykırmasını» ister. 1921'de Bolu'da iken padi-
şahçılara, mollalara karşı yazdığı «Kara Kuvvet» şiirinde ise geriliğin, 
yobazlığın memlekete ettiği kötülükleri sergiler, eleştirir. 
Bir başka şiirinde N. Hikmet «satılmış Vezire ve Hünkâra» karşı 
gençliği «Kuvâ-yi Milliye»nin yanında savaşmağa çağırır (A.B.): 
Gel ey imanlı gençlik, gel ey beklenen gençlik, 
Gel ki Anadolu'da senin bölünmez çelik 
İmanına, azmine ümit bağlayanlar var! 
NOTLAR VE AÇIKLAMALAR 
HÂLA SERVİLERDE 
«AĞLIYORLAR MI?» 
Bugünkü bilgimize göre, Nâzım Hikmet'in ilk yayımlanan şiiri bu­
dur. Yahya Kemal'in yardımıyla Yeni Mecmua'nın 3 Teşrinievvel (Ekim) 
1918 tarihli 63'üncü sayısında (S. 218) basılmıştır. İmza «Mehmet Nâ­
zım»dır. 
İkinci defa İnci dergisinin 1 Eylül 1919 tarihli 8'inci sayısında (S. 
277