mesele çıkarmamalı. Kafamda, demek istiyorum. Fakat onlar 
benimle ne meseleler çıkarıyorlar. Yolda karşıdan karşıya ge­
çerken bile mesele çıkıyor: Otomobiller, insanı nefretle sıyı­
rarak geçiyor. Önüne baksana, beni çiğneyecektin alçak! Ara­
ba uzaklaşıyor, işkence devam ediyor. Bana alçak diyemezsin. 
Otomobil gidiyor, kavga kalıyor. Kafama işkence ediyorlar. 
Sizi şikayet edeceğim. Adam pis pis gülüyor. Ne gülüyorsun? 
Ben sana gösteririm. ihtilal yapıyoruz, ben diktatör oluyo­
rum. Ben karşıdan karşıya geçerken bana gülen şoförü, ara­
basıyla yanımdan hışım gibi geçen haini bulup getirin. Biz 
ihtilali bunun için yaptık. lşte seni yakaladım. Karşımda do­
muz gibi susup durma. Özür dile, yerlere kapan, bir şeyler 
söyle. Olmadı. Bilge'nin mektubunu göndermeli. Postahane­
ye gittik. Pul verir misiniz? Bozuk paranız yok mu? Olsaydı 
verirdik. Bozdurun gelin. Canım işim acele. İşiniz aceleyse 
bozuk parayla dolaşın. Bu durakta inecektim. Daha önce söy­
leseydiniz; bu tarafa bakmadınız ki. Posta memuruyla biletçi­
yi de yakalayın; hepsini birden kurşuna dizin. Önce bana ge­
tirin. Sorgu sual yok, götürün. Bir de şey vardı. .. Ne vardı 
efendimiz? Adam yolda gidiyordu, sert bir görünüşü vardı, 
bana çarpabilirdi. Çarptı mı, efendimiz? Susun. Her ihtilalin 
bir başkanı olur, herkes onu dinler. Çarpsaydı elbette özür 
dilemeyecekti. Beni kızdırab ilirdi. Ben öfkelenince sırıtabilir­
di. İnsanlar her gün birbirlerine neler yapıyor. Her gün baş­
kalarında görüyoruz da aman bize bulaşmasın diye susuyo­
ruz bu kötülüklere. Adam benden kuvvetli olabilirdi, ben 
onun peşinden koşabilir dim, yakasına yapışabilirdim, beni 
itip yere düşürebilirdi. Onu da yakalayın. Gözüm görmesin 
yalnız. Bu sahneyle karşılaşabilecek kadar kuvvetli hissetmi­
yorum kendimi. Diktatörler hassas olur. Ben de kötü ihtimal­
leri düşünmekten hassaslaştım. Fakat sağlığımı da bu duyar­
lığıma borçluyum. Çünkü, insanın düşünceleri gerçekleş­
mez. Kötü şeyler düşünür sen kötü şeyler gerçekleşmez. 
392