hem dc yeri aynı kesinlikle tayin edilemez, buna tabiat mü­
saade etmez.
"Şu noktayı önemle belirtmek yerinde olur ki, olaylarda 
görülen ‘kesinlikten sapma'mn belirli, bir sının mevcuttu^. 
Hadiselerde kesinlik yok demek, bir nizamsızlık -bir kaos- 
demek değildir.
"Canlı, cansız bütün âlemdeki olaylar sınırlı bir tolerans­
la ele alınmalıdır. Tolerans evrensel bir diişünce tam d ır.-'
Dinde tolerans, insanda tolerans, cansız âlemde tole­
rans... Mustafa Hoca herkese ve her şeye karşı tolerans isti­
yor. Dünyanın her yerinde bütün insanlara tolerans göste­
rilmesinden yana; Amerika Kızılderililerine bile bu gözle ba-
"1958 sonu Amerika'da yaptığım inceleme gezisinde bir 
eğitimci olarak Kızılderililerle ilgilendim. Belki de o sıralar­
da gördüğüm, daha önce de Türkiye’de ilgimi çeken birçok 
*Wild West' filminin tcairi vardı bende, merak vardı. Kızılde­
rililer geniş bir kitle olmadıkları için henüz ‘problem’ ortada 
değildi: meselâ durum, bir zenci meselesi gibi çözülmez bir 
mesele değildi."
"Nedense, hakkı yenmiş, elinden memleketi alınmış ve 
yokedilmiş bir kitle olarak Kızılderililer bende daha büyük 
bir acıma duygusu uyandırdı."
"Haksızlık bunlara verilen isimde başlıyordu: Biz Kızıl­
derili diyorduk, halbuki derileri san-siyah renkteydi. Ameri­
kalılar da Indian (Hintli) diyorlardı. Bu da yanlıştı, Kristof 
Kolonıb'un hatasıydı."
Mustafa Hoca, Kızılderililere tolerans göstermeyen, hak­
sızlık eden Dünya'ya kızıyordu:
"Halbuki Dünya Kızılderililere şunları medyundur: Mı­
sır, kauçuk, tütün, su tulumbası, terazi, döküm, arı besleme, 
şekil yazısı, astronomi."
"Her yerde damgalan var, inkâr edilemez: Arizona, Ar­
ifti