ekledim. Sen istersen dinleme başını ağrıtırsa. Hikmet ağabey 
zahmet olmazsa acaba okurmu. Ne yapalım askerde vakit ge­
çiriyoruz. Belki bir tanıdık bulsaydık yazıcı bile yaparla rdı 
beni. Mektupları Hikmet abiye okutuyor sanız bana biriki sa­
tırla bildirir nasıl olmuş. Zati kısacık bir parça. Aşağıya yaz­
dım teğmen düzeltti. 
GENERAL: Gecenin bu vaktinde üşümüyor musun evla­
dım? Hava soğuk ve rutubetli. 
ASKER: Evet hava soğuk generalim. Üşümüy orum fakat. 
GENERAL: Nöbet tutmak için kötü bir hava. Bir ses duy­
dun mu? 
ASKER: Dallar çıtırdıyor generalim. Hayvanlar olmalı. Nö­
bet bizim işimiz. Siz dinlenin. 
GENERAL: Korkmuyor musun? 
ASKER: Gece vakti her şey başka bir kılığa bürünür gene­
ralim. Dallar, kollarını kavuşturmuş insanlara benzer. Yap­
raklar hışırdar, soğukta ısınmak için ellerini birbirine sürten 
insanlar dolaşıyor sanırsınız. 
GENERAL: (Askerin bu sözüne biraz kızmış gibi görünür. 
Kaşlarını çatar.): Ben öyle sanmam. (Aslında kızmamıştır.) 
ASKER: Horozun sesi duyuluncaya kadar insan bir tedirgin 
olur. Derler ki o zaman ruhlar, mezarlarındaki yataklara gi­
rerlermiş. 
GENERAL (Bu defa sahiden kızar.): Boş inanışlar bunlar. 
Anladın mı? 
ASKER: Anladım komutanım. (Sözü uzatmaz.) 
GENERAL: Canlı düşmanları gözetle. Ölü düşmanlardan 
da korkma. O kadar. 
Teğmen biraz daha yazmamı söyledi. Şimdilik bu kadar ya­
zabildim. Yoruluyorum. Subay mahfelinin bir köşesinde ge­
celeri yazıyorum. Işık iyi değildir. 
Hikmet başını kaldırdı, Nurhayat Hanım baktı: Dul kadın 
sessizce ağlıyordu, gözlerini pencereye dikmişti. Anlamadık-
42