KUYRUKLU YILDIZ ALTINDA BlR EVLENME gl 
geçemez, hep su katardım. Yoğurtlarım da hep nişastalı, ilâç­
lı, hileliydi. Beni affediniz... 
Diyordu. Bekir de ağlayarak: 
— Ben de hep silik paraları seçip sana getirirdim. Beye­
fendi her ay intizamla senin hesabını gördüğü halde ben öde­
meyi geri bırakarak aylarla sana param vermeyip eziyet eder, 
her zaman beş on kuruşunu iç edebilmek için türlü hileler 
düşünürdüm... 
Sonra kasap, bakkal geldiler. Kıvırcık adına ne kadar keçi 
eti yediğimizi, halis niyetine ne kadar karışık boyalı yağlara 
nara verdiğimizi, tartıda ve her şeyde daima yarı yarıya aldar 
tıldığımızı öğrendim. Bu genel kardeşliğin kuruluşundan son­
ra yaşamak kabil olsa esnaf için hilesiz ticaretin pek güç ola­
cağım anladım. 1 
Herkesin birbirine karşı itiraflarında ne çirkin bencillik­
ler, ne kötü maksatlar meydana çıkıyordu. Çeşitli soylar ara­
sında değil aynı millet içinde, hatta aynı aile efradında bile ne 
derece değişik emeller, ne kadar küçük menfaat hesapları hü­
küm sürdüğü meydana çıktı. Meğerse insanoğlu hileden iba-
retmiş. Dost denebilecek iki kişi bulmak hemen hemen 
imkânsız görünüyor, bu kelime manasız bir söz gibi kalıyor­
du. Bu kadar düşman kimselerin nasıl olup da birbirini mah­
vetmeyerek yüzyıllardan beri bir arada yaşayabilmiş oldukla­
rına şaştım.