Uzunca Alinin hali beteıin beteıi. Herkes gibi o da, neredeyse 
anasını öldürdüğüne inanacak. Acaba anası, onlar geldikten sonra 
ölmüş müydü? İçine kurt düşer, onu kıvrandırır . Eli işe güce yetmez 
olur. Pamuk tarlasının kıyıcığına çöküp gece ay ışığında karısıyla 
konııştuğudıır. 
Acı, selli bir pamuk sapını ağzına almış, çiğniyor, sabun yemiş gibi ağzı kö­
pürüyor, sonra Uzunca Ali ağzındaki kaygan köpükleri tükürüyor ve bundan da 
erişilmez bir zevk alıyordu. 
Bütün köy artık işi gücü bırakmış, onu konuşuyordu . Hiç kimse, en yakın­
lan bile artık onun yüzüne bakmıyordu. Bakanlar da çok kötü, bir katile, kötü 
birisine bakar gibi tepeden, acımayla, daha da çok tiksintiyle bakıyorlardı. On­
lan el altından, hiç kimsenin konuşmadığı Muhtar Sefer kışkırtıyordu. Kimse 
Muhtar Sefere, Taşbaşoğlunun vasiyetinden dolayı söz söylemiyordu ama herkes 
onu dinliyordu. Taşbaşoğlu candarmalann önüne düşmüş giderken, onunla ko­
nuşmayacak, ona tek bir söz söylemey eceksiniz, demişti. Onu dinlemeyecek, ne 
söylerse duymayacaksınız, dememişti ki ... Sefer herkesle konuşuyor, hiç kimse­
den bir tek sözcükle bile karşılık görmüyordu . Görmüyordu ama istediğini de, 
istediği kişi üstüne kışkırtıyordu. Bu da herkesten, Aliden de daha çok Memidi­
ği deli ediyordu . 
Alinin içini bir korku almıştı. Köylüdeki ona karşı olan kin gün geçtikçe bü­
yüyor, çoğalıyordu . Meryemceyi şeytam kadar sevmeyenler, onun sözü geçtiği 
zaman, ne zaman geçmiyordu ki, iki gözleri iki çeşme ağlamaya başlıyorlardı. 
Ali nasıl, ne biçim işkencelerle Meryemceyi öldürmüş, binbir çeşit rivayet bir­
den Alinin kulağına geliyordu . Her gün bir şey uyduruyorlar, her gün beş, on 
ölüm çeşidi buluyarlardı Meryemceye. Uydurmalar, Aliye dostluk, sevgi, Mer­
yemceye kin, öfke oranında adarnma göre değişiyordu. Ve Zalaca her gece en 
aşağı üç tane düş görüyordu Meryemcenin ölümü üstüne. Herkes, yediden yet­
mişe bütün köy Alinin Meryemceyi öldürdüğüne inanıyordu, kuşkusuz. Hiç 
kimsenin yüreğinden, bu da olur mu, Ali anasını niçin öldürsün gibi en küçük 
bir ikircik geçmiyordu . 
Hele birisi vardı ki Aliyi öfkeden divane ediyordu. Kim uydurmuştu bunu, 
Ali bir türlü bulamıyordu. Bulsa, ne pahasına olursa olsun onun hakkından ge­
lir, bu belalı yalanın hesabını ona ödetirdi. 
"Elif," dedi. "Elif, ne yaptım bu köylüye de bana bunu yapıyorlar?" 
Hasanla Ummahana da düşman kesilmiş Ali. Onların da bakışlan köylünün 
bakışlan gibi kırgın, düşmancaydı. Koca köyde ona dostça, eskisi gibi sevgiyle 
bakan iki çift göz vardı. Birisi Halilin düğme kadar, uzun, ak kaşlarının altında 
kalan gözleri, öteki de Elifin büyük, saf, dost, sevgi dolu ela gözleri.