ı 
"Döngele geldi kapıya dayandı. Al götür döngeleyi ." 
"Yok," dedi kendi kendine, "yok. Bu döngele şaşkın döngele. Çukurovada pa­
muğun açmasına daha çok var. Bu yıl döngeleleıin kökünde bir şey var. Köklerini 
kurt yemesin zıkkımlann? Sıçan yemesin? Kopup kopup geliyorlar." 
Evin günden yanına oturmuş, ayaklarını upuzun uzatmış, sırtını da duvara 
vermişti. Yorgundu, bitkindi. Öfkeleniyordu. Zayıflamış, bitmiş, yerinden kıpır­
danamayacak bir haldeydi. Sararmış, kırış kırış olmuş, uzamış yüzünde , alnında 
çöreklenmiş bir acı okunuyordu . Uzun, ak, kirlenmiş sakalı göğsüne düşmüş ta 
aşağılara kadar uzamıştı. Püskül püskül, kırçıl kaşları küçücük yeşil, kenarları 
kızarmış gözlerinin üstüne dökülüyordu. Sakaldan bıyıktan da ağzı zor gözü­
küyordu. Başı da dümdüzdü. Bir tek kıl bile yoktu. Kemikleri sayılan, kapkara, 
yarık yarık, tırnakları uzun sarı ayakları kocaman, yalındı. El dokuması pamuk 
şalvarı yamadan gözükmüyordu. Mintanı da öyle. 
Elinin oralarda bir oğlak dolaşıyordu. Ötede bir de kurk tavuk vardı. Kıyame­
ti koparıyordu. Ardında yumak yumak, yumuşak, elinde tutsan dağılıverecek­
miş gibi duran bir top sarı tüy gibi, toza belenen civcivleriyle oradan oraya koşu­
yordu. Hoca Halil dünyada en çok yumurtadan yeni çıkmış san san, yumuşa­
cık, güneşe toprağa alışma gayretinde olan civcivleri seyretmeyi severdi. Arada 
bir tavuğun gürültüsüne başını kaldırıyor: "Vay ocağın bata vay! Ne de çok ba­
ğırıyor," diye söyleniyor, sonra başını geri indirip, çenesini göğsüne dayıyordu. 
Döngele de gelse kapıya otursa, Çukurovada da pamuk açsa, dünya, yazı yaban 
apak kesilse bu yıl dizlerimde derman yok. Ben bu yıl bu hal ilen Çukura inemem. 
inernem Halil, inemem. 
İkindiyi geçe doğruldu . Ama zorla. 
Gelinini çağırdı: 
"Kız, bir kaşık su. Kız soyka kalası." 
Çağırdı çağırdı içerden bir ses gelmedi. 
"Bir kaşık su veren de yok. Adam kocayacağına ölsün." 
Vardı içerden tası doldurdu, elleri titreyerek sakalına döke döke içti. Değne­
ğine çöke çöke, bir yürüyüp bir durarak karşı tepeye yollandı. Akşama doğru 
tepeye çıktığında uzaklardaki bozkır dumanla nıyor, uçsuz bucaksız bozarıyor­
du. Bir top döngelenin savrulduğunu görür gibi oldu . 
Döngele geldi kapıya dayandı. Alıp götürmemek olmaz. Çukurda pamuğun 
açtığını her yılki gibi söylemezsen köylüye, köylü seni yer Halil. Geç kalırsa pa-