lesine kaptmm�bm kendimi." Newton, Gene] <;ekim Kanu­
nu'nu bulmak ir;in Kepler Kanunlan ndan yola r;1km1�b. "Fa­
kat sonuca hir; de kolay ula�amad1 Newton . Mustafa inan 
gibi zay1f biinyeli olan Newton da r;ocuklugunda arkada�lan­
nm oyunlanndan uzak durmu�tu; bir litrelik bir kavanoza 
s1gacak kadar kiir;iiktii dogdugu zaman; bu r;ocugun ya�aya­
cagm1 sanm1yorlardi. Baz1lan bu yiizden Newton'un erken 
geli�medigini soylerler. Gene] <;ekim Kanunu da y1llarca ug­
ra�brd1 onu: "Hesaplar bir yerde tak1hp kalm1�b. Ne yapsm? 
Diferansiyel ve integral hesap heniiz bilinmiyordu. Sizin ya­
nm saatte r;ozebileceg iniz bir integral problemi ir;in Newton 
yirmi y1l ugra�mak zorunda kaldi. Sonunda Gene] <;ekim 
Kanunu'nu bulmak ir;in diferansiyel ve integral hesab1 da 
icat etmek zorunda kald1: Ba�ka r;aresi yoktu. Sonsuz kii­
r;ukler hesab1 da arbk havada dola�iyordu; onu da bir mate­
matikr;inin bulmas1 zamam arbk gelmi�ti. Nitekim Leibniz 
de aym y1llarda bu metodu Almanya'da geli�tiriyordu. So­
nunda <;ekim Kanunu iki sayfaya s1gdmlabilec ek duruma 
geldi. "i�te evrenin temel kanunlan ndan biri de basit bir di­
feransiyel hesaba dayamr. Siz daha neleri r;oziiyorsunuz �im­
di, �u ikinci dereceden basit denklemin de sozii mii olur?" i�­
te bilim boyle basit temellere dayamyordu; i�te Newton da 
bu basit kanunu bulurken diferansiyel hesab1 ve tiirevi icat 
ediverm i�ti(!). insanm Mustafa Hoc a'y1 dinlerken kendini 
Newton ya da Kepler gibi hissetmemesine imkan var m1yd1? 
"�imdi bu kanunu arza tatbik edelim, dedi Mustafa 
inan, "yani �u bizim kiir;iik diinyam1za. Meselelere yukardan 
bakmay1 bildikten sonra diinya gibi gezegenler insana r;ok 
kiir;iik goriiniir. Newton da, 'Ba�kalannd an daha ilerisini go­
rebiliyorsam, bunu, devlerin sirtma r;1kmama borr;luyum,' de­
mi�tir. Evet, Newton adh dev bile ba�anya ula�mak ir;in 
Descartes, Kepler ve Galile gibi devlerin s1rtma r;1kmak zo­
runda kalm1�br." Mustafa inan'm dersini dinleyenler de 
38