yanma çöktü, pürenler bir ot gibi yumuşacık, tazeydi. Deniz 
kıyısından dolayı olacak, belki de Çukurova baharından do­
layı, pürenler keskin kokuyorlar dı. Bumunu pürenin içine 
soktu, uzun uzun kokladı. O kokladıkça bacaklarının sızısı, 
bütün bedenindeki yorgunluk, içindeki karamsarlık akıp gi­
diyor , yerini güvene, bir sevince bırakıyor du. Şimdi şurada, 
şu karanlığın içinde, bu hiç bilmediği yoğun karanlığın, dal­
galanan, dünyayı sallayan gümbürtürtün yanında, yalnızlı­
ğın ortasında, yabancılığın tedirginliğinde, sel yatağında bul­
duğu su püreninin yanında, onu eğilip eğilip koklayarak 
kendine geliyor , yalnızlığını, yabancılığını unutup gidiyor­
du. Şu Abdülselam Hoca kimdi, neydi. Ferhat Hocanın çok 
yakın arkadaşı olduğuna göre �na benziyordu belki de bir 
parça. Ne bir parçası, tıpkı onun gibi bir adamdı, tıpkı onun 
gibi gülüyor, onun gibi dünyayı yıkareasma öfkel eniyordu. 
Tıpkı onun gibi yürekli, kendisini, düşünmeden ateşin içine 
atan birisiydi. Tıpkı onun gibi... Hocalara güven olmaz ya 
Ferhat Hoca gibi birisi değil de, ihbarcı, korkak, iki yüzlü bi­
risiyse ... Bana bir kötülük yaparsa Abdülselam Hoca, Müs­
lüm var, diye sevindi Memed, Müslüm onu yaşatmaz. Püreni 
bir daha kokladıktan, eli, yüzü, bütün bedeni püren kokusu­
na kestikten sonra Müslümün yanına döndü, başucuna çakıl­
ların üstüne, sırtını yara verdi oturdu. Çocuk derin uykulara 
dalmış, sanki soluk almadan, ölü gibi uyuyordu. Sağlıklı in­
sanlar işte böyle uyurlar , diye düşündü Memed, böyle bebe­
cikler gibi sessiz uyurlar. Hürü Ana, o yaşında bunun gibi 
sessiz uyuy ordu. Böyle telaşsız, sessiz, en küçük horultu, ses 
çıkarmadan uyunan uykulara köylüler günahsız uyku, di­
yorlardı. 
Birden dağların başının ağardığını gördü Memed. Deniz de 
önünde sonsuza dek sütbeyaz seril mişti. Günbatıda apak bir 
bulut kümesi ovanın üstüne yığılmış sallarup duruyordu. Mar­
tılar, apak, san gagalı kuşlar denizin üstüne bir iniyor , bir kalkı­
yorlar dı. İnceden, çok hafif bir yel esiyor , Memedi sevinçten 
uçuru yordu. 
Ayağa kalktı, doğuya, dağlara döndü, dağların başı ak bir 
çizgide ydi. Çizgi göğe doğru genişliyor, dağın başındaki sırma-
100