Öyle olunca iş kolaylaşacak, küçük karınca böceği sürükleyerek köre­
ye kadar götürecekti ama yapamıyordu. Bir kere Bey onun bu haltı 
ettiğini görürse layarneti koparırdı, sonra da merak ediyordu Ham­
di, bu küçük karınca bu inadıyla böceği çıkarabilecek mi? Çıkarmak­
tan vazgeçecek mi? Vazgeçerken ne yapacak, nasıl davranacak böce­
ğe? Üstüne mi işeyecek? Kocaman karıncalar gelip böceği , yöre sini 
uzun uzun dolanarak kokluyorl ar, sonra ayrılırlarken de küçücük ka­
rıncayı kokl uyorlar, tozlu ayakları, tozlu pörtlek gözleri, tozdan bo­
zarmış, pırtltısını yitirmiş bede nleri incecik, karınlarını taşıyamaz 
belleriyle ayakla rını sürükleyerek çukurdan yenilmiş uzakl aşıyorlardı, 
küçücük karıncanın çaba sına, · inadına şaşarak. Akıllarına düşen anı­
larıyla, eski deneyleriyle övünerek, küçük karıncaya yürekten acıya­
rak ... 
Yağmur azıcık açtı, M�tafa Bey şöyle yandan köşe den, bölük 
pörçük düşün meye başladı. Yağmur yağıyo rdu. Yel esince çıvgın vuru­
yordu. Y agmur kara, mavi, yeşil, ak, sapsanyd ı. Herkes kendi tadınca 
görüyordu dünyayı. İnsanoğlu için her şey insandı . Çukurdan böceği 
çıkarmaya uğraşan karınca, böceği koklayıp sıvışan iri karıncalar, kuş­
lar, artlar, cerenler, kartallar, sudaki balıklar, yeryüzü nde gökyüzünde, 
suda ne kadar gözüken yaratık varsa iman gibi davranıyor tekm ili, in­
san gibi duyuyorlar, insan gibi davranıy orlardı. Insan baktığı sürece 
evrendeki her şey insandır. 
"Gelecek," dedi sesiice Mustafa Bey, sonra da güldü. "Karınca 
ölü böceğin hakkından gelecek, sonunda onu tek başına yuvas ına gö­
türecek. Bu kış onu afiyetle yiyecekler. Derviş Bey .de buradan geçe­
cek. Nasıl olsa gelecek ... " Anam da amma zayıflıyor, diye düşündü. 
Zayıflıyor ya, gece gündüz de bekliyor, hiç umudunu üzmede n, bir 
bekleme, bir umut, bir öç kesilerekt en. Derviş ölmeden ölmeyi aklın­
dan geçirmeden. Derviş ölecek, işte o zaman da, Dervişin ölüm habe­
rini alır almaz da anam çözülüverecek, her parçası bir yana dağılıvere­
cek Dervişle birlikte anamı da öldüreceğim ... Iki kişi birden ... Der­
viş ölecek ... Anamın etf, kemiği , gözü kulağı, burnu ağzı, ciğeri yüre­
ği dağılıverecek ... Şu küçük karınca da belki bir gün böcek ölüsünü 
çukurun başına çıkardığında bitiverecek, çözülecek, bir soluk alıp ora-