"Ben," dedi. "Hatçeyi görmeye gideceğim yarın." 
Topal şaşkına döndü: 
"Nasıl, nasıl?" diye söylendi. 
Memed, tok, sert bir sesle: 
"Ben yarın Hatçeyi görmeye gideceğim ." 
Topal: 
"Eeee?" 
Memed: 
"Eeeesi mesi yok. Gideceğim." 
Topal elini çenesine verip duraksadı. Epeyi düşündükten 
sonradır ki: 
"Zor," dedi içini çekerek. "Çok zor. Düpedüz ölüm demek-
tir." 
"Ölümü alnıma aldım," dedi Memed, yüzü kınşarak, yüzü 
büyük bir acıyla gerilerek. "Ölümü alnıma aldım! Şurada tam 
yüreğimin ortasında bir yangın var. Oyuyorlar gibi yüreğimi. 
Gitmeliyim. Dayanamam gayri. Yarın şafaktan kalkıp yollara 
düşeceğim. Ben kasabaya ... " 
Topal sözünü kesti: 
"Ya seni yakalarlarsa? Bütün umudum, bir köyün umudu 
sende." 
Memed, köy lafını duyunca kapkara kesildi. 
"Bir köyün bütün umudu mu? Bir köyün ... Hangi köyün?" 
Toprağa hışımla kocaman bir tükrük attı. 
Topal Ali çok dingin: 
"Celallenme kardaşım. İçi beni, dışı eli yakar. Sen köylüye 
gücenme. Korkulanndan ağayı tutar görünüyorlar. Yoksa yü­
rekleri seninle bile ... Bütün köyün, beş köyün umudu sende ... " 
M em ed: 
"Ben gideceğim," dedi, kestirdi attı. Topalın yanından 
kalktı. Dağa yukarı sarhoş gibi sallanarak yürüdü. Poyraz ko­
kuyordu, kuru çam kokuyordu dağlar. 
Topal, serseme dönmüş yerinden kalktı ve içeriye geldi. 
Cabbar merakla, heyecanla Topala sordu: 
"Ne dedi sana Memed? Söyle Ali kardaş!" 
Ali: 
"Yarın şafaktan önce kasahaya gidiyor." 
58