olan metresinin kapısını çalarak ona içini dökmektedir. Nasıl 
dökmesin ki? Yapayalnızdır. Koskoca imparatorluktan ortalarda 
kimse kalmamış gibidir. Pek sevgili karısı, Güzel Elizabet, Sissi, 
diye de anılan Kraliçe Elizabet, biraz kaçırmış, ruhu çok bunal­
dığı için sık sık Viyana' dan ayrılıp Avrupa'nın orasında burasın­
da dolanır olmuştur. Kardeşlerinden Maksimilyen, Meksika' da 
vurulmuş tur. Yeğeni Arşidük Salvador da tuhaf bir adam çık­
mış, İmparatorluk ailesiyle bütün bağlarını kopararak Güney 
Amerika'ya yelken açmış, kimseler izini bulamasın, diye de adı­
nı Johann Orth olarak değiştirip, oralardaki Viyanalı bir tüccarın 
kızıyla evlenmiştir. 
Bukadar olsa iyi. İmparatoru daha da büyük acılar, yıkım­
lar, yalnızlıklar beklemektedir. Varisi, oğlu Rudolf, -herkesin 
pek iyi bildiği gibi-Mayerling' de, sevgilisi Barones Mari Vetse­
ra ile birlikte intihar etmiş, intihar nedeni ya gizlenmiş, ya bir 
giz olarak kalmışhr. Derken, Viyana Operası'nın mimarı Van 
der Null, eseri Viyanalılar, özellikle de İmparator tarafından 
çok eleştirildi diye kendini asmış, burasını birlikte tasarladıkla­
rı mimar arkadaşı, olayın sarsıntısıyla fücceten vefat etmiş, bü­
tün bunlardan da fazlaca etkilenen Fran21 Jozef ise, suçluluk 
duygularına kapılarak eleştirilerinden pişmanlık duymuş, de­
rin üzüntülere garkolmuş, sonuçta, bir kararname ile, her nebi­
çim altında olursa olsun sanat eserlerinin eleştirilmesini yasak­
lamıştır. Ondan sonra kendisi de, kim neyi nasıl yaparsa yap­
sın, "Pek güzel olmuş, memnun kaldım," demeyi bir alışkanlık 
haline getirmiştir. 
Fakat, Tanrının ve halkının karşısında bukadar alttan al­
makla İmparatorun acılarının dinmesi şöyle dursun, çektikleri­
ne daha da beterleri eklenmiş, sevgili Elizabet'i Cenevre' de bir 
anarşist tarafından vurulmuşt ur. Çok geçmeden Sarayevo sui­
kasti vuku bulmuş, uluslar savaşı patlamış, şaşkınlıktan şaşkın­
lığa düşüp dili tutulan Franz Jozef, savaşın ikinci yılında gözle­
rini içinde yaşadığı operalar ve cinayetler dünyasına kapamış­
tır ki, işte ben, tam o sırada bir yandan arabasında vurulan Ar­
şidük' ün kanlar içinde yana devrilişine, "Aa, Ay, Ayy!" demek­
te, öte yandan da, sarayında neredeyse tek başına ölen Franz 
Jozefin gözkapaklannı ellerimle örtmekte, örterken de: Bitti, 
87