598 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
hiçbir şey kalmaz. Cin padişahları üstlerine gün ışığı doğurtmazlar. Işığı görür 
görmez erir giderler. Onlar bir tek ışıktan bile korkarlar. Cinlerin padişahları 
bir de karanlıkların padişahlarıdır. Haydi yürüyün alaçıklara .. " 
Alaçıklara geldiler. Ateşler yandı. Ateşlerin dört yanına oturmuş insanlar baş­
larını önlerine eğmişlerdi. Yemekleri pişti. Herkes yemeğe oturdu. Sessiz kıpırtı­
sız yediler. Uzaklardan traktör sesleri geliyor, nadastaki traktörlerin ışıkları gece­
yi yıldız yıldız damgalıyordu . Hepsi birden bir süre yakındaki bir traktörün pat 
patını dinlediler. 
Herkes durmadan tarlanın ortasındaki gözleri ışılışıl yanan karartıyı düşünü­
yordu. Çukurova tekin değildir. Karartı olmasa da Çukurovaya ilk indiklerinde 
içlerine bir ürperti, bir yadırgama, bir korku düşer, sonra usul usul buraya alışır­
lardı. Alışıriardı demek kolay, yadırgamayı, o ezik korkuyıı bir türlü içlerinden 
söküp atamazlardı. 
Ne olabilirdi? Gün doğar doğmaz eriyip gidecek miydi karartı? Yoksa beni 
adem miydi? Beni ademse neden hiç kıpırdamıyor, gözleri yalım gibi parlıyor­
du. Herkes kafasında tarlanın ortasındaki üstüne bir efsane kurdu, büyüttü, ge­
liştirdi. O gece çocukların dışında kimse doğru dürüst bir uykuya varamadı. 
Yarı hayal, yarı düş ışıktan gözler herkesin kafasında sabaha kadar çaktı durdu. 
Çukurova tekin değildir. Bir uçsuz bucaksız düzlüktür. Bataklıktır, büklük­
tür, akarsular, ulu denizlerdir. Bulut örneği gelen sivrisinekler. .. Çukurova bir 
sonsuz aklıktır. Göğe yükselmiş, ulu devler gibi ayağa kalkmış yürümü ş, binbir 
renkli ulu deviereesine uçan, akan toz direkleridir. Çukurova sarı sıcaktır. Toz 
dumandır. Otsuz ağaçsız , yan yana ördolmuş bir belalı topraktır. Sıtmadır, has­
talıktır. Sızlayan kemik, akan terdir. Otomobildir, traktör, biçerdöver, konuşma­
yan, sırasında yalnız bağıran, insanüstü bir yaratık, pamuktan el, ipek ten, ib­
rişim saçtır. Hasır şapka, ak libas, kara gözdür. Tekin değil, tekin değil... Yeşil 
bir ejderhadır. Bulut örneği gökyüzünden hışılayarak gelir. Çukurdan dönünceye 
kadar Toros köylüsü rahatsızdır, korku içindedir. işini bitirip bir gün önce da­
ğına, bozkırma dönmek ister. Daha geldiğinin ikinci günü dağlar özlemi, bozkır 
özlemi içini yakar, kavurur. 
O gece Memidik hiç yatağa girmedi, karartının yöresinde dolandı durdu. Çok 
uzağından karartıyı izledi. İçinde yenilmez bir korku ... Ama merakı korkusuna 
baskın çıkıyordu. Sanki onu oraya bağlamışlar, bırakmıyorla rdı. Bir türlü de ka­
rartıya yaklaşamıyordu. 
Gün ışırken köylüler pamuk toplamaya kalktılar. Efil efi! seher yeli esiyor, ço­
cukların yüzü üşüyordu. Kimse başını çevirip tarlanın ortası yönüne bakamadı. 
Çocuklar bile. Gün doğuyordu ki Memidik koşarak geldi. Heyecanından soluk 
alamıyordu . 
"Bir insan, bir insan! Ne cin, ne pe ri, bir insan."