direniş gösterdiği zaman hep birlikte üstüme çullanıyorlar: 
Delice bir şey yap! diye bağırıyorlar vızıltılı seslerle. Eşya sa­
na karşı mı geliyor, kır onu! Sana boyun eğmeyen otlara vur 
tekmeyi ! Her şeyi parçala. (Kafanın huzuru için yap bunu, 
kafanın huzuru için yap bunu. Durmadan başını salla; iyi ge­
lir, iyi gelir.) Hepsi birden başlannı sallıyor. (Denge için, den­
ge için.) Hep birlikte mırıldanıyo rlar: insanlara kaptırma 
kendini, durmadan koşuşma, onlara uyma, insan bir makine­
dir, bir yerde bozulur, yavaş yavaş kullan aklını, şimdi biraz 
dinlen, şimdi hep birlikte saçmalayal ım, aklımızı dinlendire­
lim, mantığımızı dinlendirelim, rüyada yaşayalım. (Aman 
dikkat et, kafanı bir yere çarpma. Deliler uzun yaşar, budala­
lar uzun ömürlü olur, aptallar rahat eder.) Hayır! doğru değil 
bu. Elini kapı tokmağından kurtarmak istedi. Çocuklara dik­
kat et. (Seni ele verirler.) Çocuklardan nefret et. Onlan kov 
yanından. Yerden taş al, yerden taş al. (Sonra başa çıkamaz­
sın onlarla.) Yalnız, acele etme, acele etme! Hemen sokağa 
çıkma. (Seni bekleyen tehlikeleri biliyor musun?) Yolda ken­
dini koru; durup dururken sana bakanlara aldırma. (Kendini 
ele verirsin sonra.) Hepsi delidir, dikkatli ol. Kimseye belli 
etmeden yavaşça evine doğru yürü, sonra birden kapıdan gi­
river. Yoksa, bütün emeklerin boşa gider; seni birden yakalar. 
(Ne yakalar? Bilmiyoruz; fakat, hiç belli olmaz.) 
Duvardaki bir çatlağa bakıyordu. Askerde, yedeksubayda, 
ilk manga nöbetini tuttuğum gündü, albayım; birdenbire de­
lirdi. (Unut onu, unut onu.) insan aklına hiç güven olmuyor 
albayım; bizim devrede, onunla birlikte üç kişi oldu. Belki iyi­
leşmişlerdir canım.) Bütün gücüyle karyolanın demirine ya­
pışmıştı albayım; onu oynatamadık bir süre yerinden. Sen 
kaçmışsındır Hikmet. Yavaşça uzaklaştım albayım. Fakat onu 
gördüm bir kere. (Bir daha gördün mü? Bir daha ondan söz 
edildiğini işittin mi? Belki de başına gelmedi böyle bir şey.) 
Daha yanın saat önce bir şeyi yoktu, albayım; sadece hüzünlü 
36