yanıt  verilmed en önce  iyi düşünülec ek, planlı  harek et edilecek  ve kesinlikle bir ön hazırlı k 
yapılacaktı.  Birtakım  Nasturi lerin  Türkl erin  yanındaymış  gibi durmalarına  ve hatta  Vali Halil 
Rıfat'a y ardım e tmiş o lmalarına da hemen kanmamak g erekiyordu.
Ordunun  hazırlı kların ı tamamlayara k askerini mevzi lere gönderme si Eylül ayını buldu.  15 
Eylül'de  Türk  sınırları  içind eki isyanc ı Nasturiler i dağıtmak  üzere hare kete geçti ordu  birli kl­
eri. 1924 yılının 22 Eylülü'nde,  Valto dağı üzeri nde Hoşabe  ve adamları nın dışında,  Nasturil­
erden  eser kalmamış tı, ölen ölmüş,  kalanlar  Irak sınırında ki Umadi ye'ye kaçmışlardı, 
kaçmadan  önce,  İngiliz uçağ ının havadan  taarruz  ettiği Bido  köyünü  de yakara k. Nasturiler in 
terk ettikleri da ğ mağaral arında, y angından k açmış ti r tir titreyen birkaç k adın, i ki yaral ı erkek 
ve beş çocuk bulunmuştu.
Hoşabe,  mağarada  bulunan  erkek çocuklar ı himay esine alara k evine getirmiş ti. Ço­
cuklardan  biri henüz  üç yaşlarındayd ı. Diğer ikisi, ergenlik çağına  girmey e hazırlanan,  boyları 
vaktind en önce  uzamış,  sıska, kapkara  gözleri,  ince  yüzleri yle birbirlerine  birer  su damlası 
kadar  benzey en ikiz oğlancıklardı. Hoşabe'nin sadık kâhyas ı Zilan on yıldır üç karı değiştird iği 
hald e çocuk  sahibi  olamamış tı. Gezmed iği dede,  adak  adamadığı  yatır kalmamıştı  yöre sind e. 
Doğuda  erkek evladı  olmayan  adam  güvende  saymazdı  kendini. En büyü k derdiyd i Zilan'ı n 
çocuksuzluk.
Hoşabe,  üç yaşında ki küçük  oğlan ı evine almış,  sadık  hizmetl erinin karşılığı olarak,  ikizleri 
kâhya sına arma ğan etm işti.
“Sen Allah' tan bir oğul  niyaz ederken,  o, sana  iki tane birden  yollad ı Zilan,”  demiş ti. “Bu 
oğlancıkl arı evlat  edinmek  istersen  sana verece ğim.  Kanımdan  değillerd ir istemem  dersen, 
ben alırım e vime. Ne var ki  çocuklar da Al evidir, d ilerim i steyesin onları.”
Zilan elini, eteğini öpmüştü  Hoşabe' nin. Sevincind en delilere dönmüştü.  Oğlanları  heme n 
yıkamı ş doyurmuştu k arısı, er kek kard eşinin t emiz g iysiler ini g iydirmişt i üstlerin e.
Oğlanlar ın solu k yüzl erine renk gelmişt i.
“Bundan böyl e, benim o ğullarımsın ız. Allah s izi bana  nasi p etmiş,” d emişt i Zilan. 
“Size  öz evladım  gibi davranaca ğım.  Neyim var neyim yoksa  size kalacak.  Ama  siz de beni 
baba  bilece ksiniz. Sayıp, sevece ksin iz. Ayrıca  size önemli  bir nasi hatta  bulunacağım.”  Bir sure 
susmuştu  lafa nasıl başlayaca ğını bilemez  gibi, sonra  tane tane  konuşmuştu:  “Bu topraklarda 
türlü  türlü  inanç  iç içe geçmi ş yaşama ktadır  asırlardır.  Kürtl er, Türkl er ve Ermen ilerle yan 
yana yaşadığ ımız  halde, büyük  savaş ta, hepimiz  birbirimiz i boğazla yıp durduk.  Şimdi  savaş 
bitti. Biz, Hoşabe 'nin mülkü  üzerinde,  yıllardan  beri ayrı gayrı tanımadan,  din kavgas ı yapm­
adan, huzur  içinde yaşıyoruz. Y arın-öb ür gün sizi kışkırtmaya k alkarlarsa, h iç kims enin kanı n­
ıza girmes ine, aklınızı çelme sine izin verme yin. Dünya  mülkü  kimse ye kalmıyor.  Bu toprakl­
arda,  biz yine biz bize,  Kürtler,  Türkler  ve Hıristiyanlar  bir arada  yaşay acağız.  Madem  hakkım 
geçece k size, bana  söz vereceks iniz,  isyana  bulaşmak  yok, intikam  peşine düşme k, kan davas ı 
gütmek  yok. Zaman,  geçmişi  unutma  zamanıdır.  Biz bundan  böyl e, yeni kurulan  Türk iye 
Cumhuriy eti'nin vatandaş larıy ız, tamam mı?”
“Tamam.”
“O halde,” d emiş ti Zila n, “Hurşi t ve H alit, evi nize h oş geldin iz.”
59