uğunu  biliyordu  şimdi.  Ana-o ğul, gerç eği söyleyememişl erdi  Hurş it'e ama,  bal gibi biliyordu 
Hurşit de, Elmas' ın Mevlut 'a kaçtı ğını. Bilmezliğ e geliyor  ve kızını n adını ağzına almıyordu. 
Sanki Elmas adı nda biri, h iç yaşamamıştı evler inde.
Yaşam  akıp gidiyordu  her şeye rağmen.  Evin  içindek i itiş kakış, daya k ve gözy aşı sona  erd­
iğind en beri,  Erdal'ın  kusmaları,  öğürmeleri  azalır  gibi olmuş tu. Bir süred ir geceler i tüküre 
tüküre  dört  dönmüyordu  bahçede.  Yatağ ında  kıpırdanıp  duruyor  ama,  kendin i dışarlara  atm­
ıyordu.  Tam  beş kutu  hap tüketmiş,  büsb ütün  durgunlaşmışt ı. Onun  ağzınd a lafı, Hurş it'in 
dilinde  küfrü,  Hacer' in de kızının  ardından  döktüğü  gözyaşları  azalmı ştı zaman  içind e. 
Hurşit'in yanında  adını  ağızlarına  almı yorlar  ama  o evden çıkar çıkmaz,  hemen  Elmas' tan 
konuşuyorlardı ana-oğul.
“Nikâh basar mı M evlut kıza?” d iye soruyordu H acer oğ luna.
“Basar, ana.”
“Ya basmazsa?”
“Basar.”
“Bir d e çocuk düşürürse karn ına?”
“Fena mı, t orun  sahibi olursun iş te.”
“Bir çocuk olur sa, baban  belki affeder. Dayanamaz, affeder.”
Yanıtlamı yordu  anas ını Erdal.  Elmas'ın  kaçış ına yardım  ettiği için vicdan  azabı çekmey e 
başlamı ştı için için. Zamana  bırakılsa,  ikna olur  muydu  acep  inatçı  babası?  Hata  mı etmişti 
kardeş ine yardımcı  olmak la? Ama  Elmas'ın ba basından  yediği dayaklan düşündüğünde, pi şm­
anlık duyguları  kuş olup  uçuyordu  gönlünden.  Çocukluğunda bile sakin olan  oğlan,  askere 
gittikten s onra, da yağa, ş iddete hiç day anamaz  olmuştu.
Bir gün i ki sıska, s arı ben izli, s akall ı genç bitti kapıda, H acer'e Erdal'ı s ordular.
“Kimsiniz?”  diye sordu  Hacer. “Ask erden  arkadaşlar ı mısı nız?  Yoksa mayından  kur­
tulanlardan mıs ınız s iz de?”
“He ya, öyleyiz,” d edi g ençl erden biri.
“Erdaal,  bak asker arkadaşların  gelmiş,”  diye seslendi  içeri  Hacer,  “öğürmesi  azaldı Allah­
ıma şükür,  ilaçlar  iyi geldi,”  diye bilgi verdi  kapıda dikilen gençler e. Yanına gelen oğlunun 
konukların a şaşkın bakış ını fark  etmed i, ocakta  aşı vard ı kaynamakta  olan.  içeri girdi.  Az 
sonra,  ikramda  bulunmak  için mutfakt an çıktığında,  gençler in avluda  konuştuk larını  gördü. 
Erdal  sinirl i gözü küyor,  eliyle koluyla  hareketler  yapıyordu.  Ara sıra  yükselen seslerini, 
duvarın  önünd en geçen  olursa  hemen  indir iyorlardı. Hacer'i  kapıda  görünce  hepten sustular. 
Bir süre  ne yapacaklar ını bilemeden  durdular,  sonra  sarı benizl i patlak gözlü  olan ının,  “iyi 
düşün,” d ediğini duydu Hacer. “Sonra p işman olma yasın. iyi düşün.”
Oğlu, kendine  uzat ılan kâğıt parça sını alıp panto lonunun  cebin e soktu. Gençl er avlu  kapıs­
ını bile arkal arından  kapamadan  hızlı hızlı uzaklaşt ılar.  Erdal  eve girdi, döşe ğin üzerin e 
upuzun y attı sırt üs tü.
“Kimdi bunlar?  Askerden d eğiller mi ydi?” di ye sordu Hacer.
“Hayır.”
“Kimdiler?”
“Hiç.”
“Nas ıl hiç o ğul? Ney i düşün ecekmiş in? Elmas' tan haber mi getirdi ler y oksam?”
“Yok ana.”
“Ne v erdi o eğri boyunlu oğl an sana.”
“Hiçbir ş ey.”
“Verdi, g ördüm.  Cebine soktun. Kız ın adre si filan olmasın?”
“Ana, ö yle o lsa s ana sö ylemem mi?”
“Salih' in adamları  mıydılar  yoksa? Konu şup duruyormuş  kahvede,  ocağın ı kurutacağım 
Hurşit'in di ye. Onun adamları ysa, babana s öyleme emi. Ataşa k örükl e gitme s akın.”
Hacer  oğluna  böyle  dedi ama,  akşama  Hurşit eve döndüğünde,  ilk işi, iki sakall ı genci  koc­
asına  gammazlamak  oldu.  Bu kez Hurşit dikildi oğlunun  başına. Erdal  kalktı yattığı yerden, 
babasın ı alıp dışarı çıktı. Hacer  dola ndı durdu  odada.  Bir şeylerin döndüğünün  farkındaydı, 
usulca g idip kapın ın dibin e sindi, baba-oğulun k onuştuklar ını du ymaya çalı ştı.
“Aman  oğul, sakın ha! Aman  oğul  sakın ha! Yakma  bizi,  sakın ha! Biz bu işlerde  fayda 
görmedik, bu defterler i çokt an dürdük,” di yordu  kocas ı.
“Amanii in,” diye çöktü Hacer  kapı dibin e, “amaniin,  bir bu bela eksikti başımızda.  Sen bizi 
21