yan broşu kar ısına hediye etmek için alm ıştı. Ona hediyesini bu 
gece vermeyi planl ıyordu; şu bölümü yazmay ı bitirir bitirmez.  
Yazd ığı bütün bölümler aras ında en talepkâr ve y ıldırıcı olan ı 
buydu. Bu kadar me şakkatli olaca ğını bilse bu kitab ı hiç yaz-
maz, hayalinden hepten vazgeçebilirdi. Ama art ık b ırakmak için 
çok geçti, g ırtlağına kadar kitaba batm ıştı ve şimdi art ık tek ç ıkış 
yolu sonuna kadar devam etmek ve bitirmekti. İstanbul şehrine 
nam salm ış bir şair ve köşe yazan olan Ohannes İstanbuliyan uz-
manl ık alan ının tümüyle d ışında bir kitap yaz ıyordu gizliden giz-
liye. Neticede reddedilebilir, dalga geçilebilir ya da küçümsene-
bilirdi. Koca Osmanl ı İmparatorlu ğu kallavi dönü şümler, devrim-
ci hareketler ve milliyetçi bölünmelerle cebelle şirken, Ermeni ce-
maati yenilikçi ideolojilere, hararetli tart ışmalara gebeyken, o 
evinin mahremiyetinde bir çocuk kitab ı yazmakla me şguldü.  
Ermenice bir çocuk kitab ı yazmak daha önce hiç denenmemi ş 
bir girişimdi. Ermeni cemaati matbaay ı kullanmaya çok evvel 
başlad ığı ve peş peşe k ıymetli eserler bas ıldığı halde, bu alanda 
neden tek bir eser bile yoktu? Ermeni az ınlığı çocuklar ını çocuk 
olarak göremeyen bir topluluk halini mi alm ıştı? Olabildi ğince 
çabuk büyümeye ihtiyaç duyan bir az ınlığın gözünde bir an evvel 
aşılmas ı gereken bir ara safhadan m ı ibaretti çocukluk? Belki de 
İstanbul'daki okumu ş yazm ışlara özgüydü bu tutukluk. Belki de 
onlar köylerdeki Ermeni ninelerin torunlar ına aktard ıklar ı sözlü 
geleneklerden uzakt ılar. Kitap dünyas ındaki eksikli ğin arkas ında-
ki sebep ne olursa olsun, kesin olan bir şey vard ı: Ohannes İstan-
buliyan ola ğand ışı bir işe kalk ışmıştı. 
Yazmakta oldu ğu çocuk kitab ının başlığı Kay ıp Güvercin 
Yavrusu ve Asude Bir Bahar Ülkesi'ydi. Ailesi ve dostlar ıyla be-
raber bir bahar ülkesinin üzerinde uçarken mavi gökyüzünde yo-
lunu kaybeden bir minik güvercindi kitab ın anlat ıcısı. Güvercin-
cik sevdiklerini ararken art arda bir sürü köyde, kasabada ve şe-
hirde duruyor ve her molada yeni bir hikâye ö ğreniyordu.  
Bu şekilde Ohannes İstanbuliyan, ço ğu nesilden nesile akta-
rılmış, baz ısı çoktan unutulmu ş eski Ermeni halk masallar ını top-  
 lam ıştı. Kitap boyunca her masal ın asl ına sad ık kal ıyor, tek keli-
mesini bile de ğiştirmiyordu. Ama i şte bu son bölümde kendi yaz-
dığı bir hikâyeye yer vererek kitab ı böyle kapatmay ı tasarlam ıştı. 
Bitirdiğinde eserini İstanbul'da bast ırmay ı ve büyük Ermeni top-
luluklar ının yaşadığı Adana, Harput, Van, Trabzon, Sivas gibi şe-
hirlere dağıttırmay ı planlam ıştı. 
Ohannes İstanbuliyan, Ermeni anababalar ın bu hikâyeleri her 
gece uyumadan önce çocuklar ına okuyacaklar ını hayal ediyordu. 
Son bir buçuk sene boyunca yazmak tüm zaman ını ald ığı için 
başkalar ının çocuklar ına kitap yazarken kendi çocuklar ını büsbü-
tün ihmal etmi ş olmas ı ne garipti. Her ikindi bu odaya geliyor, 
masas ına oturuyor ve yazabildi ği kadar yaz ıyordu. Her gece oda-
dan ç ıktığında çocuklar ı çoktan yataklar ına yatm ış oluyordu. 
Yazma arzusu hayat ındaki her şeyin ve herkesin önüne geçmi şti. 
Tılsım gibi varl ığını ele geçirmi şti. Ama neyse ki kitap bitmek 
üzereydi. Bu ak şam yazd ığı sonuncu bölümdü, en zoru. Bunu da 
bitirdiğinde aşağı inecek, metni bir kurdelayla ba ğlayacak, alt ın 
broşu içine saklayacak ve paketi kar ısına verecekti. Kay ıp Güver-
cin Yavrusu ve Asude Bir Bahar Ülkesi ona ithaf edilmi şti. 
"Lütfen oku," diyecekti o zaman kar ısına. "Eğer iyi değilse 
yak hepsini. Söz veriyorum sana sebebini bile sormayaca ğım. 
Ama eğer beğenirsen, Şafak Matbaas ındaki Garabed Efendi'ye 
götür."  
Ohannes İstanbuliyan kar ısının fikirlerine herkesinkinden 
fazla sayg ı duyard ı. Edebiyat ve sanat konusunda ince bir zevki 
vard ı kar ısının. Onun misafirperverli ği sayesinde Bo ğaz k ıyısın-
daki bu konak münevverlerin, sanat ve kalem ehlinin penan ı ol-
muştu. Kimi ünlü kimi henüz yeni, say ısız mühim sima gelip geç-
mişti bu evden. Okumaya, tart ışmaya, yiyip içmeye gelirlerdi bu-