696 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
sin, şu dünya gözüyle onu bir görmez miyim, bir elime geçmez mi? Gösteririm 
ben ona, bilirim söyleyeceklerimi ben ona." 
Ayağa kalktı, değneğini eline aldı: 
"Sen korkma Alim, ölmem. Ölüp de seni o namussuz, o alçak köylüye re­
zil rüsvay etmem. Ölürsem de o köylünün gözü önünde ölürüm. Çatlasınlar da 
patlasınlar. Bilsinler ki, Meryemce oğlunu canından da ileri sever. Ah, aah, ah! 
Bir insan olsaydı. Bir tek. isterse Muhtar Sefer olsun, isterse o dört kitapta kat­
li vacip, hırsızlar başı, Yemen kaçkını, hükümete, hem de Allaha asi, insanın 
kötüsü Koca Halil olsun. Ağzımı açar da konuşurdu m. isterse babamı öldüren 
olsun. Gene de konuşurdu m. isterse iki dinli gavur olsun. isterse kim olursa ol­
sun. İnsansızlıktan beteri yok. İnsansızlık beter Alim. Köylü dönsün Çukurdan, 
bir dönsün, bir dönsün. Varıp teker teker herkeslen konuşacağım. Hırlısıyla hır­
sızıylan konuşacağım. itiylen köpeğiylen konuşacağım. Ondan beteri yok. in­
sansızlık beter Alim. Beter beter, beter. Köylü dönsün Çukurdan varıp herkesin 
boynuna sarılacağım. Koklayacağım, koklayacağım bir iyice dayana dek kokla­
yacağım. İnsansız kal da gör insanlığı. Ne bela bir işmiş, gör Alim." 
Değneğini salladı: 
"Var git işine, var git Çukurun düzüne, sen insan değilsin ki kokun ola. Sen 
bir düşsün Alim. Sen bir düşsün ... " 
Köylü dönsün, hele bir dönsün. Meryemce kimseyi ineitmeyecek Herkesi, 
Koca Halili bile öz yavrusu Hasan kadar sevecek. Köylüylen konuşmamak, on­
lara buğzetmek ne demek. İşte insanlara sen böyle yaparsan, Allah da seni bir 
tek insan kokusuna hasret kor. Koca Halilin kokusunu bile sana mumla aratır. 
Allah demişler buna, mavi gözlü, koca sakallı Allah! 
Ocakta tarhana kaynıyor, sıcakta isten kapkara olan tencerenin buğusu tü­
tüyor, güneşe karı şıyordu. Meryemce tarhanayı bekliyordu. Çabucak pişsin de, 
Meryemce içsin de işine gitsin. Hiç vakti yoktu. 
Tencereyi ocaktan indirdi. "Yeter piştiği," dedi. "Karnımı delecek değil ya!" 
Kocaman sahana boşalttı, bir eliyle sofrayı açtı, salıanı sofraya koydu, ko­
caman tahta kaşığı çorbaya daldırdı, buğularran kaşıktaki çorbayı üfledi üfledi 
içti. Gene de ağzı yandı. Ama yansın. Meryemcenin acelesi vardı. 
Ağzının içi barut gibi yanarak değneğini kaptı, yola düştü, Köstüoğlunun 
evine geldi, ahır kapısının önünde durdu. Usulca ... Usulca ... Sanki ayaklarının 
üstüne basmıyordu. Sağ kulağını kapıya dayadı uzun uzun içeriyi dinledi. içer­
de çıt bile yoktu. Uyuyor, diye geçirdi içinden. Uyuyor çil gavur. Onu bu sefer 
yakalamak kolay. Çünkü dalmış derin uykulara. Durmadı bu gece, akşamdan 
sabaha kadar öttü. Göç, Çukura inerken, köyün dışında Köstüoğlunun çil ho­
rozu kurtulmuş kaçmış, kovalamışlar kovalamışlar, yakalayamamış bırakıp git­
mişlerdi. Meryemce köye döndüğü günün sabahı uykudan bir horoz sesiyle sıç-