görülebilecek şeyler kendi hayatına nasıl girmişti? "Bunlar nasıl 
oldu, şu dul kadına neler söyledim, Perihan'a neler söyledim?" 
diye mırıldandı, ama bunları ayrıntılarıyla düşünüp anlayacak 
durumda değildi. Boğazında yumruk gibi bir öfke vardı. Öfke 
bir şey düşünmesine engel oluyor, içinde bir felâket duygusu 
yükseliyor, birşeyler yapmak istiyordu. Odanın içinde yürürken, 
koltuğa çarptı, masanın kenarındaki küllüğü devirdi, sinirlerine 
hâkim olmaya, elinin titremesini durdurmaya çalıştı. Sonra 
odadan çıktı. Merdivenleri hiçbir şey düşünmek istemeden hızla 
tırmandı. Sarhoş gibi odaya girdi. Perihan yatağın kenarına 
oturmuş ağlıyordu. Çocuk da ağlıyordu. 
"Beni hiçbir zaman anlamadın! Benimle hiç ilgilenmedin!" 
Kaba bir hareketle dolabı açtı ve ceketlerini, kazaklarını, 
çoraplarını yatağın üstüne atmaya başladı. Yaptıklarını Perihan 
görsün istiyordu, ama o ellerini yüzüne kapamış ağlıyordu. 
Bir daha: "Beni hiç anlamadın!" diye bağırdı, âmâ sesi bo-
ğuluyormuş gibi kısılmıştı. Kısık sesle acele acele ekledi: "Artık 
ben bu evde duramam, gidiyorum!" 
Perihan: "Allahun, Allahım, ben ne yaptım ki!" dedi. 
Refik dolaptan çıkardığı bavula donlarını, çoraplarını tıkış­
tırıyor, arada bir gene: "Beni hiç anlamadın!" diyordu. Sonra 
bir ara durdu. "Eee, nereye gideceğim?" diye düşündü ve içinden 
Perihan'a sarılmak geldi, ama korktu ve gene: "Artık bu evde 
duramam!" dedi. Kendini inandırmak istiyormuş gibi bunu birkaç 
kere tekrarladı, bavulunu kapadı, çekmeceden bütün parasını 
aldı, Perihan'ın yüzüne bakmaktan korkarak odadan çıktı. 
Merdivenlerden indi, çalışma odasına girip masanın üzerinde 
duran kitapları ve defterleri bavuluna sıkıştırdı. Aldığı kitapları 
yeterli bulmayarak kütüphanenin raflarına baktı. Birkaç kitap 
daha aldı. Başka kitaplar da almak istedi, ama bunları bavuluna 
sığdıramadı. Sığdırmak için uğraşırken de kendine öfkelendi 
ve bavulunu kapıp odadan çıktı. Merdivenleri hızla indi. 
Oturma odasında radyo çalıyordu. Annesiyle Nermin gevezelik 
ediyor, Osman sigara içiyordu. Refik kararlı ve hızlı adımlarla 
odanın ortasına yürüdü ve bavulunu yere bıraktı. 
Bir durgunluk oldu. Osman ayağa kalktı: "Hayrola?" dedi. 
"Ne oluyor?" 
257