"Ağrının doruğuna çıkıyorum Paşam," dedi. "Sen sağ ola­
sın ki beni böyle zor bir işe koştun. Hakkın var."
Paşa ona uğurlar diledi.
"Üç gece Ağrının doruğuna bakacaksınız. Doruğun başı, 
bulutsuz bir gecede parlayacak, yanacak."
Gene atma bindi. At onu aldı, Ağrının doruğuna doğru gö­
türdü.
Kalabalık yavaş yavaş Beyazıdın alanını, çarşıyı, sarayın 
önünü dolduruyordu. İnsanlar dağdan ağır, sessiz bir sel gibi 
iniyorlar, Beyazıt kasabasmın içine birikiyorlardı. Ovadan da 
yukarı doğru, insanlar yamaçlara yapışmışlar, Beyazıda geli­
yorlardı. Geliyor, birikiyorlar, kasabanın çarşısını, sokaklarını, 
camilerini dolduruyorlar, susuyorlardı.
İsmail Ağa öğleye doğru Paşaya geldi. Paşa ona sordu:
"Daha geliyorlar mı, arkalan kesilmedi mi?"
"Daha geliyorlar," dedi İsmail Ağa, umutsuzca ellerini aça­
rak. "Çoğalarak, kabararak geliyorlar. Bir insan selidir akıyor, 
akıyor bitmiyor. Ne de çok insan varmış meğer bizim şu dağ­
da, şu ovada."
"Çok insan var," dedi Paşa. "Çok insan var şu dünyada. 
Ama hayırlı bir iş için olsa böyle bir araya gelmezler. Bu kadar 
çabuk nereden duydular onun dağa çıkacağım? Nereden duy­
dular da geliyorlar? Kim haber verdi acaba? Daha gelecekler 
mi?"
Sarayın uzun, çok direkli, mermer salonunda ayaklan hab­
lara gömülerek yürüyordu. Yüzü uzamış, sararmıştı. Fıldır fil­
dir dönen gözlerinin kıyısındaki kırışıklıklar derinleşmişti.
Sıkılarak:
"İsmail Ağa," dedi, "öteki, bizimki nerede?"
İsmail Ağa pencereden kalabalığı gösterdi:
"Orada, kalabalığın ucunda, Ahmedi Hani türbesinin yakı­
nında, kadmlann arasında. Bak Paşam orada. Sanlar giyinmiş."
Paşa elini salladı, geriye döndü. Bir şey söyleyecekti. Ken­
dine yediremedi, vazgeçti. Ve İsmail Ağaya bakmadan, yeni­
den yürümeye koyuldu. İsmail Ağa duruyor, Paşanın bir şeyler
103