gibi bitelim, tükenelim. Ne Dervişte, ne de bende bu işi sürdürecek 
kimse yok. Kökümüz çürü dü. Kökümüz değil, dallarımız. Bir daldan, 
dalın ucundan gövdes ine, köküne doğru çürüyoruz. Derviş bana gel­
se, gülümsese, azıcık hüzünlü yüzüme bakamayarak, 'başı yerde elini 
uzatıp beklese, eli tir tir, ben elini tutsam , hiç konuşamaz, birbirimi­
zin yüzüne hiç bakamasak ... Uzun bir süre ellerimiz ellerimizde 
öyle ... Yüz yılın, iki yüz, üç yüz yılın düşmanlığı ellerimizde erise, sı­
cacık, insan soyunun görmediği bir dosrluğa dönüşse ... 'Bir dost olsak 
Dervişle, bir dost, bir dost, bir dost olsak. 
V ali Bey kim bilir ne çeşit bir adam? Bir büyülü değnek vursa 
toprağa, havaya, bizim gönlümüze, yüreğimize, suya, ağaca, bizi'ın 
düşman ellerimize. Hemen her şey dosrluğa dönüşse. Evet Vali Bey, 
bu dünyada yalnız iki, iki tek kişi sıdk ile candan dost olabilir. O da 
Derviş Beyle ben. Dost olacak, düşman olacak, sonuna kadar, köküne 
kadar dost, düşman olabilecek insan soyu tükendi. Şu ot gibi yaşayan­
lar, beşe alıp da ona satanlar ne dost olabilirler iliklerine kadar, sırıl­
sıklam, ne düşman olabilirler ölümüne. Ne sevgi, ne mertlik .. Onla­
rın işi gücü korku dur. Elleri, ayak ları, tırnakları, saçları, dişleri, gözle­
riyle tümden korkuya kesm işler. Korku yerler, korku içerler, korku so-. 
luk alırlar. Korku uyur, korku düş görürler. Osderindeki gök korku. 
altlarındaki toprak güvens izliktir. Onlar yaral ı, onlar insanlık dışı kal­
mış, insanlığı tümüyle unutmuş kavmi beşe alıp ona satandır. Kavmi 
beşe alıp ona satandır. Bırak Vali Bey, hiç olmazsa ... Şu ahmaklığı in­
sanca yaşay alım, insanlık bitmeden. Ölüm vardır. Hep olacak Vali 
Bey ... Korku vardır, hep olacak. Ama insanlar, tepeden tırnağa salt 
korku değildi. 
Gene de V alinin onları barıştırdığı nı hayal lernekten inanılına ya­
cak bir tat alıyor, barışmaları, Dervişin elini uzatıp, başını yere dikme­
si hiç gözünün önünden gitmiyordu. 
"Bu olamaz Vali Bey," dedi Aleyollu Mustaf a. "Hoş gelmiş sefalar 
getirmişsin iz ama, bu iş olamaz V ali Bey. Biz Sarıoğlu Derviş Beyle 
hiçbir şekilde, ne pahasına olursa olsun barışamayız. Sağ olun var 
179