bunları hep Memonun utangaç huyuna veriyordu. Hep yere 
bakar, hep utangaç bir kız gibi kızarır, hep hiç konuşmaz gör­
müştü Memoyu.
Sarayın mutfağı gizliden gizliye hep zindana çalışıyordu. 
Memoya da ayrıca güzel yemekler gönderiliyordu. Gülbahar 
her seferinde Memoya: "Kendi elimle sana yaptım, Memo kar­
deş," diyordu.
Böylece günler geçti. Gülbahar ancak birkaç kere daha 
uzaktan Ahmedin yüzünü görebildi, Memonun sayesinde. Me­
mo bazı bazı zindanın kapısını açık bırakıyor, kendisi ortadan 
yitip gidiyordu. Ve Gülbahar zindanın taş merdivenlerinde, 
Sofiyle konuşmak bahanesiyle, Ahmedi zindanın derin kuyu­
sunun dibinde dolaşır görüyordu. Bir hoş, bir dağ gibi, her 
adım atışında yerinden koparmışçasına sağlam yürüyordu. 
Ağır, heybetli, erkek.
Az yukardan, ince uzun birkaç pencereden zindanın dibi­
ne el büyüklüğünde, el büyüklüğünde ışıklar dökülüyordu. 
Zindanın kuyusu tam uçurumun başındaydı. Aşağıda Beyazıt 
ovası, ovada ulu yol bir uçtan bir uca uzayıp gidiyordu.
Arada sırada yoldan geçen kervanların çıngırak sesleri zin­
dana kadar geliyor, zindan kuyusunun asılı durduğu uçurum­
da yankılanıyordu. Dağdan gelen, ovadan yükselen bütün ses­
ler de bu uçuruma gelip yankılanıyorlardı. Kuyunun dibinde 
bir el büyüklüğünde, bir insan boyu yüksekliğinde de bir delik 
vardı. Ve bu deliği bilmeyen, duymayan yoktu. Sarayın yapıcı- 
başısmı, bütün halk bu yüzden kutluyordu. Onu bir ermiş sayı­
yorlardı. Üstelik bu yapıcıbaşı bir Süryaniydi. Çok hapiste yat­
mış bir kişiymiş. Zindanın derdini belasını onun kadar bilen 
çok az kişi varmış. Ne olursa olsun bu zindana bir göz deliği 
bırakacağım. Ne olursa olsun, dünyada ilk olarak, benim yaptı­
ğım zindanın karanlığına pare pare ışık düşecek. Ve hiçbir za­
lim benim yaptığım ışık ocaklarını tıkayamayacak söndüreme- 
yecek...
Saray bittikten sonra, yapıcıbaşı, Paşaya bir mektup bıraka­
rak ortadan yitip gitti. Mektubunda: "Kim ki," diyordu, "bu 
delikleri kapatır, o kişi bu sarayı temelinden yıkar. Bu sarayı 
ben o deliklerin ışığı üstüne kurdum. Kim ki zindanın ışık
34