mur içinde kanncalar gibi kaynaşan bir insan denizine dön­
müştü . Tarlalarda büyük gürültülerle batoslar işliyor , kamyon­
lar, daha da çok büyük tekerlekli ağır manda arabaları, öküz, 
nakışlı, çamura batmış atlarıyla at arabaları, deve katarları ba­
toslann çektiği çuval çuval çeltikleri Ceyhandaki, Adanadaki 
fabri kalara taşıyorlardı. 
Çeltikler bitti bitecek, söylediklerine göre her yıl, beş aşağı, 
beş yukarı böyle olurmuş, Çukurovanın o uzun hacaklı yağmur­
ları başladı. Yağmur bir an olsun durmuyor , bastırdıkça bastırı­
yor, gökleri çatlatan gürültüler, yıldırımlar , şimşekler , fırtınalada 
bastırdıkça bastırıyor du. Irgatlann alaçıkları, çadırları uçuyor , ır­
gatlar suya batmış çıkmış, dağlara, ovalara çekiliyor , büyük bir 
kalabalık da kasabayı doldurmuş, . cami avlularında, Hükümet 
Konağı önünde, bahçelerde sığınacak, onları alabilecek hiçbir yer 
bulmaksızın, elleri koyunlannda öylece bekleşiyorlar dı. Memed 
çok geçmeden, bu bekleyenierin ücretlerini çeltikçilerden alama­
mış, ücretlerini almak için kapı eşiklerini aşındıran ırgatlar ol­
duklarını öğrendi. Onu dehşet bir merak sardı, bu işin sonu ne 
olacakh? Her sabah erkenden kalkıyor , yağmur altında kasahaya 
geliyor , yağmur altındaki titreşen ırgatlann arasına karışıyor , on­
larla birlikte o Ağanın evi senin, bu Beyin konağı benim dolaşıp 
duruyor du. Gözleri büyümüş, zayıflamış, yüzü sertleşmiş, bıçak 
gibi olmuştu. Onun bu halini gören Hürü Ana da, Seyran da, 
Abdiliselam Hoca da korkuyordu . 
Hürü Ana: 
"Kızım, kızım, benim gül yüzlü kızım, şu oğlan her gün, 
her gün böyle ölüp dirileceğine, tüfeğini alsa da şu dağa çekiise 
gitse daha iyi olacak, " diyordu. "Biz burada, Müslüm de yanı­
mızda, kendi başımızın çaresine kendimiz bakarız nasıl olsa, 
gül gibi de geçinir gideriz. inşallah, akıl eder de, tez günde da­
ğına çekilir gider de, biz de kurtuluruz kızım ." 
"inşallah Ana." 
Ve ırgatlar kapı önlerinde, sabahlardan akşamiara kadar 
bekliyorlar, bir çeltikçi ağasını yakalaymca da başlıyorlardı yal­
varmaya. 
"Ağam, Ağam, tabanlannın altını öptüğümüz Ağam, şu 
hakkımızı ver de gidelim. Bak, çoluk çocuk, bak, oğlan uşak, 
337