yor, "Memed kardaş, zor değil, zor değil alışacaksın," diyor­
du.
İkindi üstleridir ki Anavarza ovası canlanıyordu. Uzakta 
Akdenizin üstünde ak yelken bulutlan kabarıp göğe doğru ağı­
yor, ağan bulutlarla birlikte de serinletici garbi yeli esmeye baş­
lıyordu. Yel önce bir esiyor, sonra kesiliyor, esiyor kesiliyor, 
sonra birden boşanıyordu. Akdenizin oralarda, yollarda beller­
de uzun kavaklar gibi dönerek toz direkleri ovayı dolaşıyorlar­
dı. Şurada patlayıp, burada sönerek, büyüyüp küçülerek, uza­
yıp kısalarak ovayı dönüp duruyorlardı. Birden bütün yollar 
beller, tepeler hüyükler, yeryüzü gökyüzü büyük bir toz bulu­
tuna gömülüyor, koca ova uzun bir süre bu bulutun içinde kalı­
yordu. Tozdan hiçbir yeri, burnunun ucunu bile göremiyordun. 
Bazan da garbi yeli öylesine esiyordu ki bir damla toz kaldırmı­
yordu. Bir yağmur sonu yeli gibi...
Bazı öyle sıcaklar olurdu ki anlar peteklerinde, kuş yavru­
lan yuvalarında, kaplumbağalar çanaklarında, çiçekler tomur­
cuklarında, kanncalar körelerinde kuruyup kalırlardı. Yangın 
toprağmm ayrı bir kokusu, kuru, acı, buruk, ayn bir tadı vardı. 
Hıltanlar, kurumuş, acı pıtıraklar, su pürenleri çatır çatır eden 
dökülen kurumuş kokulanyla kurumuş Çukurova toprağının 
hoş bitküeriydi.
Temmuz aymda Akçasazm batağı da kaynardı. Öylesine sı­
cak olurdu ki batak, parmağmın ucunu sokamazdın içine. Kay­
nayan bataklıktan fokurtular gelirdi. Bir kazanda sular nasıl fo­
kur fokur kaynarsa, bataklık suyu da öyle fokurtularla gece 
gündüz kaynar, bir ulu dev gibi derinden derinden sarsılarak, 
büyük gürültülerle soluk alırdı. Bataklığın soluklanışı, durma­
dan fokurdayarak kaynaması, bu ağır, derinden gelen gümbür­
tü buralarını yaşamamış bir kişiyi ürkütür, hele geceyse, hele 
karanlıksa tüylerini diken diken ederdi.
Yamnda Halil gibi bu toprakların ustası bir kişi olmasaydı 
Memed Anavarza toprağım, Akçasaz bataklığını bu kadar ko­
lay yaşayamazdı.
Her zamanki gibi Memed gene erkenden uyandı, suya git­
ti, yıkanacaktı. Gözlerine inanamadı. Düş mü görüyordu? Orta­
lıkta su falan bir şey gözükmüyordu. Eğildi suyun yerine do­
431