"Nereye gidiyorsun Bayramoğlu ?" diye sordu, gözlerini 
onun gözbebeklerinin içine dikerek, "nereye, İnce Memedi öl­
dürmeye mi gidiyorsun? Yok Bayramoğlu yok, sen İnce Meme­
di öldürmeye gitıniyorsun, sen kendi gençliğini öldürmeye gi­
diyorsun. Sen Bayramoğlunu, Köroğlunu, Karayılanı, Sen Haz­
reti Aliyi öldürmeye gidiyorsun. Sen zulme karşı ayağa kalk­
mış bütün yürekleri öldürmeye gidiyorsun. Sen insanlığı, sen 
Toros dağlannı öldürmeye gidiyorsun. Şimdi yüzüme bakacak 
gözün var mı senin, söyle koçyiğit Bayramoğlu? Bak, Bayra­
moğlu sana ne diyeceğim, sen öldündü ya, sen çekilip gittindi 
ya, bu Toroslar hep senin türkülerini, destanlarını söyledi. Hep 
Bayramoğlu halaylannı çekti. Bundan sonra o destanlan, tür­
küleri, halaylan bir başkasına, İnce Memedi, Bayramoğlunu öl­
dürmeye kalkmayanlara verecekler. Bayramoğlunun namını ni­
şanını hem bu dünyadan, hem de yüreklerinden sökecek ata­
caklar. Duydun mu söylediklerim i?" 
Önünden çekildi, dışanya çıkh. Dışarda parlak bir güneş 
vardı. Buz gibi de dağlardan aşağıya bir yel esiyordu . San Çavuş 
gitti, küskün, avlunun köşesindeki ceviz ağacının allındaki tahta 
sedirin üstüne çöktü, yönünü de çadır kurmuş Bayramoğlu or­
dugahına döndü. Bayramoğlu içerden yalpalayarak çıkh, geldi, 
bir an San Çavuşun önünde durdu. San Çavuş kasketinin siper­
liğini tam gözlerinin üstüne indirmiş, gözlerini, yüzünün yarısı­
nı kapatmışh. Bayramoğlu, ona doğru birkaç adım ath, sonra 
durdu, bir şeyler söyleyecekti vazgeçti, geriye döndü. Ayaklan 
ayaklanna dolaşıyor yalpalıyordu. Ahnın dizginini Kürt Rüste­
min elinden aldı, bacaklan titriyordu, bu durumda ata binemez­
,di. Yüzü kararmış, alnı kırışmış, dudaklan sünmüştü. Başı önün­
de, ahnı ağır ağır çekerek askerlerinin arasına döndü, kendisini 
çadıra dar ath. Rüstem de geldi yanına oturdu. 
"San Çavuş haklı," dedi Bayramoğlu, ''biz gençliğimizi öl­
dürüyor uz. Biz başkaldıran, bir gül gibi açılmış kendi yüreği­
mizi kopanyoruz. San Çavuş gene de iyi arkadaş imiş, yüzü­
me, haktuuuu, deyip de tükürmed i. Şu benim yüzüm, kendi 
yüreğini sökmeye giden yüzüro tükürülecek yüz." 
"Biz ikimiz şu dağlara attığımız tohumların güne karşı aç­
mış taze çiçeklerini talana gidiyor uz. Elimizden silahımızı bı-
453