de beşer onar günlüğüne sanırım birer kez çıktığı Sov­
yetler Birliği ile Bulgaristan gezileri sayılmazsa, şöyle 
dinlenmek için olsun Babıali'den ayrıldığı söylenile­
mez. Sabahtan akşama Sirkeci'yle Cağaloğlu arasında 
dolanır dururdu. Burnumuzun dibinde. Orhan Kemal'e 
olan bu yaygın acımasızlığımız, haksızlığımız, sanki 
bundanmış gibime geliyor. 
Bence, yirmi yılı bulan yazarlık yaşam�m içinde 
gördüğüm, en çok haksızlığa uğramış yazardır Orhan 
Kemal. Örneğin, Hemingway romanı da, bir anlamda 
Orhan Kemal romanı gibidir. Basittir. Ama ondaki ba­
sitliği suçlayamayız, kolaylık olarak değerlendirmeyiz. 
Uzağımızda olduğu için mi acaba? 
Galiba Orhan Kemal'in handikabı da bu. Kalemiy­
le yaşayabilmek için soluk almaksızın bir şeyler üret­
mek. Aslında bu, kalemiyle geçinebilmeyi amaçlayan 
bütün yazarların handikabı ya ... Neyse. 
Bir kez daha yineleyim; Koca Orhan ustanın ger­
çek yazarlık yaşamının topu topu yirmi yıl olduğu da 
unutulmamalı hani. Ve bu yirmi yıl içinde fukara Or­
han Kemal geçinebilmek için tam 27 roman, 163 öykü 
yazmıştır. Dikkat edilsin isterim; 20 yılda, 27 roman. 
Dile kolay ... Elbette bu 27 romanın, yirmi yedisine de 
roman deme olanağı yok. Nitekim, ansıdığım kadarıy. 
la, kendisi de, bunlardan bir kısmının adım dahi ağzı­
na almazdı. Kimselere imzalayıp vermezdi onları. 
Hani Gavurun Kızı, EI Kızı, Sokaklardan Bir Kız, 
Kötü Yol filan gibi kitaplarını ·ondan habersiz, kitapçı 
vitrinierinden tanıdım dersem, gerçekten inanın. Sa­
nırım tek günahı, başka adlarla yayımianmasına para 
vermedikleri için, onlara da Orhan Kemal imzasını at­
ması. Ama neyi değiştirir bu? Çünkü, örneğin hepimiz 
biliyoruz F. M. İkinci'nin Kemal Tahir'in müstear ad­
larından biri olduğunu. Şimdi, o uydurma Mayk Ham-
102