89 
 Yeteri kadar, nüfusumuza göre okumuyoruz, etmiyoruz. Ben seçilmiş birtakım rakamlar 
vereceğim. Bakalım okuyor muyuz okumuyor muyuz? Şimdi tabi yayıncılığın dünyada ve 
Türkiye’de gelişmesinin önemli nedenlerinden biri de teknolojinin gelişmesi. Masaüstü 
yayıncılıkta şimdi Fahri abi, Turhan abiyle ilk başladıkları yayıncılık dönemlerinde ku rşunla 
dizilen dönemde entertiple yapılan şey zaten günler alıyor. Onun bir tane harfinin düşmemesi 
için de çok özen gösteriliyor. Yayıncı sayısı 50 – 60 tane. E basıldığı zaman kitap minimum 
10.000 basılıyor. Ben öyle bir durum yaşadım 1977’de…geldiğimde akşam yayıncı abiler 
konuşurken kim uğraşacak 10.000 taneyle. 10.000 rakamı çok önemli bir rakam. 10.000 satmak 
ne demek? Ama o teknoloji değişti. Masaüstü yayıncılık geldiğinde yayıncılık birdenbire 
patladı. Yayıncı sayısı arttı bugün Türkiye’de ciddi şek ilde yayıncılar en az 10 kitap 
yayınlayabilir. 1760 tane yayıncı var. 2 sene önceki rakamı söylüyorum size. Ama 2004 yılında 
ücretsiz dağıtılan üniversitelerin, ilköğretim, ortaöğretim ders kitapları yüzünden kapanan 
10.000 tane kitapçı var. Ben 1977 de bu  işlere başvurduğumda bir mantık yürütmeye 
çalışıyordum. Türkiye de 20.000 kitapçı vardı. Köylerde kitapçılar vardı. Bugün bazı şehirlerde 
kitapçı yok. Bu ücretsiz dağıtılma meselesi kitapçıların üzerinden yapılması için çok mücadele 
ettik, olmadı. Ondan s onra kitapçıların kapanmasıyla beraber kültürel olarak belki bir şey 
yaşandı ama yayıncılıkla ilgili üretim ve satışların artması durmadı, devam etti. Şöyle bir şey 
söyleyeyim size; şu demin ki dediğim Fahri abinin anlattığı tarihlerde ki yılda yayınlanan kitap 
sayısı 150/200’dür. Bugün geçen yıl yayınlanan yeni kitap başlık sayısı 60335. Bir önceki 54. 
Size şimdi bunların şeylerini veriyorum çeşit olarak kaç çeşit yayınlanmış kaç milyon basılmış 
umutlu olacak mıyız olmayacak mıyız hep beraber karar verelim . Kurgu dışı dediğimiz yani 
inceleme araştırma akademik yayınlar, her biri tarih siyaset 10250 çeşit 2016 yılında 
yayınlanmış. 2017 de 11530’a çıkmış. Yani yüzde üç artmış. Yeni bir başlık sayısı yeni ilk defa 
yayınlanan başlık sayısı. Kurgu dediğimiz roma n öykü şiir 9106 2016 yılında; 9.828’e çıkmış 
2017 de. Çeşit olarak. Çocuk inanılmaz tatlavanın yaşandığı bir yer çocuk yayıncılığı ve ilk 
gelişikliği yaşadı 8.618 çeşitmiş 2016 yılında. 2017 de 10.043 çeşit olmuş. Eğitim 
yayıncılığıyla ilgili rakamlar da var 14 bin çeşitken 17 bin çeşit olmuş ama bunun nedeni bu 
TEOG, YGS ve LYS ‘nin iptal edilmesinden dolayı mükerrer şeyler var içinde. Akademik 
yayıncılık akademisyen hocalarımız varsa burada ağlanacak durumdayız. 3.328 kitap 
yayınlamış 2016 yılında 3.658 çeşit yayınlaşmış 2017 de. Peki, üretim nasıl? Şimdi onu da 
söyleyeyim size kurgu dışı dediğimiz kitaplar 65 milyon kitap yayınlanmış 2016 yılında bu 
rakam 77 bine çıkmış 2017 de. Kurgu dediğimiz edebiyat 20 milyon 266 binmiş 2016, yılında 
25 milyona çıkmı ş 2017 de. Çocuk yayıncılığı 32 milyonmuş 2016 ’da 42 milyonmuş 2017 ’de. 
Dini yayınlar düşmüş %20, çocuk yayıncılığı düşmüş. Şimdi bize neyi söylüyor? Bunla ilgili 
bir sürü şey geçti.  
Bir de Anadolu fuarlarına gittiğimizde mesela muhafazakâr bir şehirde kitap fuarları 
düzenlemesi yaptı TÜYAP ile beraber Türk Yayıncılar Birliği. Burada 7 tane şehirde kitap fuarı 
var şimdi İzmir’de var. Samsun’a gidiyoruz mesela, Samsun’da kitap fuarı açı lıyor. Genel 
kanaat hani muhafazakâr bir şehir yani burada kitap fuarı gibi düşünün. Öyle değil. Belki orada 
%35 %40 muhalif insanlarda olabilir. Var oralarda. Akın akın insanlar kitap fuarlarına 
giriyorlar, söyleşilere giriyorlar. Yazarlarla sohbete geliy orlar, imzaya geliyorlar. İlk defa 
kitapla buluşan çocuklarla karşılaşıyoruz. İlk defa kitaba dokunan çocuklarla karşılaşıyoruz. Ve 
buralarda akın akın gelen bu insanlarla beraber o kitap fuarlarında yavaş yavaş kitap savaşları 
artıyor. Oralardaki kitapçıl arın açılmasına neden oluyor. İstediğimiz ölçüde istediğimiz hızla 
değil. Ama Diyarbakır’da bin metre karelik yeni bir kitapevi açıldı. Adıyaman’da bin metre