'l'\ 4 'faşa� \<.ema\ -'iJağm Öte 'iüı.ü 
cıklara benziyorlardı. Bir ağayı dalgündüz öldüren köylüler, Koca Halili neden 
öldürmesinler? 
Bir de, çok derinlerde, bir kendine önem verme duygusu vardı. Köylü tutup 
da, bir araya gelip de Muhtar Seferi bile öldürmezdi . Kim oluyordu Sefer? Dün­
kü çocuk. .. Ama Koca Halil yaşını başını almış, ömür görmüş bir kişiydi. Hem de 
Aslan Ağanın hırsızlar başı. 
Hem korkuyor, hem de şimdi, şimdi kapıyı açmalarını bekliyordu. Önde de, 
en başta, kudurmuş gibi, saçlan süpürge gibi dimdik olmuş Meryemce geliyor­
du. "Vurun avratlar," diyordu. "Gün bugündür. Vurun kardaşlar, vurun çocuk­
lar. Parça parça edin şu dinsizi. Köyümüzü ele aleme rezil eden dört kitapta katli 
vacibi. Vurun ha vurun ... " 
Koca Halil sesiice bir: 
"Aaah," dedi. "Ah Meryemc e! Geçti günler. O ibrahimin, güzel İbrahimin ha­
tırı olmasaydı, seni ne yapardım, biliyor musun? Aaaah Meryemce !" 
Bir sonbahar akşamı Çığşardan aşağı iniyordu. Çınar yaprakları kırmızıydı. 
Ardına gün vurmuş bir kırmızı lık. .. Korkudan sıra buldukça, hep bu geliyordu 
gözlerinin önüne, kim bilir neden. Bir su akıyordu. Suyun yüzü kırmızı yaprak­
lada döşeli. Su değil çınar yaprağı akıyor aşağılara. 
Bir al at çalmıştı. Yukarı Göksünden. Atın rengi çınar yaprakianna uyuyor. 
At, altında kanat takmış da uçuyordu . Birden at ürktü. Alışık olmasa böyle işlere, 
atın tımağının dibini boylayacaktı. Çalıların içinde kana belenmiş bir adam gör­
dü. Adam yola doğru inleyerek sürünüyordu. 
Attan indi, mintanını yırttı, adamın yarasını sardı. Sonra da adamı terkisine 
alıp sürdü. 
Adam: 
"Beni şehirlere , doktorlara götünne," dedi. "Bana eş kı yalarbaşı Memo derler." 
O da adamı Aslan Ağanın evine götürüp bıraktı. 
"Bu da benim kardaşımdır. Yarası iyi olana kadar bir iyice bakın," dedi. "Siz­
den isterim ." 
Tekeç dağının eteğinde şimdi kar sepeliyor. Orada bir mağara var. Kalkıp 
oraya gitmeli, bir ateş yakmalı, bir de kuzu kesmeli. Şimdi geyik yavruları büyü­
müşlerdir. 
Memo dağların alıcı kurduydu. Koca Halilden bir haber gelse, can düşmanını 
bile bağışiard ı. Şimdi sağ olsaydı. .. Sağ olsaydı da şu köylü ye ... 
Köylü kapıya birikmiş bağrışıyor: 
"Çık Koca Halil, çık dinsiz imansız, çııık dört kitapta yeri yok köylü düşmanı !" 
Koca Halil kapıyı açar mı? Hele kapıyı kırsınlar! Az sonra oğlan uşak, kız ge-
lin, önlerinde Meryemce domuzu yüklerriyorlar kapıya. Kapı çatırdayarak açılı­
yor, kırılıp yere düşüyor. Kalabalık içeriye girerken kalabalıktan bir çığlıktır ko-