11u bulur. Onun i(,:in, di.i§i.inme sporu ile bu i�e ah�t inlmas1 
ve di.i�i.inme sanabm ogrenmesi gereklidir." 
Mustafa inan bu sporu (,:Ok yapm1� ve bi.iti.in (,:evresine 
yapbrm aya (,:ah�m1�tl. "insanlan kendi hallerine b1rakmaya 
hi(,: gelmez," diye di.i�i.ini.iyordu. "1944'te ki.irsi.ini.in ba�ma 
geldigime gore, a§agi yukan on y1ldir bir �eyler ogretmeye, 
bilimin ve ara�tmnamn ne oldugunu anlatmaya (,:abahyo­
rum. �imdi bile i.iniversitede kileri kendi hallerine biraksam, 
(,:Ogu eskisi gibi (,:arpma bolmeye donecekler. Mi.ihendisligin 
bu i�lemler otesinde bir �ey oldugunu ve bilimin, be� kath 
apartman yerine on kath apartman yapmak olmad1gm1 aca­
ba onlara anlatabildim mi? Bunca yorgunluguma degdi mi? 
Bunca seminerime, konferans1ma, dersime gelenler acaba bi­
limin �imdiye kadar zannettikleri nden ba�ka bir §ey oldugu­
nu, i(,:inde biraz matematik bulundugunu anlad1lar m1?" Son­
ra ogrencilerin i di.i�i.indi.i: "Ben den daha iyi �artlar altmda 
yeti�iyorlar: bir kere, on sekiz ya�mda i.iniversiteye giriyor­
lar." Hayalindeki ogrencileri kaq1sma ald1, onlara biraz ba�­
ka dersler vennek istedi: "Bakm beyler," dedi onlara, "Ben 
yirmi ya�1mda i.iniversiteye girebildim, yani sizin dordi.inci.i 
sm1fa ge(,:tiginiz ya�ta yi.iksek tahsile ba�lad1m. Yani sizin 
neredeyse mektebi bitireceg iniz sirada daha hen i�in ba�m­
dayd1m. Yirmi alb ya�mdayd1m mezun oldugum zaman. Bu­
gi.in bile aramzda konu�urken �ivemle alay ediyorsunuz, ya­
ni koyde yeti�tim. Dort ya�mda damdan di.i�ti:im. On sekiz 
ya�mda yd1m babam1 kaybettigim zaman. Zavalh babam 
kangren olmu�tu ve damdan di.i�en oglunun adam olamaya­
cagma inanm1�b ve adam oldugunu goremeden olmi.i�ti.i. Ben 
hep boyle yorgundum, geceleri erkenden uyuyakahrd1m bu­
gi.inki.i gibi. Benzim hep sanydl. Yazlan beni 'tebdil hava'ya 
gonderirlerdi ve hen bir ti.irli.i di.izelemezdim. Hep bOyle ag­
nlar (,:ektim, bitkin hissettim kendimi, diye di.i�i.indi.i. "Evet 
beyler," diye devam etti sozlerine, "Co k agr1 (,:ektim, (,:Ok pa-
144