il 
Evet, Efrasiyab'tı o. Aylar önce and içerek kırmızı mürek­
kepli elini bastığı sancak hala cepkeninin içindeydi. Yak­
laşık altı haftadır Ordu-yu Humayün'un peşinde, şeytanın 
mekanı olan kuzeye ilerlemiş, pistolü fazla ağır geldiği için 
/ 
köyün birfnde bu silahı ağlaya sızlaya fırlatıp atmıştı. Arap 
lhsan'dan /yadigar kalan Ayeti Kerimeli yatağan ise hala be­
lindeydi. foaha bir hafta önce, kentler fethedilip zenginlik­
ler yağma lanmadan Ordu-yu Humayün'a yetişmiş, ama bek­
lediği hüs ükabulü görememişti. Ayakaltında dolaşmaması 
için suratı a atılan tokadın izi kaybolmadan, orducunun bi­
rine teslim dilmesine rağmen kaçmayı başarmış ve askerle­
ri yarım gün eriden takip etmeyi akletmişti . 
Nihayet, gü ün birinde Ordu-yu Humayün, kuzey burç­
larında kara ba \ akların dalgalandığı ve yıldız biçimiyle fet­
hedilmesi bir hayli güç görünen bir kalenin önüne erişmiş­
ti. Aynı gün havi kararmadan kuşatma harekatı tamamla­
nırken, talan edecekleri ganimetin hesabını yapan yeniçeri­
ler, martalozlar, deliler, serdengeçtiler, sipahiler, çorbacılar, 
odabaşları, vekilharçlar, bayraktarlar, başeskiler ve karakul­
lukçular sağda solda koşturuyor; zağarcıbaşı, saksoncubaşı, 
tüfekçi ve zemberekçi başları ile daha bir nice zabit emir üs­
tüne emir yağdınyor du. Lağımlar kazılıp topraklar küfeler­
le taşınarak, on, yirmi, otuz kulaçlık tepeler meydana getiri­
liyor; ellerde bezler ve güderilerle, ejderha başlı kolombor­
neler hohlanıp ayna gibi parlatılıyordu . Hava karardığında 
kuşatma hazırlıkları bitmek üzereydi. Sadece kılıçların bi­
leylenmesi işi kalmıştı. Gece yarısı olduğunda kaleden Or­
du-yu Humayün karargahına bakanlar bir an için yeryüzün­
de sayısız yıldız gördüklerini sandılar. Çünkü o kapkaranlık 
gecedeki yegane ışıklar, pedalla döndürülen bileği taşların­
dan sıçrayan kıvılcımlardı. Bunu gören kafirler, kendi şahi, 
193