"O vakit  babamın  anlattıkları  o kadar  hoşuma  gitmişti  ki..."  de-
di Cemal,  dizlerinin  üstüne  çökmüş,  ısı ayar  düğmesine  bakman 
ikizine. 
"O kocaman  ülke,  o güzel  kadın..."  diye  mırıldandı  Cemal  dalgın 
dalgın.  "Annemi  sattım  ben bunlar  için.  Böyle  aşağılık  bi herifim  iş-
te. Beni  doğuran,  emziren,  büyüten  anacığımı  bunlara  değiştim. 
Ulan  hadi  insan  büyüyünce  maddiyatçı  olur  da, dersin  ki hayat  böy-
le yaptı.  Ama  parmak  kadar  çocukken  de maddiyatçı  olunur  mu be!" 
Ertesi  gün  bir bahaneyle  evden  göndermişlerdi  annelerini.  Yete-
rince  uzaklaştığına  kani  olunca,  üçü  üç koldan  bagaja  yüklemişler-
di bavullarını. 
"Ama  sen ne yaptın?  Sen  anamızı  bunlara  değişmedin!"  dedi  Ce-
mal, kardeşinin  bir döner  koltuğun  altına  girerek,  ısı ayar  düğmesi-
ni çıkarışını  izlerken.  "Sen  satmadın  ruhunu.  Satmadın  insanlığını. 
Sikmişim  zenginliğini,  bolluğunu  dedin.  Atladın  arabadan.  Annem 
için geri  döndün.  Beni  de döndürmek  istedin.  Nasıl  da koşuyordun 
arkamızdan.  Yıllarca  gözümün  önünden  gitmedi.  Nasıl  da bağırı-
yordun.  Ta köyün  çıkışına  kadar  koştun  peşimizden." 
Cemal  cebinden  çıkardığı  mendili  ikiye,  dörde,  sekize,  onaltıya 
katlayıp,  her bir katına  uzun  uzun  sümkürürken,  elektrikler  geldi. 
Celal  bir koşu  su getirdi  mutfaktan.  Bardağı  uzatmadan  önce,  beş 
damla  limon  kolonyası  damlattı  içine. 
"Sağol,"  dedi  Cemal. 
"Ayakkabım  çıkmıştı,"  dedi  Celal. 
Cemal,  hâlâ  yanıyor  olmasının  beyhudeliğine  üzülmüşçesine, 
fersiz  gözlerle  bakarken  mumun  alevine,  bir yandan  da anlamlı  bir 
sonuç  çıkarmaya  çalıştı  işittiklerinden. 
"Ayakkabım  çıkmıştı,"  dedi  Celal.  Aslında  susmayı  yeğlerdi  şu 
anda.  Ama  ona  danışmadan,  kendiliğinden  konuşuyordu  ağzı.  Bari 
o üçüncü  birayı  içmeseydi.  "Tam  arabaya  binerken  ayakkabımın  te-
ki ayağımdan  çıktı,  fırladı  gitti.  Onun  için  indim  arabadan.  Ayakka-
bımı  giymek  için  geri  dönmüştüm.  Ama  daha  ayağımı  ayakkabıya 
geçirmeden,  baktım  annem  yolun  başında  göründü.  Onu  görür  gör-
mez babam  arabayı  çalıştırdı.  Tek  ayakkabıyla  koştum  yanınıza, 
ama ben  yetişemeden  siz hareket  ettiniz.  Arkanızdan  avaz  avaz  ba-
ğırdım.  Ta köyün  çıkışına  kadar  koştum  peşinizden." 
312