köy köle gibi ona çalışır. Çukurovada Ağa da yok, bir şey de 
yok. Hasan Onbaşıyı bir dinleseyd in!.." 
Durmuş Ali: 
"Bu topraklar da herkesindi eskiden. Bu gavurun babası 
çıkmadan. Allem etti kallem etti, topraklan elimizden aldı. On­
dan evvel herkes canının istediği yeri canının istediği gibi eker-
d. " ı. 
M em ed: 
"İşte," diye parladı. "İşte gene öyle olacak. Tam öyle ola-
cak." 
tu. Durmuş Ali, gene başını önüne eğdi, düşüncelere daldı. 
"Gene öyle olacak. Tam öyle. Ne düşündün Emmi? 
Durmuş Ali: 
"Keşki öyle olsa," diye mın ldandı. Gözlerine yaş dolmuş-
M em ed: 
"Olacak. Senden bir isteğim var. Beş köyün aklı yetenine 
haber gönderecek, buraya çağıracaksın. Konuşup, tarlaları da­
ğıtacağım. Kölelikten kulluktan kurtulacaklar. Herkesin ektiği 
herk esin. Ellerindeki öküzler de kendilerinin olacak. .. " 
Durmuş Ali: 
"Keşkiii ! .. " diye bağırdı. "Keşki ." 
M em ed: 
"Sen haber gönd er, gelsinler ... " 
Durmuş Alinin karısı, belini damın orta direğine dayamış, 
olanı biteni seyrederek ip eğiriyordu . Elinden kirmen düştü. El­
leri yanlarına sarktı. Kendisini topariayıp Memedin üstüne atıl­
dı. 
İs tutmuş duvara bir örümcek ağını germişti . Geziniyordu . 
"Kurban olduğum yavrum bu doğru mu? Bunu yapacak 
mısın?" diye ellerini öpmeye başladı. "Yarısını, üçte ikisini kim­
seye vermeyeceğiz ha?" 
Memed: 
"Kulluk bitti," diye berkiştirdi. "Ölünceye kadar bu top­
rakları bekleyece ğim. Elimde silah. Ondan sonrasına da ... " 
Kadın: 
"Öküzler?" 
323