92 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
Sırtındaki ter soğumaya başladı. Ali geziniyor bu yüzden. Oğlan çocuk bir 
kucak çalı çırpıyı getirdi, ninesinin önüne koydu. Ali cebinden çıkardığı kibriti 
çaktı. Kuru çalılar hemen ateş aldı. Kız da getirdi. Ali kızın getirdiğini de ocağa 
attı. Baktı ki ateş parlayıp geçecek. Odun toplamaya yolun kıyısından içerilere 
kendi gitti. Ayaklarına değen odunları, çalıları topladı. O gelinceye kadar ço­
cuklar ateşin yanına, o kadar çok odun yığmışlardı ki şaştı kaldı. 
Nineleri onlara sevgiyle bakmış bakmış, şu Uzunca Alinin çocukları olmasa­
nız sizi daha çok severdim ciğerlerim, diye düşünm üştü. Babanızdan ötürü size de 
yavrularım demeye dilim varmıyor, yavrularım. Evimin düşmanı, çocuklarımın, 
gelenimin düşmanı Uzunca Ali ateş yakarsan yakl Ne edersen et, öteki dünyada, 
yakanı iki elime alır da, Allahın karşısında, yakanı parça parça ederim. Derim ki, 
atın şunu cehennemin en derin yerine. 
Ali de oturdu . Ateşi bacaklarının arasına aldı. 
"Ana, şöyle yan dön. Senin sırtın çok üşüdü. Bugün geceye kaldık. Bir daha 
geceye kalmak neyime. Nasıl? Yel gibi getirmedim mi seni buraya? Çukura da 
böyle indiririm." 
Teri kurudukça, bedeni de usul usul gevşiyordu. Gevşedikçe yorgunluğunu 
ta derinden duyuyor, bir daha ayağa kalkamayacakmış gibi geliyordu ona. 
Ay harmanlamıştı. Ayazdı. Otelerde bir şeyler çıtırdıyordu. Ayazda toprak 
çatlar. Az pişmiş testiler gibi ortasından yarılır. Çocuklar da biribirierine sokul­
muşlar, ateşin içine gireceklermiş gibi ateşe yaklaşmışlardı. 
Oğlan: 
"Baba," dedi, "adam durunca daha çok üşüyor. Yürüyünce ateş gibi oluyor." 
Alinin canı hiç kalkmak istemiyordu. 
"Ana, üşümen geçti mi güzel anam? Üşümen geçtiyse, gelirken dedim ki geli­
nine, kız dedim, biz soğuktan geliriz. Sen biz gelinceye kadar, bir tarhana çorbası 
koy ki ocağa, dumanı tütsü n biz gelinceye dek. Dumanı bir tütsün ki ... Biz va­
rınca oraya, Ziyaret ağacının altına ... Hem de Ziyaret ağacı adama uğur getirir." 
Çabalama Alicik, kuş sütü bulsan da bana, değil tarhananı, kuş sütünü de iç­
mem. Sana yüreğim doğrulamaz hiçbir vakit. Doğrulmaz. Kırıldı, paramparça 
oldu. Yürek dediğin ... 
"Şafaklayın yola çıkarız. Şu kara dağı aşınca Çukurova kokusu gelmeye başlar 
ılık ılık. Sıcacık. Neden konuşmazsın? Niye bir söze varmazsın güzel anam? Bili­
yorum yüreğin yaralı. Küheylanı sen çok severdin. Babamın teberiğiydi. Olenlen 
ölünmez, anam. Allah verir de bu yıl çok pamuk toplarsak, sırf senin için bir eşek 
alının ki, taplı eşek. Kıbrıs eşeği. Bin üstüne. Yayla gibi. İki günde in Çukura." 
Konuşmam! Ölsem yitsem de konuşmam! Sen bunu bana yaptıktan sonra. 
Dilsiz olur da ağzımı açmam. Olürüm, ölürüro de vasiyet ederim. Uzun Ali sini­
min başına gelmesin, salacarndan tutmasın, derim.