mazsın. Bu iş başka iş, senin gibi çocuk yüreklilere göre değil . 
Senin yüzünden bir köy azıcık ağladı diye neredeyse düşüp şu 
kayaların içine ölecektin. Ya yarın senin yüzünden Faruk Yüz­
başı, Ağalar, Beyler bütün Toroslan dayaktan, işkenceden, zu­
lümden geçirirlerse, ya yarın öbürsü gün bütün Toroslar bir 
feryadü figana dönerse, senin halin nice olur Memed?" 
Memed boynunu bükmüş konuşmuyord u. 
"Bak yavrum, sen bir deli ahn bile tek başına dağda kalma­
sına dayanamıyor sun. Neredeyse üzüntünden çont olacaksın. 
Seni öldürseler de sen bir insana ateş edemezsin . Benim anla­
madığım, sen nasıl Abdi Ağayı, Kel Hamzayı, Ali Safayı öldür­
dün? Bana öyle geliyor ki onları sen öldürmedin. Azıcık anlıyo­
rum ya, az daha Yobazoğlunu öldüreceklin ahnı yakalamaya 
gitmiyor da, başını alıp kaçıyor diye. Bak Memed, senin o be­
lindeki kuburda çok altını var Kuzgun V elinin, sana bir ömür 
boyu yeter. İyi ki Mahmut görmedi. Ben de İnce Memed adını 
bu dağlarda eksik etmem. Ölünceye kadar seni başımda, ya­
nımda taşının. Hiç kimse senin düze indiğini bilemez ben ölün­
ceye kadar. Ben ölünce de bir başka İnce Memed çıkar ." 
"Çıkar mı, dersin?" 
"Çıkar," diye toprağı yumrukladı Ferhat Hoca. "Sen nasıl 
çıkhn? Şu topraktan, şu sarı çiğ dem, bak, toprağı nasıl yarmış 
çıkmışsa, bak, nasıl yüzüroüze gün ışığı gibi gülüyorsa, insan­
ların içinden de İnce Memedler böyle çıkacak. Beni merak et­
me. Ben şimdi dağlardan, ormanlardan benim köye giderim ." 
"Sefil Aliyle birlikte gidin ." 
"Olur." 
"Ben de Kasımı, Müslümü alırım. Temir ne oldu acaba?" 
"Sen onları merak etme, ben yakında bulurum ." 
"Hakkını helal eyle Hocam ." 
"Çok çocuğun olsun." 
Kucaklaştı lar. 
Eşkıyalann yanına geldiler. Ferhat Hocanın sakalı titriyor­
du. Durmadan da gözlerini kirpiştiriyor, ellerini ovuşturuyor­
du. 
"Haydi siz sağlıcakla kalın. Ben, Kasım, bir de Müslüm, biz 
gidiyor uz."