Memed, Seyrana baktı, onu gördü. Bu sefer yüzü daha baş­
ka oldu. Ilık, dost, tatlı, bir hoş bir yüz. Gülümsedi.
Çardağın altına otururken:
"Vay Ferhat Hoca vay!" dedi. "Aslan gibi de adamdı. Ben 
hiç böyle bir hoca görmedim. Koca Süleyman ne dedi, biliyor 
musun Halil?"
Halil:
"Yoook," dedi.
"Koca Süleyman bana, Abdi gider de yerine Hamza gelir­
se, dedi... İşte öyle dedi. Dünyada boş olan, işe yaramaz olan 
hiçbir şey yok, dedi. Uğraşmak haktır. Savaşmak haktır. Dövüş­
mek, boş olmaz, haktır, dedi."
Yüzü azıcık güldü, sonra kapandı.
Burayı bırakıp gitmeli, nereye gitmeli? Zararım oluyor fı- 
karalara. Ferhat Hoca içerde, boş yere belki fıkarayı asacaklar. 
Onlar benim yüzümden karşı çıkınca Ali Safa da atının başım 
çekmeyecek, bindirecek. Kıyasıya bir dövüş başlayacak. Sonu 
neye varacak bunun sonra, hiç! Vayvay köyünün ezildiği yanı­
na kar kalacak...
Ama nereye, ne yana gitmeli? Dağlar, köyler, insanlar, çalı­
lar kabul etmez oldu bizi.
Derin derin içini çekti.
Şu Koca Osman ona çok şeyler anlatmıştı. Cin fikirli bir 
adamdı. Ali Safa Beye de yenileceklerini avucunun içi gibi bili­
yordu. Ali Safa giderse onun yerine Kenan Safarim geleceğini 
de biliyordu. Tepelerine bin misli bir bela, bir hışım gibi inece­
ğini de... Ama gene cebelleşmekten geriye kalmıyordu, ölümü 
de göze alaraktan. Yaşlıların canı kıymetli olur, Koca Osmana 
cam da vız geliyordu. O olmamış olsaymış, bu köyde değil in­
san, siniler sinek bile kalmayacak, Ali Safaya çoktan teslim ola­
caklarmış.
Binlerce ceren gelirmiş güneyden, çölden her şubat Çuku- 
rovaya, Anavarza yazılarına. Sürü sürü dolaşırlarmış yazıda. 
Ceren sürüsü üstünde sivri kanatlı, hızlı karakuşlar... Karakuş­
lar cerenlerden de hızlı uçarlarmış. Varır cerenlerin sırtına ko­
nar, arkadan gagalarım cerenlerin gözlerine saplarlar çıkarır 
yerlermiş.
391