NEC ATİ CUMAL I 
dan. Bakkalların günlük satışlarını, lambalar için gazyağı, 
mum, kibrit, sabun, çocuklara leblebi şekeri gibi şeyler 
doldururdu . Yine de gülerdi yüzleri. "Akmazsa damlar" 
derlerdi. Sanki kazanç sağlamak için değil, oyalanmak için 
açmışlardı dükkanlarını. Çünkü açıkça söyleseler de söy­
lemeseler de, yaşamlar ının amacı kasabada kalmak, kasa­
baya demir atmak, kasabayı beklemekti onların. 
Kasabanın okumuşları, Rumlar ile İstanbul'un atadığı 
kaymakam, subay gibi görevlilerdi çoğunlukla. Kasaba­
daki doktorlar Rumdu. Eczacı Rum'du. Tek avukat 
Rum'du. Müslümanlar arasında öğrenim gereksinmesi 
yeni yeni uyanıyordu. Berber Şerif Efendi oğlunu Manas­
tır İdadisi'ne, sonra da İstanbul'a, Tıbbiye'y e göndermiş­
ti. Bekçi Zühtü Efendi ise yoksullu ğuna bakmadan oğlu­
nu İstanbul' da Mülkiye' de okutuyordu. İkisinin de davra­
nışlarını küfür gibi karşılıyordu kasabanın Müslümanları. 
Bir bakıma tutumları haddini bilmezlikti. Berber Şerif 
Efendi'nin oğlunun nesineydi doktorluk? Adam oğlunu 
kendisi gibi sünnetçi yetiştirseydi yetmez miydi? Oğlu aç 
mı kalırdı? Elbette onun geçimini sağlayacak kadar erkek 
çocuk yetiştirirlerdi. Bekçi Zühtü Efendi'nin oğlunu Mül­
kiye'ye göndermesini ise ayrıca gülünç buluyorlardı. Ne 
demekti bir bekçinin oğlunu kaymakam, vali yetiştirmeye 
kalkması? Yarın öbür gün oğlan Florina'ya kaymakam 
olur gelirse kim dinlerdi onun lafını, vereceği buyruğu? 
"Sen Bekçi Zühtü 'nün oğlu değil misin be?" derlerdi. "Sa­
na mı kaldı bize doğruyu yanlışı göstermek ?" 
İstanbul'a gideceğim duyulunca, doğrudan doğruya 
babama bir şey diyemeyenler benim önümü kesmeye baş­
ladılar. Topal Reşit Efendi bir güzel azarladı beni: "A be 
Mustafa," dedi, "daha ne istersiniz be? Koca eviniz var, 
Sarımeşe'de bağınız tarlanız var. Babanın manifatura dük­
kanı var. Ne yapacaksın okuyup da? Baban o İstanbul'a, 
34