tikçe asılan bir yüzle bakıyor, bastonuyla usul usul, gittikçe si­
nirlendiğini belli ederek oynuyo rdu. Yüzbaşı gelmiş, onun 
önünde çakılmış kalmışh. O geldiğinden beri de Arif Saim Bey 
başını bir kere kaldırıp onun yüzüne, soğuk şerhetlerini alırken 
bile bakmamışh. Bal, ekşi elma, nar suyu şerhetleri gümüş tep­
silerde gelip gelip gidiyordu. Konuklar, kutsal tozlan alınmış 
ceketlerini alıp giyerierken bile orada çakılmış kalmış Yüzbaşı­
nın yüzüne bakmamaya özellikle özen gösteriyo rlardı. 
Sessizlik son sınırına vardıktan sonra Arif Saim belermiş 
gözlerini odadakilerin üstünde teker teker dolaşhrıp, hastonu­
nu sertçe yere vurdu, pencerelerin camları zangırdadı. Odada­
kiler de bir ürperti geçirdiler. 
"Burası kokuyo r." 
Yüzünden öfkeli mi, alaylı mı, hüzünlü mü olduğu belli ol-
mayan bir gülümseme geçti. Sesini biraz daha yükseltti: 
"Size diyorum ki bu kasaba kokuyor ." 
Tapucu Zülfü yılışarak: 
"O geçen seferdi Beyef endi," dedi, "ölü kokmuştu, zahali-
niz ... " 
"Sen içindesin de farkında değilsin Zülfü, kokuyor. Hala 
kokuy or. Bana öyle geliyor ki Zülfü, bu kasabalar çürümüş, kı­
yamete kadar da böyle kokacaklar." 
Zülfü: 
"Hakkı aliniz var Beyef endi," dedi gücenmiş, "ne yapalım, 
biz kokuyor uz." 
"Kokuyorsunuz ." Gittikçe öfkesi kabarıyo rdu. "Arabadan 
çantaını getirin ." 
Az sonra çanta geldi. 
"Kaymakam Bey, şunları okuyun ." 
Kaymakam bir çanta dolusu telgrafı, mektubu, önce keke­
leyerek, ardından da düzgün, rahat okumaya başladı. O oku­
dukça ayaktaki Yüzbaşı yaprak gibi, yüzü sapsarı kesilmiş, tit­
riyordu. Neredeyse düşecekti. 
"Git Yüzbaşı, oraya, hah işte oraya, karşıma otur, sakın 
oradan kıpırdayayım deme. Kaymakam, sen de devam et!" 
Mektuplar, telgraflar okunup bitince Arif Saim Bey üzün­
tülü, yürekten bir sesle: 
352