"Bir yığın sorumluluk!" 
Perihan ses çıkarmıyordu. Ne düşündüğü de anlaşılmıyordu. 
Refik bir haksızlığa uğradığını düşünerek, birdenbire: "Ben 
bundan sonra işe gitmeyeceğim!" dedi ve şaşırdı: "Bu kadar da 
değildi yahu aklımdaki!" diye düşündü, ama içinde şimdi böyle 
bir şey söylemeye, yalnız söylemeye değil, yapmaya da hakkı 
varmış gibi bir duygu vardı. Bu hakkı nereden çıkardığını bil-
miyordu, ama bu duygunun varlığından emindi: 
"Hayatımda başka şeyler de olsun istiyorum artık!" diye 
bağırdı. Başka şeyler söylemekten de korktu. 
Perihan: "Ne olur bağırma, çocuk uyanacak!" dedi. "Sonra 
uyutmak öyle zor oluyor ki!" Yataktaki çocuğa bakıyordu. Sonra 
döndü sordu: "Nasıl başka şeyler istiyorsun?" 
Refik: Bilmiyorum!" dedi. "Babam öldükten sonra çok dü­
şündüm, ne yapayım diye, aklıma fazla bir şey gelmiyor... Artık 
böyle olmaz. Birşeyler yapmam lâzım!" ' 
Perihan: "Artık işe gitmeyecek inisin sahiden?" dedi. "Bütün 
gün evde mi oturacaksın?" 
Yerinden kalkıp çocuğa yaklaştı. Bebek kıpırdanıyordu, Perihan 
endişeyle başını ona yaklaştırdı. 
Refik karısının dikkatli, çocuksu yüzünü yandan görüyordu. 
"Eninde sonunda gene gideceğim tabii işe!" dedi. Bu geri dönüş 
için Perihan ile gözgöze gelmeyeceği bir zamanı seçmişti: "Bu evde 
yaşadıkça o yazıhaneye gitmem şart. Ama birşeyler de yapmak 
istiyorum. Anlatabiliyor muyum? Bana yardımcı olabilirsin!" 
Perihan'ın hâlâ çocuğa baktığını görünce öfkelendi: "Ama sen 
nasıl yardım edebilirsin ki bana? Daha çocuksun sen!" 
Perihan döndü: "Sana dengen kalmadığını söylemiştim!" 
dedi. 
Refik, "Dengem kalmamış, dengem kalmamış," diye düşündü. 
"Haklı. Ben de haklıyım. Zeki, ama çocuktur Perihan! Dengem 
kalmamış... Ne yapayım ben?.. Bu ev, ayıp olmasın diye gittiğimiz 
yazıhane... Ne yapayım ben?" 
"Biraz okumak, ciddi ciddi okumak ve düşünmek istiyorum!" 
dedi. 
Perihan: "Sen bilirsin!" diye mırıldandı. 
Gene bir suskunluk oldu. 
2/7