ha yataktayd ı. Kimisi değnekle yürüyor , kimisi de babasının, 
dedesinin, anasının, kız kardeşinin kolunda sürükle niyor , Cafer 
de can çekişiyo rdu. Hoca, can çekişen Caferi ziyaret ederek, üs­
tünde tam iki buçuk saat, o güzel, o içe işleyen sesiyle Kuran 
okudu. 
O gün cumaydı, Ferhat Hoca, köyün minaresi yoktu, kaya­
nın sivrisine çıktı, sela vererek ezan okudu. Cemaatin önüne 
geçerek namaz kıldırdı. Yanıkörenli ler, cuma vaazmı da onun 
vermesini istediler. Hoca başladı, dağlardan, çakıltaşla rının üs­
tünden, ulu kayalıkların arasından, gür ormanlardan çağlaya­
rak inen sular örneği konuşmaya, Allah insanlan zulüm altında 
yaşasınlar diye yaratmamı ştır, diye bağırıyor du. Bu dünya zu­
lüm dünyası oldu. Allah istemi yor, Peygamber bunu istemiyor. 
Biri yiyor , bini bakıy or, Allah bunu istem iyor , diyor du. Kuranı 
Kerimde Allah, diyor ki, diyordu, zulüm edenler kafirdir. Zu­
lüm görüp de karşı koymayanlar, ölümleri pahasına, açlıkları 
pahasına da olsa karşı koymayanlar da kafirdir. Zulme şahit 
olup da karşı koymayanlar , seyredenl er, boyun eğenler de ka­
firdir. Cennet, zulme karşı koyan, kötülüklere, ne için olursa ol­
sun karşı koyan kişinin ayağının altın dadır , bunu böyle bilesi­
niz ve durm adan düşüncesini doğrulamak için Kurandan 
Arapça ayetler okuyor, uzun uzun, o güzel, o yüreğe işleyen se­
siyle Allahın sözlerinin anlamını açıklıyord u. Hutbesi bittiğin­
de yorulmuş, ter içinde kalmıştı. İlk işi Caferin evine uğrayıp 
onu ziyaret etmek oldu. Caferin durumu gittikçe kötülü yordu. 
Onun başucuna oturdu, gene Kuran okumaya başladı. Delikan­
lının başucunda, dilinde ayetler , gözleri kapalı, yüzü tarifsiz 
acılar içinde gürül gürül okuyordu. 
Gelip, ineelikle onu yemeğe çağırmasalardı, kendini unu­
tup gitmişti, sesi kısılmcaya, uyuyup kalıncaya kadar Kuran 
okuy acaktı. 
Bütün eşkıyalar, yaşlı köylül er, erkekl er, kadınlar caminin 
içine kurulmuş sofranın başına oturdular. Hoca başta, meğer 
iki günden bu yana kursaklanna lokma girmeyen eşkıyalar aç­
larından ölmüşlermi ş. Güzel kokulu yemekiere yumuldular. 
Ama Hocanın boğazından bir türlü yemek aşmıyor du. Ağzına 
bir lokma atıyor çiğn iyor , çiğniyor lokma bir türlü boğazından 
286