Çiftçiliğin eğitimi yok. Bu nedenle de, denizcilik, çift­
çilik babadan oğula geçen bir meslek olarak öğrenili­
yor Çocuk, babadan ne görmüşse, olduğu gibi yineli­
yor. İşin kuramıyla uğraşma, bu konuda tartışma, araş­
tırma, düşünme alışkanlıkları kurulmamış. Önce çırak 
olarak, ardından da ustanın boşluğunu doldurma zo­
runluluğundan, iş akımına kaptınveriyor kendini ... Uy­
gulama sırasında bir aksama olursa da, kusuru, kaba­
hatı kendinde arıyor. Alışkıları yinelemekte bir eksi­
ği olup olmadığ ında arıyor. 
Aynı şeyleri edebiyat için de söylemek olanaklı. 
Çünkü edebiyatçı olmanın da bir eğitimi yok. Var olan 
eğitim, edebiyat eleştirmeni , araştırıcı, ineelemed ye­
tiştireb iliyor. 
Edebiyatın, denizcilikten, çiftçilikten bir farkı da­
ha v·ar. Örneğin, usta-çırak ilişkileri içinde işin zenaat 
yanını öğrenmek balıkçılık için, rençperlik için bir öl­
çüde yetiyor. istenilen düzeyde bir üretim gerçekl eşti­
rilebiliyor. Ama işin sadece zenaatını öğrenmiş olmak 
edebiyatçı olmaya yetmiyor. Belki klasik şiirin bir ta­
kım kuralları var. Ölçü (vezin) gibi, uyak (kafiye) gi­
bi kuralla-r var. Ama klasik öykünün, klasik romanın, 
klasik şiirinkine benzer bir takım kuralları olduğu da 
söylenilemez. 
Kısacası, bir takım kuralları olsun olmasın, edebi­
yatı öğrenebilmek, edebiyatçı olabilmek bilgiden çok 
sezgiye dayanıyor. Yaratıcı sezgi gücüne dayanıyor. 
Galiba, sezgisel uygulamalardan kazanılan deneyimle­
rin birikimleri de edebiyatın bilgisini oluşturuyor. De­
neyim birikimi ne denli çoksa, edebiyatın o dalındaki 
bilgi de o denli zengin oluyor. Örneğin, şiirimizin divan 
şiiri ve halk şiiriyle kökünün çok eskilere gitmesi, öy­
kümüzün «halk hikayeciliği, meddah hikayeciliği, ma­
sal» gibi türlerle, Dedem Korkut'tan başlayıp gelen bir 
89