Deneme 
Bizde hiçbir zaman yeteri kadar değer verilm ediğini dü­
şündüğüm "deneme" türü, edebiyatla felsefe arasında ilginç 
bir noktada durur. Yazann toplumla ve bireyle ilgili gözlem­
lerini, tahminlerini, tezlerini, geç mişe ve geleceğe bakışını, 
eleştirilerini çarpıcı bir yazı türüyle ortaya koyması "dene­
me" türüne girer. 
Denemenin en önemli özell iklerinden biri, son derece kişisel 
olması. Kişisel olma yan ; düşünen, gözleyen, hisseden bir insa­
nın elinden çıkmayan; genel geçer görüşleri yansıtacak şekil­
de bir ideolo jiyi, sist emi, tarih anlayışım, siyaseti savunan (ya 
da yeren) yazılara "deneme" sıfatı vermek mümkün değil . 
Deneme, bilime uygun da olabilir ama bu kesinlikle bir ön 
şart değildir. Bilimin ölçülebilir, tekrarlanabilir, kanıtlanabi· 
lir olma şartlanndan hiçbiri deneme yazannı bağlamaz . Ya· 
zar hayat, ölüm, aşk, savaş, kıskançlık, nefret, intikam, re­
kabet vs. gibi akla gelen her konudaki gözlemlerini ve kişis el 
düşünc elerini, kanıtlamak zorunda kalmadan aktarabilir. Bu 
işi yaparken sıkça, sezgilerine yer verir. 
Deneme sonsuz bir özgürlük alanıdır, bilirnde bu özgürlük 
yoktur. 
Deneme yazan, çok geniş bir kültür birikimine sahip, de­
ğişik konularda bilgi ve fikir sahibi, sezgileri ve kalemi güç­
lü, anlataca klanm kolayca biçimlendirebilen, meramını kı­
sa ama özlü yazılarta anlatabilen bir insan olarak belirir ka-