366 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
"Sana bir şey deyim de beni iyi dinle, Meryemce Ana. Sen benim anamsın. 
Ve de öz bir anam. Bu köyde bir ağzı kara var. Bu köyde, bu köyün çok bü­
yük düşmanı var. İşte bu düşman gitmiştir Adil Efendiye, demiştir ki ona, gitme 
köye. Köylü nesi var, nesi yoksa sakladı. .. Ve de Muhtarlar ının emriyle. Bu ağzı 
kara kim olabilir, Meryemce Ana?" Kulağına eğildi. "Sana bir şey söyleyim mi? 
Taşbaşoğ lunu dört gündür kim gördü? Dört gündür Taşbaşoğlunu gören var mı? 
Bütün köylü malını mülkünü sakladı da, o neden saklamadı? Ben bile sakladım. 
Bir koca köyün Muhtarıyım, ve de koskoca Hıdır Kahyanın oğlunun evinin böyle 
tamtakır olması ne demektir. Bilir misin bunu? Bana bu bile vız geldi. Köylüm ne 
yaparsa ben de onu yaparım, dedim. Ve de malımı mülkümü, kanlarıının altınla­
rını, babam Hıdınn altın kaplama hançerini sakladım. Bundan büyük utanç olur 
mu? Köylüm için bu utanca katlandım. Taşbaşoğ lu bir zımığım bile neden sakla­
madı? Şimdi anladın mı, Adil niçin gelmedi köye? Ve de hiçbir vakit mallanmız 
saklıyken gelmeye cek. Anladın mı7" 
Meryemce, anladım dereesine başını salladı. Taşbaşoğ lu bunu yapar mıydı? 
Bir anda, Taşbaşoğ lunun Adile gidip köye gelme dediği köye yayıldı. Ama bu 
köyde herkes biribirini öylesine bilirdi ki ... Taşbaşoğ lu bunu yapar mıydı? Bu so­
ruyu kendi kendine kimse sormadan edemezdi. 
Bu söz Muhtar için çıksaydı, Sipahi budalası Gömleksizoğlu için, Delice Bekir 
için çıksaydı, herkes inamrdı. Ama Taşbaşoğlu? De de, azıcık dur.