ilişkilerine ilişkin tartışmalar da bu yüzden çıkıyormuş gibi 
oluyordu. Bu sene Nigân Hanım Ayşe'yi müzik dersinden almaya 
Beyoğlu'na gelmiyordu. Ayşe bu kararı aldırtana kadar evin içinde 
uzun ve sessiz bir savaş olmuş, sonunda Nigân Hanım kızının 
hiçbir zaman istediği kız olamayacağını, kendisinin de bu çileli 
hayattan usandığını gösteren bir dudak büküşü ve bıkkınlık 
hareketiyle konuyu kapatmıştı. 
Cezmi yeniden, bu sefer elindeki keman kutusunu sallayarak: 
"Yaz tatilinde ne yapacaksınız?" diye sordu. 
Yaz tatilinde, geçen sene Cevdet Bey'in ölümü yüzünden gi­
demedikleri Heybeliada'ya gideceklerdi, ama annesiyle ağbisi bu 
sene liseyi bitiren Ayşe'nin Fransızcasını sağlamlaştırmak için 
isviçre'deki teyzesinin yanına gitmesini istiyorlardı. İsviçre'ye 
giderse buradaki müzik dersleri, Tünel'den Harbiye'ye yürüyüş, 
bu çocuk yakında olmayacaktı. Ayşe, "isviçre'ye gitmek istemi­
yorum!" diye düşündü. Sonra çocuğun gene keman kutusunu 
sinirli sinirli salladığını farkederek: "Bilmiyorum. Sen ne yapmayı 
düşünüyorsun?" dedi ve utandı. Çünkü Cezmi bir kere aralanndaki 
derin aynlıklan vurgulamak için, kendisinin ve kendi çevresindeki 
insanların böyle sorulan yalnızca yalın, "Ne yapacaksın?" biçimiyle 
sorduklarını, çok şey seçmek ve yapmak için zamanı olan Ayşe 
ve onun çevresindeki insanlarıma hep bu "yapmayı düşünü­
yorsun?" biçimini kullandıklarını söylemişti. 
"Trabzon'a, annemin babamın yanına gideceğim herhalde!" 
dedi Cezmi. Kışları İstanbul'da hukuk okuyordu. 
"Ne güzel!" dedi Ayşe. Heyecanlı gözükmeye çalıştı: "Orada 
sevdiğin romanları okur, denize girersin." 
"Hah! Orada kimse denize girmez. Denize yalnız burada, 
adalarda ve Suadiye'de girilir. Bir de Avrupa'da tabii." Cezmi, 
sinirlendiği zamanlarda, uygarlık taraftarı olması gerektiğini 
unutuyor, yoksul bir ailenin çocuğu olduğunu hatırlıyordu. 
Babası Trabzon'da müzik öğretmeniydi. 
Ayşe gene utandı: "Bir dakika içinde iki kere," diye düşündü. 
Sonra bir şey hatırlayarak sevindi: "İyi işte!" dedi. "Sen de onlara 
şu uygarlık ilkelerini öğretirsin. Denize girmenin ayıp olmadığını 
öğretirsin!" 
"Öğreteceğim!" dedi Cezmi sert sert. S 
289