manavından mandalina almak istiyordu. Civarda gece yarısına kadar açık tek 
manavdı burası ve tezgâhtarı Ka'nın geceleri gelip mandalina aldığ ını 
hatırlıyordu. Polis Ka'yı vuran adamı gören kimseyi bulamamış tı. Bayram Kebap Haus'un garsonu 
silah seslerini duymuş  ama televizyonun ve müş terilerin gürültüsü yüzünden kaç 
el ateş edildiğ ini anlayamamış tı. Caminin üzerindeki birahanenin buğ ulanmış 
camlarından dış arısı zor gözüküyordu. Ka'nın gittiğ i sanılan manavın 
tezgâhtarının hiçbir ş eyden haberi olmadığ ını söylemesi polisi pirelendirmiş , 
tezgâhtar bir geceliğ ine gözaltına alınmış  ama bir sonuç çıkmamış tı. Bir sokak 
aşağıda sigara içip müş teri bekleyen bir orospu aynı dakikalarda kısa boylu, 
Türk gibi esmer, kara pal-tolu birinin Kaiserstrasse'ye doğ ru koştuğunu 
gördüğünü söylemiş , ama gördüğ ü kişiyi tutarlı olarak tarif edememiş ti. 
Ambulansı Ka kaldırıma düş tükten sonra tesadüfen evinin balkonuna çıkan bir 
Alman çağ ırmış, ama o da kimseyi görmemiş ti. İlk kurşun Ka'nın baş ının 
arkasından girmiş , sol gözünden çıkmış tı. Öteki iki kurş un kalp ve ciğ erlerin 
çevresindeki damarları parçalamış , sırt ve göğ üs kısmını deldiğ i kül rengi 
paltosunu kan içinde bırakmı ştı. 
"Arkadan olduğ una göre, onu izleyen kararlı biri," demiş ti yaşlı ve geveze bir 
dedektif. Belki de onu Hamburg'dan beri takip ediyordu. Polis baş ka ihtimaller 
üzerinde de durmuş tu: Cinsel kıskançlık, Türkler arasında siyasi hesaplaş malar 
gibi şeyler. Ka'nın istasyon civarındaki yeraltı dünyasıyla bir ilgisi yoktu. 
Fotoğrafına bakan tezgâhtarlar arada bir seks dükkânlarında gezindiğ ini, porno 
film seyredilen küçük odalara girdiğ ini polise söylemiş lerdi. Ne doğ ru yanlış  
herhangi bir ihbar, ne de "katili bulunsun" diye basın veya baş ka bir güçlü 
çevreden baskı geldiğ i için bir süre sonra polis iş in ucunu bırakmış tı. 
255 -ı-rankiun \a- 
Amacı cinayeti soruş turmaktan çok unutturmakmış  gibi davranan yaş lı ve öksürüklü 
dedektif Ka'yı tanıyanlarla randevu alıp görüş üyor, soruş turma sırasında da daha 
çok kendi anlatıyordu. Tarkut Ölçün Ka'nın Kars'a gidiş inden önceki sekiz yılda 
hayatına girmiş  iki kadından bu babacan ve Türksever dedektif sayesinde haberdar 
olmuştu. Biri Türk, biri Alman bu iki kadının telefonlarını defterime dikkatle 
yazdım. Kars'tan döndükten sonraki dört yılda Ka'nın hiçbir kadınla ili şkisi 
olmamıştı. 
Kar altında hiç konuş madan Ka'nın evine geri dönüp iri yarı, sevimli ve 
şikâyetçi ev sahibesini bulduk. Serin ve is kokan eski binanın çatı katını 
açarken öfkeli bir sesle evin kiraya verilmek üzere olduğ unu, içerideki 
eşyaları, bütün bu pisliğ i biz almazsak atacağ ını söyleyip gitti. Hayatının 
sekiz yılını geçirdiğ i karanlık, basık ve küçük daireye girip Ka'nın 
çocukluğ umdan beri bildiğ im o benzersiz kokusunu duyunca gözlerim doldu. 
Annesinin elde ördüğ ü yün kazaklarından, okul çantasından ve evlerine gittiğ imde 
odasından çıkan kokuydu bu; markasını bilmedi ğim ve sormayı akıl edemediğ im bir 
Türk sabunundan geldiğ ini sanırdım. 
Ka Almanya'daki ilk yıllarında halde hamallık, ev taş ımacılığ ı, Türklere 
İngilizce öğ retmenliğ i, boyacılık gibi iş ler yapmış , kendisini resmen "siyasal 
sürgün" olarak kabul ettirip "mülteci maaş ı" almaya baş ladıktan sonra bu iş leri 
bulduğu Türk halkevi çevresindeki komünistlerden kopmuş tu. Sürgündeki Türk 
komünistleri Ka'yı fazla içine kapalı ve "burjuva" buluyordu. Son on iki yılda Ka'nın diğ er gelir kaynağ ı belediye kütüphanelerinde, kültür evi ve Türk 
derneklerinde yaptığ ı şiir okumalarıydı. Yalnızca Türklerin geldiğ i bu 
okumalardan (sayıları nadiren yirmiyi geçerdi) ayda üç tane yapar da be ş yüz 
mark kazanırsa, dört yüz mark da siyasal sürgün maaş ı aldığı için ay sonunu 
getirebiliyordu, ama çok seyrek oluyordu bu. Sandalyeler, küllükler kırık döküktü, elektrik sobası paslıydı. İ lk başta ev sahibesinin sıkboğ az etmesine de 
sinirlendiğ im için arkadaş ımın bütün eş yalarını, saçlarının kokusunu taş ıyan 
yastığı, lisede de taktığ ını hatırladığ ım kemerle kravatı, burnu tırnaklarıyla