kada�lanmn hocas1 durumun da idi. "Ogrendiklerini hemen 
arkada�lanna anlattig1 it,;in de haf1zas1 bileniyordu. ibrahim 
Batukan, Mustafa Efendi'nin yolunu benimsemi�t i: "Bizier 
ak�amlan normal etiid saatleri sonunda yatakhanenin yolu­
nu tutard1k. Bizier de boylece Mustafa gibi, erken yatan tale­
beler kategori sine dahildik. Normal hallerde bile, diger kate­
goriye dahil bulunan arkada�la r proje hazirlam a, oyun ve 
nadiren derslerle me�gul olurlar ve genellikle ge<; yatarlar ve 
o nispette de sabahlan ge<; kalkarlard1 ve hatta i;ok kere sa­
bah kahvalti sm1 kat,;mrlar d1." Herkes Mustafa Bey'in efsane 
yoniiyle ilgili oldugu it,;in, ger<;ekte nas1l ya�ad1gim pek me­
rak etmemi�ti anla�1lan. Belki de Mustafa'dan, kendi deyim­
leriyle 'beylik' konulan ogrenmekle ilgiliydiler sadece. Dur­
madan Mustafa Bey'in kar�1sma dikilip "Mustafa, �unu anla­
mad1m; Mustafa, bunu anlamad1m," diye s1zlamyorlar d1. 
Mustafa da bazen, bu hazirakonuculardan s1k1 hyordu. Dertli 
bir giiniinde gene, "$u bahiste tak1ld1m Mustafa," diye bir ar­
kada�1 yakasma yap1�m1� ti. "Ulan, dedi Mustafa, "$unu bir 
kere okusan anlarsm ya, tembellikten okumuyorsun. Arka­
da�lannm ifadesine gore her zaman, 'boynu biikiik' gezen bu 
ogrenci, gene boynunu biikerek Mustafa'nm yanmdan ayr1l­
d1. Mustafa ofkelenmi�ti. Ulan hepinizden kotii durumday1m 
ben; benim neden boynum biikiik degil? $u haysiyet denen 
kelimeyi ne zaman ogreneceksiniz? Yiizy11lann boynubi ikiik­
liigunden neden s1yr1hp dogrulam1yorsunuz? Ne zaman 
adam olacaksm1z? Kendinizi ne zaman adam sirasmda say­
diracaksm1z? Mustafa, ofkesinin ac1sm1 <;1karmak it;in onlar­
la alay ediyordu, onlara adlar tak1yord u: Gandi Hikmet! Bu­
raya gel! Buyur agam. Bu hafta kimleri birbirine dii�iirelim 
dersin Gandi? Bir kola<;an edelim ortahg1 agam. Y1k1l kar­
�1mdan, tez rapor getir bana. Ba�iistune agam. Mustafa ne 
yapsa oluyordu. Mustafa efsanele�mi�tir. 
"Ben bu efsanele�t irmeye pek kar�1 degilim aslmda, dedi 
78