Orta Direk 33 
beş gün oluyor. Dünya apak pamuğa kesti diyeli. Hıdır Kahyanın oğlu benimle 
oynama. Köylüyle oynama, dedim. Çukurda pamuk açtı açacak. Haber ver köy­
lüye, kanına girme köylünün. Ben, senin lafınla haber veremem, sen bunadın, 
dedi. Kocadın." 
Kalabalık hızlı bir tartışmadaydı. Kendi kendine konuşur gibiydi Koca Halil. 
"Kocadım amenna. Kocadım, doğru doğru dosdoğru. Bu yıl Çukurovaya ka­
dar da yürüyemem. Bu da doğru. Ama pamuk zamanını şaşırmam. Şu düzlükte 
döngele dikeni var iken, dedim." 
Aliye şöyle bir göz attı. Ali onu hiç dinlemiyordu. Sanki burada değil de 
uzaklardaydı. Ayrı apayrı bir düşüncedeydi. 
Arkadan zayıf, incecik, üstü başı paramparça Güclük Murtaza: 
"Kötü," dedi, sustu. 
"Nedir o kötü olan?" diye sordular. 
içini çekerek, gene: 
"Çok kötü," dedi. "Düşündüm ki, çok fikir ettim ki Sefer Efendi Ağalara söy­
ler de, Çukurova Ağalan bize toplayacak tarla vermezlerse hep bir ağız edip, ha­
limiz nicolur o zaman? Eli boş köye dönersek, bu kış aç, çıplak. .. Ölmek var. 
Adil Efendi de köyümüzü yakar. Yakar da ateşe vurur." 
Birkaç kişi hınçla: 
"Yaksın," dedi. 
"Bu yıl veremezsek, gelecek yıl fayızıylan veririz." 
Sonra gene uzun bir tartışma başladı. 
Konuşması yarım kalmış Koca Haliise bir iki kere ortaya ana avrat sövdü. 
Sövmesine kimse aldırmadı. O orada sabırsızlıktan kıvranır kaldı. Bir fırsat kol­
luyordu ki, bir eline geçirse bir daha ağzını kapamayacaktı. 
"Ben döngeleyi gökte gördüm mü," diye bağırdı birkaç kere. "Gördüm mü 
gökte, on gün sonra Çukurovada pamuk ağardı demektir. Gülgülü pamuk aça­
cak demektir. Çukurova alıç çiçeği gibi kokacak demektir. Burcu burcu." 
Daha da sesini yüseltti: 
"Otuz yıl hangi gün yalancı çıktım söyleyin teresler. Elierin köylüsü şaşırır, 
ya pamuk açmadan on gün önce, ya pamuk açtıktan on beş gün sonra varırlar 
tarlaların başına. Otuz yıldır bir güne bir gün siz hiç şaşırdınız mı teresler? Ne 
zaman Çukura indikse, önümüzde apak açılmış, ırgat bekler pamukları bulma­
dık mı? Dedim ki ona, o, bu köyün kanlısına, sizin can düşmanınıza, Hıdırın 
dölüne, dedim ki ona, bre ulan, bre Hıdırın oğlu sen de adam oldun da sana Se­
fer Efendi diyorlar. Varsın desinler. Amma sen benim yanıma it bile olamazsın. 
Dedim ki, baban Hıdır zamanında da bu böyleydi. Dedim ki ona, o Sefer Efendi­
ye, o ağzı karaya ... Ondan korkulmaz, o yüreksizin biridir. Dedim ki ona, dön-