Venedik'ten demir sand ıklara konduk, gemilere bindik, sallana çalkalana İstanbul'a geldik. Kendimi bir 
sarraf dükkân ında, bir ustan ın sar ımsak kokan a ğzında buldum. Biraz bekledik beklemedik, alt ın bozdurmak 
isteyen bir al ık köylü geldi. Hino ğluhin usta sarraf, bakal ım senin alt ının kalp m ı, ver ısıray ım, deyip köylünün 
altınını alıp ağzına att ı. 
Ağzın içinde kar şılaşınca gördüm ki köylününki hakiki Osmanl ı Sultanisiydi. Sar ımsak kokular ı içinde beni 
görünce: "Sen kalps ın," dedi. Hakl ıydı, ama bunu ma ğrurca söyleyi şi gururumu k ırdığı için ben de yalan 
söyledim. "As ıl kalp sensin," dedim. 
Bu arada al ık köylü de: "Benim alt ınım hiç kalp olur mu! Ben onu yirmi y ıl önce topra ğa gömmü ştüm, o 
zaman böyle ahlaks ızlık m ı vard ı," diye övünüyordu. 
Ben ne olacak diye merak ed erken, sarraf köylünün alt ınını değil ağzından beni ç ıkard ı. "Al, bu senin 
altının, alçak Venedikli kafirinin kalp paras ı, istemem," dedi. "Sen hiç utanm ıyor musun?" diye bir de al ık 
köylüyü azarlad ı. O da biraz cevap verdi ya, beni al ıp gitti. Öteki sarraflardan da benzeri sözleri i şitince kalbi 
kırıldı ve düşük alt ın olarak beni doksan akçeye bozdurdu. Yedi y ıldır elden ele süren bitip tükenmez 
gezintilerim i şte böyle ba şlad ı. 
Vaktimin ço ğunu ak ıllı bir paran ın yapmas ı gerektiği gibi İstanbul'da keseden keseye, ku şaktan cebe 
dolaşarak geçirdi ğimi iftiharla söyleyeyim. Korkulu rüyam, bir testinin içine konup ön bahçede bir ta şın alt ında 
yıllarca gömülü kalmak, hiç ba şıma gelmedi de ğil, ama nedense k ısa sürüyordu bu s ıkıcı dönemler. Beni eline 
alanlar ın çoğu, hele bir de kalp oldu ğumu keşfetmişlerse bir an önce benden kurtulmak istiyordu. Kalp 
olduğumu söyleyip ak ılsız al ıcıyı uyarana daha rastlamad ım. Ama kalp oldu ğumu farketmeyip bana yüz yirmi 
akçe sayanlar, kaz ıkland ıklar ını anlar anlamaz, bir ba şkas ını kaz ıklay ıp benden kurtulana kadar, öfke, mutsuzluk 
ve sab ırsızlık buhranlar ı geçirerek dövünüyorlard ı. Bu buhran s ıras ında kendileri de ba şkalar ını kaz ıklamaya 
defalarca kalk ıştıklar ı halde (acele ve öfkeden ba şarısızlığa uğruyorlard ı hep) beni verip kendilerini kaz ıklayan 
adama "ahlaks ız!" diye samimiyetle küfürler ederlerdi. 
Şu son yedi y ıl boyunca, İstanbul'da be ş yüz altm ış el değiştirdim, girmedi ğim ev, dükkân, çar şı pazar, cami, 
kilise, havra kalmad ı. Gezdikçe hakk ımda sand ığımdan çok daha fazla dedikodu yap ıldığını, efsaneler uydurulup 
yalanlar söylendi ğini gördüm. Art ık benden ba şka hiçbir k ıymet kalmad ığı, ac ımas ızlığım, gözümün kör oldu ğu, 
benim de paray ı sevdiğim, dünyan ın ne yaz ık ki benim üzerime kuruldu ğu, her şeyi sat ın alabilece ğim, pisliğim, 
adiliğim, alçakl ığım hiç durmadan yüzüme vuruldu. Kalp oldu ğumu anlayanlar daha da öfkeli davran ıp daha da 
kötü şeyler söylediler bana. Hakiki de ğerim düştükçe mecazi de ğerim art ıyordu. Ama bütün bu ac ımas ız 
mecazlara, dü şüncesiz iftiralara ra ğmen, gördüm ki ahalinin büyük bir ço ğunluğu beni içten bir tutkuyla seviyor. 
Bu sevgisiz zamanda, bu derece gönülden, hatta ta şkın bir sevginin hepimizi sevindirmesi gereken bir şey 
olduğunu düşünüyorum. 
Sokak sokak, semt semt, İstanbul'un her bir kö şesini gördüm, Yahudilerden Abazalara, Araplardan 
Mingeryal ılara herkesin elini tan ıdım. Manisa'ya giden Edirneli bir hocan ın kesesinin içinde bir kere ç ıktım 
İstanbul d ışına. Yolumuz kesilip de haramiler, ya can ın ya mal ın, diye seslenince, zavall ı hoca tela şla bizi arka 
deliğine sokup gizledi. Buras ı sar ımsak seven adam ın ağzından da pis kokuyordu ve çok da rahats ızdı. Ama 
hemen sonra daha da kötü oldu her şey, çünkü haramiler "Ya mal ın ya can ın!" demediler de "Ya ırzın, ya can ın!" 
dediler hocaya ve s ıraya girdiler. O küçük, delikte neler çekti ğimizi hiç anlatmayay ım size. İstanbul d ışına 
çıkmaktan da bu yüzden hiç ho şlanmam! 
İstanbul'da hep sevildim. Hayallerindeki kocaym ışım gibi genç k ızlar öptü beni, kadife keselerde, yast ık