"Böyle gördük," dedile r. 
"Elinizi alın da vicdaruruzın üstüne koyun köylülerim, kar-
. daşlan m... Bir karış çocuk öldürmeye kalksın ben i... Beş tane 
koca köyün ağasmı. .. Sahibini ... Bir kız için. Ben ölseydim sizin 
haliniz neye varırdı? Bir düşünün hele! Bir düşünün benim 
yokluğumu ... Bir kız bana gelin olacakken, gitsin bir baldırı 
çıplakla kaçsın. Bu hangi kitapta yazar? Elinizi iyice vicdaruru­
za koyun ... Vicdanın kanşmadığı işte iş yoktur. Hayır gelmez. 
İlle de vicdan ... " 
Tomruk Musa: 
"Ağamız için değil mi, koyduk da gittik," dedi. 
Ağa takdirle: 
"Var ol Musa," dedi. 
TekeKadir: 
"Ağamız için değil mi?" dedi. "Hepimiz koyduk gittik." 
Ağa: 
"Hepiniz sağ olun," dedi. "Bu yıl sizlerden ancak mahsu­
lün dörtte birini alacağım. Haydi," dedi, "hayvanları da size 
bağışladım. Elinizdeki hayvanlar sizin olacaktır. Haydi gidin 
ellerinizi vicdanınıza koyun, hükümete ne söyleyeceğinizi bel­
leyin ... " 
Ağanın yarundan neşeli, güleryüzle çıklılar. Mahsulün 
dörtte üçü! Hayvanlar da! Vay anasını be! Avlunun bir köşesi­
ne, elli metre kadar uzağına çömelmişler , söyleyeceklerini ez­
berliyorlar ... 
"Hacı efendim ... İşte bu Hacı efendim, vardı tabaneayı yer­
den aldı. Kız , oğlanın elinden tutmuş kaçıyorlard ı. Kız , oğlanın 
elinden boşandı ... Vardık yakaladık ... " 
Hacı sözünü kesti: 
"Burası olmadı," dedi. "Diyeceksin ki, Hacı, yani ben, var­
dım, onlar el ele tutuşmuşlar kaçıyorlardı. Sarıldım Hatçeye ... 
Ben sarılınca, yani Hacı sarılınca diyeceksin, oğlan, yani İnce 
Memed, kızı bıraklı kaçlı." 
"Hacı vardı kıza sarıldı. Hacı kıza sanlınca, oğlan, yani İn­
ce Memed, bıraklı kaçt ı." 
"Kız bir nişan alıyordu. Nereden de öğrenmiş köpoğlunun 
kızı? Nişan aldı Veliye, üç kurşun sıktı. Üçü de değdi! Vay kö-
146