karanlığa gömülüyor du. Gözlerinin önünde dev gibi bir hükü­
met ... Candarmalar ... Önde giden iki hükümet adamı ... 
Ertesi gün kasabaya geldiklerinde Hatçe bitmişti. Yorgundu. 
Sürünür gibiyd i. Kasaba, içine bir hoşluk verd i. Yüreğine de azı­
ak emniyet geldi. Korkusu azaldı. Memedi anımsa dı. Memed, 
durup durmaksızın bir san pınlb anlatmışb. Portakallan, sütbe­
yaz çakıl taşlannı, akan suyu, kebap kokusunu ... Bir evin önün­
de leylek yuvası gibi, bir oda varmış cıncıkta n. Hangi ev acaba? 
Bir evin camına gün vurmuş kızar mışb. Kırmızı cıncık takmışlar 
pencerey e... Birden burcu buland ı. Memed olduğu gibi geldi 
gözler inin önüne dikildi. Neredeydi şimdi ola? Memedi yakalar­
Iarsa öldürürler di. "Benim yüzümden fıkara," dedi. 
Candarma dairesinin albndaki nezaretin tabanı çimento­
dur. Ayak bileklerine kadar suyla doludur . Neden suyla dolu­
dur, niçin böyle etmişlerdir , belli değil . Pis pis hela kokar üste­
lik de. Karanlıktır. Mazgal deliği gibi tek penceresi vardır. O da 
kapalıdır sıkı sıkıya ... Hatçeyi oraya attılar işte. Bir gece orada 
kaldı. Tabü gene gözlerine uyku girmedi. Uyuyacak da bir yer 
yoktu ama, gönlü rahat olsaydı ayakta da uyurd u. Koskoca­
man, derya misali bir karanlık içinde erimiş gibiy di. Kapıyı aç­
malanru da dört gözle bekliyord u. Kapı açılınca kurtulacağını 
sanıyor du. Sabah olduğunu tahmin ediyor du. Hiçbir yerden, 
kapı aralığından bile ışık sızmıyordu ama, gene de sabah oldu­
ğunu tahmin ediyordu. 
Birden kapı açıldı. Işık, kurşun gibi ağır, ona çarpıp ser­
semletti. Aradan epeyce zaman geçincedir ki, ancak yavaş ya­
vaş kendine gelebildL Bu sırada bir candarma onu kolundan 
tutmuş dışan çekiyordu. 
Dışan, bir sürü insan birikmişti. Hatçe dışan çıkınca, bütün 
başlar ona çevr ildi. "İşte nişanlısını öldüren kız!" lafı da kulağı­
na kadar geldi. Anladı ki bütün bu kalabalık kendisi için birik­
miş. Kalabalığa bir kere olsun, başını yerden kaldınp da bak­
madı. Öylecene kalabalığın ortasından geçti gitti. İki yanındaki 
candarmalar şimdi ona korku değil, güç veriyor lardı. 
Çok yaşlı bir yargıcın önüne çıkardılar. Yargıç, türlü deney­
lerden, belalardan geriye kalmış yaşlı, gerdam sarkmış, pos bı­
yıklı birisiyd i. Kızın kimliğini saptadıktan sonra sordu: 
149