Edebiyat ve Sol 
Alman yazarı Hans Fallad a'nın ilginç bir sözü vardır: 
"Marksizm halkın kültür düzeyini yükseltir , entelektüe 11e­
rinkini ise düşürür." Yazann yaşadığı acı deneyimlerden kay­
naklanan bir görüştür bu ve bence içinde do�uluk payı da 
vardır ama bir şartla ... Küçük bir "bazı" kelimesini ekleye­
rek . Çünkü 20. yüzyıl, Antonio Gramsci gibi büyük Marksist 
entelektüeller de yetiştirmiştir. 
Yalruz Marksizm de�il herhangi bir ideoloji, yazann düşün­
cesini kalıplar içine oturtm aya, eserin i biçimlendirmeye baş­
larsa orada özgünlük ve bağımsızlık tan söz etmek zorlaşır. 
Yazar, kişisel olarak kendini bir dava ya, bir ideolo jiye, yurt 
savunmasına, monarşiye ya da cumhuriyete adayabilir, ama 
bu bağımlı durum onun eserini etkilerneye başladığı zaman 
büyük bir zayıflık ortaya çıkar. 
Daha dowusu, yazarın dünya görüşü, hayattaki duruşu, 
kişisel özellikleri yapıtianna zaten yansır. Bunlan gizlemek, 
bastırmak, yazma eylemine aykın bir durum. Ama örnekin 
bir romancının, roman yapısını kurmak ve hikaye anlatmak 
gibi asıl işlerinin önüne siyasi mesa j vennek kaygısını koy­
ması, romancılık açısından aynı şekilde anlamsız. 
20. yüzyılın o belalı çalkantıları, savaşları ve devrimleri, 
entelektüeller i sürekli olarak zorlu sınavlardan geçmek zo­
runda bıraktı. Kimi güce boyun eğdi, yaratısını diktatörlerin 
emrine verdi, kimi ise teslim olmadı ve hayatını hapishane-