238 
 suffering. In Saudi Arabia and Iraq, Saudi Arabia has not been able to ta ke a concrete step towards 
Iran and is trying to blow the presence of Iran in the Middle East in Yemen.  
In this case, the "peace in the Middle East" is far from being an expectation with hope.  
Keywords:  Iran, Syria, Yemen, Saudi Arabia  
 
1. SÜNNİ -Şİİ REKABETİ  
Ortadoğu, semavi dinlerin ve bu dinlere ait mezheplerin yaşadığı önemli bir coğrafyadır. 
Dolayısıyla çatışmalar da hiç son bulmamaktadır. Etnik ve mezhepsel çatışmalar ülke 
bütünlüğünü tehdit eden en önemli unsurların başında gelmekt edir. Orta Doğu’da yaşanan 
çatışmaların birçoğunun temelinde mezhepsel farklılıklar yatmaktadır (İşcan, 2013: 152). 
Bugün Orta Doğu’da yaşanmakta olan çatışmalara bakıldığında, her ne kadar bölgedeki diğer 
devletlerin varlığı hissedilse de bu çatışmaların aslında iki devletin yani Suudi Arabistan ve 
İran arasında olduğu görülmektedir.  
İslam Devrimi’nden sonra İran’ın siyasal çıkarları gereği Şii kimliğini ön plana 
çıkararak “ İslami Dünya Düzeni ” kurma ve bunun için de “ Devrim ”i ihraç etme söylemleri (Arı, 
2008: 533) sonrasında başta Suudi Arabistan olmak üzere, bünyesinde önemli oranlarda Şii 
nüfus barındıran Irak, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Kuveyt gibi Körfez ülkeleri 
kendilerini tehdit altında görmeye başlamışlardır. Şu ayrıntıyı da gözden  kaçırmamak 
gerekiyor; bahsi geçen devletler Sünni ailelerce yönetilmekte ve hepsinde farklı oranda Şii 
azınlık bulunmakla birlikte yönetimleri ABD tarafından yönlendirilmektedir. Çünkü İran'ın Şii 
azınlıklar üzerindeki etkisi yönetimlerin korkulu rüyası o lmaktadır (Mahalli, 2016: 167).  
Suudi Arabistan ile İran arasında yaşanan gerginlik bölgede tarih boyunca var olan 
mezhep gerilimini arttırmakta ve taraflar bölgedeki mezhepsel güçlerini birbirine karşı 
kullanmaktan da çekinmemektedir.  
Temeli tarihin der inliklerinde yer alan Sünni -Şii mücadelesinin günümüze yönelik en 
önemli yansımaları Suriye ve Yemen’de devam eden çatışmalar olmuştur.  
2. YEMEN  
Arap Baharı ile birçok Arap ülkesinde görülen toplumsal değişim etkisini Yemen’de 
politik değişim olarak göster miştir. Yemen, Arap Baharı öncesinde de siyasi istikrarsızlığı 
birçok alanda yaşayan bir ülke iken Arap Baharı ile çatışmalarla sürekli hareketli olan karmaşık 
yapısını farklı bir boyuta taşımıştır (Gün, http://kutuphane.dogus.edu.tr/mvt/pdf.php ). 
Nüfusunun yaklaşık %35’i Şiiliğin bir kolu olan Zeydiliği benimsemiş olan Yemen, 
uzun yıllar boyunca Kuzey ve Güney Yemen olarak iki ayrı devlet şeklinde yaşamıştır. Kuzey 
Yemen Osmanlı Devleti’nin Ekim 191 8’de bölgeden çekilmesi üzerine bağımsızlığını 
kazanmıştır. Güney Yemen ise, Bab -ül Mendep Boğazını ve dolayısıyla da Kızıldeniz’i 
denetleme imkânı veren konumunun getirdiği stratejik değer nedeniyle 1839’da İngilizlerce 
işgal edilmiş, uzun bir süre İngili z kontrolünde kaldıktan sonra 1967’de bağımsızlığını 
kazanmıştır (Arı, 2008: 293 -294). Ancak her iki Yemen’de de istikrar bir türlü sağlanamamış, 
her ikisinde de birçok darbe ve hatta iç çatışmalar yaşanmıştır.  
Çok karmaşık ama aynı zamanda ilginç bir tari he sahip olan Yemen, siyasal ve 
toplumsal yapısıyla oldukça karışık bir ülke olması dolayısıyla bölgesel ve uluslararası ülke ve 
güçler bu karışıklığın giderilerek ülkenin istikrara kavuşmasını istememektedirler. Çünkü 
2005'te ayaklanan İran’ın Şii inancın dan farklı olan Zeydiliği benimsemiş olan Husiler  ile 
Yemen'de oldukça güçlü bir Kaide ve radikal İslamcı potansiyel bulunmaktadır. Buna karşın 
1990'da Kuzey ile birleşen Güney Yemen'de hala " sol ve liberal " görüşlü insanlar ağırlıkta ve