123 
 BULGARİSTAN’ DA TÜRKÇE EĞİTİM SORUNLAR  
 
Çağrılı Konuşmacı  
Doç.Dr.  Nesrin Osman İSPOVA  
BULGARİSTAN  
 
XIV cü yy sonlarında Osmanlı Hakimiyetine geçen Bulgaristan,Balkan Coğrafyasında  
en yoğun Türk ve Müslüman nufusu  olan ülkedir.  Bu nedenle Türkçe Eğitimin  kökleri , 
Osmanlı dönemine dayanmaktadır.  
Tanzimat döneminde İstanbulda açılan modern Türk Rüştiyeleri,İmparatorluğun diğer 
kanadı olan Bulgaristanda da açılır.Islahat döneminde (1856 -1876)reformlar yapılarak Türk 
Eğitim sisteminde  gelişmeler yaşanır. 1 
Bulgaristan Türk Öğretmenler  Birliği ,Türkiye’de yeni harflerin resmen kabul 
edilmesini beklemeden 1928 yılıbda Lom kasabasında  düzenlenen Kongre’de  Bulgaristan  
Türk azınlık okullarında yeni Alfabeyle öğretime geçilmesi kararı alır.  
Bulgaristan tarihine baktığımızda ;  1877 -1878 Os manlı -Rus savaşından Birinci Dünya 
Savaşına kadar tarihi ve siyasi olaylarla doludur.  Kronolojik olarak sıraladığımızda :  
• 1877 -1878 Osmanlı -Rus Savaşı  
• 1885 Doğu Rumelinin Bulgaristan Prensliğine katılması  
• 1908 yılında İkinci Meşrutiyetten faydalanan Bulgaristanın bağımsızlığını ilan 
etmesi  
• 1912,1913 Birinci ve İkinci Balkan Savaşları  
• Türkiye’ye yapılan kitlesel göçler  
• Birinci Dünya Savaşı (1914 -1918) ….  
Tüm bu gerçekler Bulgaristan  Türkleri  ve Türkçe Eğitimi aleyhine gelişen tarihi 
gerçeklerdir.  Bulgaristan Türklerinin sosyal,kültürel,siyasi dini statüleri , eğitimleri her 
dönemde ferklılık azretmektedir ve yaşamış oldukları her süreçte ,Totaliter Rejim dahil ,canla 
başla kimlikleri ve dini uğruna mücadele  etmişlerdir.  Ancak ,son yıllarda Gaspıralin in “Bizi 
ayakta tutan dilimiz ve dinimizdir” sözlerinden giderek uzaklaştıkları görülmektedir.  
9 Kasım 1989 da Berlin Duvarının  yıkılmasıyla Demokrasi rejimine geçen Bulgaristan  
1991 Anayasasının 36 ncı madde 2 nci fıkrası gereği ;  
“Bulgaristan Devletind e Anadili Bulgarca olmayan Vatandaşların , Anadilde de eğitim 
ve kullanma hakkı vardır “.2 
Eğitim Müfredatında ise “seçmeli “ ders olarak yer almaktadır.  Buna rağmen şehirlerde 
okunmamakta , bazı köylerde ise yok denecek kadardır.  Örneğin :Türk nufusunun y oğun olduğu 
Eski Cuma/Targovishte  de  hiçbir köyde okunmamaktadır.  1 Ocak 2007 de Avrupa Birliği 
Üyesi olan Bulgaristan’da Anadilimizin okunmaması esef vericidir.  Bugün Bulgaristan’da 28 
yıl Türkçe Eğitim görmeyen bir jenerasyon vardır.Türkçe Eğitim görme yen anne ve babalar 
                                                           
1 Türkçe Eğitim Davası ,,2007,Hayriye Süleymanoğlu,  
2 Bulgaristan 1991 Anayasası ,md 36 ,fıkra 2