manını öldüremezsin. Bu insanlığa yakı şmaz. Eğer beni öldü­
rürsen, azıcık mertlik kalmışsa sende, ölünceye kadar kendini 
bağışlamazsın. Ben ölürken senin insanlığını, yiğitliğini, cö­
mertliğini, içinde ne güzel şeyin kalmışsa onun hepsini de alıp 
götüreceği m. Beni bırakmak zorundasın. Beni bırak, ver silahı­
mı elime, seninle karşı karşıya, teke tek dövüşe lim." 
"Haklısın," dedi İnce Memed. "Dur da Ferhat Hocaya so-
rayım ." . 
"Kuzgun Veli haklı," dedi Ferhat Hoca. "O bizim düşmanı­
mız." 
"Hoca," diye bağırdı Memed, "sen yanlışsın. Ben onu ken­
dim için, o, beni öldürmeye geldi diye öldürecek değilim. 
Şimdi teke tek biz onunla vuruşursak, o da beni öldürürse bu 
köylüler ne olur? Kuzgun canavarı bütün bu köyleri yakmaz 
mı, taş üstünde taş, gövde üstünde baş bırakır mı? Benim der­
dim bu. Yoksa ben böyle zalim, böyle bir kan içiciyi, yol kesici­
yi, fakir fıkarayı soyucuyu karşıma alır da konuşturur muy­
dum." 
"Ben fakir fıkarayı hiçbir zaman soymadım. Sen beni bıra­
kırsan eğer, belki seninle bir daha hiç karşı karşıya gelmem 
ama bu köylüleri senin dediğinden de beter ederim ." 
"Söyle Hocam, buna ne diyorsun?" 
"Ben söyleyeceğiınİ söyledim Memed." 
Köylüler susmuşlar, olanı biteni seyrediyor, düşünüyor­
lardı. 
Hıdır Ağa olduğu yerden ayağa kalktı: 
"Bırak gitsin Kuzgun Veliyi İnce Memed," dedi. "Bizim 
içinse sen hiç küşüm çekme. Biz de senin o bildiğin adamlar­
dan değil iz. Eşkıya Sarıçıyan bizi gafil avlamıştı. O zaman kö­
yümüzde üç dört tüfekten başka tüfek yoktu . Şimdi köy bir 
cephanelik gibi. Bizim de gözümüz açıldı. Sen bırak Kuzgun 
Yeliyi istiyo rsan. Bizi düşünme, onun bu köye bir daha gelece­
ği varsa, göreceği de var." Köylülere döndü: "İnce Memed bı­
raksın mı Kuzgun Veliyi?" 
Köylüler hep bir ağızdan: 
"Bıraksın," dediler. 
"Getirin şunların giyitlerini, silahlarını da ... " 
571