66 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
"Hatun bacım Meryemce, hiç içine küşüm getirme. Bu soylu atlar... Bu atı İb­
rahim, Urfadan getiren birinden hırsızladıy dı. Onun için bilirim ki, bu at soylu­
dur. Sahibinin cebinde fermanı da vardı. İbrahim diyordu ki o zaman bana, şu 
fermanı da hırsızlaya bilseydim, diyordu, bu atı götürür de Mercimek harasma 
bin liraya aygır deyi satarım. Uğraştık uğraştık da fermanı hırsızlayamadıktı. İb­
rahim istedi de, şu dünyada, yalnız bir şeyi hırsızlayamadı, o da atın fermanını." 
Meryemce iyice kızmıştı. Nerdeyse patladı patlayacak. 
"İbrahim gibi var mıydı. Seni almak için, hatun bacım, bir koca Çukurova­
nın pamuğunu hırsıziadık da Mısırlı çiftliğine doldurduktu. Çiftçibaşı onu göz­
lerinden öptüydü." 
Meryemce hışımla ona döndü. Gözlerini belertti. Sonra ağır ağır arkasını iyi­
ce döndü. Koca Halilin de sözü ağzında kaldı. Düğme gibi küçücük gözleri acı 
bir pırıltı içinde yanıyordu. Konuşurken titrernesi durmuştu. Sonra gene başladı 
titremeye. 
Bulutlar güneye doğru akıyordu . Kuzey yanı açılmıştı göğün. Ufukta, dağlar 
boyunca, aka çalan bir mavi yol açılmıştı. Yol gittikçe de büyüyordu . Gökyüzü 
açıldıkça ayaz da çoğalıyor, keskinleşi yordu. 
At yandaki kuru bir ota ağzını uzattı, otu kopardı. Ağır ağır çiğnemeye 
başladı. Sonra çenesi birden durdu. Başı az daha yere eğildi. Altdudağıyla top­
rak arasında dört parmaklık bir yer kaldı. 
Gün yıkılmış gitmiş, gökyüzü açılmış, masmavi besberrak kesilmiş, acı, 
donduran bir poyraz hızlanmıştı. Meryemce oturduğu yere büzülmüş, bir topak 
kalmıştı. Koca Halil de öyle. 
Koca Halil, epeyden beri Meryemceye bir şeyler söylüyor, bir şeyler soruyor, 
karşılık alamıyordu. Yalvarıyor yakarıyor, taş ta ses var, Meryemcede yok. 
Meryemce gözünü atm gittikçe sönükleşen, yumulan gözüne dikmiş, terte­
miz, iyi adam, yumuşacık, kız gibi utangaç kocasını düşünüyor, bu atın evlerine 
ilk geldiği günü gözünün önüne getiriyordu. Hiç kimseye sezdirmeden, bu atın 
karşılığı olarak Koca Halile, anasının dokuması nakışlı kilimi vermişlerdi. 
İçinden: "Vay," dedi, "vay günler. Vaay! Şu koca domuz da babayiğididi bir 
zamanlar ... " 
Sonra Koca Halil ayağa kalktı. Eli ayağı buz gibi olmuş, apak kesilmişti. 
"Bacım," dedi Meryemceye doğru eğilip, "sırma saçlı da, ceren gözlü güzel ba-
cım. Haydi kalk da yola düşüp gidelim. Burada buyar ölürüz sonra. Kalk yürü." 
Sesi yumuşak, tatlı, acımaklı, okşar gibiydi. 
Meryemce başını bile kaldırmadı. Orada, öyle bir toprak kımıldamadan durdu. 
"İnad etme. Bu poyraz, yaman poyraz. Bu esen belalı yel, ta Urumdan gelir. 
Buyduruverir alimallah. Haydi kalk. Kalk da gidelim. Koltuğuna girerim daha 
da olmazsa. Burda kalırsan sırtlanlar gelir yer seni. Gün batarsa dünya buz olur."