232 
 adı barışın ucundan tutmak değildir. İran, halkın %70’ni oluşturan Bahreyn’de ki Şiilere b üyük 
destek vermektedir. Yönetim Suudilerin büyük desteğini alan Sünni Hamad bin İsa Halif 
tarafından yönetilmektedir. İran, bölgedeki en büyük rakibi Suudi Arabistan içinde bulunan ve 
nüfusun %17’ni oluşturan Şiilere büyük destek vermekte ve Suudi yönetim ini ziyadesiyle 
rahatsız etmektedir. Suudi Arabistan İran’a ve ülkede yaşayan Şiilere gözdağı vermek için, 
Ocak 2016’da Şiilerin Suudi imamı Şeyh Nemr Bakır ve 46 kişiyi idam etmiştir. İran bu olaya 
çok kızmış ve ağır sözler söylemiş ve tehditler yapmıştır . İran bölge için önemli bir ülke ve eğer 
isterse bölge barışı için çok önemli adımlar atma imkanı var ve birçok sorunun çözümünü 
sağlayarak barışın gelmesine büyük katkısı olur.  
İsrail gücünü kendinden değil yurt dışından almaktadır. İsrail’in arkasında A BD olmasa 
İsrail bu kadar güçlü, uyuşmaz ve şımarık olamazdı. İsrail’in bitmeyen genişleme isteği ve 
bölge halklarını ve ülkelerini önemsememesi bölge barışının önündeki en önemli engellerden 
birisidir. İsrail hangi sınırı hedeflemektedir, nerede duracaktı r ve gerçekten de barış istemekte 
midir belli değil. İsrail’in varlığı radikal İslamcılar ve genel olarak İslamcı politikalarla 
yönetilen ülkeler tarafından istenmemektedir. Ancak bu safhadan sonra İsrail’i yok etmek 
mümkün olmadığı gibi hatırı sayılır ülk e ve halklar tarafından makul ölçülerde varlığı kabul 
edilebilir ancak İsrail’e güven yok ve gelecekte de batılı emperyalist güçlerle iş birliği yaparak 
bölgenin sömürülmesine ön ayak olacağı kuşkusu vardır. İsrail dıştan aldığı gücü bölge barışı 
için kull andığı taktir de barış için önemli kazanç olacaktır. İsrail’in uluslararası gücü bölge 
ülkelerinin tamamından daha fazladır. İsrail, bu gücünü sürekli kullanmakta ve bölge 
ülkeleriyle barışık olma veya olmama konusun da çok fazla dikkat etmediği görülmekte dir. 
Uzlaşma değil isteğini ve çıkarını dikte ettirmeye çalışmaktadır. Bu tavır da taktir edileceği gibi 
barışı getirmemektedir. ABD başkanı Trump’ın Aralık 2017’de aldığı büyükelçiliği Tel 
Aviv’den Kudüs’e taşıma kararı, orta doğuda barışın altına dinamit  koymaktan başka bir şey 
değildir. İsrail çok mutlu ama bölge ülkeleri ve Müslüman halklar mutsuz ve her kes bir olay 
beklemektedir. Amerika’daki Yahudi lobisinin gücü malum ve Amerikan yönetiminden 
istedikleri kararı çıkartabilirler ama içinde bulunduğumu z atmosfer ve bölgenin tehlikeli 
durumunu daha da ağırlaştıracak bir harekettir.  
Orta doğunun kadim milletlerinden ve kronik sorunlarından Kürt sorunu bölge barışının 
en ciddi handikabıdır. Osmanlının orta doğuda hâkimiyetinin bitmesiyle, başta İngilizler  ve 
Amerikalılar olmak üzere bölgeye ilgi duyan bütün emperyalist ülkeler Kürtleri kullanmıştır. 
Kürtler asırlardır bağımsızlık peşinde koşmuş ama bir türlü elde edememiştir. Bunun temel 
nedenleri, Kürtlerin akıllı ve çağdaş liderler yetiştirememesi, dört farklı ülkede yaşamaları ve 
emperyalistlerle iş birliği yaparak bölge halkını ve ülkelerini irrite etmeleridir. Kürtler açısından 
bir başka önemli sorun, bölge ülkeleri aralarında ki sorun ne olursa olsun Kürtlerin 
bağımsızlığına karşı iş birliği yapma gel eneğidir. Kürt sorunu hep var olacaktır ve 
emperyalistler de bunu kullanmaya devam edecektir. Orta doğunun kaderi veya bölge 
ülkelerinin beceriksizliği, neden ne olursa olsun bölgenin çetrefil sorunlarının çözümü zaman 
alacaktır. Ama umutsuz yaşamak da müm kün değildir. Orta doğuda barış olur mu? Evet olur 
ve olması gerekir zira barış bölge halkının hakkıdır. Çünkü bölge halkı uzun süredir savaşın 
içinde ve çileli bir hayatı vardır.