6 
Meryemce erkenden geldi. Muhtar Seferin kapısına dikildi. Gözünü kapıya dik­
ti. Orada öylecene kaldı. Hiç kımıldamıyo rdu. Değneğine abanırcasına dayanmıştı. 
Muhtar kapının aralığından onu gördü, içine bir ürperti yayıldı. Gene ne is­
tiyordu bu Allahın belası? Gözünü de hiç kırpmadan kapıya bakıyor. Bu kadının 
duruşunda bir iş var. Bir bela gibi duruyor. Şunun duruşuna bak! Bu köy mah­
volacaksa bir bu Meryemce domuzunun bir de Taşbaşoğlu dinsizinin yüzünden 
mahvolacak. Taşbaşın taşbaşlı oğlu olmasaydı, hiçbir vakit de köylünün başına 
böyle bir hal gelemez, köylü bu kadar kötü tarlaya giremezdi. 
Kendi gitse, borcunu verse Adil Efendi ne derdi ola7 Demeyecek miydi, hey 
arkadaş, senin paran var, sen verdin, ya köylülerin? Siz, diyecekti, köylülere bay­
rak oldunuz. Bundan böyle hiçbir köy Çukurova dönüşü, size bakarak, borcunu 
vermeyecek. İşte bu, ölümden de beter. 
Bundan böyle Çukurovaya inerken, köyde beş tane, on tane bekçi bırakmak 
gerek. Yoksa köyü soyar sağana çevirirler. Adil Efendi bu yıl köylü Çukurovaday­
ken, köye ateş verir de yakar. Köylü geleneği bozdu ya, borcunu vermedi ya, hır­
sızlar, soyguncular, uğrular da eşkıyalar, kan içiciler de göreneği bozarlar. Gelirler 
de köyde taş taş üstünde bırakmazlar. Ve de yerden göğe kadar hakları var. Ve de 
suçun hepsi Muhtar Seferde ... Ve de imansız oğlu imansız Taşbaşta. Bu iki kişi 
biribirine düşmeseydi ... 
Yok, yok. Mümkünü yok. Oteki köylülere örnek olsun diye Adil Efendi ne 
yapar yapar da, bu yıl köyü soydurur. Ve de evlerin kapılarını ateşe verip yakar. 
Bundan geçtik, bunu yapmadı, diyelim. Bu bir iki gün içinde gelir de köyü te­
peden tımağa kadar soyar gider. Hiç mi hiç gözünün yaşına bakmaz. Her şeyin, 
akarsuyu n, esen yelin, kaynayan zelzelenin önüne geçilir de bunun önüne geçil­
mez. Ve de hiçbir surette geçemezsin, arkadaş! 
Bunun için bir çare, bu belaya karşı koyabilmek için elbirliğiyle bir çare dü­
şünmeli. 
Muhtar Sefer o gün bugündür yerin dibine geçiyordu. Ne demekti bul Şu yüz 
altmış parça dağ köylüğünün kılıç gibi keskin Muhtannın köylüsü borcunu ver­
mesin de bin yıldır kurulmuş bir göreneğ i bozsun! Ne demekti bu! Muhtar Sefer 
kalırolmasın da kimler kahrolsun? 
Artık bir daha kasabaya ayak basmak yok! Ölünceye kadar kasaba yüzü gör­
mek yok. Borcunu verememiş köyün Muhtarı! Hem de kim? Ünlü şanlı, yedi kö­
yün kahyası, Hıdır Kahyanın oğlu! Haydi, yanıldı yazıldı, sıkıştı, Kaymakam ça­
ğırdı, kasabaya mecburi gitti diyelim, kasabacia başı yukanda gezebilir miydi? İn­
san olan insanın yüzüne bakabilir miydi?