vaşı günleri üstüne derin bir sohbete daldılar, Asım Çavuş da 
kulak kesilmiş onları dinliy ordu. Murtaza Ağaya göre şu altın 
madalyalıların hepsi asker kaçağıydı. O karanlık günlerde on­
lardan bir teki bile bir silalım tetiğine dokunmamıştı. İçlerinde 
silah görmemişlerse çoğunluk taydı. Savaş süresince dağda bir 
kuytuya çekilmişler, savaş bitince de ortaya kahraman olarak­
tan çıkm ışlardı. Asıl yiğitliği gösterenler Gizik Duran gibi, Bay­
ramoğlu, Şerbetçİ Rüstem gibi eşkıyalar, ya da öteki fıkara köy­
lülerdi. Onlarsa ortada yoklard ı. Ötekiler düşmüşler yazıya ya­
bana, Ermenilerin çiftliklerini, Yörüklerin kışlaklarını, öteki Ha­
zine tarlalarına pay ediyorlar, bir türlü de gözleri toprağa doy­
muyo rdu. Taşkın Halil Bey, Zülfü, emekli yargıç Hüdai, Musta­
fa Rüştü Bey, bunların hepsi hepsi birer sahtekardı. Hepsi, Ça­
muroğulları, Tazıgiller, Yiğitoğulları üç beş yılın, Cumhuriyetin 
şişirdiği kenelerdi. Bu Çukuro vada iki kökten sürme soy vardı, 
birisi Ramazanoğulları, birisi de Karadağlıoğullarıydı. Karadağ­
lıoğulları Ramazanlıdan daha soyluydular. Çünkü bu Karadağ­
lıların soyları Dulkadiroğullarından geliyo rdu. Osmanlıya kız 
vermişler, kız almışlardı. Dulkadiroğ ullarının devleti zamanın­
da Maraştan Malatyaya, Harputa, oradan da Sivasa kadar uza­
mrken Osmanlılar daha Söğütte emekliyor lardı. Alçakgönüllü 
Murtaza Ağa ne bu şanlı soyunu kimseye söylüyor, ne de altın 
yaldızla yazılmış soyağacını kimseye gösteriyordu. 
"Söyledi," diye alı al moru mor içeriye girdi Ali Onbaşı. 
Terlemiş, ter kulunçlarından dışarıya fışkırmıştı. "Evet ben 
haklıymışım. Onu buraya İnce Memed göndermiş. İnce Memed 
dağlarda büyük bir çete kurma hazırlığındaymış, yakında da, 
sebebini bir türlü öğrenemedim, Tazı Tahsin söylemiyor ya da 
bilmiyor, kasabayı basacakmış . Ancak bu kadarını ağzından 
alabildİm onun." 
"Anlaşılmıyor, anlaşılmıyor," diye ellerini havaya açtı 
Murtaza Ağa. "Şu bizim köylüleri anlamak mümkün değil. Siz 
olmasanız ben de bu çocuğu yutmuş gitmiştim. Durumu nasıl, 
hali dirliği?" 
"Turp gibi," dedi Ali Onbaşı. "Bıraksam yürür bile. Şimdi­
den ayağa kalkıp gözlerini bile açtı." 
"İyi, " dedi Yüzba şı. 
450