çıktın da dağ taş dolaştın be adam?"  
Şems başını eğdi. Belli belirsiz bir gölge geçti yüzünden, bir 
süre ağzını bıçak açmad ı. Tekrar konu şmaya başladığında sa- 
kin ve emindi; ses tonu ölçülüydü. "Mevlâ aramakla bulun- 
maz, bu do ğrudur amma Mevlâ'y ı ancak arayanlar bulabilir." 
"Laf-ı güzaf dedi Ba şkadı dudak bükerek. 'Yani sen şimdi 
ömrü billâh ayn ı yerde durursan ız, Allah' ı bulamazs ınız mı 
diyorsun bize? Tövbe tövbe! Allah' ı bulmak için senin gibi ka- 
ra paçavralara bürünüp yollara m ı düşecek herkes? Öyle ol- 
sa ne cemiyet diye bir şey olurdu, ne medeniyet!" 
Odadaki adamlar kad ıyı yağlamak için yar ışa tutuşunca, 
ardı ardına içi bo ş kahkahalar sökün etti hepsinden. Can ım 
sıkıldı. Belli ki kad ı ile abdal ı yan yana getirmek iyi bir fikir 
değildi. 
"Herhalde yanl ış ifade ettim. Ki şi doğduğu evde kal ırsa 
Hakk'ı bulamaz demedim. Elbette mümkündür bu" dedi 
Şems. "Köyünden ç ıkmadığı hâlde dünyay ı bilen ki şiler ol- 
muştur ve olacakt ır da." 
"Ben de onu diyorum!" diye tasdik etti Kad ı Efendi. Muzaf- 
fer bir edayla güldü. Ne var ki tebessümü, dervi şin hemen 
sonraki sözlerini i şitir işitmez siliniverdi. 
"Lâkin demek istedi ğim şuydu" diye devam etti Şems. "Şa- 
yet bir insan para pul, mertebe ve makam pe şinde koşuyor, 
kürkler ipekler ku şanıp inci mercan atlas kaftan içinde ya şı- 
yorsa, yani Kad ı Hazretleri, sizin gibi yap ıyorsa, Allah' ı bul- 
ması imkân dahilinde de ğildir!" 
Odadakiler şaşkına dönmü ştü. Herkesin beti benzi atm ış- 
 
tı. Kimseden tek kelime ç ıkmadı. Başkadı’nın yalakalar ı ne- 
fes bile almaya cesaret edemeden endi şeyle birbirlerine ba- 
kakaldı. İçlerinden birkaç tanesi k ılıcına davrand ı. 
  
75 
  
74 
"Bakıyorum da dilin bir dervi ş için fazla sivriymi ş" diye 
tersledi Kad ı Efendi. 
"Söylenmesi gereken bir şey varsa, dünya bir olup yakama 
yapışsa bile söylerim" diye cevaplad ı Tebrizli Şems. 
Başkadı kaşlarını çattıysa da, dervi şi fazla kale almad ığı- 
nı göstermek için omuz silkip geçi ştirdi. "Her neyse, bo ş lafa 
karnımız tok" dedi. "Her halükârda arad ığımız kişi sensin. 
Biz de tam şehrimizin ihti şamından bahsediyorduk. Allah bi- 
lir türlü yerler görmü şsündür. Onca diyar içinde Ba ğdat'tan 
güzeli var m ı söyle bize?" 
Şems yumu şayan bak ışlarla tek tek herkesi süzdü. "Ba ğ- 
dat'ın takdire şayan bir şehir oldu ğu su götürmez. Ama bu 
dünyada hiçbir güzellik kal ıcı değildir. Şehirler maneviyat 
sütunlar ının üstünde ayakta durur. Sakinlerinin yüreklerini 
yansıtırlar, devasa aynalar gibi. Şayet ol yürekler kapan ır ya 
da karar ırsa, şehirler de cazibesini kaybeder. Böyle nice şe- 
hir soldu, daha nicesi solacak." 
Gayriihtiyarî ba şımı salladım. Şems-i Tebrizî bana döndü, 
daldığı düşüncelerden bir süreli ğine uzakla şmış gibiydi; göz- 
lerinde dostane bir par ıltı vardı. Deli bak ışları yüzüme de- 
ğince güne şe yüz sürmü şçesine ate ş bastı içimi. O zaman an- 
ladım ki bu adam ın ismi ile cismi birdi. Ad ını aldığı "güneş" 
gibi kuvvet ve hayat saç ıyor, bir ate ş topu gibi içten içe yan ı- 
yordu. Hakiki güne şti Şems. 
Gel gelelim Kad ı Efendi farkl ı fikirdeydi. "Siz Suf ıler her 
şeyi karıştırırsınız zaten. T ıpkı filozoflar ile şairler gibi! Saf ı