Ba�ka bir diinyadan gelmi� bu ah�1lmad1k k1hkh r;ocugun 
yanma kimse gitmedi. Frans1z komutanm kans1 bir kutu 
pastayla yollad1 ertesi giin oglunu; onu da yiyemediler; r;ocu­
ga ay1p olmasm diye ald1lar kutuyu; ama dii�man bu, demi�­
lerdi onlara, zehirlidir verdikleri. Pastalar oldugu gibi r;oplii­
ge atild1. Dii�mandan kar;mahyd1, buralarda durulamazd1 ar­
tik. Ne var ki, Adana'da kalmak gibi, kar;mak da tehlikeliydi: 
Yollarda azmhk r;eteleri vard1, e�kiya vard1. Biraz dii�iindii 
profesor. Sonunda, "Anhyor musun?" dedi, "Bizde neden ko­
layca bilim adam1 yeti�medigini? Bilimin kiir;iik ya�ta ba�ma 
gelenleri goriiyor musun? i�te bilimin anavatam BatI, Ada­
na'ya gelmi�ti; iistelik yalmz pasta ikram etmiyordu kiir;iik 
r;ocuklara: Kuvay1 Milliye r;eteleri dii�mana kar�1 direni�e 
ba�lad1gi ir;in yollan, koyleri ur;aklar bombahyordu. Mahalle 
mektebi bitmeden, dayak korkusu bitmeden, dii�man korku­
su ba�lad1 Mustafa'da. Bir Newton'u mahalle mektebinde, 
falaka korkusuyla, anlamad1gi bir dilin alfabesiyle ve keli­
meleriyle sava�irken dii�iinebiliyor musun? Ya da Leibniz'i 
dort ya�mda damdan dii�erken goziiniin oniine getirebilir 
misin?" "Kim bu Leibniz?" diye sordu delikanh. "Biiyiik bir 
matematikr;i ," diye mmldand1 orta ya�h adam; sonra ofke­
lendi: "Bilmem neden boyle insanlardan sozetmezler okulda? 
<;ocuklan Biiyiik iskender ya da Napolyon olmaya ozendire­
ceklerine, neden onlara Gauss'tan, Pascal'dan bir �eyler an­
latmazla r?" Giildii: "Gau ss dedim de akhma geldi: Gauss da 
kiir;iik bir r;ocukken , evlerinin oniindeki kanala dii�mii�; yol­
dan ger;en bir r;iftr;i onu kurtarmasaym1�, o zamanlar mate­
matikle fizigin hali ne olurdu?" Ciddile� ti: "Ne var ki, kiir;iik 
Mustafa'nm Adana'd an, Frans1zlardan kar;ma tela�1 ir;inde 
oldugu ya�ta Leibniz, babasmm kitaphgmdaki Latince ve 
Yunanca �iirleri okuyordu; kendisi de Latince m1sralar dii­
zenliyordu. 
"Batih bilginleri kendi hallerine birakahm da gelelim bi-
28