tarihe geçen ismini ilk defa bu yarı münevver babanın, ku-
lağına okuduğu ezanla duydu. Hüsnü Bey pek dindar sayıl-mazdı. T urgut’un kulağına ezanı fısıldarken de gene, KadimYunan gibi, bilmediği bir düzenin ezberciliğini yapıyordu.Doğu ve Batı kültürünün sembolleri, onun kafasında, bü-tün ürkütücü yönleriyle, birbirlerine karışmadan durabili-yordu. T urgut Efendi, yani istikbalin bu meşhur şahsiyeti,işte böylece ilk külürünü Şarki İslamın tesiriyle almış olu-yordu. T urgut’un, yıllar sonra, edebiyat dersiyle başlayandivan edebiyatı hayranlığının köklerini, kulağına okunanbu Arapça sözlerde aramak gerekir. Fakat, o anda babası,nasıl ne dediğini bilmeden konuşmuşsa, Dragut Özben dene dediğini bilmeden, bir Şarki Medeniyet hayranlığı tut-turmuştur yıllarca. Bilhassa bu sözlerin kulağına söylenmişolması; bu tarihi şahsiyette, bütün kültürün ve hassatenArap kültürünün kulaktan dolma bir şekilde tezahürünesebebiyyet vermiştir.”
T urgut, masadan başını yavaşça kaldırarak; “Eşek” dedi.“Annesi Mürüvvet Hanım, kocasının aksine, zorba ve
mütehakkim bir kadındı. Oğluna hırçın bir şefkat göster-mekle birlikte, onun disiplinli yetişmesi için, hiçbir feda-kârlıktan çekinmemişti. Bütün büyük ve mustarip ruhlargibi, T urgut da bu iki zıt tesirin gölgesinde yetişti. Tabiatın-da tezahür eden bir takım tezatlar da ancak bu husus nazarıitibara alınarak izah edilebilir. Eğer, siyasi ve milli muarız-larıyla uzun seneler mücadele etmek mecburiyetinde kal-mayıp da biraz okumaya fırsat bulsaydı, tarihte, kendisi gi-bi birçok şahsiyetin yaşamış olduğunu görecek ve her ba-kımdan tatmin olarak, muhaliflerinin kendisinde işaret etti-ği ani hırçınlık ve kaprislerden, belki bir nebze olsun kur-tulabilecekti.”
T urgut, yazıdan başını kaldırmadan: “Fazla oluyorsun,”
dedi.
56