ler okuyor, sonra açıklıyordu. Ayetler köylülerin topraklarına 
geri dönmesi düşüncesini destekliyordu.
Akşama kadar uğraştılar, köylülerin aklım Vayvaya dön­
meye çelemediler. Akşamüstü Koca Osman yemeklerini kabul 
etmeyip:
"Lanet olsun sizin gibi insanlara," diye bağırıp ayağa fırla­
dı. Öfkesinden zangır zangır titriyordu. Yüzü kağıt gibi olmuş­
tu. Ferhat Hoca onu yatıştırmaya çalışıyor, düşüp ölüverecek 
diye korkuyordu. Koca Osmanı azıcık yatıştırdıktan sonra atına 
bindirdi, kendisi de bindi. Bu kadar öfkeye şaşırıp kalmış köy­
lülere doğru atım sürdü, ağır, tok, durgun bir sesle sözcükleri 
tane tane söyleyerek:
"Siz Allahın lanetine zaten uğramışsınız. Size diyorum ki, 
Allahın belasma da uğrayacaksınız. Varın geberin şu ot bitmez 
kepir taşın içinde. Geberinceye kadar. Yıktınız Vayvayı."
Köylüler hiçbir söze varamadüar. Yerlerinden kıpırdaya- 
madılar bile. Gün kavuşuncaya kadar orada öyle dikildiler.
Ay daha doğmamıştı, karanlıkta at sürüyorlardı. Gece yan­
sına kadar konuşmadan yan yana gittiler.
Koca Osmanm akimdan Ferhat Hocanın İnce Memedi bilip 
bilmediği hiç çıkmıyordu. Bir, bilmeyen adam bu kadar mutlu 
olabilir mi, diye düşünüyor, az sonra, ne bilsin Ferhat Hoca, as­
lında yiğit adamdır, diye tam tersini aklından geçiriyordu. Son­
ra da, söylesem, Ferhat Hoca da Memedi görse, onunla konuş­
sa, diyordu. Ne icap eder ki... Ferhat Hoca hayınlık etmez, diye 
güvenini tazeliyor, soma da insanoğlu çiğ süt emmiştir, güven 
olmaz, diye vazgeçiyordu. Dilinin ucuna ucuna geliyor, İnce 
Memed, diyecek oluyor, hemen vazgeçiyordu.
En sonunda dayanamadı:
"İnce Memed..." dedi durdu.
Ferhat Hoca:
"Ne olmuş İnce Memede?" diye sözün üstüne atıldı.
Koca Osman bir süre bocaladıktan sonra:
"Ferhat Hoca..." dedi, gene sustu.
Neden sonra:
"Ferhat Hoca," dedi... Bu Ferhat Hoca nereden gelmişti? 
Kimdi, kimin nesiydi? Vayvaydan evlenmiş, bir akraba kızını
100