evinde on be ş aydan fazla ya şadım. Binada hiç ka - 
pı yoktu, ne içeride ne d ışarıda, hatta banyoda 
bile kap ı yoktu. Her şeyi payla şıyorduk. Şarkı- 
ları, gitarlar ı, kitaplar ı, cep harçl ıklarını, 
plakları, uyuşturucular ı, yiyecekleri, yatakla- 
rımızı... Tek bir şey vardı paylaşmadığımız: Hü- 
zün. Herkesin hüznü kendineydi. 
Bu şekilde geçen dört seneden sonra tam anla- 
mıyla dibe vurdum. Yolda tesadüfen gördü ğüm eski 
arkadaşlarım beni tan ıyamıyordu. 0 kadar de ğiş- 
miştim. Gölge gibiydim. Bir sabah tra ş olurken 
aynaya bakakald ım. Öyle zay ıf, çökmü ş ve acma- 
sıydı ki gördü ğüm yüz, çocuk gibi a ğladım. Aynı 
gün Margot'dan kalan e şyaları sakladığım karton 
kutuları eşeledim. Kitaplar, k ıyafetler, albüm- 
ler, saç tokalar ı, notlar, foto ğraflar... Ondan 
yadigâr ne varsa hepsine veda ettim. Her şeyi ku- 
tulara yerle ştirip, o çok sevdi ği mülteci aile- 
lere dağıttım. Sene 1975'ti. 
Hâlâ iyi bir foto ğrafçı sayılırdım. Şansım ya- 
ver gitti, tan ınmış bir gezi dergisinde geçici 
bir iş buldum. Bir ay geçmeden beni Kuzey Afri- 
ka'ya, Bedeviler hakk ında bir yaz ı dizisinin gör- 
  
283 
sellerini çekmeye yollad ılar. Böylece elimde bir 
bavul, yan ımda Margot'un bir resmi yola koyuldum. 
Meğer kendimden kaç ıyormuşum. 
Gittikten k ısa bir süre sonra, Sahra Çölü'nde 
hoşsohbet ve çokbilmi ş bir İngiliz antropologla 
tanıştım. Bir gün satranç oynarken bana tuhaf bir 
şey söyledi. Dedi ki: "Foto ğraflarını gördüm, iyi 
bir sanatç ısın. Kimseden korkun da yok. Şimdiye 
kadar hiçbir Bat ılı fotoğrafçı İslamiyet'in kut- 
sal şehirlerine girip orada çekim yapamad ı. Sen 
bunu yapabilirsin. Çok me şhur olursun." 
Ne dediği hakkında en ufak bir fikrim bile yok- 
tu. Anlatt ı. Meğer Suudilerin bir yasas ı varmış, 
Müslüman olmayanlar ın Mekke ve Medine'ye giri şi 
kesinlikle yasakm ış. İçeriye H ıristiyan ve Yahu- 
di almıyorlarmış. Yakalan ırsam akıbetim hapse 
düşmek, hatta daha fena bir cezaya çarpt ırılmak 
olabilirmi ş. 
Antropologun anlatt ıkları ilgimi çekmi şti. Za- 
ten yasak ve tehlikeli olan her şeye meyilliydim 
o dönem. Tabi para pul şöhret de cabas ı... Bala 
üşüşen arı misali atlad ım bu fikre. 
Antropologun dedi ğine göre bu yaln ız başına ya- 
pılacak bir i ş değildi. Yard ım bulmal ıydım. "Su- 
filerle tan ışsana" dedi. "Seni sever, sende bir 
kıvılcım görürlerse yard ım edebilirler." 
Sufi nedir, kime denir, hiçbir şey bilmiyordum 
ama umurumda de ğildi. Kafaya takm ıştım bir kere. 
Mekke ve Medine'ye giren ilk H ıristiyan foto ğraf- 
çı olacakt ım! Ve bu u ğurda bana kim yard ım ede- 
cekse onu bulacakt ım. Amaca giden yolda araçt ı 
Sufiler. Gerçi o zamanlar herkes ve her şey araç- 
tı benim için... 
  
284 
Hayat o kadar tuhaf ki Ella. Sonunda ne Mekke'ye