yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hi,cbir şey bekle meden 
yani, bütün işin gücün yaşa mak olacak 
Yaşamayı ciddi ye alacaksın, 
yani, o derecede, öylesine ki, 
mesela kolla rın bağlı arkadan, sırtın duva rda, 
yahut, kocaman gözl üklerin, 
beyazgöml ejjinle bir labora tuva rda 
insanlar i,cin ölebilecek sin. 
hem de yüzünü bile görmediğin insanlar i,cin, 
hem de kimse seni hıma zorlamamı şken 
hem de en güzel, en ger,cek şeyin 
yaşa mak olduğun u bildiğin halde. 
Yani, öylesine ciddi ye alacaksın ki yaşa mayı, 
yetm�sinde bile, mesela, zeytin dikeceksin, 
hem de iiyle ,cocuklara falan kalır diye değil, 
iilmelıten korktu ğun halde iılüme inanmadığın i,cin, 
ya;-a mak, yani ağır bastığı ndan, * 
Ayağımı uzatmış sakin sakin oturuyorum divan­
da ama içimden isyan duygular ı da kabarmıyor de­
ğildi. Yaşadığım coğrafyanın özelliğini bi liyordum. 
Bu ülkede adil olanla haksızın, akil ile aptalın nasıl 
birbirinin içinde eriyerek tuhaf bir hüviyete bürün­
düğünün de farkındaydım. Kızgınlığım, seyirci kal­
dığım, elimden bir şey gelmediği için sadece ken­
dime. Anlatamadığım, aydınlatamadığım, öğrete-
* N:'ızını Hikmet. Yaşamaya Dair l, Bütün Eserleri, YKY, 
(2007 ). 
348