372 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
"Öldük geberdik." 
"Şimdi namusumuzu kurtarmak gerekir. Herkes bilmeli ki, dünya bilmeli ki 
Yalak köylüsü alacaklısına alacağını vermemek için hiçbir şey saklamaz. Biz de 
hiçbir şey saklamadık Ne diyelim de saklayalım? Gelsin nemiz var, nemiz yoksa 
Adil Efendi alsın götürsün. Biz, hiçbir şeyimizi saklamadık Her şeyimiz ortada. 
Öyle değil mi? Bu yakın köylükler, o kasabadaki parti düşmanlanmız, alnı açık 
insan içine çıkamayalım diye bu büyük iftirayı bize atıyorlar. 
"Bu adam, Adil Efendi, köye gelirdi. Mümkünü yok gelirdi. Ben onu bilirim. 
Canından vazgeçer de hakkının bir zımığından vazgeçmez. Amma velakin, üstü­
müze atılan bu kuru iftirayı duymuştur. Mallanmızı sakladığımızı duymuştur. O 
da kahır edip gelmemiştir. Fırsat kollamaya, bize bir kötülük yapmaya hazırlan­
mıştır. Çok çok büyük bir kötülük. Ne kötülük yapabilir, diyeceksiniz. O şehir 
adamlarının yapacağı kötülük akla mı gelir ki. .. Belki de bizi utanç içinde kıvran­
dırmak için böyle yapmıştır. Her ne ise, cümle alem bilsin ki biz hiçbir şeyimizi 
saklamadık Adil gelsin de neyimiz var, neyimiz yok alsın götürsün. isterse biz 
bütün mallanmızı alıp götürelim, götürelim de Adil Efendinin kapısına yığalım. 
Ama yeter gayrı. Yeter! Çatlayıp öleceğiz. Ya da bir delilik yapacağ ız." 
Kalabalık birden patladı: 
"Bir delilik çıkaracağ ız." 
"Bu adamı köye getirmenin çaresini bulmalı. Gelir, belki de hiçbir eşyamızı 
almaz. Ama bu utanç içinde hiçbir zaman yaşayamayız. Türk milletinin asaletli 
soyuna bu yakışma z. 
"Gelsin, gelsin de altımızdaki minderi, üstümüzdeki yorganı, kaplığımızdaki 
sahanı, duvarda asılı un eleğini, yamalık diktiğimiz iğneyi, yal verdiğimiz köpe­
ği de alsın. Yeter ki gelsin. Gelsin de köyde iğneden ipliğe hiçbir şey koymasın. 
Yeter ki gelsin. Gelsin de bizi bu işkenceden kurtarsın. isterse çocuklarımızı da 
alsın. Bir tatlıca canımız var, onu da alsın." 
Çok heyecanlanmıştı. Çok, çok söylemek istiyordu ama sözün çoğu da köylü­
yü bıktımdı. Şimdi sözü bağlamak gerekti. 
"Adili köye getirmek için elimden geleni yapacağım. Köy kurulundan üç ki­
şiyi ona göndereceğim. Ona diyeceğiz ki, ya gel hakkını al, ya da bu yıl gelme­
yeceksen gelmeyeceğini söyle. Bizi bu yıl bağışlaman, senin büyük şamndan asil 
kanından beklenen büyük bir insaniyetliktir. 
"Şimdi sözümü bağlıyor um. Hemen evlere dağılın. Bilin ki biz alacaklıdan 
mal kaçırmadık Ve de hiçbir zaman kaçırmayız:. Millet de üşümekten bıktı. Güle 
güle kardaşlanm, canlanm, emmilerim, hısımlanm benim. Size bir şey söyleyim, 
Adil hemen bugün bizim ondan mallarımızı hiçbir zaman kaçırmadı ğımızı öğre­
necektir. Ona bu haberi köyün içindeki, köylü düşmanı, o ağzı kalabalık ulaş­
tıracaktır. O, köylüye iyilik etmek i stemez. Bu yüzden de haberi Adile ulaştır­
maz:sa, işte ondan sonra ben köy kurulunu Adile yollanın. Haydin selametle ."