256 
 Peygamberlerin Kutsal Kitaplarda yer alan hedefleri gerçekleştirmek için yaptıkları 
mücadelede Hz. Musa'nın vaat ettiği topraklara girmesi yasaklanmış ve Hz İsa ise çarmıha 
gerilmiş iken  Hz. Muhammed ise kendi vaat edilen topraklarını fethetmiş ,  ‘’yaşar ken güç ve 
zafer kazanmış ve peygamberlik otoritesi kadar politik otoriteyi de kullanmış vahiyler 
doğrultusunda dini öğretiyor, Müslüman ümmetinin başı olarak yasa çıkarıyor, adalet dağıtıyor, 
vergi topluyor, diplomasi yürütüyor, savaş ve barış yapıyordu. Bir topluluk olarak başlayan 
ümmet bir devlet olmuştu. (Lewis, 1996: 123) Bu devlet Allah'ın olan mülkü onun adına idare 
etmekle görevliydi.  
Devlet konusuna gelince, Hristiyanlık ortaya çıkışı ile birlikte Roma İmparatorluğunun 
devlet düzenine bir protest o eylemi olarak büyümüş ve yayılmıştır. Hristiyanlık zorunlu olarak 
devletten ayrılmış ve kendi kurumu olan kiliseyi kurmuştur. Kendi yapısı ve organizasyonu, 
liderliği ve hiyerarşisi, yasaları ve mahkemeleri olan kilise de giderek tüm Roma dünyasını 
kucak lamıştır. Hristiyanlığın ilk yüz yıllarında özellikle üçüncü yüzyıldan sonra devlet giderek 
sanayiye, ticarete, üretime ve hatta tarıma karışmaya başlamıştır. (Lewis, 1996: 27) Ancak daha 
sonra Rönesans ve Reform çağında ivme kazanan özel mülkiyet ile burj uvazi sınıfı ortaya 
çıkmıştır.  
Ortadoğu'da Osmanlı idaresinden sonra oluşan Manda İdaresi ve sömürge yönetimleri 
sonrasında kurulan Ulus devlet şekli de batılı anlayıştan farklı olmuştur. Çünkü bölgede hâkim 
olan toplumsal yapı, aşiret, din, mezhep ve han edana dayandığından modern anlamda Ulus 
devlet inşası eksik kalmış ve tabandan gelen taleplerle değil tepeden inme uygulamalarla 
gerçekleşmiştir. (Çomak ve Sancaktar, 2014: 9)  
2.2.2. Yönetim ve idari Yapı  
Yönetim ve idari yapı yönünden Ortadoğu ülkeleri i daresinde kaldıkları hâkim gücün 
etkisinde kalmışlardır. Osmanlı döneminde Osmanlı yönetimi altındaki topraklarda yakınlık 
durumuna göre Miri rejim ve tımar sistemi, merkezden uzak bölgelerde ise yıllık vergi esasına 
dayalı ‘’salyaneli idare’’, Mısır'da is e özerk bir yönetim uygulanmak suretiyle karma bir sistem 
ile yönetilmiştir. Halkın ekonomik ve sosyal hayatlarına fazla müdahale edilmediğini de 
söyleyebiliriz. (Çomak ve Sancaktar, 2014: 4) Manda yönetimi döneminde ise sömürge 
yönetiminden farksız olarak  uygulanmıştır. (Mansfield, 2012: 285) Manda yönetimleri 
sırasında İngilizler ve Fransızların Ortadoğu'nun yeni devletlerinde kendi modellerine benzeyen 
rejimler kurdukları görülmüştür. Örneğin Fransızlar kendi idareleri altındaki ülkelerde 
Parlamenter Cum huriyetler, İngilizler ise Anayasal Monarşiler kurmuştur. (Armaoğlu, 1993: 
198) Ancak bu idarelerin aradan geçen neredeyse bir asra yakın süreye rağmen hiçbirinin 
benimsenmediği görülmektedir.  
Ortadoğu'da sömürgecilikten bağımsızlığını kazanan devletler b aşlangıçta Anayasal 
Monarşiler ve Cumhuriyetler şeklinde iken zaman içinde tek parti yönetimleri ile askeri 
diktatörlükler ya da başka adları altında otoriter rejimlere dönüşmüşlerdir.(Çomak ve 
Sancaktar, 2014: 10 -11) Serbest siyasi seçimlerin sınırlı olma sı ya da olmaması, siyasi partilerin 
olmaması, siyasi iktidarın el değiştirmesinin önünü kapalı olması, muhalefetin engellenmesi oy 
hakkının sınırlı varlığı, basın özgürlüğünün olmaması, insan haklarının sınırlı varlığı gibi 
parametrelere göre siyasi rejim lerin otoriter rejim tipolojileri içerisinde olduğu 
görülmektedir.(Ibn Haldun Center, 2007 annual report) Ortadoğu’da aşiret yapısı halen 
varlığını sürdürmektedir. “Kimliklerini aşiret üyeliği üzerine kuran bireylerin siyasi çerçeve 
içerisinde kendilerini hangi otoriteye karşı sorumlu hissedecekleri konusunda da rahatsızlık 
oluşturmaktadır. Bu yapı içerisinde zaten devleti meşru bir otorite olarak görmeyen aşiret 
üyeleri devlet otoritesinden hiçbir beklentisi olmadan geleneksel yaşantılarını devam 
ettirebil mektedirler. (Erdem ve Erdem,2013:214)