di. Küçük Mustafa’nın da yaşaması bir mucizeydi; çünkü 
Anadolu'da çocukların yaşaması hele o zamanlar- mucizey­
di. Hastalıklar, kazalar birbirini izliyordu. Nitekim küçük 
Mustafa da dört yaşında damdan düştü.1 ’
"Damdan mı düştü?" dedi genç adam. "Öyle oldu. Biliyor­
sun Adana'da yazın sıcaklar bunaltıcıdır. İlkbaharda şehri 
seller altında bırakan Seyhan Irmağı yıızın küçülür, içinde 
birkaç yüz mandanın yü 2ü bir dere olur. Zenginler serinle­
mek için yaylaya kaçarlar. Fakirler de bunaltıcı sıcaklarda 
evlerinin düz damlarının üstünde, açıkta yatarlar. Mustafa 
da böyle bir gecede, dama serilen yatağında bir türlü uyuya- 
mıyordu. Gözü ağrıyordu. Annesi bir ev ilâcı sürmüştü ve 
gözlerini bağlamıştı. Bu bez de sıkıntı veriyordu küçük Mus­
tafa'ya. Sabahın ilk ışıklarıyla birlikte yerinden kalktı, uyku 
sersemi biraz dolaşmak istedi. Rubia Hanım da erken kalk­
mıştı, bu kalabalık ailenin işlerine yetişmek için sabah ka­
ranlığından akşam karanlığına kadar çalışmak gerekiyordu. 
Belki de gene bir çamaşır günüydü. Mustafa’nın hayatı bo­
yunca ürktüğü çamaşır günlerinden biri. Annesi bütün kirli 
çamaşırları bulmak için evin altını üstüne getirirdi, ortalıkta 
kirli çamaşırdan geçilmezdi. Mustafa bu karışıklıktan kor­
kardı. Ja le Hanım da çamaşır günleri Mustafa’nın eve hiç 
uğramadığından sözeder. Belki de bütün hayatmea uyguladı­
ğı ‘düzenli yaşama’ ilkesini, küçük yaşta onu ürküten bu ka­
rışık düzene karşı bir tepki olarak benimsemişti, kim bilir? 
Rabia Hanım evi derleyip toparlamaya çalışırken birden gö­
zü pencereye ilişti: Damdan bir şey düşüyordu. Küçük Mus­
tafa, gözü bağlı olduğu için yürürken damın bittiğini farket- 
memişti. Rabia Hanım yerinden fırladı, dışarı çıktı: Mustafa 
kapının önünde baygın yatıyordu, tşte bütün çabalar bir işe 
yaramadı: Oğlan çocuğumuz olduğunu gizlemek için (kim­
den?) kulağa takılan küpeler, hiç sevinmemiş gibi yapma­
lar... lobusa yatağıma serdiğim kara battaniye bile fayda
24