22 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
küheylanı kim getirdi de bağladı kapınıza? Kimse bilmez bunu. Kimsecik bilmez 
ama şu Meryernce de mi bilmez. Bilmez mi kocasının karıncayı incitrnez biri ol­
duğunu. Yürü behey kahpe dünya. Çarkın kırılsın felek. Koca Halili bu hallere 
mi düşürecekrini Bir at sırtı için, Çukura kadar azıcık binrnek için böyle kapı 
kapı mı dolaştıracakt ın? Elaleme yüzsuyu mu döktürecektin! Yürü bre orospu 
avratlı dünya! Demini süren övünsün. Oy oy oy, başım dönüyor, başım dönüyor 
da belim, bellerirn kırılıyor. 
Öfkeden köpürüyor, söyleniyordu. 
Ali orada, başı yerde kalakaldı. Sonra başını kaldırdı, ayakları biribirine do­
lanırcasına yürüyen Koca Halilin ardından baktı: 
"Bu hallen Çukurovaya kadar yürüyemez," dedi kendi kendine. Toprağı eşe-
liyordu boyuna. 
Bu sırada anası arkasından, çoktandır içinde birikmiş bir öfkeyle seslendi: 
"Ne dedi sana gene o koca köpek?" diye hışırnla sordu. 
Ali yılgın: 
"Ne desin fıkara," diye karşılık verdi. "Ne desin kocacık Ağzıyla demedi ya, 
dernek istedi ki ... Her zamanki gibi." 
Meryemce: 
"Hiç! Aklından çıkar onu. Aklıyın köşeciğine uğratma Ali. Şu canım sağ iken, 
Meryemce de şu dünyada var iken, soluk alırken o, o ölmüş koca it leşi, kokmuş 
domuz artığı, atıının sırtına binemez. Geçen yıl bindirdim . Senin gül hatırın 
için. İbrahim düşürne girdi. Bre koca Meryem dedi, sen onu atıının sırtına nasıl 
olur da bindirirsin, dedi. Senin sadıklığın böyle mil O atıının sırtında Çukura 
indikçe ben mezarımda yatamadım. Dedim ki İbrahim, oldu bir iş. Oldu bir ke­
re, oğluyun gönlünü kıramadım, hatırından geçemedim. Kusurum u bağışla İb­
rahim, dedim. Bir daha mı? Allah göstermesin. Bir daha mı? Deliktaşın Evliyası 
mezarından kalksa da bindir Koca Halili atma dese, bindirmem. Var git, Evli­
ya derim, sen Evliyalığına karış. Karışma elalemin atma. At zaten hasta. Valiahi 
ayakta duramıyor. Koca Halilden daha çok kocadı Küheylan. Valiahi öyle. Bu yıl 
beni ya götürür, ya götürmez. Kulakları düştü, burnundan sümük akıyor. Bana 
bak Ali, şurada, şu duvarın dibinde beni yatırır boğazlar sın da, ondan sonra onu 
atıma bindirirsin. Aniadın mı7" 
Ali ayağa kalktı, şalvarını elleriyle çırparken: 
"Beni atma bindir demedi ki fıkara," diye derin derin içini çekti. "Halim yok, 
dedi. Dizlerirn, dedi. Yüreğim yanıyar Koca Halile." 
Meryerncenin gözleri döndü. Nerdeyse öfkeden saçını başını yolacaktı. 
"Bugün istemez, yarın ister. İster o. Yüzsüz o. Beni indirir de kendisi biner 
ata. Onun ne gavur oğlu, ne şeytan oğlu olduğunu bir ben bilirim, bir de şu üs­
türnüzdeki koca Allah bilir. İster o, ister."