lerin fizige i;ok �ey kazandird1gi ve kaybettirdigi muhakkak­
br,' der. Mustafa, bu sozi.i her zaman tekrarladi. i�te 'Di.i�i.in­
me sanab i.izerinde di.i�i.inceler'inde �oyle diyor: 
"Matematik, di.i�i.inme sanabm sembolle�tirir. Bugi.in 
mant1k da matematik esaslara gore di.izenleniyor. Boole ceb­
ri buna ornektir. Matematik, di.i�i.inmede ekonomi saglar. 
ilim tarihi bize gostermi�tir ki, basit ve sarih fikir, daima 
muglak ve kan�1k fikre galip gelmi�tir: Ptoleme, Kainat sis­
teminde arz1 sabit tutuyordu; her �ey arzm i;evresinde doni.i­
yordu. Halbuki, gi.ine�i sabit kabul eden Kopernik sistemi 
i;ok daha basittir. Basit i;ozi.imler aym zamanda gi.izeldir, 
'elegan'dir." 
Mustafa inan, di! konusunda da ayn bir onem veriyor, 
i;i.inki.i dilin bir matematik oldugunu biliyor: 
"Matematik analiz metodlarmm dilbilgisine tatbiki, teo­
rik oldugu kadar pratik sonui;lar vermektedir." 
"$unu onceden belirtmek yerinde olur ki, bahis konusu 
ara�brmalar, dilin yalmz 'form'u ile ilgili, nispeten basit bir 
cephesinde yapilmaktadir. Dilin as1l i;etin taraf1 olan 'mana' 
cephesi, �imdilik bu incelemelerden uzak tutulmaktadir." 
"Yalmz, bu iki onemli unsur birbirinden bagims1z degil­
dir. Ki.ii;i.ik de olsa birbirlerine tesir yaparlar." 
'Di! ve Matematik' konusunu incelerken, dilin meydana 
getirili�inin rasyonel mi oldugunu soruyor Mustafa inan. 
Teorik olarak, mesela 30.0 00 kelimelik bir di! kurmak ii;in 
173 hece yeterli. Oysa, mesela Latincede 1750 hece var. Al­
mancada 4650 hece kullamhyor. Diller gereksiz hecelerle mi 
doldurulmu� yoksa? "Bu basit ara�brma ya dayanarak, tabii 
dillerin kelime te�kilinde 'rasyon el' davranmad1klarma hi.ik­
metmek pek acele bir karar olur." 
"Kelimeler her �eyden once kulaga hitap eder. Eger hece 
i;e�idi az olursa, mecburen mevcut heceler, tekrar tekrar kul­
lamlacak ve kelimeler ses yoni.inden birbirlerine i;ok benze-
155