4 
Uzak yakın köylerden, dağlar dan, Toros köylüiderinden en ünlü 
ağıtçı kadınlar gelmişler, Murtaza Beyin kanlı ölüsü başında saHana­
rak, çırpınarak ağıt söylüyo rlardı . Konak ince, yürekli, korkak, kalın, 
yanık, gür, ölgün sesli beyaz başörti,ilü kadınlarla dolmuştu. 
Konağın avlusu çamur içindeydi, vıcık vıcık. Durma dan yapış 
yapış, sarı, kirli, karaniıkça bir yağmur, ağır ağır hep yağıyo rdu. Bü­
tün insanlar tepeden tırnağa çamura bulanmışlardı. Konağın pencere­
leri, kapıları, merdivenleri, bahçedeki ağaçları çarnur içindey di. Uza­
yıp sararmış, kederli yüzlü insanlar konağın bahçesinde ne yaptıkları- , 
nı, ne yapacak larını bilmeden oradan oraya koşuşuyorlar dı. Hiç kim­
senin ağzını bıçak açmıyordu. Ağıt söyleyen kadınlardan birisi arada 
bir, uzun bir çığlık atıyor, kadının çığlığı ta öteki köyden duyulurcas ı­
na, avludaki insanları bir anlık irkiltiyordu. 
Ağlay an, ağıt söyleyen kadınlar bir an için bile durmuyorlar, or­
talarında, ak bir çarşafın altında uzanmış yatan ölünün bütün yaşamı­
nı, soyunu sopunu, yaptıkları iyilikleri, her şeyin i, her şeyini en ince 
yerlerini bulup çıkararak övüy orlar dı. Bütün çiftlik, ova, her yer çığlı­
ğa kesmişti. Ve yağmur, bulaşık, yapış yapış 4urmadan indiriyordu. 
Akyollu Mustafa Beyse odasına çekilmiş ne kadınların ağıdım 
duyuyor, ne de yapış yapış yağan yağmuru görüyor, hep düşünüyor, 
hep bir şeyler kuruyo rdu. Yüreği , bütün sinirleri, damarları kopacak­
mışçasına gerilmişti. Gerilmekten bütün bedeni, havanda dövülm fiş-. 
çesine acıyor. İçinde kötü, umutsuz bir karanlık; .. 
Hemen bugün, bu gece başlamal ı. Derviş Bey bir haftaya varma­
dan mutlak be mutlak öldürülm eli. M urtazanın mezarında daha bede­
ni soğumadan Derviş kara topraklar altına girtnel i. 
Adamlar avluda gidip geliyor, bir şeyler yapıy orlardı. Bir arabada 
murt çalısı duruyor, yağm ur altında ezilmiş mun .Yaprakları koyu ye­
_/ 
6o