ranhk besleyecekleri yerde korku duymu�lardir. Korku da s1-
mrh bir degerler sistemine dayamr. Bilim adammm yolu 
ba�kadir: Bilim adam1 olaylara bakarken nas1l kendine ozgti 
bir yo] izliyorsa, bilimsel ilkelerle a�1klayamad1gi olgulara 
da kendine ozgii bir bi�imde bakar. Bilim adammm dini, 
hatta biitiin kiiltiirlii insanlarm dini, belirli bir �er�eve ile 
smirh inan�lar olamaz, bilim adammm dini korkuya daya­
namaz, kendine ozgii bir dindir onun dini. Mevcut dinler 
birbiri iistiinde 'sulta' kurmaya kalk1yor; bilim adam1 boyle 
bask1 kuvvetleri ne boyun egemez. Peki bunlarm d1�mda bir 
�ey yok mu? 
Sonunda Mustafa Hoca, Masonlu k iizerinde dii�iinmeye 
ba�lad1: "Masonlu k, bir dine salik, yani kendini adayan kim­
seye k1ymet verir; zira takdir eder ki dogruluk ve iyiligin 
kaynagina ancak bu imanh kimseler eri�ebilir. Aym zaman­
da Masonluk, dinler arasmda bir tercih yapmaz ve yine tak­
dir eder ki yalmz ilim metodlan ile bir dini digerine tercih 
etmek kabil degildir. <;unkii ilmin metodlan bu alanlarda il­
gilenmez." 
"Hiirbaniler'in Tar ihi diye notlar tutmu� Mustafa," diye 
elindeki kag1tlan gosterdi prof esor; "Kendisi de, bu notlarda 
'gizli dernegin diinyay1 saran agi' olarak belirttigi bu toplulu­
ga katild1. Yalmz Mustafa bu i�in de ucunu b1rakmad1. i�te 
bu notlarda onlarm durumunu inceliyor. Bir dergide Londra 
Locas1'na giren bir masonun an lattiklanm okumu�; meseleyi 
biraz yadirgad 1gi anla�1hyor: 
"1956 Arahk ay1, Londra'da M ... locasmm beyaz mermer 
merdivenl eri farkh bir kimse tarafmdan �1k1lmaktadir, ya­
nmda iki kaq1lay1c1; her ii�ii uzun bir salona giriyor. Bu sa­
lona bir perdeden ge�ilmekte, duvarlarda hazretlerin (Hazre­
ti Windsor, Hazreti Connaught) mason onliigiiyle resimleri, 
onlerinde mumlar yak1lm1�, yagh boya tablolar parhyor; 
bundan ba�ka ba�vekiller, nazirlar, lordlar, miiste�arlar, va-
185