235 
nızda önce gişelere varma, oradan lzmit'e, Bolu'ya ulaşma, 
daha sonra Ankar a'ya varm a fikri belirir. Arada molalar veri­
risiniz. Roman yazmak da bwıa benziyor. Bölümlere aynlmış 
bir uzun yolculuk gibi. 
Romanın genel taslağı hazırlandıktan sonra sadece yazdı­
ğınız bölüme odaklanmanız gerekiyor. Sanki hayattaki ama­
cınız o bölümü bitirmekmiş gibi. Mesela 20 sayfa. O sayfala ­
rı bitirdikten sonra daha sonraki bölüme yoğunlaşabilirsiniz 
ama daha önce değil. 
Bu süreçte romanın sizi değiştirmeye başladığını h isseder­
siniz. Roman, başta planladı ğınızdan başka bir şekilde ge­
lişme ye başlar. Bernanos diye bir yazar vardı . "İyiler" adın­
da bir roman yazmak istemişti. Daha yazmadan adını böy ­
le koymuştu ama bittikten sonra baktı ki içinde tek bir iyi in­
san yok. 
Roman sizi alıp götürür, kendi kendini yönlendirir , yazan­
nı aşar. Benim başımdan da çok geçm iştir. Karakterler bazen 
düşündüğümden bambaşka işler yaparlar. Başka yerlere gi­
derler, ben de izlemeye başlanm. Onlan, sanki hiç tanımadı­
ğım çok farklı davranan insanlarmış gibi izlerim. Bu şekilde 
yeniden tanırım onlan. 
Yazmak gerekli mi? 
Şöyle bir sorudan yola çıkalırn: N eden roma n yazılır? 
Bence bir romanın , bir kitabın gere kliliği olmalı. Mutlaka 
yazılması gereken bir kitapsa yazılmalı. Eğer gerekli olma­
yan bir roman yazıyo rsanız, o kitap için kesilen a�aca, harca­
nan müre kkebe, emeğe yazık. 
Peki, gerekli kitap ne demektir? Neden bazı kitaplar gerek­
li, bazı kitaplar gereksiz olur? 
Ne yazık ki, akıp giden hayatla bağ kurmak gibi herhangi 
bir kaygı olmadan, kişisel sorunlar üzerine ve sıkıcı roman-