155 
 diyesi, dolaysız çalışma ortamında etkenleştirilerek, somutlaştırılmaktadır. Bu yönüy le olumlu. 
Ancak, öğreticilerin dilbilim bakımdan eğitilmeleri gerekmektedir. Çünkü eğitim ve öğretim 
bilimleri bakımından arzu edilen, dil ve mesleki atölye derslerini bir ‚takım öğretimi’, ‚ikili 
öğretim’ biçiminde gerçekleştirebilmenin maddi finansman a şamasında başarısız olunabilir. 
Belki de biraz abartılarak „Bütünlüklük Ders“ olarak nitelenen bu yöntem, ne yazık ki 
uygulamada genellikle bazı mesleki kavmarların aktarılmasından öteye geçememektedir. 
Meslek okullarındaki öğretmenler, sınıflarındaki çok sayıdaki yabancı öğrencilerine nitelik 
kazandırmak için ne dibilimsel ne de yöntemsel bir hazırlığa sahipler. Bu nedenle, yabancı 
gençlerle yürütülen derslerin nitelikli hale gelmesi için, öğretmenlerin meslek içi eğitim 
almalarının desteklenmesi ve gelişt irilmesi, haftalık Almanca ders saatlerinin arttırılması, dil 
öğretiminin tüm diğer derslere de dahil edilmesi ve öğretmenlerde doğal olarak oluşacak bu iş 
yükünün zorunlu ders saati biçiminde hesaplanarak, uygun maddi tutarlarla karşılanması 
gerekmektedir .  
Burada belirtilen tüm sorun alanlarına/öbeklerine yönelik çözüm önerileri uzun süredir 
masanın üzerinde durmaktadır. Bu sorunların artık sadece çözülmesi gerekmektedir. Sorunların 
çözümüneyse, oluşan yeni eylem ve uygulama alanları (bkz. Hess -Lüttich, 2 009) nedeniyle, 
bilim eşlik etmelidir, çünkü özünde alanımızla ilgilidir bu sorunlar. Bu bağlamda, gelecekte 
uzmanlık metinleri ağları daha yoğun araştırılmalı, emek dünyasının söylem çözümlemesi ve 
uzmanlık dilinin aktarımı/dolaşımı, bilimsel olarak irdel enmelidir. Elbette, toplumsal  ve 
mesleki  uyum/bütünleşme (Bir diğer koşul ise kimliğin sağlamlaştırılmasıdır) süreçleri 
birbirinden ayrı süreçler olarak düşünülmüyorsa.  
Yurtlarında ve çevrelerindeyken bir zamanlar toplumsal saygınlık görmüş olan, mesleki 
liyakata, ehliyete, diplomaya sahip bazı yabancı işçilerin kaderi, ehliyet ve diplomalarının 
Almanya’da tanınmaması nedeniyle, fakat aynı zamanda yetersiz Almanca bildikleri için, 
sıklıkla toplumsal bir düşüş yaşantılamaktadırlar (Tıpkı taksici olan Surile yi mühendis, hemşire 
olarak çalışan bir kadın İranlı doktor gibi). Bu kişiler bir yandan kendilerini maddi gelir 
bakımdan görece bir rahatlığa kavuşmuş olarak görseler bile, diğer yandan bireysel olarak 
başarısız olduklarını duyumsamaktadırlar. Başarısız o larak duyumsamaktadırlar, çünkü bu 
kişilerin Almanlardan da oluşan sosyal çevreleri ile kendi (yurtlarındaki) akrabalarının 
tepkileri, bu duygunun pekişmesine katkıda bulunmaktadır. Aslında söz konusu bireysel 
başarısızlık duygusu, çoğunluk toplumunun uyum /bütünleşme için yeterli düzeyde 
desteklenmemesi yada buna yeteri kadar hazır olmamalarının sonucu, oluşmaktadır. Burada 
bizler, Afrikalıların gerçekten uyumu/bütünleşimi için çaba göstermeye hazır olmalıyız yada 
ülkelerine geri dönmeleri için onlara uygun  nitelikler kazandırmayı amaçlamalıyız. İşte bu 
gerçek bir göç ve kalkınma politikası olarak nitelenebilir ancak.  
6. UYUM UMUDU!  
Eğer Hamad Abdel -Samad’ın 2018 yılında saptadığı gibi, yabancı göçmenlerin 
Almanya’ya uyumu başarısızlıkla sonuçlandıysa, bunu n Federal ve Eyalet hükümetlerinin 
kararsızlığıyla da ilgisi vardır (hangi renkten/hangi koalisyon hükümetleri olursa olsun). Göç 
ve uyum ile ilgili neden -sonuç ilintisi sorunu, onlarca yıldır birikmiş olan sosyal politikaların 
ihmal edilmesi, belirsiz yas al çerçeve, bağlayıcı olmayan kurallar ve uygulamalar, bütünlüksüz 
işlem yapma biçimleri, yetersiz eşgüdüm ve bilgi işleme sonucunda, sığınmacı krizi kamuoyu 
bilincine iyice yerleşmiştir. Uyum/bütünlüşme konusunda böylece toplumsal bir bölünme gizil 
gücü o rtaya çıkmıştır.  
Bu nedenle hükümet, ‚İslam Konferansı’ yanı sıra, zaman zaman ‚Uyum Zirvesi’ 
düzenlemektedir. Söz konusu bu zirvede tüm göçmen dernekleri kendi duruşlarını, bakış 
açılarını dile getirebilmektedir. Nasıl, ‚İslam Konferasında’ uyuma/bütünleş meye hazır 
olmayan/isteksiz çoğunluk Müslümanlar değil de, daha çok Türkiye’nin Diyanet İşleri