doğanın yıkımına, yani sonuçta kendi biyolojik yapımızı 
da etkileyecek nitelikteki bir kaosal karmaşaya yol 
açıyor. 
Dahası. .. Başlangıçta, burjuva ulusçuluk akimları­
nın gelişmesinde büyük katkıları olan birer kale niteli­
ğİndeki kentler, bugün ulusçuluk düşün..:::esine düşman 
birer merkez haline dönüşüyor. Örneğin, A.B.D.'nin 
kendine özgü çok uluslu yapısından doğduğunu varsa­
yıp Newyork'u bir yana bıraksak bile, Paris'in, Ber­
lin'in, Londra 'nın, Münih'in, vb. bugünkü çok uluslu 
yapılarını görmezlikden gelmemiz olanaksız. Hepsinin 
de değişik uluslardan hemşerileri var. Diyelim Mü­
nih'in, bugün Türk, Yunan, İtalyan, Yugoslav, Arap 
hemşerHerinin olduğunu biliyoruz. Yalnızca çok uluslu 
da değil, çok uyruklu hemşerisi var. 
İlginçtir, bu durum yalnızca gelişmiş kapitalist ül­
ke büyük kentlerine de özgü değil. Örneğin, İstan­
bul'un da bugün Arap, İran, Pakistan uyrukl;.ı çok sayı­
da gizli hemşerisi var. 
Ayrıca, büyük kentlerin bugünkü çok uluslu olmak­
tan öte çok uyruklu toplumsal yapıları, kişi haklarına 
«çok uyruklu olabilme hakkı»nı da ekiemiş durumda. 
Halen, bir insanın birden çok devletin uyruğuna gire­
bilmesi hakkı, birçok ülkede yasallaştırıldı. 
Büyük kentlerin bu çok uluslu yapısal oluşumları­
nı hızlandıran bir başka önemli etken de, işçi göçleri. 
Bugün Sovyetler Birliğinin bile sınırlarını yabancı iş­
çilere açtığını biliyoruz. Endüstrileşmenin ve büyük 
kentleşmenin günümüzde ulaştığı boyutlar, gelişmiş ül­
kelerin işgücü gereksinimlerini alabildiğine artırıyor. 
Orneğin, nükleer ve kimyasal endüstri dalları gibi ki­
mi sanayi dalları işgücünün çalışma ömrünü kısaltı­
yor. Kentleşmenin yarattığı kimi hizmet dallarının dü­
şük koşulları, gelişmiş ülke işçileri bu işlere istekli ol-
19