52 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
Muhtar birden öfkelendi. 
"Bu işin başı sensin, Ali, " diye bağırdı. "Beş yıldan beri söylersin. Sonunda 
köylüyü de gavline uydurdun. Ben senin yüreğindekini bilmiyor muyum? Ök­
süzoğlan da üç yıl önce, ve düz tarlanın ortasında, kuru toprağın üstünde, ve 
de çoluk çocuğun önünde olanı unutmadı. Ve de ondan da haberim var. Ve de 
arkadaşlar, bir köyün işi ipile kuşak. .. değil. Ve de almışsınız şeyinizi elinize ve 
de su kıyısı, esikli kesikli, hendekli sazlıklı, büklü ormanlıklı tarla ararsınız. Ve 
bu ayıptır. Ve de çoluk çocuğun içinde. Yakışmaz!" 
Ali: 
"Sen ne dersen de, biz toplayacağımız tarlayı kendimiz bulacağız. Koca Ha­
lillen, Osmanca bulacak Çukurda. Köylü böyle istiyor." 
Muhtar, Alinin bu sözlerine kıpkırmızı kesildi. Böyle bir karşı koymayı bek­
lemiyordu. 
Ali: 
"Su dökünmeyel im. Sazlık, hendeklik, büklük aramayalım. Aradığımız da 
yalan ya, haydi aramayalım diyelim, ama bir mecburiyerimiz olursa ... " 
Muhtar köpürdü: 
"Ve de rnecburiyetçiliğimiz var. Çukurun düzünde size orman mı yapsın 
tarla sahibi? Size dağ mı diksin, dere mi kazsın, su mu akıtsın, ırmak mı dök­
sün? Hususi surette bre bin veren bir pamuk ağacı mı? Ve de her ağacından bin 
pamuk veren tarla mı yapsın? Ağalar zengin olacak diye! Ve de ... " 
O kadar sinirlenmişti ki, boğulur gibiydi. 
Ali bastırdı: 
"Deli Bekir kötü adam. Ona azıcık koklatsınlar, bir ağaçta isterse bir tek ko­
za bile olmasın, o tarlayı tutar o. isterse köylü yansın, batsın. Yeter ki, onun ke­
sesi dolsun." 
Nedense Muhtar indirdi. Sesi azıcık tatlılaştı. Eski hiddetini yitirdi. 
"Sizin neden Delice Bekir Ağanın bulduğu tarlayı kabul etmediğinizi biliyo­
rum. Uçkur meselesi. Ve de yernin ederim ki, düz yer olmasın Bekir Ağanın bul­
duğu yer, ve de o tarlada bir avuç pamuk olmasın. Yeter ki düz yer olmasın, siz 
o tarlaya girersiniz de toplarsınız. Ve de isterse çoluk çocuğunuz acından ölsün." 
Mustuk gülerek 
"Ovanın ortasında, elalemin gözü önünde, itler gibi de çatışmaya hiç mecbu-
riyetçiliğimiz yok." 
Muhtar: 
"Var," diye gürledi. "Çoluk çocuk mu daha kıymetli, uçkur mu?" 
Ali sesini yumuşatarak, indirerek: