Silah seslerinin geldiği favelinha (küçük favela), koyu yeşil, 
dev bir çanağa tırmanma ya çalışan, bin bir kollu, kireç renkli 
bir ahtapot gibiydi. Rio'nun karta! yuvası uçurumlarında, bit­
kilerin bile tutunamadığı devasa kayalıklarda yerçekimine dire­
nir, günbegün çıban gibi büyürdü favela'lar. Büyüme mi yok­
sa çürüme mi olduğu aniaşılamayan bir çaresizlik anıtı; birbiri­
ne eklemlenmiş nice umutsuzluk, nice yitirilmiş savaşım, nice 
bireysel çırpınıştan oluşan dokuz canlı bir organizma ... Plaj ka­
binlerine benzeyen, özelliksiz, kişiliksiz, kibrit kutusu evlerin 
hemen hepsi bitişik nizam inşa edilmişti. Çatıları yoktu; tepe­
lerindeki birbirine geçişli teraslar polis baskınlarını olanaksız kı­
lan labirentimsi yapıyı sağlıyordu. Güneşin hışmına uğramış 
öğle saatleri dışında, bu teraslar hep karınca yuvası gibi insan 
kaynardı. 
Çalıntı araba ticaretiyle aile geçindiren erkekler manga! se­
tası için do m uz pirzolalarını hazırlar, b ira kasalarını taşırlardı. 
Etine dolgun melez kadınlar çamaşır asar; on beşine gelmeden 
cinselliğin ve şiddetin her çeşidini tatmış yeniyetmeler, gece 
"festa"sı için hoparlörleri elden geçirirdi. Güneşten etkilenme­
yen tek canlı türü varoş çocukları, kovandan fırlamış arı sürü­
leri gibi sağa sola koşuşurdu. Rio'yu tanımayanları kolayca 
kandıracak, huzurlu, dingin, evcimen bir pazar görünümü ... 
Oysa saat başı patlayan silahlar, bütün bunların -pirzolaların, 
hamakların, ipierde kuruyan bebek çamaşırlarının- gelip geçici, 
askıda, yitik olduğunu açığa çıkarıyor du. Dirimsel, soluk alıp 
veren bir maskeydi bu yalnızca; ölümün anısını ve tohumlarını 
gizleyen. 
Ölüler Ülkesinde Bir Yolcu 
Favelado'lar, yafadıkları yere favela demezler , Kızılderilite ­
rin kendilerine Kızılderili demeyifleri gibi. Dümdüz, dolambaç­
sız bir ifadeyle ccmorro" (tepe) derler. ccMorro," Portekizce'de ay-
73