Yeğeninin s ıkıntısını azaltmak isteyen Dikran Day ı bir hikâ-
ye anlatmaya ba şlad ı bu noktada. 
"Bir gün Arab ın teki saç ını kestirmeye berbere gitmi ş. Kestir-
dikten sonra da berbere para vermek istemi ş. 'Paran ı dünyada ka-
bul etmem. Bu kamu hizmeti,' demi ş berber. Arap pek sevinmi ş 
bu işe, şaşkın ama ho şnut dükkândan ç ıkm ış. Ertesi sabah berber 
dükkân ı açarken kap ıda bir sepet bulmu ş. Üzerinde 'Te şekkürler' 
yaz ılı bir kart, bir sepet de hurma." 
Divandaki ikizlerden biri usulca k ımıldand ı uykusunda. 
"Ertesi gün Türk'ün tekinin yolu dü şmüş ayn ı berbere. O da 
saç ını kestirmiş, o da kestirdikten sonra para vermek istemi ş ama 
berber yine, 'Paran ı kabul edemem. Bu kamu hizmeti,' demi ş. 
Türk pek sevinmi ş bu işe, şaşkın ama ho şnut dükkândan ç ıkm ış. 
Ertesi gün berber dükkân ı açarken kap ıda, üzerinde 'Te şekkürler' 
yaz ılı bir kart ve bir kutu lokum bulmu ş." 
Divandaki ikizlerden di ğeri ağlamaya ba şlad ı o anda. Varse-
nig Hala ikizlerinin yan ına koştu ve bir dokunu şuyla ağlayan ı 
susturdu. 
"Ertesi gün bir Ermeni gelmi ş ayn ı dükkâna. O da saç ını kes-
tirdikten sonra berbere ücreti ödemek istemi ş ama adam itiraz et-
miş, 'Kusura bakma, paran ı kabul edemem. Bu kamu hizmeti.' Er-
meni pek sevinmi ş bu işe, o da gayet şaşkın ama ho şnut dükkân-
dan ç ıkm ış. Ertesi sabah berber dükkân ını açt ığında... Bil bakal ım 
orada ne bulmu ş?" 
"Bir paket burma tatl ısı m ı?" diye sordu uzak kuzen Kevork 
Karaoğlanyan. 
"Hay ır. Berber kar şısında bir düzine Ermeni daha bulmu ş! 
Orada dizilmi ş bekliyorlarm ış!" 
"Ne yani bizim bele şçi bir halk oldu ğumuzu mu söylemeye 
çal ışıyorsun?" dedi Kevork. 
"Hay ır efendim, ne münasebet! Ne biçim dinliyorsun cahil 
çocuk," diye tersledi Dikran Day ı. "Sadece biz Ermenilerin birbi-
rimizi kollad ığımızı anlatmaya çal ışıyorum. Güzel bir şey gördük 
mü hemen arkada ş ve akrabalar ımızla paylaşırız. Bu kolektif ruh 
 sayesinde hayatta kalmay ı başard ı Ermeni halk ı. Yoksa tükenir-
dik çoktan, kururdu soyumuz." 
"Ama şöyle de bir laf vard ır. Derler ki, ' İki Ermeni bir araya 
geldi mi hemen aralar ında bölünür, üç farkl ı kilise kurar'," diye 
araya girdi Kuzen Kevork, inatla şmaya kararl ı. 
"Das' mader's mom'ri, noren koh chi m'nats*" diye homur-
dand ı Dikran İstanbuliyan. Ne zaman gençlerden birinden şikâyet 
etmek istese Ermenice konu şurdu. 
Çat pat gazete-Ermenicesi anlayan ama ev-Ermenicesi anla-
makta zorlanan Kevork güldü, cümlenin ilk bölümünü anlad ığını 
geri kalan ını çıkaramad ığını gizleme gayretiyle. 
"Oğlan ı kızdırmayasin" dedi Büyükanne Şuşan Türkçe. Oda-
daki büyükler ne vakit kendi aralar ında haberle şip çocuklar ın an-
lamayaca ğı bir mesaj vermek isteseler, Türkçe konu şurlard ı. 
Mesaj ı alan Dikran Day ı annesi taraf ından azarlanan bir ço-
cuk gibi mahcup mahcup iç geçirdi ve burma tatl ısına döndü. S ı-
kıntılı, iğreti bir sessizlik çöktü odaya. D ışarıda yanan sokak lam-
bas ının ölgün ışığında canland ılar yeniden: üç erkek, üç nesil ka-
dın -anne, k ızlar ve divanda huzur içinde uyuyan yeni do ğmuş 
ikizler- ve etraf ı donatan onlarca rjaspas, dolaptaki antika gümü ş-
ler, şifoniyerin üzerindeki semaver, yemekten sonra çalmak üzere 
dolaptaki yerlerinden ç ıkar ılm ış iki plak (Komitas-geleneksel 
şark ılar ve Erivan Kad ın Korosu taraf ından seslendirilen Ermeni 
Müziği), videonun içinde orta yerde durdurulmu ş kaset (Narlar ın 
Rengi), bir sürü resim, Azize Ar ına İkonu, Ermenistan haritas ı, te-
pesi saf beyaz karla kapl ı Ağrı Dağı posteri... herkes ve her şey 
kısa bir an sessizli ğe büründü. Çok geçmeden d ışanda park eden 
bir araban ın çiğ farlar ı doldu içeri; duvarda yald ızlı bir çerçeve 
içindeki duay ı ayd ınlatt ı: "Doğrusu size derim: Yeryüzünde her 
ne bağlarsan ız, gökte ba ğlanm ış olur; ve yeryüzünde her ne çö-
zerseniz, gökte çözülmü ş olur." Gürültücü çocuklarla merakl ı tu-
ristleri ta şıyan bir tramvay daha zilini çala çala geçti. San Fran- 
* (Erm.) On parma ğımı mum yapt ım, yine de memnun edemedim.