kimseleri gücendirirse de, yaradılışça doğru olmak, düzeni 
sevmek, hukuka uymak, milli ahlak ve adetlerden bazılarına 
saygıda aşırıyakaçmak gibi diğer seçkin özellikleri de, güzel 
ahlakı cidden takdir edenlere kendini sevdirir. Bazı eski filo­
zof resimlerinde görüleniere benzeyen koskoca bir kafa, o 
genişalnınaltında uzun kılları birbirine karışmış, ağarmaya 
başlamış bir çift gür kaş, hemen bıyık kadar kaba duran bu 
kaşlar ile alnın çıkıntısından meydana gelen karaltı içinde 
çukura gömülmüş sert bakışlı, yuvarlak, ayrıca iki siyah göz, 
ta kulakların içinden fışkıracak iki yanağı hemen bütünüyle 
kaplamış gümrah, beyaz bir sakal, Dehri Efendi'nin simasma 
büyükler için Sokrat'ın ı karikatürü şeklinde şaşılacak bir 
heybet, çocuklar için korkunç bir umacı hali vermişti. 
Zaten hane halkından büyük küçük yanına her kim girse 
vücudunda hafif bir titreme hissetmeksizin o simaya baka­
mazdı. Efendinin huzurunda söylenecek sözler çoğu zaman 
pek kısa ve onlara alınacak cevaplar da kesin hükümlü 
olurdu. Efendi bir defa siyaha beyaz dedi mi, o iş geçmiş 
ola ... Artık o siyahı beyazdır diye kabul etmekten başka 
çare yoktu ... O şeye "Efendim beyaz ama pek de o kadar da 
bembeyaz değil biraz siyahımtırak görünüyor" demek bile 
kimsenin haddi değildi. 
Efendi kütüphanesine kapanıp da bilimle uğraşmaya ya 
da yazmaya başladı mı lüzumlu lüzumsuz bir iş için yanına 
girilemezdi ama kendi canı istediği zaman dairesinden dışa­
rıya çıkar, bazen yalının büyük divanhanesinde yakaladığı 
Kahya Kadın'a "ekonomi politik"ten önemli konular açar, 
bahçede ara sıra bahçıvanı ele geçirdikçe zavallıya ebelik 
bilgisinden bahsederdi. O heybetli Dehri Efendi'nin, o ciddi 
adamın bazen huyu o kadar hafiflerdi ki sofada veya bah­
çede oynayan çocuklara karışır, onlarla beraber saklambaç, 
köşe kapmaca oynardı. 
Bu acayip halleri zekasının taşkınlığından mı, yoksa o 
koca kafada bulunan cevherin dış büyüklüğüyle orantılı 
Sokrates (MÖ 469-MÖ 399): Antik Yunan filozofu. 
25