ya, bu kayanın dibine gelir, belini isli kayaya dayar, köyü seyre­
der düşünürdü. Bu uzun kaya hep isli dururdu, Memed kendi­
ni bildi bileli. Köylüler, çobanlar kayanın dibine ateş yakmayı 
çok severlerdi.
Köyün içinde candarmaları gördü. Gidiyor geliyorlardı. 
Sonra damlar arasmda kendi damlarım seçti. Damın toprağı 
kırmızı, yeşil, mavi, turuncuydu. Cam kırıkları gibi yanan ak 
sıcakta ışılaşıyordu. Babası ta uzaktan getirmişti bu toprağı, 
dam akmasın diye. Güzel, yumuşacık, sıcacık, sevgi dolu anası 
geldi gözünün önüne, ömründe duymadığı yaman bir yalnızlık 
duydu. Dört yanda, uzun uzun çiriş çiçekleri açmıştı. Türlü 
türlü anlar, binlerce, ak sıcaklarda uğuldayarak, ak sıcaklar de­
mek Memedin hoşuna gidiyordu, çiriş çiçeklerinin yörelerinde 
dolaşıyorlardı. İnce, dimdik, uzamış gitmiş çirişsiklerine binler­
ce ak düğme büyüklüğünde çiçek yapışmıştı.
Hatçelerin evine bakamıyordu. Evlerinin önündeki, o ulu 
ağacı göremiyordu.
Sonunda kendisini yenemedi, ağaç geldi gözünün önünde 
durdu. Bir gece gibi gerildi önüne. Delikanlı yüreği küt küt ata­
rak divlik kuşu gibi öttü. Deli gibi bir bekleme kasırgasında de­
likanlı bekledi. Yumuşacık, sıcacık, sevgi taşan kız geldi. Me­
medin boğazma bir şeyler tıkandı, iki damla yaş gözlerinden 
aşağıya yuvarlandı indi.
Memed, bu havadan çıkmak için gözlerini Abdi Ağanm 
evine dikti. Abdi Ağanm evinin bacasmdan gür bir duman çıkı­
yordu. Memedin öfkesi şahlandı: "Kesemedim dumanı," dedi. 
"Kesemedim, kesemedim, kesemedim." Sesi inler gibiydi. İçin­
de büyük bir acıyla kalktı yürüdü, sonra kendine geldi, gülüm­
sedi, dalgündüz candarmayla ağzma kadar dolu köye girmeye 
kalkıyordu. Uzun kayarım dibine dönerken, ötede, çalının di­
binde iki ışıl ışıl çocuk gözü gördü. Gözler faltaşı gibi açılmış­
lar, şaşkın, hayran kendisine dikilmişlerdi. Çocukluğunda Me­
med de buraya gelir, o çalının dibine siner, uzun kayarım dibin­
de olup bitenleri seyrederdi. Bir seferinde Süleymanla Topal 
Anşacanm kızım sevişirlerken bu çalının dibine saklanmış, gö- 
zetlemişti. Bu çalının içinden hiç eşkıya gözetlememişti. Kim 
bilir ne hoş olurdu, boynunda dürbün, koşar koşar fişekliklerin
145