kamerasına öfke ve kederle bakmış  gençlerin fotoğ raflarından Ka Kars 
sokaklarında geçirdiğ i bir günde rastladığ ı iki delikanlının yüzünü çıkardı, ama 
daha yaş lı ve ufak tefek olduğ unu düşündüğü saldırganı siyah beyaz 
fotoğraflardan çıkarmasına imkân yoktu. 
Diğer odaya geri döndüğ ünde hâlâ aynı taburede kamburu çıkmış  olarak oturan 
Muhtar'ın burnunun kanadığ ını ve tek gözüne kan oturmuş  olduğunu gördü. Muhtar 
utançla bir iki hareket yaptıktan sonra mendiliyle yüzünü iyice gizledi. 
Sessizlikte Ka bir an Muhtar'ın ülkesinin yoksulluğ u ve budalalığ ı yüzünden 
çektiği suçluluk duygusu ve ruhsal eziyetten yediğ i bu dayak sayesinde 
arındığını hayal etti. iki gün sonra kendisini hayatta en mutsuz eden haberi 
acıyla öğ renmeden hemen önce -bu sefer kendisi Muhtar'ın durumuna düş müşken- 
Ka,- artık aptalca da bulsa bu hayali hatırlayacaktı. Muhtarla gözgöze geldikten bir dakika sonra ifadesini almak için Ka'yı yeniden 
yan odaya aldılar. Çocukluğ unda Ka'nın avukat babasının eve iş  getirdiğ i 
akşamlar tıkırdattığ ı Remington marka eski daktilonun bir kardeş ini kullanan 
genç bir polise eğ itim enstitüsü müdürünün nasıl vurulduğ unu anlatırken Ka, 
Muhtar'ı kendisine korkutmak için gösterdiklerini düş ünüyordu. 
Az sonra serbest bırakılınca da içeride kalan Muhtar'ın kanlı yüzü uzun bir süre gözünün önünden gitmedi. Eskiden, taş ra şehirlerinde, muhafazakârlar polis 
tarafından böyle kolay hırpalan-mazdı. Ama Muhtar ANAP gibi merkez sağ  partiden 
değildi; radikal İ slamcı olmaya çalış an bir görüş tendi. Gene de durumunun 
Muhtar'ın kiş iliğiyle ilgili bir yanı olduğ unu da sezdi. Kar altında uzun uzun 
yürüdü, Ordu Caddesi'nin aş ağılarında bir duvara oturdu, sokak lambalarının 
ışığında karlı yokuş ta kızak kayan çocukları seyredip sigara içti. Gün boyunca 
tanık olduğ u yoksulluk 
68 ----------------------rai m mciKCiiııuc,  Lmıııycuc ve ucı ıc jukclkicu ua ¦ 
ve şiddetten yorgundu ama İ pek'in sevgisiyle yepyeni bir hayata baş layabilme 
umudu kıpırdanıyordu içinde. 
Daha sonra kar altında yeniden yürürken Yeni Hayat Pastane-si'nin karş ı 
kaldırımında buldu kendini. Camı kırılmış  pastanenin önündeki polis aracının 
lacivert ış ığı yanıp sönüyor, pastanedeki memurları çoluk çocuk seyreden bir 
kalabalığ ı ve bütün Kars'ın üzerine tanrısal bir sabırla yağ an karı hoş  bir 
ışıkla aydınlatıyordu. Ka da kalabalığ ın arasına girdi ve pastanede polislerin 
ihtiyar garsona hâlâ birş eyler sorduklarını gördü. 
Birisi ürkek bir hareketle Ka'nın omuzunu dürttü. "Siz ş air Ka'sınız değ il mi?" 
İri yeşil gözlü, iyi çocuksu yüzlü bir delikanlıydı. "Benim adım Necip. Kars'a 
seçimler ve intihar eden kızlar hakkında Cumhuriyet gazetesine yazı yazmak için 
geldiğinizi, pek çok cemaatle görüş tüğünüzü biliyorum. Ama görmeniz gereken 
önemli bir kiş i daha var Kars'ta." 
"Kim?" 
"Biraz kenara çekilelim mi?" Delikanlının takındığ ı esrarengiz havayı sevdi Ka. 'Ş erbetleri ve Salebiyle 
Dünyaca Meş hur' Modern Büfe'nin önüne çekildiler. 
"Bu görmeniz gereken kiş inin kim olduğ unu, size ancak onu görmeyi kabul 
ederseniz söylemeye yetkiliyim." "Kim olduğ unu bilmeden onu görmeyi nasıl kabul edeyim?" .    "Orası öyle," dedi 
Necip. "Ama o kiş i saklanıyor. Kimden ve neden saklandığ ını siz onu görmeyi 
kabul etmeden söyleyemem." "Peki, onu görmeyi kabul ediyorum," dedi Ka. Resimli romanlardan çıkma bir havayla ekledi. "Umarım bu bir tuzak değ ildir." 
"İnsanlara güvenmezsen hayatta hiçbir ş ey yapamazsın," dedi Necip, gene bir 
resimli roman havasıyla. 
"Size güveniyorum," dedi Ka. "Görmem gereken kiş i kim?" 
"Adını öğ rendikten sonra onu göreceksin. Ama saklandığ ı yeri de bir sır olarak 
saklayacaksın. Bir daha düş ün şimdi. Söyleyeyim mi kim olduğ unu?" 
"Evet," dedi Ka. "Siz de bana güvenin." 
Necip bir efsane kahramanının adını anar gibi heyecanla, "O kiş inin adı 
Lacivert'tir," dedi. Ka'dan hiçbir tepki alamayınca ha- 69 - Parti Merkezinde, Emniyette ve Gene Sokaklarda -