mekte görmek gibi yanlış bir yola gitmişler ? Medeniyetin, 
yetkinleşme fikrinin gayesi birbirini öldürmeye uğraşmak 
mıdır? Yoksa umumi kardeşliğin kurulmasına çare aramak 
mı? Neden insan öldürmek tekniğinde en usta olan, savaş 
aletleri en mükemmel bulunan milletler en medeni, en geliş­
miş sayılıyorlar? Şimdiki milletierin hiçbirisi meğerse mede­
ni sıfatına layık değilmiş. Düşünüise hunharlık bakımından 
bugünkü gelişmiş insanların mağaralarda, taş kovuklarında 
adeta inierde mekan tutup da üzerlerine saldırdıkları aviarı­
nı tırnaklarıyla, dişleriyle paralayarak yiyen vahşi ataların­
dan çok farkları yok ... 
Aman yarabbi bu umumi eşitlik ve kardeşlikteki lezzetti 
sen bize şimdiye kadar niçin tattırmadın? Hakiki zevk ve 
saadetin ne olduğunu biz şimdi öğrendik ... Fakat bundan 
zevk almaya artık vaktimiz yok. Bunu evvelden tadaydık 
senin yarattıklarını öldürmek için icat ettiğimiz toplara, 
tüfeklere bedel kim bilir ne faydalı şeyler icat etmekle meş­
gul olurduk. 
Karanlık artıyordu. Müthiş Bila'nın korkunç düşüşüne 
ne kadar müddet kaldığını anlamak için saate baktım. 
Aman yarabbi üç çeyrek kalmış ... Üç çeyrek ... Fazla değil: 
-Haydin bakalım. Sandala yerleşelim. Hesapları 
yapanlar hesaplarında yine beş on dakika yanılmış olabi­
lirler, dedim. 
Annem, yengem, dadım çarşaflarını giydiler. Derhal 
meydana birçok bohça çıkardılar . 
-Bu kadar eşyayı sandal almaz, yolunda ettiğim iriraz­
Iara karşı: 
-Sağ kalırsak hepsi lazım. Sonra üşürüz, diyorlardı. 
Ağabeyimin oğulları, hizmetçiler hep bindik. Kedimiz 
Arslan ile köpeğimiz Joli'yi bırakmaya razı olmadılar. Onla­
rı da aldık. Yengem birdenbire haykırdı: 
-Zavallı kanarya ... Zavallı kanarya... Bize o kadar 
tatlı şarkılar söyleyen bu sarı, bu mini mini mahlfıku nasıl 
bırakacağız ? 
Anesto hemen sandaldan atladı: 
83