içlerindeki  tüm  nahoş  hatıralara  inadına  sahip  çıkarak  kendi  elle-
rimle  diktiğim  hayalet,  ötekinden  daha  yakın  olmadı  hakikate.  Doğ-
rusu,  ne annemin  sonradan  kendini  inandırdığı  kadar  güzideydi  ba-
bam,  ne de benim  buna  karşı  iddia  ettiğim  kadar  kepaze.  Gene  de 
her ikimiz  de inatla  sarıldık  kendi  aldatmacamıza.  Aldatmaca  da sa-
yılmaz  büsbütün;  sadece  yan  haksızlığımızın  üzerini  kapatıyorduk 
yan haklılığımızla.  Annem  de, ben de, birbirlerinden  köşe  bucak  ka-
çan, kaçtıkça  asla  bir bütüne  tamamlanamayan  iki yanm  çemberi 
çevirmeye  çalışıyorduk  beyhude  bir gayretle.  Artık  tek ölüye  ait iki 
ayrı mezar  vardı  ortada:  birinde  gündüzleri  defnedilmişti  aynı  ada-
mın,  ötekindeyse  geceleri.  Ne zaman  babamı  yadetmek  istesek,  an-
nem birini  ziyaret  ediyordu,  ben  diğerini. 
Yıllar  sonra,  İngiliz  bir meslektaşıyla  birlikte,  popüler  İslam'ın 
gündelik  hayatı  nasıl  yönlendirdiğini  araştırmak  üzere  İstanbul'da 
üç bölgede  saha  çalışması  yaptığı  günlerde,  aynı  semtte,  aynı  evli-
yaya  ait birden  fazla  mezar  gördüklerinden  ve kimsenin  bunu  ya-
dırgamadığından  bahsetmişti  Ayşin.  Ben  de yadırgamamışım. 
Her ikisinin  de birbirlerini  tanıma  taleplerine  daha  fazla  dayana-
mayarak,  Ayşin  ile annemi  buluşturma  gafletinde  bulunmam  da o 
döneme  rastladı.  Akşam  eve dönerken,  o zamana  değin  benden  din-
lediği  "baba"  ile, gün  boyu  annemden  dinlediği  "ilk  koca"yı  özdeş-
leştiremeyen  Ayşin,  bu tür durumlarda  hep yapıldığı  gibi,  birimizden 
birinin  yalan  söylediği  ve bu yalanın  özellikle  kendisine  karşı  söy-
lendiği  sonucunu  çıkarmıştı  bile.  Annemin  iyi niyetinden  şişirdiğini, 
benimse  art niyetimden  karaladığımı  düşündüğü  rahmetlinin  gerçek 
kişiliğinin  izini  sürdüğü  kısa  bir akıl  muhakemesinin  ardından,  ya-
lan söyleyenin  ben  olduğuma  ve bunu  sırf "kendi  durumum"u  haklı 
çıkarmak  için  yaptığıma  karar  verdi. 
Benim  durumumdan  kasıt,  günbegün  artış  kaydeden  içki  tüketi-
mimdi.  Ayşin'in  bilmediği,  bilmekten  de hoşlanmayacağı  şey  ise, 
evlenene  kadar  böyle  bir sorunumun  olmamasıydı.  Onu  suçlamıyo-
rum,  ne de evliliğimi.  Bir başlangıç  noktası  tayin  edemiyorum  za-
ten. Tek  bildiğim,  bir zaman  sonra,  hayatım  bir kinaye  çemberi  çi-
zip başa  döndü  ve ben kendimi,  vaktiyle  babamın  oturduğu  sandal-
yede,  olduğu  halde  buluverdim.  Gene  de mühim  farklılıklar  vardı 
arada.  Anneme  benzemiyordu  Ayşin.  Onun  gibi  sofralar  donatmadı 
228