74 
 Benim bildiri başlığım “Mülteci Krizinin Karanlık Yüzü Göçmen Kaçakçıları”. Aslında 
bu başlıkta yer alan bir vurguyu ele alarak başlamak isteri m. Şöyle ki, “mülteci krizi”, “göçmen 
krizi” tabiri çok da tasvip ettiğim bir tabir değil. Bunun üzerine birçok İnsan Hakları Örgütünün 
de uyarıları var. Şöyle ki, sizin aslında kelimeleriniz -sözleriniz sizin duruşunuzu ortaya 
koyuyor. Fransız düşünür Mich el Foucault bunu çok güzel söyler, “les mots font les choses” 
yani kelimeleriniz sizin eylemlerinizi meydana getirir der. Buradan yola çıkarak biz mülteci 
veya göçmen krizi dediğimiz anda aslında mültecileri ve göçmenleri işaret ediyoruz. Bu grubu 
bir tehd it olarak algılıyoruz ve krizin tamamen ana unsuru olarak bu grubu işaret etmiş 
oluyoruz. Burada vurgulanması gereken önemli bir şey var; Göçün tarih boyunca, dünya tarihi 
boyunca olduğunu bildiğimiz sürece, yani Birinci Dünya Savaşı, İkinci Dünya Savaşı v e 1990 
sonrası yeniden şekillenen dünya düzeni gibi kırılma noktalarında mülteci akınlarını 
gördüğümüz noktada, “göçün” yeni bir şey olmadığı aşikar. O zaman mevzu aslında göç 
edenler veya mülteci olanlar değil mevzu bunun yönetilme krizi. O nedenledir ki,  Avrupa 
Konseyi İnsan Hakları Komiseri Nils Muiznieks’in dediği gibi, “This is not a migrant crisis, 
this is a policy crisis” yani bu bir göçmen krizi değildir, bu bir yönetim krizidir. Yani bu bir 
algılama biçimidir. Mevzuyu çözüp çözememe kapasiteniz ve onun da ötesinde çözmek isteyip 
istememeniz üzerinde sorun yani “kriz”.  O nedenle dilimize kolay geldiği için bazen 
başlıklarımızı “mülteci krizi” diye atıyoruz; ama eleştiriyi kendime de yaparak, krizi nerede 
aramalıyız sorusunu zihninizde sizin de barın dırmanızı öneriyorum.  
Ben göçmen kaçakçılığını ele alacağım dediğimde, belki aklınıza şu gelebilir; 
Suriyeliler şu an üç/dört milyon kadar Türkiye’de, dönecekler mi dönmeyecekler mi konusu en 
temel mevzu veya bize nasıl entegre olabilirler, birlikte yaşay abilir miyiz Suriyelilerle, herkes 
bu sorunun cevabını arıyor. Bunca soru işareti varken göçmen kaçakçılığı şimdi nereden çıktı. 
Tam da şuradan ortaya çıktı. Göçmen kaçakçılığı dediğimiz şey literatürde “migrant 
smuggling” diye geçiyor. Bunun “human traffi cking” yani insan kaçakçılığından ayrılan bir 
tarafı var. O da şu, “insan kaçakçılığı” denince akla genelde, kadınların fuhuş için kullanılması, 
organ kaçakçılığı, uyuşturucu kaçakçılığı, çocukların istismarı geliyor. Yani burada mağdur 
olan ve o mağduru k ullanan bir kesim var.  Ancak, “göçmen kaçakçılığı”nda enteresan olan 
nokta şudur ki; göçmen kaçakçılarının mağduru olan göçmenler aslında bu kaçakçılığa suça 
bizzat ortaktır. Çünkü tam da umut burada devreye girer ki, bu çaresizlik, bu ülke değiştirme 
mecburiyeti, göçmenleri kaçakçılarla iş birliği yapmaya iter yani göçmenler bu yasa dışı sürece 
adeta bizzat dahil olmuş olurlar. Kaçakçılara para vererek, göç etmeleri için onlardan yardım 
beklerler. Bu durum tam da “umut” arayışının ne kadar dramatik bir no ktaya geldiğini görmek 
açısından oldukça önemli.  
Peki bu neden bu kadar önemli? Akdeniz'de batan gemileri düşünün, Aylan bebeğin 
sahile vuran cansız bedenini gözünüzün önüne getirin... İşte göçmen kaçakçılığı her şeyden 
önce insanların hayatlarını kaybetm esine yol açıyor. Hayatını kaybedenlerin çok sayıda 
olmasının ötesinde bir durum var.. Bir kişi bile bindiği botta, yeni hayatına ulaşma ve yaşama 
umuduyla giderken canından oluyorsa, bu kayda değer bir durumdur. Bu her şeyden önce 
insana dair ve insan hak larının en temel maddesi olan yaşam hakkının gereğidir. Bu boyutunun 
ötesinde, devlet merkezli ve “ulus -devlet” geleneğinde olan ülkeler açısından duruma 
baktığımızda, olayın bir de güvenlik boyutu ortaya çıkıyor. Sınırdan ne kadar Suriyeli geçiyor, 
bunlar ın hepsi kayıt altına alınabiliyor mu, kaçak girenler nerede, nasıl tespit edilebilir vs. 
düzensiz göçün doğurduğu net olmayan durumlar ortaya çıkıyor. Sınır kontrollerini düzenli 
yapamadığınız sürece, sınır geçişleri konusunda yeterli data/veri elde edeme diğiniz ölçüde