Freyung köşesinde durup dururken neden o Prense rastladığı­
nı, aynı Prensi bir kere de bir Kontla birlikte gördüğünü, ko­
nuşmalarını nasıl işittiğini, işittiklerini nasıl olup da buraya ka­
dar taşıdığını bulmaya çalışıyordu. Kazının az berisinde, bur­
nunda hep geçmişin kokusuyla ... Çürük armut kokusu değil 
hayır, o orada dursun, gözlerini kim kaparsa kapasın, sakın dö­
nüp gelmesin, o zaman belki şimdiden çamaşır ipini satınal­
mak. .. 
Oturduğu bank arhk gölgeli değil. Güneş, dizlerinden kar­
nına, göğsüne doğru yürüyor. Kollarının üstündeki seyrek be­
yaz kıllar günışınları altında da hiçbir dirilik işareti vermiyor. 
Kalksa mı? Nasıl oldu da başta Clea, Hofburg'un önü, taş du­
vardaki yazı, kazıdan yükselen eski toprak kokusu zihninin bir 
köşesine itildi yine? 
Küçük defterine şöyle bir şey de yazmamış mıydı: "Haya­
tımda dingin bir parantez açıldı." Ya da şunu: "Bukadar dingin 
bir ortamda hayalım bütün düzenini kaybetti." Sahi, arada sı­
rada o deftere athğı küçük notlar neydi? Açıp bir baksa, ama iş­
te, çimler sulanacak, Nur'un fulya'sı, en önemlisi de evin anah­
tarı unutulmayacak, derken, defteri yanına almayı unutmuş! 
Musluk temiz miydi? İnsanın Münih trenindeki kompartıman­
da, o küçücük musluk başında nasıl yıkandığını anlaması zor, 
şeyden sonra, Gropius'la pek ateşli bir buluşmadan sonra, tabii 
sözkonusu olan el yüz yıkama değil, o nedenle, kan ve alınteri 
buharlaşır gider, diyemezsiniz, dölsuyu buharlaşır gider, diye­
mezsiniz, Mari-Terez o kadar çocuğu birden nasıl doğurdu, 
hangi küvette? Terlemiştir, geçmişin kokusu her bir taraftan hü­
cum eder, bodruma kapatsan da yukarı çıkar, sanki kazı yapı­
lınca koku olduğu yerde mi kalır? 
Clea'yı son iki gündür deliler gibi nasıl aradığını düşün­
müyor muydu? Asaf ın bahçesi, bodrum katı değil hayır, bun­
lardan uzakta, sarayın önündeydi. Burnuna taze kazılmış top­
rak kokusu değer değmez de: 
Geçmişin kokusu yoktur. Geçmiş erir; kan ve alınteri buharlaşır, 
havaya karışır gi.der ... diye başlayan bir cümlenin diline takılma­
sıyla kazıyı gördü. Hatta bir fiaker, atlı arabalardan biri de, tam 
129