bi düşünenler çıkıyor; işi başından alıyorlar, kendilerine gö­
re metodlar bulup geliştiriyorlar; kendilerine göre bir gele­
nek kurmak istiyorlar. Bilerek ya da bilmeyerek Mustafa’nın 
yolundan yürüyorlar. Eski öğrencileriyle birlikte toplu çalış­
malar yapıyorlar; aman öğrencilerimiz bizi geçmesin diye bir 
korkuya kapılmıyorlar. Bunlardan biri, statik profesörü Ad­
nan Çakıroğlu bana anlatmıştı; Artık makalelerini Türkçe ya- 
zıyorlarmış, değerli bulunursa bırakalım yabancılar kendi dil­
lerine çevirsinler çalışmalarımızı diye düşünüyor; ben demi­
yor, biz diyor, birlikte geliştiriyoruz diyor. Ne var ki, denildi­
ğine göre Türkçe yayınlara, bazı bilim adamlarımız iltifat et- 
miyorlarmış; bilimi yabancı dilden öğrendikleri için olacak. 
3en sana, kendi bilimini kendin yap, dersem güler misin?"
Mustafa İnan yabancılardım çok, bizim insanlarımızın ne 
yaptıklarıyla ilgiliydi; "Vidinli Tevfik Paşa ile Salih Zeki ve 
Mehmet Emin Beylerin gayretiyle memlekette uyanan yeni 
matematik atmosferden bahsetmek lâzımdır," Bu dönemde 
özellikle FVansızcadan çeşitli eserler dilimize çevrilmişti. 
Matematiğin yeni konulan tanıtılmış ve özellikle teorik fizik 
üzerine geniş yayın yapılmıştı: "Riyaziye sahasında bu pe- 
riodda birçok kıymetli eleman yetişmiştir. İkinci devre adını 
verdiğimiz bu zamanın en karakteristik tarafı. Garptan ‘İlim 
nakilciliği' ve bunun yayımıdır." Sonra, her birikim sonucun­
da görüldüğü gibi, bir sıçrama yapılmış; "Son period olarak, 
•.çinde bulunduğumuz asrın ilk yansında başlayan ve mer­
hum Kerim Erim tarafından memleketimize getirilen Mo­
dem Matematik ruhundan bahsetmek isterim."
"Garpta matematik sahasındaki gelişme, 18. asırdan son­
ra birden istikamet değiştirmiştir. Kurulan muazzam mate­
matik. yapıda bazı üzücü çatlakların müşahedesi riyaziyecile­
ri korkutmuş, yapıyı daha fazla yükseltmeden temeli ıslah 
etmek lüzumu hasıl olmuştu. Temel ve esaslara geri dönme­
nin sebebini izah ederken Henri Poincarâ şöyle der:
193