İlk Lacivert bitirdi yazısını. Ka kendi kefalet yazısını bitirince Lacivert'in o 
hafif alaycı bakış ıyla gülümsediğ ini gördü ama aldırmadı. İşleri yoluna koyduğ u, 
şehirden İ pek ile çıkabileceğ i için olağ anüstü mutluydu. Sessizce kâğ ıtları 
değiştirdiler. Ka verdiğ i kâğıdı Lacivert'in okumadan katlayıp cebine koyduğ unu 
gördüğü için kendisi de öyle yaptı ve Lacivert'in göreceğ i bir hareketle 
düğmesine basıp ses kayıt aletini yeniden çalış tırdı. 
Bir sessizlik oldu. Ka teybi kapamadan en son söylediğ i sözleri hatırladı. "Bunu 
söyleyeceğ ini biliyordum," dedi. "Ama taraflar birbirlerine karş ı bir güven 
beslemezlerse hiçbir anlaş ma yapılamaz. Devletin sana vereceğ i söze sadık 
kalacağına inanman lazım." 
Birbirlerinin gözlerinin içine bakarak gülümsediler. Daha sonra, yıllar boyunca 
o ânı her düş ünüşünde Ka kendi mutluluğ unun Lacivert'in öfkesini görmesine engel 
olduğunu pişmanlıkla hissedecek, bu öfkeyi sezseydi ş u soruyu sormayacağ ını 
düşünecekti: 
"Kadife bu anlaş maya uyar mı?" 
"Uyar," diye cevap verdi Lacivert gözlerinden hiddet fış kırarak. 
Biraz daha sustular. 
"Madem beni hayata bağ layacak bir anlaş ma yapmak istiyorsun, bana mutluluğ undan 
söz et," dedi Lacivert. 
"Hayatta hiç kimseyi böyle sevmedim," dedi Ka. Sözlerini saf ve budalaca buluyordu ama gene de söyledi. "Benim için hayatta lpek'ten baş ka mutluluk 
imkânı da yoktur." 
"Mutluluk nedir?" 
"Bütün bu yokluğ u, ezikliğ i unutabilece ğin bir dünya bulmak. Birisini bütün bir 
dünya gibi tutabilmek..." dedi Ka. Daha söyleyecekti ama Lacivert ayağ a kalktı 
birden. "Satranç" adlı ş iir Ka'nın aklına o an gelmeye baş ladı. Ayaktaki Lacivert'e bir 
bakış attı, cebinden defterini çıkardı ve hızla yazmaya baş ladı. Şiirin mutluluk 
ve iktidardan, bilgelik ve hırstan söz eden mısralarını kaleme alırken Lacivert ne olup bittiğ ini anlamaya çalış arak Ka'nın omuzunun üzerinden kâğ ıda bakıyordu. 
Ka bu bakış ı içinde hissetti, daha sonra bu bakış ın ima ettiğ i şeyi şiire 
326  ue Lacivert Hucrede- 
koymakta olduğ unu gördü. Ş iiri yazan kendi eline bir baş kasının eli gibi 
bakıyordu. Lacivert'in bunu fark edemeyeceğ ini anladı; hiç olmazsa elini hareket 
ettiren bir baş ka güç olduğ unu hissetsin istedi. Ama Lacivert, yatağ ın kenarına 
oturmuş, gerçek bir idam mahkûmu gibi, asık suratla sigara içiyordu. 
Daha sonra sık sık düş üneceği, anlayamadığ ı bir çekime kapılarak Ka ona gene 
yüreğini açmak istedi. 
"Yıllardır ş iir yazamadım," dedi. "Ş imdi Kars'ta ş iire giden bütün yollar 
açıldı. Burada içimde hissettiğ im Allah sevgisine bağ lıyorum bunu." 
"Seni kırmak istemem ama seninkisi Batı romanlarından çıkma bir Allah sevgisi," 
dedi Lacivert. "Burada Allah'a bir Avrupalı gibi inanırsan gülünç olursun. O 
zaman inandığ ına da inanamaz insan. Bu ülkeye ait değ ilsin, sanki Türk değ ilsin. 
Önce herkes gibi olmayı dene, sonra inanırsın Allah'a." 
Ka sevilmediğ ini derinden hissetti. Masadaki kâğ ıtlardan birkaç tanesini 
katlayıp aldı. Kadife'yi ve Sunay'ı bir an önce görmesi gerektiğ ini söyleyerek 
hücrenin kapısını vurdu. Kapı açılınca Lacivert'e dönüp Kadife'ye özel bir 
mesajı olup olmadığ ını sordu. Lacivert gülümsedi: "Dikkat et," dedi. "Kimse 
öldürmesin seni." 
327 36 Gerçekten ölmeyeceksiniz değ il mi efendim? 
HAYAT İLE OYUN, SANAT İ LE SİYASET ARASINDA PAZARLIK 
Yukarı kattaki Mİ T görevlileri kayıt cihazını göğ süne yapış tıran bandajları 
kıllarını kopararak ağ ır ağır gözerlerken Ka bir içgüdüyle onların alaycı ve 
işbilir havalarına uydu ve Lacivert'i kü-çümsedi. Böylelikle onun kendisine 
karşı takındığ ı düşmanca tavır üzerinde durmadı hiç. 
Askerî kamyonun ş oförüne otele gidip kendisini beklemesini söyledi. Yanında iki 
koruma eri, garnizonu boydan boya yürüyerek geçti. Subay lojmanlarının açıldı ğı 
karlar altındaki geniş  meydanda, kavak ağ açlarının altında gürültücü erkek