ödeteceğim onlara.’ Gerçekten rahatsız oluyordu. Aynı za-
manda bütün yazarlar gibi olmak, bir anda hepsine birdenbenzemek arzusu onu yoruyordu. Aslında, önsözleri gerçekbir merakla okuyor ve onların hayatlarını kafasında didikdidik ediyordu. Dedikoduyu sevmeyen Selim, edebiyatçı-lardan bahsederken, gerçek bir dedikoducu kesiliyordu. ‘Bi-liyor musunuz?’ diyordu: ‘Kafka’nın iktidarsız olduğu söy-leniyor. Dün akşam çamaşırcı kadın anlattı.’ Bu şakalarınherkesten çok onu yorduğunu, rüyalarında bile bunlarlauğraştığını biliyordum. Onları, hayalinde karşılaştırıyor vebirbirlerine, ‘sonradan hatırladıklarında utanacakları sözler’söyletiyordu. Böyle anlarda alay ve ciddiyeti karıştırıyor,kendisinin de hangi yanda olduğunu bilmiyordu. Bu kadarçekiştirdiği halde yazarlar hakkında başkasına söz söylet-mezdi. Okuduğu bir yazarı beğenmeyecek olursanız, he-men kavga çıkarırdı. Sonra gene tahminler yapar dedikodu-ya başlardı: ‘Dostoyevski’yle yarım saat konuşmaya dayana-mıyorum,’ derdi. ‘Hemen, aptalca siyasi düşünceler ilerisürmeye başlıyor, insanı çileden çıkarıyor. Çar’a yaranmakiçin olacak.’
“İlk tanıştığımız yıllarda, siyasî düşüncelerinde kararsızlık
gösteren yazarları hiç affetmezdi. Düşünce namusu onuniçin çok önemliydi. Gençlik inançlarını reddedenlere çok öf-kelenirdi. Birçok yazarı, bu nedenle okumaz olmuştu. Bukonuda yalnız Dostoyevski’yi mazur görürdü: ‘Çok yalvardı,dayanamadım,’ diyerek meseleyi geçiştirmeye çalışırdı. Ona,kendisinin de sık sık düşünce değiştirdiğini söylerdim. Yü-zünü buruştururdu: ‘Anlamıyorsunuz Esat Ağabey , kafanızçalışmıyor. Bendeki değişikliklerin düşünce namusuyla ilgisiyok!’ Düşünce namusunu, yalnız siyaset alanı için düşün-memek gerektiğini ileri sürerek onu kızdırırdım. ‘Benim gibigeleceği parlak bir yazarı kızdırdığınız için ilerde pişmanolacaksınız!’ diye bağırırdı. Ben, onu daha çok kızdırmak
396