nüyoruz. Mektup yazmak için zarf-kağıt almaya gidenler, is­
terlerse bu hazır mektupl ardan da yararlanacaklar. Her biri­
nin üstünde çok çalıştığımız için, akla gelebilecek bütün ihti­
maller üzerinde durduğumuzu sanıyorum. Ziyaret konuşma­
larıyla tiyatro ve sinemadan dönerken yapılacak yorumların 
kalıpları üzerindeki çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Kitapları 
okumadan öğrenmeleri ve üzerinde konuşabilmeleri için in­
sanlara yararlı olmak amacıyla da incelemelerde bulunuyo­
ruz. Bu konuda meslekten eleştirmecilerin başvurdukları yol­
lardan kaçınmaya çalışıyoruz. Dediğim gibi, para meselesi bi­
zim için önemli değil. Çünkü görmüşümdür ki, insan bir şey 
üzerinde çalışır, onu hakkıyla başarırsa, sonunda muhakkak 
bir yararını görür. Bunu da albayımdan öğrendim. lnsan pa­
rayı kendine dert edinmemeliymiş; kimse aç kalmazmış. 
"Ben, kendimi tanımak için, daha çok başkalarıyla görüşü­
yorum. Albayımın da yardımıyla eski dostların bir listesini 
yaptım; onlarla kendim hakkında konuşuyoru m. Geçen gün 
annemin ve babamın mezarlarım ziyaret ettim. Taşın üstüne 
oturup onlarla bir süre konuştu m. Onlara sitem edebilirdim. 
Neden albayım kadar olamadınız? Benimle uğraşmadan beni 
hayata gönderdiniz? diyebilirdim. Demedim. Neden bu kadar 
erken öldüklerini de yüzlerine vurmadı m. Yalnız kendimle 
hesaplaşmak istiyordum. Onlar öldükten sonra neler yaptığı­
mı anlattım: Senden ayrılmıştım, gecekonduya yerleşmiştim, 
çalışmıyordum, param gittikçe, azalıyordu kötü rüyalar görü­
yordum. Sonu belirsiz bir takım işlere girişmiştim, belki de 
ölüme yaklaşmıştı m, evet onların ölümleri bana da bulaşmış­
tı, yakınımdan geçmişti. Bana inanılmaz gelen bu ölümlerden 
sonra başka ne yapabilirdim? Annem, benim ölümden kork­
tuğumu bilirdi; bunu bildiği halde gene de ölmüştü. Tabii 
ben, bu ölümlerin hesabını sormadım onlardan. Benim onla­
ra karşı çıkamayacağımı, çünkü bunu beceremeyeceğimi dü­
şünüyorlardı. Beni yalnız bıraktıkları için fazla üzgün görün-
418