. Yer Demir Gök Bakır 559 
Sefer hem ayaklarını öpüyor, hem inleyerek: 
"Taşbaşım, efendim, sultanım, şu canımı almadan seni işte bu sefer götüre­
meyecekler. Venneyeceğim onlara seni. Onbaşı dedi ki bu gidişin son gidişmiş. 
Yüzbaşı köye, senin ahvalini öğrenmeye köylü kılığına sokarak üç candarmayı 
hasta diye göndermiş. Sen de onlara dua etmiş, okumuş, üflemişsin . Candanna­
yı köylü sanaraktan ... Felaket, felaket, felaket! Adam hiç candarmaya okur mu?" 
Taşbaş bunu bilmiyordu. Bilse bile artık uruurunda değildi. Şimdi bile, On­
başının önünde kaç hastaya okumuştu! Artık Yüzbaşının elinden kurtuluş yoktu. 
Atom çağı diyordu da başka bir şey demiyor du. Yüzbaşının elinden kurtulsa bile 
onun yüzüne nasıl bakacaktı7 Söz vermiş, sözünde durmamıştı. Zaten ayakta du­
racak hali yoktu. Candanna meselesini de duyunca bir iyice bozuldu . Neredeyse 
yere düşüp karın üstünde uzanıp kalacaktı. Bundan çok korkuyo rdu. Böyle bir 
şey olursa candarmaların hali dumandı. Şu kalabalık bir anda candarmaların işini 
bitiriverirdi. İşte o zaman ayıkla pirincin taşını. Bu tehlike onu kendine getirdi. 
Ayağını Seferin elinden kurtarıp yürüdü. 
Sefer durmuyor, bağırıyor, çağırıyor, söylüyordu. Cumali Onbaşı onun bu 
halinden iğreniyor, kusacağı geliyordu. Gerildi, gerildi. Yaradana sığınıp Muh­
tarın belinin ortasına bir dipçik indirdi. Dudaklarının arasından da tükürür gibi: 
"Hak etti pezevenk ," diye söylendi. "Bel kemiği kırılsın da, aylarca yatsın ... " 
Sefer hemen yere düştü. Yerde, başı kesilmiş bir tavuk gibi çırpınıyo rdu. Bir 
iki köylü varıp onu kaldırdı. Sendeliyordu. Sarsak sarsak yürüyerek, gene arka­
sına düştü. 
"Beni öldürdüler sultanım, efendimiz. Gitme, kaç! Seni öldürecek Yüzba­
şı Şükrü. Deliler damma, eşek cennetine gönderecek. Köylüler, alın sultammızı 
kurtarın onu ... " 
Gidip Taşbaşa sarıtaeaktı ama beli kırılmış gibi dayanılmaz bir acıyla ba­
ğırıyor, korkusundan bir türlü onlara yaklaşamıyo rdu. 
"Onbaşı, Cumali Onbaşı, böyle mi konuşmuştuk? Adam bunca yıl evinde ek­
mek yediği, bu kadar, bu kadar paa ... Hiç kıyar mıt Sende din iman yok mu7 Öl­
dür beni, öldür beni ... " 
Bu çığlığı duyan köylüle r, bir an irkildiler. 
Sefer göğsünü açtı, koşarak candarmalann önüne geçti. Önlerine dikildi: 
'"Götüremezsiniz. Buna izin vermem. O giderse bu köy iflah olmaz, batar. Vi-
ran olur, salgınlardan gider." 
Elleri gömleğinin yakasında, göğsünü açtıkça açıyor. Göğsünü germiş, Cuma­
linin önünde duruyor. Cumali gözlerini kapadı. Yaradana gene sığmıp indirdi. 
Sağ göğsüne değen dipçik Seferi dört adım uzağa fırlattı ve Sefer orada sağ omzu­
nun üstüne yumulup uğunınaya başladı. 
Bir yandan canıyla uğraşırken bir yanda da köylünün hiçbir hareketini göz-