şimdi bizi gözleyi gözleyi gözleri dört olmuştur. Ne diyorsun 
Ali, gelmiyor musun?" 
Yorulmuştu, köşedeki taşa gitti. Körük gibi soluyordu. 
Tozlu, örümcek ağlı tavana kırlangıçlar kocaman bir yuva yap­
mışlar, yuvada da san san kocaman ağızlı yavrular, kefli ağız­
larını açmışlar, kıyameti koparıyorlard ı. 
Murtaza yerinden kalktı, dinginlemişti. Elini havaya kal­
dırdı, parmağıyla yuvayı göste rdi: 
"Bak şunlara Ali kardaş," diye güldü. "Bak şunlara, kuş 
yavrusu kuş yavrusu iken bak ağızlarını açmışlar, yem getire­
cek analannı, babalarını bekliy orlar. Ya senin o dağlardaki on 
bir yavrun , on bir tane ciğerparen, ne üstte üst, ne başta baş, aç 
susuz, senin yolunu gözlüyo rlar. Onları niçin kurtarmak iste­
miyorsun?" Sesini yükseltti: "İşte ben sana, hem de öz bir kar­
daşın, elimi uzatıyorum, bu eli geri çevir me." 
Uzatılmış eli öyle havada, Alinin burnunun dibinde duru­
yordu. El bekledi, bekledi, sonunda da usuldan titremeye baş­
ladı. 
"Demek bu eli kabul etmiyorsun? Pekiyi kardaşım ." Sesini 
gene yumuşattı, sıcacık, içtendi. "Olur kardaşım, sen bilirsin 
kardaş ım." 
Elini indirip dışanya çıktı. 
Alinin içi gidiyordu. Bu adam bu sefer her dediğini yapa­
caktı ya, Alinin onunla konuşmak, onun yüzüne bir daha bak­
mak içinden gelmiyordu. Hele dağdaki perperişan çocuklarını 
anınca Alinin yüreği cızz etmişti. Çocuklarını o korkunç yok­
sulluktan kurtarab ilirdi. Onun çocuklan da şu Çukurovada 
okuyabilir, yanaşmalıktan, çobanlıktan, ırgatlıktan kurtulabilir­
lerdi ... Az daha ayağa kalkıp Murtaza Ağanın boynuna sarıla­
cak, sen benim öz bir kardaşım Murtaza Ağasın, ben, senin be­
ni sınadığını anlamıştım, diyecek ti. Çalıştı çabaladı, yapamadı. 
Yüreği götürme di. Kendini yenemedi. İşte Murtaza Ağa da git­
ti. O da ömrünün en büyük fırsatını kaçırd ı. 
Topal Ali içerde kendisiyle böyle cebelleşirken, Murtaza 
Ağa Kara Hasanın elinden tutmuş içeriye girdi, gürleyerek, se­
vinçli bir sesle: 
"Şuna bir akıl ver Kara Hasan," dedi. "Seni Allahın huzu-
201