da bi.iyi.ik yenilgiye ugram1� ve zaafm1 kapatmak i�in �e�itli 
speki.ilasyonlara sapmak zorunda kalm1�br. ilim yoluyla �o­
zemedigi olaylar hakkmda birtak1m 'doktrin', 'prensip' ve 
kaideler koymaya kalkm1�br. Buna sebep akhn kendine has 
olan tembellik ve kolaya sapma temayi.ili.idi.ir. Zor gordi. igi.i 
bilgi alanlarmda yorulan akhn kurtulu�u ve i.imidi basit olan 
prensiplerdir." Peki �ozi.im nedir? 
"Aklm yamnda hikmet dedigimiz yi.iksek bilgi kabiliyeti­
ne de yer vermek laz1mdir. Hikmet, bu alemin olaylarma, 
onun i.isti.ine �1karak mi.itevazi bir �ekilde bakmak, aralann­
daki i� ahengi sezmck, a�k ile realitenin derinlig ine ni.ifuz et­
mektir. 
"Bu anlamda bir �air, bir hakim, bir mutasavv1f ve veli, 
alimden �ok derin olarak realiteye ula�abil ir. Kim iddia ede­
bilir ki bugi.in Einstein, Mevlana'dan daha �ok tabiat sirlan­
na eri�mi�tir?" 
insanlara �ok �ey ogretmek gerekiyor. Bir Mustafa inan 
herkese yeti�ebilir mi? i�te Hi.iseyin de bi.iyi.iyor. Oysa onu 
ilk gordi.igi.im gi.in, "Sen bi.iyi.iyecen de biz de gorecez," demi�­
tim. i�te bi.iyi.iyor ve babasm1 bile dinlemiyor artik: in�aat 
mi.ihendisi olmayacakm 1�, makinele rden ho�lamyor. Evdeki 
bi.iti.in aletleri kurcahyor. 
"Bu i�lere babamdan �ok elim yatiyordu. Baham sadece 
bi.iti.in i�lerin nas1l yap1lacag1m anlatird1, bi.iti.in teorik esas­
lan izah ederdi. i� pratige doki.ili.ince yalmz bize emir verirdi 
ve bu emirlerin uygulanmasmda ki.i�i.ik bir aksakhk olunca 
da sinirlenirdi. Onun aklmdan ge�enleri sezemedig imiz i�in 
boyuna azar i�itirdik. Evet e�ya ve insan emir dinlemiyor 
�ogu zaman. Mustafa Hoca bu yi.izden e�yaya da k1z1yordu 
bazen. Bu soz dinleme yen zarars1z �eyleri, kendi deyimiyle 
'kaldmp atmak' gerekiyo rdu: "Bir gi.in babam beni �agird1 ve 
pencereyi i�aret ederek, '$u vasistas1 gori.iyor musun?' dedi, 
'Biliyorsun vasistasta, alttaki mente�elerin hareketini smir-
159