"Ben de biliyorum Ali," dedi, "onlar bizi doğramazlar. 
Doğrasalardı zaten bu dünya böyle olmazdı." Sesini hemence­
cik kesti, başım yere dikip derin düşüncelere daldı. Epeyce son­
ra başını yerden kaldırdığında yüzü keder içinde kalmıştı. "Sen 
Kuyucu Murat Paşa diye birisini duydun mu?" 
"Duymadım," dedi Topal Ali. 
"Bir zamanlar, belki bundan iki yüz yıl önce şu Toros dağ­
lan azmış, gene böyle baş kaldırmıştı. O senin kimseyi öldür­
mez dediğin, benim de öyle bildiğim baldınçıplaklar konaklar 
yıkıyor, evler yakıyor, kelleler kesiyor, azgınlaştıkça azgınlaşı­
yordu . Başlannda gene böyle boyu bir karış İnce Memedler, ge­
ne böyle Ferhat Hocalar. O Ferhat Hoca var ya, ne idiği bellisiz 
bir kişi. Belki de casus . Onu astıracak Arif Saim Bey. O asılacak 
ki biz rahat edelim . O, İnce Memedin akıldanesi imiş, doğru 
mu?" 
"Doğru," dedi Ali. 
"İnce Memedi Ağalara karşı o kışkırtı yorm uş." 
"Biliyorum, doğru." 
"Sen İnce M em edi görsen tanır mısın?" 
"Tanır dım." 
"Şimdi tamyamaz mısın?" 
"Bilmem ki, ben onu bildiğimde küçücük bir şeydi. Sü­
müklü bir çocuktu. Diyorlar ki şimdi koskocaman olmuş, boyu 
kavak gibi uzamış . Yüzüne bakılamıyormuş korkud an." 
"Öyle diyorlar. Ben de öyle duydum. Sen demek Kuyucu 
Murat Paşayı duymadı n?" · 
"Duymadım," diye sıkılarak söyledi Topal Ali. 
"Gene bunlar gemi azıya almışlar. Gene İnce Memed, Fer­
hat Hoca başlannda, gene tekmil Toros dağları, Urum toprak­
ları ayağa kalkmışlar. Kızgın millet, öfkeli, kızgın boğalar gibi 
düşmüşler ovaya, taş üstünde taş, omuz üstünde baş bırakma­
mışlar . Kimse de bu durumu Padişahımıza söyleyemiyormuş. 
Padişahımız gazaba gelir diye ürküyorlarmış. Sonunda bunlar 
öylesine azıtmışlar ki İstanbulu almaya, Padişahımızın kellesini 
kesmeye ant içip İstanbula yönelmişler. Padişahımız dır ki olam 
biteni duymuş ... Ben bunları büyük tarihlerde okudum Ali Ağa 
karda şım." 
51