140 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
kor da giderim. İki gün içinde ölür gidersin. Etme bunu bana. Allah bin belanı 
versin ana! Köye gidip de ne edeceksin? İki güne varmaz açlıktan ölürsün. Elin 
tutmaz, kolun tutmaz. Etme bunu bana, vallaha billaha, başıma bela kesildin. 
Seni şu dağ başında koyar da giderim. 
Kızdıkça kızıyor, yürüdükçe öfkesi kabarıyor, ilerledikçe, anasıyla karşı­
laşmadıkça, deliye dönüyordu. 
Bu kadar yolu Çukura doğru yürüsen ya. Başımın belası. Allah belasını ve­
resi, pis avrat. Yürür mü Çukura doğru? Yürünür mü hiç7 Bana zorluk verecek. 
Bu yıl pamuk toplayamayacağım. Çoluk çocuğum açlıktan kırılacak Düşman. 
Gün battı batacaktı. Çukurun düzlüğüne, karşıdaki ulu sıradağların ardına 
iner gibiydi. Gölgeler uzamıştı. 
Seni şurada koysam da gitsem, hiç suçum yok benim. 
Durdu, geriye döndü. Güneşe baktı. 
Seni koyup şurada geriye dönmeliyim. Var git köye, bomboş köyde kal da 
geber. 
Gözlerinin önüne bir sıcak gün geldi. Evlerinin önündeki düzlükte anasının 
ölüsü. Çukurova güneşi gibi bir güneş. Tüten. Binlerce sinek inip inip kalkıyor. 
Sinekler burnundan girip ağzından çıkıyor, ağzından girip burnund an. Çukur­
dan dönen köylü daha yükünü çözmeden ölürrün başında. Korkunç gözlerle bir 
ölüye, bir Aliye bakıyorlar. "Vah, vah," diyorlar, "olmaz olsun böyle evlat. Adam 
böylesini doğuracağına taş dağursun daha evla." 
Ne derlerse desinler, vız gelir, sen bunu böyle yaptıktan sonra geri dönme­
liyim. Sen olmasan, beş altı günde, haydi haydi bir haftada Çukura iniveririm. 
Geri dönmeliyim. Geri, geri dönmeliyim. 
Sesli sesli söyledi: 
"Seni şurada komalı, geriye dönmeliyim. Öl!" dedi. 
Sesi öyle korkunçtu ki, kendi de ürktü. 
Ayaklannın altı yüzü lüyormuşçasına sızladı. 
Bir karşılaşırsam seninlen, seni öyle bir yaparım ki ana, anandan doğduğu-
na pişman olursun. 
Bağırarak: 
"Olursun," dedi, daha öfkeli, hınçla yürüdü. 
Bodur ağaçlı bir dönemeci geçince, uzakta bir karartı gördü. Yüreği hop etti. 
Anası mıydı taş mıydı7 
Daha çabuk yürüdü. Yaklaşınca gördü ki anası, yolun kıyısına oturmuş, 
göğsüne doğru çektiği dizlerinin üstüne başını koymuştu. 
"Ana!" diye sevinçle bağırdı. Bu sevincine kendi de şaştı. Meryemce başını 
dizlerinden kaldırdı, geri koydu.