Yer Demir Gök Bakır 309 
lirsin. Koca Halil, öyleyse, neden dışarı çıkmıyor, diyeceksin. Köylüyü pamuğa 
geç koydu da, sefil eyledi diye utamyormuş. Bir de köylü beni parça parça eder 
diye korkuyormuş. Oğluna demiş ki, geldiğimi duyarsa köylü, duyurursan köy­
lüye bunu, başımı alır da giderim, diyormuş. Diyormuş ki bu köylü beni görürse 
mümkünü yok öldürür. Oğlu da yemin etmiş ki, kul olana senin evde olduğunu 
söylemem. Bunları nerden duyduk diyeceksin. Zala Karı bir gün evlerine girmiş 
ki, Koca Halil oturup durur. Koca Halil Zalamn ayaklarına kapanmış ki, kimseye 
söyleme ... Hemen koşmuş ambara girmiş. Ben yokum, ben ölüyüm, demiş. İşte 
böyle ana ." 
Meryemcede kıpırtı yok. 
Bozkır gümbürdüyor. Ummahanla Hasanın getirdiği odunlar evin içini tatlı 
bir kokuyla sararak, çatırtıyla yanıyor. 
Evin arka duvarı toprağa oyulmuş, ön duvarı da çamurla taşlardan gelişigüzel 
örülmüştü. Damın ağaçları meşedendi, sağlaındı ama, bu ev Alinin ta dedesinin 
dedesinden kalmıştı. Böyle fırtınalı havalarda Ali ev yıkılacak diye korkardı. Ama 
bilirdi ki kışın ev yıkılmaz. Bütün ev, duvarı toprağıyla donmuştur. Evler baharın 
buzlar çözülünce çökerdi. Evin iki el büyüklüğündeki bir penceresi vardı. Hiçbir 
zaman da bu pencere açılmazdı. 
Öteki uçta, karanlıkt a, bir tek inekleri, bir danaları, üç keçileri vardı. Bir yan­
da da saman duruyordu . Ev soğuktu . Malı, ineği, atı, koyunu, keçisi çok olan 
evler sıcak olurdu. Evleri hayvanların solukları ısıtır. Hayvan en çok ısıtmak için 
gerektir. Bu yıl iyi bir pamuk tarlası bulurlarsa Ali bir inek, beş tane de keçi ala­
cak, şu çocuklarım böyle üşümekten kurtaracaktı. 
"Ana," dedi, "bu yıl çok pamuk toplayacağız. Kar da iyi yağdı bu yıl. Çok 
ürün olacak. Beş keçi, dört de inek alacağım. Bu evi ısıtınaya yeter de artar bile. 
Öyle değil mi?" 
Meryemce taş gibi. Ne düşünüyor ola? Neler geçiriyar aklından? Ölmeden 
kendini öldüren Meryemce. Bir insan konuşmazs a, o insan ölü demektir. Şu 
Meryemcenin şimdi ölüden ne farkı var? 
Muhtar gitmiş de konuşmuş onunla. Demiş ki Muhtara, yakın bir gelecek­
te geleceğim köye, altlarındaki çulu, evlerindeki keçiyi, ineği, hızmanlarındaki 
yağı, avratlarının hacaklarındaki donu da alıp götüreceğim . Öteki köylüler ne 
yaptılar ne ettiler de borçlarını ödediler. Onlar köylü de, siz köylü değil misi­
niz? Onlar gibi Çukurovaya siz de gittiniz. Onlar pamuk topladı, para kazan­
dı da siz neden kazanmadınız? Sizler yalancısınız. Bir daha size bir zırnık bile 
vermem. Bekleyin, yakında köye geliyorum. Belki yüz yıl var, bu köyler bizim­
len alışveriş ederler. Dedem, babam zamanından bu yana. ilk olaraktır ki, bir 
köylü Çukurova dönüşü borcunu vermiyor. ilk olaraktır ki kapıma uğramıyor. 
Geleceğim köye. Dur bakalım, o köylü yüzüme nasıl bakacak? Bu dünya yıkıl­
mazsa, ben de şu ellerimi keser de köpeklere atarım. Siz, Yalak köylüleri, ilk