Sabahtan beri başından geçenler bir bir gözünün önünde can­
landı. Ağbisinin ölüp ölmeyeceğini düşündü. Annesi de son 
günlerine kadar öleceğini tekrarlamış, ama son hafta birden 
değişmiş, kendini iyi hissettiğini söylemiş, derken birden olu­
vermişti. Ama ağbisi hâlâ eski tersliğini sürdürüyordu. O utanç 
verici konuşmayı hatırlayarak kızardı. Ağbisi nişanlısını kaç kere 
gördüğünü sorarken Mari'ye bakıp gülümsemişti. Kiralık ara­
badan sözederken de yapmıştı aynı şeyi. Belki şimdi de arkasından 
gülüyordu. Ağbisiyle birlikte Ermeni kadının da gülüp gül­
mediğini düşündü. "Evet, belki şirin ve ilginç bir kadın, ama 
ona hayran değilim tabii!" diye mırıldandı. "Bunu nasıl söyledi? 
Bu artık utanmazlık! Ama ben o kadına hayran olamam. Çünkü 
en sonunda o kadın bir aile kadını değil, bir tiyatrocu o... Her 
akşam yüzlerce göz onu seyrediyor. Doktor nasıl elini öptü? Böyle 
bir şeyi nasıl yapıyorlar? Eğiliyorlar, uzanıyorlar, kadının elini 
öpüyorlar, sonra, her zamanki sakin, neşeli halleriyle durmayı 
başarıyorlar. Çünkü onlar bizim gibi değil. Onlar Hıristiyan!" 
Ağbisinin bütün düşüncelerini anlamasına, onu sevmesine 
rağmen bunları neden ona gösteremediğini düşündü. "Çünkü 
vaktim yok! Ticaretten hiçbir şeye gereken vakti ayıramıyorum." 
Ağbisinin sözlerini hatırladı. "Paris'e gitti, buranın hiçbir şeyini 
beğenmez oldu." Araba köprüyü geçiyor, tekerlekler köprünün 
ahşap döşemesini gıcırdatıyordu. Cevdet Bey köprüden gözüken 
eski İstanbul'a, kubbelere, durgun ve ölü Halic'e baktı. "Burayı 
beğenmiyor! Buradaki her şeyi kötü buluyor, küçümsüyor! Beni 
de küçümsüyor, ama ben onu anlıyorum!" Köprünün öte, ta-
rafındaki bir tabelâyı okudu: "En iyi puro ve sigaralar, Tütün 
Rejisi Mamulleri: Tütüncü Angelidis." Bir sigara daha yakarak 
aynı düşüncelerin bulutlarında kayboldu. 
Arabanın penceresinden Beyazıt Camii'ni, Harbiye Nezareti 
Külliyesi'ni görünce çocukluğunu hatırlayarak sevindi. Eskiden 
ağbisiyle buraya gezmeye gelirlerdi. Ramazanlarda caminin iç 
avlusunda kurulan sergi kalabalık olur, önemli insanlar burada 
görülebilirdi. Cevdet Bey hayatında ilk defa bir veziri burada 
görmüştü. "Ticaret Nazırı Ahmet Fehmi Paşa idi galiba? Kaç 
yıl oluyor? Ya ondokuz, ya onsekiz. Nusret Tıbbiye'ye girmişti, 
ama daha babam ölmemişti." O günleri hatırlayınca hüzünlendi. 
34