saygılıca hazır ola geçer gibi yapıyorlar, bir köşeye çekilip geç­
mesini bekliyorlardı. O da göğsü ilerde, başı dik önünden geç­
tiği köylülere tepeden bir selam verip geçiyordu. Topal Ali de 
sessizce onun üç adım arkasından geliyordu . 
Köprünün üstüne gelip bir süre çok aşağılarda akan çayın 
sulanna baktı . Suyun içinden biribirleri arkasına tirkenmiş kıv­
rak, ürkek balıklan görünce sevindi. "Daha gözlerim gençli­
ğimdeki gibi görüyor," diye kendi kendine söylendi. "İşte bu 
iyi," diye de bıyıklarını burdu . Böyle sevinerek bir süre aşağı­
daki suya baktı. İnce Memedi düşünüyordu. Niye böylesine 
düşman kesilmiştİ bu çocuğa, bu kadar mı korkuyorrlu ondan, 
ne gelirdi böylesi kimsiz kimsesiz, üstelik de öksüz, dediklerine 
göre de boyu küçücükmüş onun, küçücük, okuryazar bile ol­
mayan bir çocuğun elinden? Ateş olsa cirmi kadar yer yakardı. 
Yakardı ya, bütün dağların, bütün köylüleri tutuyorlardı onu. 
İşte Ali Safa Bey bu yüzden gitmedi mi? Vayvay köylüleri sak­
lamadı da kim sakladı İnce Memedi, kim öldürttü ona Ali Safa 
Beyi? İnce Memedin Ali Safayla ne ilgisi olabilirdi ki, durup 
dururken niçin öldürmüşili adamcağızı? Demek, demek bütün 
Ağalara düşmandı o. Demek Çukurovadaki her iyi insanın ka­
nına susamıştı. Belki beni de, diye düşünürken Murtaza Ağa, 
tepeden tımağa ürperdi. Demek ki benim de kanıma susamış o 
İnce Memed . O yalınayak köylüler hepimizin kanına susamış­
tır. Bu İnce Memed eğer o dağlarda bir yıl daha kalırsa olmaz, 
olamaz . Alıştırır köylül eri. Bize düşman olmaya da alışıriarsa 
köylüler, işte sen o zaman seyreyle gümbürtüyü . Yıkmadık ev, 
söndürmedik ocak koymazlar Çukurovada. O köylüler, o dün­
yanın en ikiyüzlü insanları ellerine bir fırsat geçmesin, derimizi 
havada yüzerler. Ankarayı böyle telaşa vermek iyidir ve de 
gerçektir. Yılanın başı küçükken ezilmeli dedik. Söyleye söyle­
ye dilimizde tüy bitti. İnce Memed köylüye önder oldu, yetişin 
imdada dedik, kimsecikler inanmadı. Amanın vatan gidiyor, 
dedik, kulak asan bile olmadı. Bir oğlancık dediler geçtiler. 
Alın size oğlancığı, alın işte Ali Safa Beyi de öldürdü . Daha da 
kimleri öldürecek ... Ve kendi öldürülüşünü getirdi gözünün 
önüne . Soysuz adam, insanlıktan nasibi olmayan bu canavar 
kurbanlannın tam gözlerinin bebeğine sıkıyormuş kurşunu. 
33