halanız radyodan? .. Yurtta ayın dergileri, diye okunurken ... 
Ev kadını olduğu için, devamlı radyo başında, akşam bulaşık­
ları yıkarken falan? .. Demek sana, "Bu seneki tarih öğretmeni­
niz hayalcinin teki, bilmiş ol Yusuf," dedi? Başka? "Hayalci 
Hoca," dedi. Eh, Kastamonu lakabımız belli oldu. Artık ömür­
boyu da böyle sürer bu. 
"Dersimize dönelim. Tarihe ve hayale. Çünkü hanımlar, 
beyler, hayalsiz tarih olmaz. 
"Şimdi, İslamiyete gelmeden önce, benim sizlere birkaç so­
rum daha var. Söyleyin bakalım, içinizde kaçınız Kastamonu 
doğumlusunuz? Yani, kaçınız buranın yerlisi? Hımmm, otuz 
üç. Ya geri kalan beşiniz? 
"Sen? İnegöl. 
"Sen? Erzurum. 
"Ya sen? Ne? Arhavi. Ah şimdi teferruatlı bir haritamız ol­
mamalı mı? Arhavi nerde, kim biliyor? Siz kızım, siz nerden? 
İstanbul. İçinizde başka İstanbul doğumlu olan var mı? Yok 
mu? Nasıl yok? Ben varım ya? .. 
"Geçelim. Şimdi mademki hepimiz Kastamonu' da yaşıyo­
ruz, topumuz Kastamonulu sayılırız. Hanım kızımız dahil. Ni­
ye mi? Niye olacak, insan doğduğu yerli değil, doyduğu yerli­
dir, demişler de ondan. İstanbul'a tatil için gitmek bile birçok 
aile için yıkımdır, yıkım ... 
"Eveeet, Kastamonulu kardeşler, acaba, buranın kimler ta­
rafından, ne zaman kurulduğunu içinizde kaçınız biliyor? Bek­
liyorum. Cevap yok. 
"Ayıp ayıp. İnsan doğduğu, hem de doyduğu yerin tarihi­
ni bilmezse, ne memleketin, ne dünyanın tarihini bilebilir. Bu­
nu kafalarınıza böylece yazın, kuzucuklarım. Bir tarihi ezberle­
mek başkadır, orada kendi yerinizi ete kemiğe bürünmüş ola­
rak bulmak başka ... 
"İşte, ilk ev ödeviniz: Gelecek dersimde sizlere, şimdi anla­
tacağım yerleri soracağım. Gidin, bakın, öğrenin, sonra gelin, 
bana anlatın. Kalesini, Kitaplık'ını, Atabey Camisi'ni ... Yaaa, 
demek 'Hayalci Hoca!' Aman canım, adımı ne koyarsanız ko­
yun, lakin ayağınızı bastığınız yeri tanıyın. Eyyy bu topraklar 
için toprağa düşmüş asker / Gökten ecdad inerek öpse o pak alnı de-
40