Köprüye aşağı koşmaya başladılar. Köprüyü geçtikten son­
ra kumlukta, hayıtlann içinde durdular. Koku çayı geçememiş, 
öte yanda kalmışh. 
"Gördün mü Ali, kasaba bomboş kalmış. Bütün köylüler 
kaçmışlar. Kim gömecek ölüyü dersin?" 
"Bulunur Ağa." 
"Dur bakalım. Biz gitsek olmaz mı Ali?" 
"Olur ama, gitmeyelim Ağa." 
"Beğendin mi tabancayı?" 
"Çok beğendim Ağa." 
"Benim tabancam ." 
"Sağ ol Ağam." 
"At dayann çiftlikten geliyor. Bana öyle geliyor ki, bu yav­
şak hükümet İnce Memedie başa çıkamayacak, gayret bize dü­
şecek Ali kard aş." 
"Kim bilir, belli olmaz ." 
"Bize düşerse?" 
"O zaman da düşünürüz Ağam." 
"Düşünür müyüz ?" 
"Düşünürüz Ağam." 
Murtaza Ağa gözlerini Topal Alinin gözlerinin içine dik­
miş, çok derinlerde, uzaklarda bir şey ararcasına gene bakıyor­
du. Aliyse onun ne aradığını biliyor, içinden gülüyordu. 
"İçinden bana gülüyorsun Ali." 
"Vazgeç Ağam." 
''Neden vazgeçey im." 
"Aramaktan. İnsanoğlu hiç belli olmaz Murtaza Ağam. Bu­
gün böyleyse, yann şöyle. İnsan her gün yeniden doğabilir ister­
se Ağam. Ama her sabah anadan yepyeni, başka bir insan ola­
rak doğabili r. İyi de doğabil ir, kötü de ... Şimdi bu baktığın, gör­
düğün benim, Aliyim, yann bir iş yapanın ki senin de, benim 
de aklınuzın köşeciğinden geçmemiş ola. Onun için tevekkül ol, 
daha çok arama, üstüne varma. İnsanoğlunu anlamak o kadar 
kolay değil. Kuşlar da, böcekler de göründükleri gibi değiller. 
Bu dünyada her canlının bir huyu vardır, insanın da yüz bin 
huyu vardır. Bak Ağam, dünyada bir insam, karımı, kardeşleri­
mi, kızımı oğlumu, anaını babamı tamdım dersen yalandı r." 
73