nir. Her an bu yap1lmad1kr;a iyi bir kontrol yapmak kabil de­
gildir." 
Profesor, okudugu yaz1dan ba�1m kaldird1; "Goriiyor mu­
sun?" Sonra durdu; dii�iindii: "Hayir, gormiiyorsun. Genr; 
adam �a�ird1: "Nedir gormedigim? " "Hepimizin yabanc1s1 ol­
dugumuz bir �eyi gormiiyorsun. Evet, bu sozleri r;ok basit 
olarak nitelendirmek kolaydir. Evet, 'Nefis Muhasebesi' as­
lmda beylik bir deyimdir. Fakat, 'insanm kendisiyle hesap­
la�mas1' diyebilecegimiz bu i�e insanlanm1z nedense heniiz 
giri�mem ektedir. Mustafa, 'basit ve basit oldugu kadar �aya­
m dikkat' meselelerin oziinii r;ok iyi kavram1�ti hence. �u 
Teknik Mekanik'ten biraz firsat bulsayd1, birr;ok yazanm1za, 
sonradan unutsalar da, oldukr;a esash �eyler ogretebilirdi ve 
onlar da 'Yiizy11lardir Neden ilerley3;niyoruz?' ya da 'Batih­
la�manm Neresin deyiz?' gibi sorular sormaktan vazger;erler­
di belki. Ba�kalanyla hesapla�maktan, kendileriyle hesap­
la�maya vakitleri kalm1yor ki." 
Mustafa inan, kendisiyle hesapla�masm1 zor y11larda bile 
siirdiirdii. Ba�kala nyla hesapla�ma ya da hir; giri�medi; r;iin­
kii 'hikmet sahibi' idi. Turk toplumunu n da, 'kapah bir sis­
tem' ir;inde kald1kr;a kendisiyle hesapla�ma ya giri�emeyece­
gini biliyordu. Nitekim, bu gorii�iinii, 'Nefis Kontrolu' kavra­
m1 ir;inde �oyle belirtiyordu: 
"Saptmc1 kuvvetlere kar�1 tedbir almadan once, kontro­
lun ne �ekilde tatbik edileceginden , yani metodundan bah­
setmek yerinde olur. Kontrol usullerinden biri olan ve 'Kapa­
h Sistem' ad1yla amlan bu usulde esas takip edilen yo!, sapti­
nc1 tesirleri sisteme ula�madan bloke etmektir; diger bir de­
yimle sistemin tecridi demektir. Bu usu!, nafiz bir kontrol 
usulii gibi goriiniirse de, basit oldugu kadar tatbiki giir; olan 
bir yoldur. Zira hayat �artlan bu r;e�it kontrolu imkans1z k1-
lar. Fena tesirlere kar�1 bloke edilen sistem, ya�atic1 kaynak­
lardan da mahrum kald1gi ir;in bogulur. Aynca, nefis kontro-
131