aklını karıştırırl ar. Her oyunu bir tartışma konusu yaparlar; 
akılları yatmadan rollerini katiyen oynamazlar. Biz onları ka­
famızdaki oyunlara uydurmağa çalışırken onlar -kafaları ol­
madığı için-bizi hayata uydurmağa çalışırlar. Oysa bizim ha­
yatla görülecek hesabımız vardır. Biz HAYAT'ın karşısında 
dört numaralı ÖLÜM atlısını oynatmağa çalışırız. ÖLÜM'le 
oynamağa çalışırız; bırakmazlar. Sonsuz sorularla bunaltırlar 
bizi: Gerçekten ölümü isteyip istemediğimizi sorarlar durma­
dan. Sonunda ÖLÜM'ü bile gözümüzde gülünç duruma so­
karlar. Yazdığımız oyundan bizi kuşkuya düşürürler sonun­
da. Tam bu sırada başka oyunlar a kaptırırlar kendilerini . Her 
gün değişik oyunlar isteyen şımarık seyircilere benzerler. Oy­
sa bizim takımın tek bir oyunu var: Durmadan aynı cılız atla­
n, aynı dumanlı salonlarda koşturmak zorundayız biz." 
Bilge güldü: "Romantik oyunlardan vazgeçmek istemiyor­
sun. lyiler hep iyi, kötüler hep kötü olsun istiyorsun. Hem 
ceza vermek, hem de kendine acındırmak istiyorsun .. Tek ba­
şına cezalandırmak istiyorsun aslında; fakat saldırılardan ko­
runmak için, yanına zavallı yardımcılar alıyorsun. Tombalacı 
Mehme t..." Hikmet düzeltti: "Tombalacı olan Arif'tir. Meh­
met de, Mehmet değil, Mehmet Beydir. Tiyatroda perdecilik 
yapardı." "Evet, Tombalacı Arif de belki benden iyi değildir. 
Neden hepimizi yargılıyor? Belki de yargıç olunca eski duru­
munu unutur. Bence yargıçları ve sanıkları yeni baştan göz­
den geçirmelisiniz ." Bacak bacak üstüne attı. 
Hikmet, "Yargılama filan yok," dedi. "Biz ceza vereceğiz . 
Sen neden işimizi bozuyorsun canım? Çekil aradan; biz de, 
def terimize yazdığımız kimselerin hesabını rahatça görelim. 
Göze göz, dişe diş. Gözünü kaybetmeyen anlamaz bunu. Biz 
anlarız. Biz Musa'dan yanayız. Bütün romantik oyunlarda ol­
duğu gibi şiddeti haklı gösteren bir serüvenimiz yaşanacak: 
Şiddeti düşünmekle başlayacağız ve şiddetle bitireceğiz ." 
Bilge, kaşlarını çattı, "Seni de, hepinizi de ön yargılı ve dar 
150