"Bunları neden söyledim? Bunları bu herife söylemem hiç de 
gerekmezdi!" diye düşünüyor, öfkeleniyordu. Kendisi hakkında 
değil de Ömer hakkında konuşuyormuş gibi azarlayıcı bir sesle 
ve gittikçe öfkelenerek: "Ahlâksız bir insan olmaktan yalnızca 
kendi irademi ve aklımı kullanarak kurtulacağımı anladım," 
dedi. "Dönüş yolunda bunu düşündüm ve geç de olsa şu karara 
vardım: Ahlâk konusunda, hayır yalnız bu konuda değil, bütün 
hayatımı, davranışlarımı düzenlerken sağduyumdan başka bir 
şeye güvenmeyeceğim. İpin ucunu ne zaman kaçırdım? Bil­
miyorum! Ahlâkla, ahlâksızlık arasındaki çizgi nerededir? 
Bilmiyorum! Bildiğim bugün kendimi çirkin bir durumda bulmuş 
olmam ve bunu sağduyumla farketmemdir. Ahlâk nedir? Hiçbir 
şeye güvenemiyorum." Bunları gittikçe kabaran bir öfkeyle ve 
yükselen bir sesle söylemişti. Sonra, birden sakinleşir gibi oldu. 
"Çevreme değil kendime bakacağım. İkbal bekledim. Olmadı. 
Kendimi ve aklımı buldum. Ve bir de tek varlığımın kızım ol­
duğunu anladım. Anlamıyorsun, belki içinden gülüyorsun, ama 
şimdi sana kararımı, doğru bulduğum ve gerekli bulduğum 
karanını söylüyorum. Oğlum, evleninceye kadar artık bizim eve 
gelip gitme, kızımı görme. Göreceğin kadar gördün. Bir ay var, 
evleneceksin. Bundan sonra görme, görmeyeceksin..." Birden 
galiba heyecanlandı. "Görmeyeceksin. Kararım bu. Ve bunu 
uygulamak için bütün tedbirleri..." 
"Ben de aynı şeyi düşünüyordum, efendim!" dedi Ömer ve 
ayağa kalktı. 
Muhtar Bey de ayağa kalkarak: "Peki, çok güzel. Demek sen 
de aynı şeyleri düşünüyordun!" dedi. Sinirli sinirli ceketinin 
düğmeleriyle oynadı. "Kararın buysa şimdiye kadar niye bek­
ledin?" 
Ömer kendini beğenerek ve sözlerinden neredeyse gururla­
narak: "Buna şimdi karar verdim efendim!" dedi. 
"Delikanlı, bunu biliyorsun herhalde, ama senden hiç hoş­
lanmadım," dedi Muhtar Bey. 
"Evet, biliyorum." 
Bir durgunluk oldu. Birbirlerine baktılar. 
Muhtar Bey: "Beni mazur gör," dedi. "Sana kötü davrandım, 
ama içimden gelen budur." Eli ceketinin düğmesine gitti. "Sana 
441