şey söylememiş, kendisine bir iki kere söz düşünce de, yuvarlak 
laflarla sırasını savmıştı. "Şimdiki düşüncem Mahir Altaylı'nın 
haklı olduğu, ya da onun düşüncelerinin daha çok hayranlık 
toplayacağı ve gençleri heyecanlandıracağı. Çünkü bir sözün 
böyle heyecanlandırıcı olması, belki de doğruluğundan daha 
önemli." Yürürken gözünün ucuyla masanın üzerindeki gazeteye 
baktı. Gazetede sekiz sütunluk bir başlık vardı: "Hatay'da örfi 
idare ilân edildi!" Dün de başbakan bu konuda mecliste açık­
lamalar yapmıştı. Olup biteni ayrıntılarıyla düşünmeye çalıştı, 
ama Hatay'ın bağımsız bir devlet olduğunu, orada seçimler 
yapıldığını, seçim listeleri için kayıt yapılırken çeşitli toplu­
lukların çatıştığını gözünün önünde canlandırmaktan başka bir 
şey yapamadı. Bu konulardaki, Türkçülük konusundaki bilgi­
sizliğinden utandı ve yeniden masaya oturdu. 
Masanın üzerinde, Rıza Nur'un Türk Tarihi, Ziya Gökalp'in 
kitapları, bazı makaleler, dergiler ve son ayın gazeteleri vardı. 
Eski dergileri iyi okuyor, Türkçülerin kendi aralarında ve 
düşmanlarıyla yaptıkları tartışmaları iyi öğrenmek istiyor, 
dikkatle, bir de, çeşitli Türk tarihlerini inceliyordu. Rıza Nur'un 
tarihinin sayfalarını çevirirken yazarı düşündü. Onu basit, ilkel 
ve yüzeysel buldu. Sonra belki bir gün kendisinin de bunlardan 
çok daha değerli bir tarih yazabileceğini aklından geçirdi. Dergide 
rastladığı insanların hepsinden akıllı olduğuna karar vermişti. 
Ama kendini beğenmişlikten kurtulmaya da karar vermişti; 
aklından geçenlerden utanması gerektiğini anladı. Sonra Mahir 
Altaylı'ya meyhanede: "Ben milliyetçiliği doğru bulmuyorum!" 
dediğini utançla hatırladı. Eski haline kızdı ve farkında olmadan 
gene ayağa kalkmış olduğunu anladı. "Ama o eski halimden de 
memnun olmadığımı ona söylemiştim!" diye heyecanla söyledi. 
Gene unutmaya çalıştığı mutsuzluk günlerinin anıları canla­
nıyordu içinde: Ömer'in nişanlandığı gün, çok içtiği zamanlar, 
Beyoğlu meyhaneleri, Refik'lerin evinde duyduğu nefret ve 
yalnızlık... "Ama bunlardan kurtulmam gerekir!" diye söylenerek 
masaya oturdu. "Bunlardan kurtulmam, aklımın gevezelikle­
rinden sıyrılmam, kendimi yüreğimin sesine ve coşkularına 
bırakmam gerekir!" Rıza Nur'un Türkiye Tarihi'ni açıp dikkatle 
okumaya başladı. 
.320