275 
 Taksim kararının alındığı Kasım 1947’den İngiltere’nin Filistin’den çekildiği 14 Mayıs 
1948’e kadar olan dönemde Filistin’de toplumlar arası çatışmalar şiddetlenmiş, Yahud i 
güçlerinin, BM kararıyla Yahudilere ayrılan toprakları kontrol altına almak amacıyla 
düzenledikleri saldırılar karşısında dağınık Filistin güçlerinin karşı koyma çabaları sonuçsuz 
kalmış, belli başlı Arap merkezleri Yahudilerin eline geçmiş, 400 bin civa rında Filistinli 
kaçmak zorunda kalmıştır. Siyonistlerin üstün ve disiplinli güçlerine karşılık Filistin 
liderliğindeki bölünmüşlük, Filistin politik kurumlarının zayıflığı, eğitimli ve düzenli Filistin 
güçlerinin eksikliği, merkezi komuta yapısının yokluğ u ve güvenilir silah kaynaklarının 
olmaması, Filistin toplumunun çöküşüne yol açan başlıca faktörler olmuştur (Khalidi, 2001: 
13-15).  Filistinliler bu ağır travmadan sonra uzun süre toparlanamayacak, Filistin mücadelesi 
Filistinli olmayan Arapların liderl iğinde şekillenecektir. Arap devletlerinin Filistin’in 
kurtarılması amacıyla Mayıs 1948’de İsrail’e savaş açmasıyla Filistin sorunu Arap -İsrail 
sorununa dönüşecektir.  
4.1. 1948 Arap -İsrail Savaşı  
15 Mayıs 1948’de Ürdün, Irak, Suriye, Mısır ve Lübnan ordula rının Filistin’e girmesiyle 
başlayıp, 7 Ocak 1949’da biten 1948 Arap -İsrail Savaşı’nın ilk günlerinde Araplar, nispi bir 
üstünlük elde etmiş, Mısır Gazze’yi, Ürdün Kudüs’ün doğu kesimi dahil, Batı Şeria’yı almıştır. 
Ancak ateşkes sırasında, ambargoya rağme n, Sovyetler Birliği’nin Çekoslovakya kanalıyla 
silah sağlaması(Armaoğlu: 95) ve insan ve ateş gücünü takviye etmesi sayesinde İsrail 
toparlanarak, üstünlüğü ele geçirmiştir. Arapların savaşı kazanamayacağı anlaşılınca 1949’da 
yapılan ateşkes anlaşmalarıyl a nihai olmayan ateşkes sınırları belirlenmiştir. Buna göre, 
Filistin; İsrail, Mısır, (Gazze Şeridi) ve Ürdün (Doğu Kudüs ile Batı Şeria) arasında 
paylaşılmıştır (Cleveland, 2015: 297). İsrail, “bütünlüklü ve savunması mümkün bir sınır” elde 
etmiş, Filisti n, Taksim Planı’na göre elinde olması öngörülen toprakların büyük kısmını 
kaybetmiş, Kudüs bölünmüş, yaklaşık 150 bin Filistinli İsrail, 450 bin Filistinli Ürdün, 200 bin 
Filistinli de Mısır yönetiminde kalmış, 750 -800 bin civarında Filistinli mülteci duru muna 
düşmüştür (Best ve diğ., 2012: 144).  
İsrail, 1948 Arap -İsrail Savaşı’nda Filistinlilerin savaşın bir sonucu olarak topraklarını 
kendilerinin terk ettiğini, İsrail’in bundan sorumlu olmadığını ileri sürmektedir. İsrail, 1948 -
1951 yılları arasında ülkes ine gelen 600 bin civarında Yahudi göçmeni, boş Filistin köylerine, 
kentlerdeki boş binalara, çiftlik arazilerine yerleştirmiştir (Cleveland, 2015: 394 -395). Yani, 
Filistinlilerin dönecekleri bir evleri, işleyecekleri bir toprakları kalmamıştır. BM Genel 
Kurulu’nun 194 sayılı kararı, geri dönüşlerini kendi isteklerine bırakarak, Filistinlilerin 
İsrail’den kendi iradeleri ile ayrıldıkları fikrini üstü kapalı bir şekilde kabul etmekte, “komşuları 
ile barış içinde yaşamak isteyen” mültecilerin dönüşlerinin sağ lanması gibi bir ifadeyle de adeta 
Filistinlilerin, “komşuları ile barış içinde yaşamak istemedikleri için” İsrail’i terk ettiklerini ima 
etmektedir.  
Filistinli mülteciler, Lübnan, Ürdün, Suriye, Mısır, Gazze Şeridi ve Batı Şeria’daki 
mülteci kamplarıyla, durumları daha iyi olanların gidebildikleri diğer Arap ülkeleri, Avrupa ve 
Kuzey Amerika’ya dağılmış, geniş bir diaspora oluşturmuşlardır. Mülteci kamplarında yaşayan 
Filistinliler, Ürdün dışında vatandaşlık hakları kazanmamış, sınırlı çalışma imkanlarına,  kısıtlı 
hareket özgürlüğüne sahip olmuş, siyasal faaliyetleri de kuşkuyla karşılanmıştır. Kamplarda 
tutulmaları ve yaşadıkları toplumlarla bütünleşmemeleri, mültecilerin Filistinli kimliklerini 
korumaları sonucunu doğurmuştur. Bununla birlikte, 1967 Arap -İsrail savaşının ağır 
sonuçlarının yarattığı bağımsız çizgide bir siyasi liderliğe sahip oluncaya kadar, kaderlerini 
Arap ülkelerine bağlamışlardır.  
1967’deki ikinci Arap -İsrail Savaşı’na kadar olan dönem, İsrail’den intikam alma