manı zor götürüyordu. Dışardan, "Ana, Ana, Ana gel, yetiş," 
diyen sesi bir süre ortalığı çınlattı. 
Eşkıyalar , her birisi bir köşeye çekilerek uyumaya başladı­
lar. Ferhat Hoca nöbetçi kaldı. Hiçbir şey bilmiyorum, diye dü­
şünüyor du. Şu dünya üstüne, şu insanlar üstüne hiç kimse bir 
şey bilmiyor. Şu dünyaya insanlar, ahmak geliyor , kör gidiyor­
lar. Belki şu çocucak, İnce Memed ... Onda bir şeyler olmasa, 
ona insanlar, boşu boşuna sarılırlar mıydı? Bu çocukta bir şey­
ler olmalı. 
Öğleye doğru, uzaktan gelen ağıt sesleriyle uyandılar. 
İnceMemed: 
"Cenazeye gideceğiz, hraş olalım, üstümüzü başımızı dü-
zeltelim ." ' 
Ocağa su koydu Zöhre Ana. Hamza usturasını belinden çı­
kardığı palaskasında kılavladı . Önce İnce Memedi dışarı çıkar­
dı, bir taşm üstündeki karı süpürerek oraya oturttu, sakalım bol 
sabunla köpürttü, hraş etti. Arkasından da ötekileri. 
Zöhre Ana genç bir kız gibi utangaç, kırış kırış olmuş yüzü 
kızararak Memedin yanma geldi, "Yavru," diye onun elinden 
tuttu, "yiğidim oğlum, şalvarın boydan boya yırhlmış, çıkar da· 
dikeyim, cenazeye böyle gitmesen iyi olur , dost var, düşman 
var." 
Memed hemen şalvarını çıkardı Zöhre Anaya verdi, kendi­
si paçalı donuyla kaldı. 
"Sağ ol Zöhre Hatun, ben de bunu senden isteyecektim ya 
utanıyor dum." 
"Aman sen de, şu İnce Memede bakındı hele, insan hiç 
anasından utanır mı?" 
Alışkın elleriyle iğneyi ipliğe geçirerek şalvarı dikmeye 
başladı. Ağıt sesleri gittikçe çoğal ıyor, çığlıklar göğe çakıyordu. 
Fişekliklerini, tüfeklerini, kırmızı postallarını sildile r, par­
lattılar dışarıya çıktılar. Dışarıya çıkar çıkmaz da Kör Süley­
manla karşılaştılar. Kör Süleyman, semerli bir beygirin üstün­
deydi, yedeğinde de yüklü iki katır çekiyor du. 
"Yahu sizi araya araya bir hal oldum. Aramadık yer bırak­
madım. Yolda bir çocuğa rastlamasaydım, gene de bulamaz­
dım. Çocuk beni görünce, sen kimi arıyorsun, diye bana sordu. 
602