400 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
Hasanın önünden, ya lımdan bir ceren sürüsü, sonra da bir yılkı at geçti. Bun­
ları çocuklara gösterecekti ama baktı ki sırası deği l... Baksalar bile görmezler. 
Görseler bile aldırmazlar. 
Kurtlar neredeyse şimdi dökülürler. Çocuk etini kurtlar çok severmiş. Öyle 
söyler büyükler. Gözleri ışığa alışmış. Arkasma dönüp bakınca, kayanın üstünde 
uçuşup duran gölgeler görüyor. Bir de karanlıkt a, kayaların aralığından sıntan 
kurtları, kurtların arkalarında durmuş eli tüfekli adamları ... Hasan dönüp dönüp 
arkasına bakıyor. Öteki çocuklar da hemen hemen öyle. 
Birden bir çocuk bağırarak ayağa kalktı: 
"Geliyorlar. Duydunuz mu?" 
Bütün çocuklar, o anda hemen ayağa fırladılar. Biribirlerinin üstüne kayalığın 
kuytuluğuna yığılıştılar. Soluyorlardı. Biribirlerinin yüreklerinin atışlarını duyu­
yorlardı. 
Bir iki çocuk ağlamaya başladı. Sonra hep birden ağlaştılar. 
Sesler gittikçe yaklaşıyordu. 
İnsan sesi duymak onlara güven vermişti. Ağlamalan azaldı. Daha şimdiden 
birkaç çocuğun ağlaması durmuş, burunlarını çekmeye başlamışlardı. 
Birden, kayanın arkasından apaçık bir ses geldi: 
"Çocuklar ... " 
Çocuklar sesi hemen tanıdılar. Bu, Durdumanın sesiydi. Sesi tanır tanımaz, 
gene hıçkırmaya başladılar. 
Sonra Uzun Alinin, arkasından Deli Bekirin, sonra Osmancanın sesi geldi. 
Sonra da bütün sesler biribirine karıştı. Kayalığı bir sevinç doldurdu . Çocuklar 
babalar ına sarıldılar. 
Birden bir sessizlik oldu. Köylüler gelip çocukla rın yaktıklan ocağın başına 
sıralandılar. Sigaralarını çıkarıp yaktılar. 
Isındılar. 
Hiç kimse çocuklara, bu zamana kadar niçin ormancia kaldıklar ını sormadı. 
Çocuklar da söylemediler. Ve hiç kimse çocuklar bu gece niçin ormancia kaldılar 
öğrenemedi, bilemedi. 
Her çocuk kendine göre bir sebep uydurdu . Çocukların çoğunluğu sebep ola­
rak, Hasanın kaldırıp altına baktığı taşı söyledi. Bu taş işini belki Veli, belki de 
Ramazan uydurm uştu. Belki de başka bir çocuk atmıştı ortaya. Ama bütün ço­
cuklar taşın altmda gördüklerine, cankurtaran gibi sarıldılar.