Selametle, 
Baba Zaman 
  
122 
Çömez 
Bağdat, 29 Eylül 1243 
Bana sorarsan ız zaviyede dervi ş olmak kolay. Ne var ki 
bunda? Sabah ak şam otur m ır mır dua et, tespih çek, zikir 
çek. Çocuk oyunca ğı! Esas zorluk çömez olmakta! Herkes 
dervişliğin zahmetlerinden dem vurur ama nedense kimse 
biz zavall ı saliklerin çektiklerinden bahsetmez. Buraya gel- 
dim geleli it gibi çal ışıyorum. Baz ı günler o kadar yoruluyo- 
rum ki dö şeğe düştüğümde kolumun baca ğımın ağrısından 
uyuyamıyorum. Ama kimin umurumda? Kimseden ne bir te- 
selli duydum, ne mü şfik bir bak ış gördüm. Ne kadar çal ışır- 
sam çalışayım bir türlü yaranam ıyorum. İsmimi dahi bildik- 
lerini sanm ıyorum. "Cahil talip" diye sesleniyorlar bana, san- 
ki adım sanım yokmuş gibi. Arkamdan da f ısıldasıyorlar: 
"Havuç kafal ı gafil o ğlan!" 
Ama en kötüsü A şçı Dede'nin emrinde mutfakta çal ışmak! 
Göğüs kafesinde kalp yerine ta ş taşıyor adam. Dergâhta a şçı 
olacağına, sava şın kitabını yazmış Moğol Ordusuna komu- 
tan olsa daha isabetli olurdu. Bir kerecik olsun a ğzından tat- 
lı bir söz ç ıktığını duysam, sa ğ kolumu kesece ğim. Gülümse- 
meyi bildi ğinden bile şüpheliyim. 
Bir seferinde dayanamad ım, meydanc ıya sordum. "Bu zavi- 
yeye gelen tüm çömezler merasim h ırkası giydirilmeden evvel 
benim gibi A şçı Dede'nin zorlu imtihan ına tâbi tutulur mu?" 
Meydancı müstehzi bir edayla gülümsedi. "Hepsi de ğil ev- 
lat, yaln ızca katır kutur ham olanlar" dedi. 
Katır kutur ham olanlar ha, öyle mi? Neden di ğer çömez- 
lerden daha çok çile çekecekmi şim? Nefsim onlar ınkinden 
daha mı büyük, daha m ı kötü yani? 
Her sabah en erken ben kalk ıyorum; dereden kova kova su 
taşıyorum. Sonra oca ğı yakıyor, yüzüm gözüm is içinde kala- 
na dek ekmek pi şiriyorum. Kahvalt ıda içilen çorbay ı hazııia- 
  
113 
mak gene benim vazifem. Kolay de ğil, elli ki şilik kazanlarda 
pişiyor her şey. İçine beş kişi girer rahat rahat y ıkanır, öyle 
devasa. Ya sonras ında kim y ıkar, ovalar kazanlar ı? Gene ben 
tabii ki! Bula şıkçı da benim burada, temizlikçi de, çama şırcı 
da. Gün do ğumundan gün bat ınıma durmadan emir ya ğdırı- 
yor Aşçı Dede: 
Havuç kafa, yerleri sil! Tezgâhlar ı parlat! Merdivenleri te- 
mizle! Avluyu süpür! Git odun kes! Ah şapları cilala! Tencere- 
leri kalayla! Reçel kaynat, ac ı sos haz ırla. Hıyar, patl ıcan 
doğra, ezme yap, tur şu doldur -aman tuzu ne eksik ne fazla 
olsun, suyun üstünde bir yumurta durabilecek kadar olsa ye- 
ter. Her şeyi tam istedi ği gibi yapmazsam A şçı Dede cinnet 
geçirir, çanak çömlek eline ne geçerse kafama atar. Haydi, 
işin yoksa sil ba ştan. 
Tüm bunlar yetmezmi ş gibi, eksiksiz her i şte, dua üstüne 
dua okumam ı emreder. Yüksek sesle okurum ki, A şçı Dede 
beni daha rahat denetlesin. Bir kelime atlayacak olursam 
vay hâlime, can ıma okur. İşte ben böylece, her Allah' ın günü 
bir yandan dua ezberler, bir yandan har ıl harıl çalışırım. 
Mutfaktaki zorluklar ı yenersem, bu yolda daha çabuk ol- 
 
gunlaşırım şım! Böyle diyor A şçı Dede. "Hiç etraf ında ateş ol- 
mazsa kaynar m ı kazan? Pi şebilir mi nohut? Sen de aynen öy-