ve. Buran ın kural ı bu olsa gerek, diye hayretle bu trafi ği izled. 
Armanuş, menüden seçmek yerine bütün menü masana geliyor.  
İçeride hem duman ın hem de gürültünün iyice yo ğunlaştığı 
bir esnada Armanu ş, bir süredir zihnini kurcalayan soruyu sorma 
cesaretini nihayet toplayarak Aram'a sokuldu:  
"Amerika'ya gelmeyi dü şünmedin mi hiç? Kaliforniya'ya me-
sela. Orada büyük bir Ermeni cemaati var..."  
Aram bir müddet dikkatlice bakt ı ona, sonra arkas ına yasla-
nıp sadece kendisinin bildi ği bir espri duymu şçasma tuhaf bir 
kahkaha patlatt ı. Armanuş söylediklerinin do ğru anlaşıldığından 
şüphe etmi ş olmal ı ki eğilip aç ıklamaya çal ıştı: "Pek çok İstanbul 
Ermenisi var Kaliforniya'da. Sen de gelebilirsin. Sana ve ailene 
yard ım etmek için can atacak geni ş bir Ermeni cemaati var."  
Aram bu sefer kahkaha atmad ı. Onun yerine buruk bir tebes-
süm yay ıldı surat ına. 
"Böyle bir şeyi neden isteyeyim ki sevgili Armanu ş? Buras ı 
benim şehrim. İstanbul'da do ğdum, burada büyüdüm. Ailemin bu 
şehirdeki tarihi en az ından beş yüz y ıl geriye gidiyor. İstanbullu 
Ermeniler İstanbul'a aittir, İstanbullu Türkler, Kürtler, Rumlar ve 
Yahudiler gibi. Bir zamanlar birlikte ya şamay ı başarm ıştık, sonra 
çok kötü çuvallad ık. Şimdi tekrar ö ğrenmeliyiz kozmopolitli ği. 
Bir daha çuvallama şans ımız yok."  
Yine bir garson belirerek k ızarm ış kalamar ve midye getirdi. 
"Beyoğlu'nun her soka ğını bilirim..." diye devam etti Aram, 
rak ısından bir fut daha çekerek. "Sabahlan, ak şamlar ı, geceleyin 
neşelenip sarho ş olduğumda o sokaklarda dola şmay ı severim... 
Boğaz k ıyısında pazar günleri arkada şlarımla kahvalt ı etmeyi, ka-
labal ık içinde tek ba şıma yürümeyi hiçbir şeye değişmem. Bu 
şehrin kaosuna, yorucu cazibesine, y ıllanmayan güzelli ğine, va-
purlar ına, müziğine, hikâyelerine, hüznüne, renklerine ve kara 
mizah ına âşığım." 
Birbirlerinin konumlar ına uzaktan bakarak s ıkıntılı bir sessiz-
liğe gömüldüler. Aralar ında coğrafi mesafeden fazlas ı olduğunu 
sezmişlerdi - Aram onun fazla Amerikanla ştığını, o da Aram' ın 
 fazla Türkle ştiğini düşünüyordu. Kalmay ı başaranlar ın çocuklar ı 
ile gitmeye mecbur olanlar ın çocuklar ı aras ındaki derin uçurum 
burada da nüksetmi şti. 
"Diyasporadaki Ermenilerin hiç Türk arkada şları yok. Yegâ-
ne aşinal ıklar ı ninelerinden dedelerinden ya da birbirlerinden 
duyduklar ı hikâyeler. O hikâyeler de son derece üzücü. Ama inan 
bana her ülke gibi Türkiye'de de iyi insanlar ve kötü insanlar var. 
Bu kadar basit. Bana kendi öz karde şimden daha yak ın Türk ar-
kadaşlarım var. Tabii bir de..." barda ğım Zeliha Teyze'ye do ğru 
uzatt ı, "...şu ç ılgın sevgilim var."  
Zeliha Teyze ad ının geçtiğini duymu ş olacakt ı ki göz k ırpt ı, 
rak ı bardağını kald ırıp: "Şerefe!" Hepsi ona uyup kadeh toku ştur-
dular: "Şerefe!" Çok geçmeden Armanu ş bu kelimenin her on be ş 
dakikada bir tekrarlanan bir nakarat oldu ğunu anlayacakt ı. Yakla-
şık bir saat ve yedi Şerefe'den sonra Armanu ş'un gözleri alkolden 
parlamaya ba şlam ıştı bile. Albino garsonun bu sefer de s ıcaklar ı 
getirişini gülerek seyrediyordu - ye şil biber üzerinde ızgara lev-
rek, fesleğenle terbiye edilmi ş kremal ı ıspanakl ı yay ın, yeşilliklerle 
sunulan kömürde çupra, baharatl ı sar ımsakl ı güveçte karides.  
Armanuş çak ırkeyif k ıkırdad ıktan sonra yeniden Aram'a dön-
dü: "Senin de dövmen vard ır mutlaka. Zeliha Teyze sana da döv-
me yapm ıştır." 
"Ne mümkün," dedi Aram purosundan yükselen duman tülü  
ard ından. "İzin vermiyor."  
"Ya öyle," diye onaylad ı Asya. "Dövme yapt ırmas ına izin  
vermiyor."  
"Sahimi?" dedi Asya hayretle Zeliha Teyze'ye dönerek. "Döv-
me sevdiğinizi san ıyordum."  
"Severim," dedi Zeliha Teyze. "Dövmeye kar şı değilim, iste-
diği desene kar şıyım." 
Aram duda ğını büktü. "Görkemli bir incir a ğacı figürü istiyo-
rum. Ama di ğer ağaçlar ın aksine ters olmal ı. Benim incir a ğacı-
mın kökleri yukar ıda. Toprağa değil havaya kök salm ış. Yerinde 
değil ama yersiz de de ğil."