191 
rinden de�il, toplurolann din konusuna yaklaşımından kay­
naklanıyor olsa gerek. 
Okuryazarlık düzeyi, topluml ann şiir ve felsefe tercihi açı­
sından daha geçerli bir açıklama olabilir. Yukanda Batı'nın 
büyük düşünürleri olarak adı geçen filozofların yapıtları­
nın üretildiği yıllarda, bizim buralarda henüz kitap basılına­
ya başlanmamıştı. Okuma yazma diye bir konu yoktu halkın 
içinde. 
Ama dilden dile dolaşan şiirler vardı. Yüzyıllar, binyıllar 
boyunca, sözlü kültür içinde zenginleşen şiir, hayatın bir par­
çası haline gelmişti. 
Oysa Batı'nın büyük düşünüderi kitaph bir dünyanın so­
nucu kabul edilebilir. 
Bizde ezberinde çok şiir bulunan insanlara hayranlık du­
yulur. Dost sohbetlerine, fikir tartışmalarına hep ezberden 
söylenen şiirler eşlik eder. 
Batı'da ise, bildiğiniz gibi bilimsel verilerle düşünm ek ve 
kanıtlanmış bilgilerden yola çıkan analizler yapmak daha 
fazla kabul görür. 
Günümüzün Türkiyesi artık şiir yoluyla da düşünmüyor, 
dizelerle heyecanlanmı yor. Has şiir kendi içinde büyük bir 
derinlik taşıdığı için hiç olmazsa estetik ve edebi bir düzey 
sa�lıyordu. 
Bugünün Türkiyesi ne yazık ki sadece TV tartışmaları ve 
gazete polemikleriyle düşünüyor; daha do�su düşünm üyor. 
Çünkü ne felsefe var ortalıkta, ne de toplumu sürükleyen şiir.