92 
 Bunların çevrilmesi lazım, araştırmacılara kaynak olacak şekilde. İşte o kırklı yıllarda yapılan 
şeyler aynı şekilde…  
Turhan GÜNAY  
Aynı şeyler değil hepsi, çok farklı şey ler var. Ben size rakamla söyleyeyim. Milli Eğitim 
Bakanlığı klasikleri içinde çıkan kitap, tek, farklı ciltlerde kastederek söylemiyorum, 525 kitap 
yayınlanmış, bugün şu anda 300 kitaba ulaşmış durumda ve aşağı yukarı orada 
yayınlanmayanlardan 200’e yakın  kitap yayınladı, İş Bankasını kastettinizi sanıyorum, yeni 
klasikler derken. Evet, yani orada yayınlanmamış klasikleri çok fazla yayınladılar, bir de 
Alfanın bir yayın evi var, klasik eserler dizisi var, klasik eserler yayınlayan, orada da çok önemli 
kitaplar çıkıyor, yani çok boş geçilmiyor artık diye yani bilginizi genişleteyim diye söyledim.  
İzleyici  1 
Hayır, ama benim söylediğim başka bir şey, araştırmacılar için arkeologlar için tarihçiler 
için antik çağ tarihçileri için kaynak olabilecek türde klasi kler. Yani bunların çevrilmesi gerekir. 
O bir iki şeydekini yapmış olabilir ama ben onları çok fazla anlamlı bulmuyorum.  
Turhan GÜNAY  
Bir şey diyemem. Efendim teşekkür ederiz bizi dinlediğiniz için. Soru mu pardon çok 
özür dilerim. Kusura bakmayın.  
İzley ici 2 
Ben, Kosova’dan geliyorum. Türk edebiyatı bölüm başkanıyım. Kendim oryantalistim, 
oryantalisttik eğitildim, Saraybosna’da, doktoramı da İstanbul’da edebiyat fakültesinde 85’te 
yaptım. Gerçekten yayıncılık, özellikle Osmanlı dönemindeki yayıncılık kon usu benim çok 
ilgimi çekti. Niye çekti? Çünkü Şemsettin Sami o dönemin yani 1850’den sonra 2. Abdülhamid 
döneminde İstanbul’a giden Arnavutluk’tan gelen Şemsettin Sami Bey dediğimiz, o dönemde 
belki de en çok yayın yapan hatta benim çalışmalarımda 25000 sa yfayı geçen bütün… Yayan… 
türkü…Gazete yayınları falan ondan sonra tiyatro eseri. Bunları ben çoğunu zaten tiyatro 
eserlerini tercüme ettim Arnavutçaya.  Şunu söylemek istiyorum, bu yaptığı faaliyetleri 
Şemsettin Sami bey, cahil(?) olduğunda, hatta numaras ı da şimdi kaç numara filan sokakta, o 
zaman çok aktif olan bir matbaa var, Mihran. Biliyorsunuzdur mutlaka çünkü kusura bakmayın. 
Benim bu Mihran Yayınevi çok ilgimi çekmiş galiba. Onun sahibiyle Rum mu Ermeni mi? 
Ermeni evet, onunla anlaşma yaparak bir l ira karşılığında Şemsettin Sami kendi eserlerini 
Kamusi Türki mesela, o şekilde basıyor. Kamus -i Alam da altı ciltten oluşan bir tane 
ansiklopedi belki, Türkiye’de ilk ansiklopedi. Şimdi ilk gazeteyi de çıkaran Şemsettin Sami, ilk 
romanı da yazan, Türk ede biyatında ilk roman, yayıncılık açısından da mademki ilk, nerde bastı 
nasıl bastı? Bu basılan matbaanın sahibi kim? Araştırdım yani, dediğiniz gibi. Sorum benim şu: 
yalnız Mihran değil, Mihrana yakın olan matbaacılar da köken itibariyle ya Rum, ya Ermeni, 
ya Yahudi. Bunun sebebi nedir?  Bunu sormak istedim, mutlaka sizin araştırmanızda vardır.  
Turhan GÜNAY  
Yok, siz geç girdiniz galiba, ben başta söyledim onu, Osmanlıda yasak yani matbaanın 
getirilmesi sadece Müslüman tebaaya yasaklanmış. Azınlık tebaalara yasak yok. 1500’lerde 
İstanbul’da basılmış kitaplar var elimizde biliyoruz onları, yani İstanbul’daki matbaalarda 
basılmış. Doğal olarak da matbaacılığı Yahudiler, Rumlar çok yok doğrusu bir tane var bildiğim 
kadarıyla, Ermeniler de ilk Yahudi’dir kuran. G alata’da kurulmuş, bastığı da bir kitap bende de 
var üstelik yani. Ne olduğunu bilmiyorum Latince basılmış ama Latince bir kitap. Sadece 
İstanbul’da basıldığı için almıştım yani. Şu, onlara özel hak tanındığı için matbaacılar onlar 
olmuşlar, Müslümanlara y asak, nereye kadar işte şeye İbrahim Müteferrika, o da Macar. Oraya