Refik babasının sağlığında da Fuat Beyden dinlediği bu hikâyeleri 
gene dikkatle dinliyor, arada bir bunlardan sonuçlar çıkarıyordu. 
Son zamanlarda suçluluk duyan insanlar gibi, kendi hayatını 
başka hayatlarla karşılaştırdığını, nerede yanlış yaptığını bulmak, 
ya da başka yanlışlar yapmamak için başka hayatlardan örnek 
alınması gereken sonuçlar çıkardığını, bunu da çoğu zaman 
farkında olmadan yaptığını biliyordu. Fuat Bey, rahmetli Cevdet 
Bey'in, Meşrutiyet'ten sonra, İttihat ve Terakki ile mason olmadan 
iyi ilişkiler kurmayı beceren birkaç insandan biri olduğunu 
söyleyince, önce babasının kendisinden çok daha kararlı ve ne 
yaptığını bilen bir insan olduğunu düşündü, sonra gene hayat 
örnekleri topladığını anlayarak kendine kızdı ve Perihan'ı dü­
şünerek eve dönmek istedi. Ama Fuat Bey kendisini, Nigân 
Hanım'dan da çok Refik'in dinlediğini anladığı ve anlatırken 
yüzüne baktığı için kıpırdayamadı. 
Fuat Bey'in hikâyeleri Atiye Hanım'ın fotoğraf çekmek için 
araya girmesiyle kesildi. Herkes Nigân Hanım'ın çevresinde 
toplandı. Refik flaş birkaç kere patladıktan sonra salondan çıktı, 
merdivenleri tırmanıp aceleyle kütüphaneye girdi. Evden çı­
karken, sanki burada Cihangir'e götürmeyi unuttuğu bir kitap 
varmış ve bu kitapla aradığı şeyleri açıklayan bilgileri bulacakmış 
gibi bir duygu uyanmışa içinde. Ama kütüphaneye girer girmez 
bu duygu yerine gene içinde bir pişmanlık ve suçluluk uyandı. 
"Hâlâ bir karara varamadım!" diye düşündü. Kütüphanenin boş 
raflarında aradığı şeyi bulamayacağını anladı. Eskiden kitaplar 
duran gözlerin birinde bir yün örgü ve şişler duruyordu. Masanın 
üzerinde Cemil'in aritmetik kitabı, bir Türkçe okuma kitabı vardı. 
Öteki raflara reçel dolu dört kavanoz yanyana konmuştu. Refik, 
"Perihan'a ayıp oluyor!" diye düşündü. Oysa Perihan ona geç 
gelmesini, eğlenmesini söylemişti. "Eve döneyim! Boş vakit 
geçirmeyeyim!" Bu odada çalıştığı, okuduğu, arkadaşlarıyla poker 
oynadığı yılları uzun uzun hatırlamaktan endişelenerek aceleyle 
odadan çıktı, saatin tıkırtısını duydu, merdivenlerden indi. "Ayşe 
üzülmez inşallah!" diye mırıldanarak gürültülü salona girdi. 
Ayşe'yi ararken tanımadığı bir yüzle selâmlaştı, sonra Güler 
Hanım'ı görerek öfkelendi. Gene, "Perihan'a ayıp oluyor!" diye 
mırıldandı, içinden birşeylere öfkelenmek geldi. Gözünün ucuyla 
53.3