hürmet görmü ştü. Benim gibi bir cüzaml ının karşısına geçip de  
ne cüretle ac ı çekmenin erdemlerinden bahsediyordu? Kursa- 
ğımda hınç birikti, a ğzımda bir ac ı tat. Yutkunamad ım. 
Yüreğim burkularak Rumi ile aramdaki fark ın ne kadar va- 
him oldu ğunu anlad ım. Sahi Allah niçin tezatlar ı aynılıktan, 
ahenksizli ği uyumdan, adaletsizli ği adaletten çok seviyordu? 
Ya ifrat, ya tefrit. Ya bir uç, ya öteki uç. İşte benim pay ıma fakr 
u zaruret, açl ık, sefalet, musibet bah şetmişti. Mevlâna'ya ge- 
lince refah, irfan, saadet, s ıhhat ve muvaffakiyet. Ben insanla- 
rın midesini buland ırmamak için yüzümü gizlerken, o orta ye- 
re çıkıp paha biçilmez bir mücevher gibi ışıl ışıl parlıyordu. 
  
Merak ettim benim yerimde Mevlâna olsayd ı, ne yapar na- 
sıl yaşardı kim bilir? Acaba hiç akl ına gelir miydi kendisi gi- 
bi imtiyazl ı bir kanaat önderinin bile günün birinde tak ılıp 
tökezleyebilece ği, devrilip dü şebileceği? Dışlanmak, horlan- 
mak, itilmek, ötelenmek, haks ız yere kem laf i şitmek nedir 
bilir miydi? Bir gün olsun ba şkalarının dillerinin zehirini tat- 
mış mıydı acaba? Bana verilen şu hayat ona verilseydi gene 
böyle koskoca Mevlâna olabilir miydi? Akl ıma takılan her ye- 
ni soruyla beraber hasedim artt ı. Sonunda Mevlâna'ya duy- 
duğum hınç, ona besledi ğim hayranl ığa galip geldi. 
Yerimde duramad ım, ayağa kalktım. Cemaati ite kaka d ı- 
şarı çıktım. Etraftakilerden kimisi ters ters, kimisi şaşkınlık- 
la baktı bana. Bunca insan vaaz ı duymak için camiye girme- 
ye can atarken, nas ıl olup da seyirciler aras ından birinin d ı- 
şarı çıktığına anlam verememi şti kimse. 
Şems 
Konya, 18 Ekim 1244 
Başımın üstüne bir dam bulmal ıyım bu şehirde. 
Köylü beni şehir merkezinde at ınca, ilk i şim kalacak bir 
yer aramak oldu. Gezdi ğim hanlar içinde Şekerci Han tam 
bana uygun bir yer gibiydi. Hanc ı dört oda gösterdi. E şyası 
en az olan ı seçtim: Bir has ır döşek, küflenmeye yüz tutmu ş 
bir battaniye, fitili dipte bir kandil, yast ık niyetine güne şte 
kurutulmu ş tuğla ve bir de güzel manzaras ı vardı. Balkon- 
dan bakınca tüm şehir, çevresindeki tepelerin eteklerine va- 
rıncaya dek uzanan bir aç ıklıkla görülüyordu. 
Böylece bir günde, senelerdir sürdürdü ğüm gezgin hayat ı 
bırakıp, yerle şik hayata geçtim. Plana yerle ştikten sonra ilk i ş 
Konya sokaklar ını dolaşmaya çıktım. Her ad ımda bir ba şka 
  
144 
145 
  
dil, bir ba şka din, bir ba şka âdetle kar şılaştım. Çingene çalg ı- 
cılara, Arap seyyahlara, H ıristiyan hac ılara, Yahudi tacirlere, 
Budist rahiplere, Frenk ozanlara, Çin-i Maçin'den canbazlara, 
Hintli y ılan oynat ıcılarına, efsunperver Mecusilere ve Urum 
feylesoflar ına denk geldim. Köle pazarlar ında teni süt beyaz 
cariyeler gördüm ve bir de şahit olduklar ı onca zulümden dil- 
leri tutulmu ş irikıyım siyahı harem a ğaları. Ellerinde haca- 
mat zemberekleri ile bekle şen gezgin berberlere, billur küreli 
kâhinlere ve ate ş yutan sihirbazlara rastlad ım. Kudüs'e git- 
mekte olan hac ılar, son Haçl ı Seferleri'nden kaçk ın serseri as- 
kerler vard ı yollarda. Ceneviz lisan ı, Frenk lisan ı, Yunanca, 
Fârisî, Türkçe, Kürtçe, Arapça, Ermenice, Süryanice, İbranice 
ve hangi lisana ait oldu ğunu bilemedi ğim envai çe şit lehçede 
konuşuyordu ahali. Bitmek bilmez farkl ılıklarına karşın bu in- 
sanların hepsinde ortak bir şey vardı: Aynı tamamlanmam ış- 
lık hâli. Her biri yap ım süreci devam eden birer eserdi.