ayakkabıyı giydi. Giyindi kuşandı, fişeklerini, dürbününü, fesi­
ni, başka öteberilerini, Seyranın onun için nakışladığı ipekli ak 
mendilli kilim heybesine yerleştird i. Atma bindi . 
"Ana, Seyran hakkınızı helal edin," dedi, "gidip de gelme­
rnek var, gelip de görmemek var. Sizi Allaha emanet ediyo­
rum," dedi. Öğretmenin çocuklarını yerden teker teker aldı, 
bağrına basıp öptü, yere usulca indirdi. Öğretmenin hanımına 
döndü, "Bacı sen de hakkını helal et," dedi, atmı Abdülselam 
Hocanın evine sür dü. Hoca onu bekliyord u. Memed, onun av­
lusunda attan indi, vardı elini öptü: 
"Çocuklar, Hürü Ana, Seyran evvel Allaha, sonra da sana 
emanet," dedi. 
"Sana söyledim ya oğlum Memed, sen benim için, çocuklar 
için hiç küşüm çekme, buralarda benim yanıma yaklaşacak, kı­
lıma dekunacak kimse daha, evelallah, anasından doğmamışt ır, 
ben Ferhadın arkadaşı Abdülselamım," dedi. "Var sağlıcakla 
git, gözün arkada kalmasın ... " Ona sarıldı, iki yanaklarından 
öptü. "Orada, Zeynullahın dükkanında lar, Allah gazanı müba­
rek, yolunu açık etsin ." 
Memed ahna atladı, doludizgin sürdü. Tüfeğini atın terki­
sine bağlamış, yamçısını da üstüne örtmüştü. Atın başım Zey­
nullahın dükkanının önüne çekti, attan atlamasıyla dükkanın 
içine girmesi bir oldu. Başında o sarı ışık dönüyor , şavkı yor, 
savruluyordu. Gözlerine de o çelik ışıltısı gelmiş yerleşmişti. 
Dükkanda kiler , onun böyle girişinden dolayı tedirgin olmuş lar, 
biribiderine bakışıp kalmışlardı. Şakir Beyin önüne geldi dikil­
di durdu, tabancasını çekti, "çık dışarı Şakir," diye keskin, bu­
yurucu, bağırdı, "kalk da dışanya çık." Şakir Bey , bir anda sap­
sarı kesildi, eli ayağı çözüldü, bir ölüye döndü, hemen de onun 
buyruğuna uydu, ayaklan biribirine dolanarak dışarıya çıktı. 
Memed, onu önüne kattı alana, çınarın altına sürdü. Kasabalı­
lar, kaldırıma dizilmi şler, çıt çıkarmadan olana bitene bakıyor­
lardı. Onu çınann altında durdurdu, gözlerinin içine dikti göz­
lerini, ''bu Muallim Zeki Bey için," diye tetiğe bash. "Bu da sıt­
madan ölen çocuklar için ... " Bir daha tetiğe çöktü, çok soğuk­
kanlıydı. Yüzü de gülüyor gibiydi, "Bu da hakkını yediğin ır­
gatlar için." 
343