değil, bir kuş, gülrnekten çatlamış bir kuş ölüsü." Hatçe, onla­
rm yanından, bir ata binmiş giden Seyran, Seyranın başı yöre­
sinde dönen mavi kuş gülmeye başlıyor. Gülüşleri Anavarza 
kayalıklannı çınlab yor, arkalarından Hürü Ana da onlara kab­
lıyor, o da bir gülüy or, bir gülüyor. Onlar böyle gülerek gitmek­
te olsunlar , karşıianna İnce Memed çıkıyor, "Ne gülüyorsunuz 
ocağı batmayasılar ," diyor, "yanınıza bir de kuş almışsınız." 
ötekil er, "Biz güleriz," diyorlar. "Allah böyle gülrnekten geriye 
koyma sın." Hürü Ana, yağız abn başını çekiyor , "Ne var oğ­
lum," diyor, "işte şu albmdaki ömründe hiç yüzü gülmemiş at 
da gülüyor. Bre oğlum, ben İnce Memed in anasıyım, İnce Me­
medin anası gülmesin de, kuşu, Seyra nı, ab, köylü milleti, Çi­
çekli köyü gülmesin de kim gülsün." 
"İnce Memedi çevirdiler Anavarzanın dibinde candarma ­
lar, Ana. Bileklerine çelik kelepçe takblar. Elindeki beşlisini al­
dılar. Boğazına kıl örme geçirdiler , Kertiş Alinin eline verdiler. · 
Duydun mu Ana?" 
"Duymaz olayım oğlum, sen kimsin? Bu kara kara haberi 
bana diyen dillerin çürüsün." 
Hürü Ana, kuş, Seyran, Hatçe kasabanın kalabalığının or­
tasında kalmışlardı. Kalab alık gittikçe çoğal ıyor, azgınlaş ıyor­
du. Ortada İnce Memed, başı kabak, ayağı yalın, boğazında bir 
boklu kıl örme, dili bir karış dışarda, boynu uzamış , gözleri 
pörtlemiş, bilekleri kan içinde, dişleri kenetli, şalvarı yırtılmış 
baldırlan gözüküyor , bacakları, perçemi kan içinde. Perçemin­
den şıp şıp toprağa kan daml ıyor. Bir uğultu, bir uğultu, kulak­
lan sağır ediyor, kalabalık hem bağınyor, eline ne geçerse, kar­
puz kabuğu, çürük yumurta, çürük domates, at, sığır boku, ça­
mur, kaktüs inciri, taş, kaya parçası, hem de Memede abyor. 
Memed sendeli yor, yere düşü yor, candarmalar onu yerde sürü­
yorlar. Tozdan çamurdan, pislikten Memedin hiçbir yanı gö­
zükmüyor. Kalabalık, Memedin üstünden, ona tükürerek geçi­
yor. Amanın ne kadar da tükürükleri çok! Hiç de acımıyorlar. 
Memed tükürük albnda kalıyor, ak köpükler. Hürü Ana tepe­
den bınağa öfkeye kesmiş bağıny or, "Bunlar kasabalı," diyor. 
"Köylü milleti her bir şeyi yapar da insana hiç böyle tükürür 
mü, İnce Memed! Sen yanlış biliyorsun köylüyü, köylü milleti 
27