tün seslerini duyuyordu. Kendisine her zaman huzur veren 
o kokuyu , anasının kokusunu duyar duymaz tatlı tatlı mı­
rıldanmaya başladı. Sıcak, güven dolu bir kucaktaydı. An­
cak, yuttuğu afyonun etkisiyle gördüğü bu düşlerde az da 
olsa gerçeklik payı vardı. Çünkü Uzun İhsan Efendi'nin oğ­
lu Bünyamin, maymunun atıldığı viranede onun mırıltıları­
nı işitmiş ve hayvanın ölmediğini anlayınca onu gömleğinin 
içine sokup eve götürmeye karar vermişti. Gömleğin içinde­
ki maymun, delikanlının bağrındaki kokuyu asla unutama­
yacaktı, çünkü bu, anasının kokusunun aynısıydı. 
Maymun böylece hayatında ilk kez gerçek bir yuvaya ve 
bir isme sahip oldu. Bünyamin ona Müşteri adını takmıştı. 
Hayvan, damlarda dolaşmaktan, meyve bahçelerine dalıp ta­
lan etmekten ve köpekler tarafından kovalanmaktan bıktı­
ğında gelip delikanlının koynuna giriyor ve kendisine hu­
zur veren kokuyu sindire sindire içine çekiyordu . Gel gör 
ki eski hırsızlık alışkanlığını bırakmış değildi. Çünkü çevre­
sinde merakını cezbedecek envayı çeşit nesne vardı. Altına, 
paraya, pula, afyon ve burun otu kutucuklarına, tespihlere, 
tütün çubuklarına yönelik hevesi bitmiş, sıra fildişi tarakla­
ra, kıblenumalara ve muskalara gelmişti. Uzun İhsan Efendi 
onun hırsızlıklarına bir son vermek için zincire vurmayı bile 
denedi. Ama Müşteri zincirinden kurtulup bütün gün kim­
bilir nerelerde dolaştıktan sonra akşam eve elinde silindir 
şeklindeki gümüş bir kutuyla çıkageldi. Uzun İhsan Efen­
di kutuyu açtığında içinden kocaman bir ferman çıktı. Pa­
dişahın tuğrasını taşıyan bu fermanda, Eğri kalesinin dizda­
rı olan paşanın tez kellesinin vurulması ve on iki gün içinde 
tuzlanarak saraya gönderilmesi, aksi takdirde isimleri yazı­
lı yirmi bir kişinin katledileceği buyuruluyordu. Uzun İhsan 
Efendi korkudan tiril tiril titrerken, bu hayvanın ulağın boy­
nundan padişah fermanını nasıl çaldığına şaşmadan edemi­
yordu. O kadar çok korktu o kadar ecel teri döktü ki, yeme-
42