«KEREM GİBİ» 
Nâzım Hikmet, Seçilmiş Şiirler, İstanbul, 1932, S. 40-42. Sonunda 
«Mayıs 1930» tarihi vardır. 
Bu şiir ilk defa Resimli Ay dergisinin Haziran 1930 tarihli sayısında 
«imzasız adam» imzasıyla yayımlanmıştır. Nâzım Hikmet, Sesini Kay­
beden Şehir, İstanbul, 1931, S. 10-12; Nâzım Hikmet, Şiirler ve Taranta 
-Babu'ya Mektuplar, Üsküp, 1950; Nâzım Hikmet, Seçilmiş Şiirler, Sof­
ya, 1951; Nâzım Hikmet, Seçilmiş Şiirler, Sofya, 1954, S. 83-84; Nâzım 
Hikmet, 835 Satır - Sesini Kaybeden Şehir - Varan 3, İstanbul, 1965, S. 
67-69'da bulunduğu gibi, Ahmet Cevat, Nâzım Hikmet: hayatı, seçme şiir 
ve yazıları, İstanbul, 1937, S. 32-33'e alınmış ve Bulgaristan'da çıkan 
Halk Gençliği dergisinin 15.5.1952 tarihli sayısı ile Ekber Babayef, Nâzım 
Hikmet, Bütün Eserleri, Sofya, 1967, C. I, S. 192-193'te de yayımlan­
mıştır. 
Mısra 2, Nâzım Hikmet, 1965'te, mısra 4 ise Sofya, 1954'de yoktur. 
Mısra 17-20'deki: «Deeert/çok,/hemdert/yok» mısraları Fuzulî'nin 
«Dost bî1perva felek bî-rahm devran bî-sükûn/ Dert Çok hem-dert yok 
düşmen kavî tâli zebûn» beytiyle başlayan gazelinden alınmıştır. 
Bu, şiir hem gizli Türkiye Sosyalist Partisi içinde Nâzım Hikmet gru­
bundan bazı kimselerin yakalanmaları, hem de bu yakalanmalar dola-
yısıyle şairin dostlarının kendisini siyasî mücadeleden vazgeçirmekteki 
ısrarlarını arttırmaları üzerine yazılmıştır. Bu sebeple bir yandan Şüphe, 
İhtilâli Kebir, Arife, Vedâ, Nikbinlik, Belki Ben, Dört Kişi Dört Şişe 
şiirlerine, bir yandan da Yürüyen Adam şiirine bağlıdır. 
Kerem'in kendi aşkıyle tutuşup yanması için bk, Fakir Baykurt, 
Kerem'le Aslı, Ankara, 1964, S. 62. 
Mısra 7-10 ve 49-52 nci mısralardaki «kurşun eritmeğe çağırıyo­
rum» sözleriyle «emekçiyi siyasî mücadeleye çağırdığını» anlatmak is­
tiyor. 
Paris'teki Le Chant du Monde plak kurumu Nâzım Hikmet'in Fran-
sızcaya çevrilen 13 şiirini kendi sesiyle plâğa almıştır (Bk. Saat 9-10 
Şiirleri). Bu plaktaki on dördüncü şiir Kerem Gibi şiiri olup, şair bunu 
Türkçe olarak okumuştur. 
Rusça çev. L. Martinov: N. Hikmet, Seçilmiş Şiirler, Moskova, 1950, 
S. 24-25; N. Hikmet, Şiirler, Moskova, 1950, S. 100-101; N. Hikmet, Seçil­
miş Şiirler, Moskova, 1951, S. 112; Y. N. Zasurski ve R.M. Samarin, Yir­
minci Yüzyılın Yabancı Edebiyatlarından Seçmeler Kitabı, (1917-1945), 
Moskova, 1955, S. 596-597; N. Hikmet, Seçilmiş Şiirler, 2 cilt, C. I, Mos­
kova, 1957, S. 113-114; N. Hikmet, 60 Şiir, Moskova, 1958, S. 46-47; N. 
Razgorov çev., ds. Ogonyok, Np. 47, 1951, S. 107-108. 
322