78 
 kargaşalar, şunlar, bunlar bu referanstan uzaklaşmamıza yol açıyor. O da şu 1951 Cenevre 
Sözleşmesinin ilkeleri. Bir hu kuki temel var. Mükemmle bir sözleşme mi? değil. Hiçbir hukuki 
anlaşma mükemmel değil ama bu insanlığın ortak hakkının Birinci Dünya Savaşı sonrası İkinci 
Dünya Savaşı arasında ve İkinci Dünya Savaşı sonrasında oluşturduğu bir ortak akıl. Mülteciler 
geldi,  51 Cenevre Sözleşmesine göre gelmemesi lüksü yok. 33. madde geri göndermeme 
ilkesini çok net olarak sözleşmeye taraf olsun, olmasın bütün ülkelere yüklü Türkiye’de bu 
sözleşmeye ve bu ilkeye sadık. Dolayısıyla mülteci geldiği zaman sınırlarınızı açacaksın ız eğer 
mülteciyse eğer gerçekten uluslararası korunmadan yararlanmak için kaçtıysa ülkesinden.  
Aldıktan sonra kalıcı çözüm yapacaksınız, bu insanları yeni bir hayata nasıl 
başlatacaksınız. Hayatlarını, her şeylerini kaybetmişler, mesleklerini, evlerini, kültürlerini 
kaybederek can havliyle kaçan, zulümden, işkenceden veya tepelerine düşen bombalardan 
kaçan insanları aldınız. Geri gönderemeyeceksiniz, ne yapacaksınız işte sıcak çorba vermek ilk 
aşamada şart. Bir çadır kurmak şart, ama kaldıkları süre uzadı kça hep böyle yardım yaptığınız 
zaman bu sefer işte topluma bir yük oluyor. Türkiye hükümetleri 30 milyar dolar harcadığını 
söylüyor belki daha fazla harcanıyor ve iyice pazarlık yapılıyor ama onun için yamalı bohça 
kavramını şey yapalım. Bütün bu 51 Cenev re Sözleşmesindeki statüyle birlikte gelen halklar 
birbiriyle ilişkide, eğitimde iyiyiz, şurada biraz kötüyüz böyle değil. Eğer çocuğu okula 
yazdırdınız fakat bir göz odada üç aile kalıyorsa ve bu okula yazılan çocuk nasıl bir eğitim 
yapacak, dersini nasıl  çalışacak? Bu haklar dediğim gibi insanlığın bir ortak hakkıyla 
geçmişteki büyük mülteci yönetimi, mülteci koruması krizlerinden çıkan bir belge bu yani, 
Allah’ın emri de değil ama bu gelişen bir kavram ama onun ilkeleriyle bu olayı 
değerlendirmemiz lazım . Hükümetlerin bu sözleşmeye ve ondan sonraki gelen birçok hukuki 
temel belgelere tam olarak uygulamaya yöneltmeliyiz. Ona zorlamalıyız. Ancak o zaman bu 
insanların hakları olur yani hak olmadan önünü göremiyorsunuz hepimiz yani ne yapacağımızı 
bir vatanda ş olarak planlıyoruz. Planlama korku olmadan geleceğimizi, çocuğumuzu, kendi 
geleceğimizi planlamak en temel insan hakkıdır. Niye bunu vatandaş olarak kullanıyoruz? 
Çünkü vatandaşlık statümüz var. Ben yarın Ankara’ya gideceğim kimse bana gidemezsin 
diyemiy or ama bir mülteci buradan İstanbul’a veya Ankara’ya gidemiyor. Bu da statüsü 
olmadığı için gidemiyor. Ben bunun için coğrafi kısıtlamaların sadece bu hükümetin mevcut 
hükümetin değil tüm hükümetlerin Türk Devletinin bir büyük eksiği olduğunu görüyorum. 
Statü oldukça vatandaşa size bize olan yükler, bu insanların kendi hayat haklarını kullanarak 
kendi ayakları üzerinde yeni bir hayata başlamaya yönelmesiyle bize olan yük önemli ölçüde 
azalacaktır, bitmeyecektir. Entegrasyon kolay olay değil ama en azından h akkını verecekseniz, 
kişiye bir yol açacaksınız. Özür dilerim uzattım…