KADERİN CİLVESİ 321 
Efendi tekrar yerine oturduktan sonra gözlerinde sorgu 
ifadeleri seçilmekle beraber kırk yıldan beri bizi tanıyormuş gibi 
halhatır sordu. 
Eski adam... Davranışlarında, sözünde, bakışında son me­
deniyetin eğitim adını verdiği sahteliklerden, iki yüzlülüklerden 
eser yok. Söze bizim başlamamızı bekleyerek kim olduğumuzu 
hâlâ bizden sormuyor. 
Onun bu kalenderliği, bu iyi kabulü önünde durumumuz 
gittikçe zorlaşıyor. Ne diyeceğiz? Nasıl söyleyeceğiz? Bu çok 
yaşlı adamın nurlu yüzüne karşı bu pis meseleyi kirli bir hasır 
gibi nasıl ortaya seveceğiz? 
Ev sahibi bir süre yalnız gözleriyle anlamağa çalışarak ağız 
açmadı. Biz de söylemeğe cesaret gösteremiyorduk. Birbirimi­
ze bakışıp yutkunmakta iken eski çağlardan kalma hissini ve­
ren uşak, bir fağfur tepsi içinde kahve getirdi. Mineli zarif 
fincanlar, altın zarflar iki sıra asker gibi karşı karşıya dizil­
mişti. Fincanları zarfların içine oturtarak kahvelerimizi aldık. 
Kayganam boş kalan tek eliyle yan cebini karıştırarak bu­
ruşuk bir sigara çıkardı. 
Dinarì İzzet Efendinin geleneklerimize mahfaza olan anti­
ka kafasında bir kadının sigara içmesine tanık olmaktan gelen 
hiç bir isyan, nefret eseri belirmedi. Tersine kendi iri gümüş 
tabakasından düzgün bir sigara çıkardı. Uşakla kaynanama 
göndererek konuksever bir sesle: 
— Buyurunuz büyükhanım, kekulu İskeçe tütünüdür, dedi. 
Sonra bir sigara da bana ikram etti. Biz eski usul üzere 
pişmiş kakuleli nefis kahveleri, ince sigara dumanları ile karış­
tırarak yudum yudum içmekte iken kurabiyesini henüz bitir­
miş olan Abdullah Hikmetin gözleri çiçeklikteki billur kâseye 
dönmüştü. 
Biz buraya kahve, sigara içmeğe gelmedik. Biz bu ikram­
lara lâyık misafirler değildik. Kamçı ile sopa ile karşılanacak 
insanlardık. 
İkram, iltifat hepsi bitti. Kaldıracağımız esrar yaprağı bu 
muhterem aile için ne kadar korkunç olursa olsun uygun bir 
başlangıçla ziyaretimizin sebebini anlatmağa girişmek gerekti. 
Benim uzun susuşumu gören kaynanam, bu vazifeyi ken-
i'\ 2! 
•