miyordu. O yanında olmayınca bir korku karanlığının, boşlu­
ğunun içine yuvarlanıyordu. Aliye inanıyordu. Eğer Ali can­
darma karakoluna vardığında, "yetişin, yetişin, İnce Memed 
Ali Safa Beyi öldürmeye gidiyor," diye bağırdığında candarma­
lar harekete geçmiş olsaydılar, Ali Safa Bey şimdi yaşıyor olur­
du, aaah, yaşıyor olurdu ... Topal Ali ağlamış, inlemiş, kendini 
paralamış, candarmaları bir türlü yerinden kıpırdatamamıştı. O 
elinde çıplak filinta, çıplak ata binili İnce Memed de gitmiş Ali 
Safa Beyi öldürüvermişti. O sebepten Topal Ali bir yiğit, bir fe­
dakar kişi, bir güvenilir adamdır. O her şeyi, dağları, ovaları, 
kurdun kuşun yattıkları yeri, tekmil insanların yüreklerini bilir. 
"Ben yılanın başı daha küçükken ezilmelidir, diye çok söy­
ledim. İşte ezilmedi. İşte, koskoca yedi düvelle, on beş devlet-ül 
azimeyle dövüşmüş ve hem de onların ocağına incir dikmiş 
koskoca Türkiye Cumhuriyetini parmağına takmış oynatıyor. 
Parmağına, parmağına, ve hem de parmağının ucuna ... Şimdi 
eğer biz bir orduyla yarından tezi yok dağları sarmazsak ve 
hem de o İnce Memedi ve hempalarını derakap yakalamazsak 
bu iş büyüyecek, bütün dağlara, oradan da tüm Anadoluna ya­
yılacak, ondan sonra da bu baldırıçıplaklada hiçbir zaman başa 
çıkılamayacak. Yoktan var ettiğimiz, düveli muazzamanın o 
kokmuş ellerinden aldığımız gül gibi vatanımız yok olacak. İşte 
bu, işte bu izci Topal Ali yiğidimiz olmamış olsaydı, zaten bu 
vatan çoktan elimizden uçmuş gitmiş, kellelerimiz dahi sırıkla­
rın ucunda köy köy dolaştırılmıştı." 
Murtaza Ağa dudakları uzayarak, titreyerek, ter içinde ka­
larak konuşuyor, yırtınıyor, bağırıyordu. Arzuhalci Siyasetçi­
den Kaymakama, Kaymakamdan Taşkın Halil Beye gidiyor ge­
liyor, kasabanın içinde, kalabalığın arasında dört dönüyordu. 
Arzuhaki Siyasetçi önünde daktilosu, başında da Ağalar, 
durmadan Adanaya, Ankaraya telgraflar yazıyor, posta müdü­
rü de bekletıneden o telgrafları üst üste Adanaya, Ankaraya çe­
kiyordu. Siyasetçi hem telgrafları yazıyor, hem de bir yandan 
dili diline dolaşarak konuşuyordu: 
"Ancak bir alay bu adamla baş edebilir. Bir tümen asker. 
Şimdi Torosta her çalı bir İnce Memed olmuştur. Murtaza Ağa 
efendimizin hakkı alisi var ki var derim size." 
26