şündü, Memede bir sığınca bulamadı. Yel Musa duruyor, duru­
yor: "Aaah, Maraş elleri," diyordu. "Alimallah bir İnce Memedi 
değil, bir orduyu saklardım."
Dört usta, dört eski kurt baş başa verip gece yarısına kadar 
düşündüler. Bu arada candarmalar çoktan köye gelmişler, ye­
meklerini yemişler, uyumuşlardı bile Yüzbaşı, Hamza, Asım 
Çavuş da Muhtarın evinde keklik kızartmasıyla rakı içiyorlar­
dı, onlardan Koca Süleymana her an haber geliyordu.
En sonunda Memed:
"Buldum," diye bağırdı. "Buldum. Kulaksız İsmailin değir­
menine giderim, kimsenin aklına gelmez."
Topal:
"Gelir ama başka çare yok. Birkaç gün kal bakalım orada 
da biz düşünelim. Şimdilik en uygun yer orası."
Koca Süleyman:
"Orası," dedi. "Biz sonra Topallan düşünürüz."
Memed derin düşüncelere dalmış, ocağm başmda düşünü­
yor, Süleymanm oğullarına, gelinlerine: "Ata hazırlayın, bol 
azık koyun. Bal da, yağ da koyun, kavurma da koyun," dediği­
ni duyuyordu bile.
Neden sonra başım kaldırdı:
"Ali kardaş beni iyi dinle," dedi. Yel Musaya döndü: "Sen 
de iyi dinle koca," dedi. Koca Süleymana döndü: "Sen de gene 
iyi dinle Süleyman Emmi," dedi.
Yutkundu, hazırlandı. Çok önemli bir şeyler söyleyecek, 
vasiyet edecek bir hal takındı:
"Sizler," dedi, "ellerinin, gözlerinin, akıllarının hüneri çok 
kişüersiniz, çok şeyler görmüş geçirmiş, çok ömürler yaşamışsı­
nız. Üçünüz bir aradasınız."
Gene sustu. Kafasmı toplamaya çalışta. Ali onun gözbebek- 
lerinde o çelik ışıltısını gene gördü.
"Benim başıma gelenleri hepiniz biliyorsunuz," diye başla­
dı. "Benim başıma gelen kul olamn başma gelmedi diyemem, 
kul olanın başma akıl hayal almadık işler gelmiştir. Ama benim 
de başımdan dayanılmaz işler geçti. Hepsini biliyorsunuz. So­
nunda Abdi Ağayı öldürdüm, fakir takara kurtulsun deyi. Kur­
tuldu da... Abdi Ağa öldükten sonra millet şadlık şadımanlık
232