244 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
lahı inandır, arkadaş! Bir adam o senin köşkün gibi köşkü bir ömürde kuramaz 
arkadaş. Yüreği temiz adam nerde şimdi, arkadaş. Sağhcağla kal. Allah yardım­
cm olsun. Adı güzel Muhammede salavat." 
Sevinçliydi. Çok güzel, yüreğe işler sözler söylemişti Ökkeş Dağkurduna. 
Ökkeş Dağkurdu, hiç konuşmamış, boyuna dualar mınldanmış, arada da: "Al­
lah, Allah! Sen kurtar," demişti. O kadar. 
"Bre Durduman, ne biçim adamsın sen? Böyle gece yarısı ayağına getirirsin 
adamı. Tüm tarlalar tutulduktan sonra baş kaldınrsınız. Gelecek yıl siz inin, siz 
bulun pamuğu. Köylüyü takmışsımz ardımza, alır götürürsün üz. Ne demek bu7 
Ulan, iner aşağı da, toplayacak tarla bulamazsanız, ne dersiniz köylüye7 Ulan Adil 
Efendiye üç yıldır borcunu veremiyorsun. Kocamış babam bindirrnek için bir 
eşek alamıyorsun. Siz toplayacak tarla bulamaz da Çukurovanın ortasında sipsiv­
ri, damdazlak kalırsanız sizi tarlama sokmam. O zaman Adil Efendiye ne dersin, 
Durduman? Köylüye ne dersiniz? Etmeyin bunu, kıymayın ağzı var dili yok köy­
lümüze. Sizin için sonu iyi olmaz. Gelecek yıl olsun, nereye giderseniz gidin. Bu 
gece yarısı benim canım yok mu, sizin ayaklarınıza kadar geleyim? Bunun sonu 
iyi olmaz. Bunu böyle bilesiniz. Kanun karşısında cünhalı düşersini z." 
"Atma emmi, atma! Neden kanun bizi cünhalı düşürecekmiş7" 
"Çünkü bu bir dolandıncılıktır. Kanun madde madde yazar. Sen ağzını top­
la. Köylüyü yoldan çıkartıp, isyan ettiremezsin. Senin için kasabadan iyi demi­
yorlar zaten. Sen dinimizi hor görür, kötü yollara saparmışsın, diyorlar. Ağzını 
kapat! Candarmanın senin hakkında bana dediklerini köylüye bir ilan edersem 
seni havada parçalarlar. Hani o şapka meselesi ... Anladın ya ... Sen yiğit, akıllı 
adamsın ya, benim elimden de her bir iş gelir. Hakkında evrak var. Candarma 
dedi ki, aman duyurma. Senin, güzel milletimiz arasında ne pıropaganda ettiği­
ni beni bilmez mi sanırsın? Bekliyorum. Bir gün ümüğünden bir yakaladım mıy­
dı, anlarsın dünyanın kaç bucak olduğunu. Hükümet her şeyi biliyor. O içtiğiniz 
su ayrı gitmeyen demirciyi de biliyor. O garibi. Ayağını denk al! Ha köylümdür, 
dedim, ses çıkarmadım. Köyümüzün şerefi yere düşmesin diye, kimseye bizim 
köyde böyle bir murtad var diyemedim. Ulan oğlum aykırı gitme. Hak yoluna 
gel. Bir milletlen başa çıkamazsın . Doğru dur. Yarın Taşbaşlan gitmeyeceksin." 
"Giderim. Sen haksızsm. Köylüye yazık ediyorsun. Şu perişan haline bak şu 
milletin ... " 
"Bana bak, bu yıl yoldan çıkarmayın köylüyü. Söz verdim. Gelecek yıl, si­
ze yardım ederim, çok iyi tarlalar buluruz köye. Şu Miralayın oğlundan ben de 
usandım. Ağzı kalabalık, pis biri. Ve de seni korurum. Nur gibi çocuk derim. 
Ve de öyle işlerle hiç ilgisi olamaz derim." 
"Hele bir düşünelim emmi. Sabah ola hayır ola. Öyle değil mi?" 
"Sen bilirsin oğlum. Sana her bir şeyi söyledim. Halkı isyana teşvik etmenin 
suçu çok yamandır. Aklın varsa anlarsın. Sağlıcağlan kal, Allah yardırnem olsun."