duldan fikirleri günlük kokularıyla dolu birer kilise vaazı şek­
linde ve kavrayışımızı uyutacak bir ağırlıkta buluyoruz. Bütün 
romancılar ise halka bir hurafe devri açtılar. Eski zamanın 
masallarına yeniden geçerWik kazandınnaya uğraştılar . 
Bütün dünyaca fikren o kadar tehlikeli bir devirdeyiz ki 
çirkefi üstüme sıçratmamak için konuyu derinleştirmekten 
kaçıyorum. 
Son zamanlarda yeni teorileriyle şöhret olan Yahudi bir 
filozof, mensup olmadığı diniere saygısızlığından dolayı 
çeşitli memleketlerden bilmem kaçar ay hapse mahkum 
oldu. Her vicdan sahibi bu mahkumiyederi yerden göğe 
kadar haklı buldu. Çünkü dinleri eleştirmeye kalkışacaksa 
Çıfıt düşünürün Yahudilikten başlaması lazım gelirdi. 
Einstein'ınl Yahudi kalarak filozof olduğu görülüyor . 
Zamanında Voltaire hiç böyle yapmadı. O alaycılığını, yaman 
kaleminin eleştiri darbelerini, bütün dogma ve geleneklerini 
bir papaz kadar tanıdığı Hıristiyanlığına yöneltmişti. 
Kim diyor ki İsrailoğulları bugün yeryüzünde "millet-i 
hakime" 2 değildir. 
Eski ve yeni dünyada en etkili ve kuvvetli sözlerin hangi 
dudaklardan çıktığını ve en ustalıklı entrikaların hangi 
fabrikaların ürünü olduğunu fark edenler hakikati sezmiş 
olurlar. 
*** 
Ebulfazl Enveri gibi bu çağda mucizeler arayan bir kaba 
sofuyu ikna için ona kuyu dibinde bir cennet bahçesi gös­
termekten başka çare yoktu. Nurullah Hasip böyle hareket 
etti. Mevlüde'yle evlenmeyi başardı ... 
Her insanı, hatta her toplumu hoşlandığı yemle avlarlar. 
Mesele, böyle oltalara turulmayacak kadar insanlığımızı 
terbiye edebilmektedir . 
Bilir misiniz etrafımızda Enveri tipine benzeyen ne kadar 
çok insan vardır. Bunlar berikinden daha tehlikelidirler . 
Çünkü Enveri budalalı ğıyla ünlüydü. Ötekiler yaradılışça 
1 Albert Einstein (1879-1955), Alman teorik fızikçi. 
ı Egemen millet. 
76