40 
 Gelişim en net gerçekliktir. İnsan evrimi hep daha iyi daha güvenli arayışla 
şekillenmiştir. Ancak bu evrim kendi akışı içinde yol almamış her daim müdahale ve mücadele 
etmeyi gerektirmiştir. Hatta çoğunlukla bu mücadele  bedeller ödetmiştir. İşte tam bu noktada 
aydınlık gelecek arayışının arkasındaki değerlerden söz etmek istiyorum. Aslında Fransız 
İhtilaliyle ortaya çıkan bu değerler aslında 70 bin yıllık homosapiensin macerasının en 
yüksekten inmiş rafine etmiş halidir.  İnsanlık demokrasinin en iyi yönetim şekli olduğunu fark 
etmiş. Mustafa Kemal Atatürk, medeni bilgiler kitabında Afet İnan ile birlikte yazdığı 
demokrasinin cumhuriyetin en güzel görünüm olduğunu söylüyor. Özgürlük, eşitlik, kardeşlik 
demokrasinin olmazsa  olmazları belki de anahtarları. Ben onların hemen yanı başında duran 3 
değerden söz ederek bitireceğim. Adalet, dayanışma ve cesaret. Adalet, ekmek kadar hava kadar 
su kadar insanoğlunun temel ihtiyacı.  İlk çağlardan beri adalet arayışı hiç bitmemiş. Ada let 
sözcüğü sadece hukukla da alakalı değil. Herhangi bir toplumsal ilişkide insanların 
vicdanlarında ortaya çıkan gururu tarif etmek için de adalet kullanılıyor. Yani adalet arayışı 
eğitimde, sağlıkta, karakolda, vergi dairesinde, iş yerinde, sokakta, evd e bitmek bilmez bir 
arayış. Bu nedenle toplumsal hayatın en geniş ortak paydası. Hatta özgürlüklerden 
demokrasiden bile önde geldiği için insanlığın en temel sorunu. Adalet için atılan her adım 
girilen her girişim adaletsizlik nedeniyle ortaya çıkan yaranı n tedavisinde bir ilaç, bir merhem 
gibidir. Tam da bu nedenle; yani, adalet duygusu nedeniyle, bu memleketin hepimizin olduğunu 
kabul etmesi gerekir. Asla unutmamalıyız ki hiç kimse bir diğerinden daha fazla bu memleketin 
sahibi değildir. Ne dağdaki çoban bir profesörden daha fazla; ne milliyetçiler 
muhafazakârlardan veya solculardan daha fazla bu memleket üzerinde hak iddia edemezler. 
Öncelikle kimsenin kimseyi küçümseme ya da görüşlerinden dolayı aşağılama, dışlama hakkı 
olmadığını kabul etmesi lazım. Bu topraklar hepimizin. Yüzlerce yıl olduğu gibi bir arada 
yaşamaya devam edeceğiz. Kimse kimseye kapıyı gösterme hakkına sahip değildir. Aslında bu 
memlekette iç savaş provalarının başarısızlıkla sonuçlanmasının en büyük nedeni belki de 
genlerimize işlemiş b ir arada yaşama kültürü ve farklılıkları zenginlik olarak gören aklımızdır. 
Biyolojik çeşitlilik yani farklı türlerin nasıl doğayı zenginleştirmesi toplumsal hayatı da farklı 
düşüncelerin birlikte saygısını koruyarak var olması toplumsal hayatın zenginliği ni ve 
güçlülüğünü oluşturur. Tüm bu ayrıştırma, ötekileştirme çabalarına rağmen ne mutlu ki bu 
toplumun temelleri sağlam ve her şeye rağmen insanlar Suriye’deki gibi birbirlerinin boğazını 
kesmiyorlar. Kısacası demokrasi mücadelesi verenlerin adalet ve day anışmadan başka çaresi 
yok. 
Bu mücadelenin olmazsa olmazı cesaretdir. 17.yy. İngiliz düşünür Hobbes toplumu 
tahakküm altında tutmak için korkunun gerekli olduğunu söylüyor. Otoriter, totoliter rejimlerle 
yönetilen pek çok ülkede korku, toplumu bir arada tu tmak için kullanılıyor. Toplumlar ikiye 
ayrılıyor. Korku toplumlarında da korku 2 şekilde işliyor.  
1- İktidarı kaybetme korkusu.  
2- Diğeri de iktidarın gazabına uğrama korkusu.  
Bu iki korku, toplumu topyekün  hareket etmeye götürüyor. Tek panzehir cesaret. Bana 
ayrılan sürenin sonuna geldik. Birkaç cümleyle bitireyim. Her insan kendisi için derstir. Bende 
size bu sunumu hazırlarken kendime bir ders yapmış oldum. Belki size ilham verir diye 3 öneri 
ile tamamlay acağım konuşmamı. Ataol abinin de dediği gibi, vicdan meselesi. Mümkün 
oldukça vicdanınızı diri tutun. Vicdan, merhamet, sorumluluk, adalet duygusu demektir. Her 
şeyi kabul edip rahatsız olmazsanız nasıl değiştirileceğinizi merakla beklersiniz. Merak ettik çe 
bilgisini araştırmanız, bilginiz çoğaldıkça değiştirmek için cesur olmanız gerekecek.  
Biriktireceğiniz bu erdemlerle ailenize ve arkadaşlarınıza sığının. Birbirinizle değil kendinizle