55 
 taşımamız gerektiğini ifade etmeden önce insanlık tarihi içinde müziğin yerine ve binlerce yıldır 
bizimle birlikte sürdürdüğü yolculuğa, çok didaktik olmadan kısaca değinmek istiyorum. 
Öncelikle herkesin çok doğru ifade etmediğini düşündüğüm bazı noktalara açıklık getirmek 
gerekiyor. Aşağı yukarı insanın Dünyada var oluşunu 100 bin yıl kadar geriye götürürsek müzik 
insanoğlunun Afrika kıtasında ilk var olduğu günlerden beri bizimle birlikte. İnsanoğlunun 
tarihte yaşamış olduğu o çok büyük tarı m devrimi, daha sonra Rönesans, aydınlanma, sanayi 
devrimi gibi köşe noktalarında müzik de çok büyük değişimler ve dönüşümler geçiriyor. 
Toplumsal anlamı farklılaşırken yapısal değişikliklere uğruyor. Müzik binlerce yıl hatta 10 
binlerce yıl son derece ilk el birkaç vurma sazın tipik ritmik figürü ve birkaç sesten oluşan basit 
ezgilerle büyü ve dinsel amaçlı olarak binlerce yıl bu şekilde yaşamış. Tarım devriminde ve 
daha sonra özellikle Yunanlı matematikçi Pisagor yani müziği hesaplara döken ilk filozof 
modlar üzerinde çalışmış , yani modlar bugün bizim makam olarak adlandırdığımız şeyler. 
Aslında makam ve mod biraz değişik bir şeydir. Makam modun biraz kullanılış biçimidir. Ama 
daha fazla teknik detaya girmeden ifade etmek istiyorum. Modların ortaya çıkması ve 
sistematize edilmesiyle birlikte müzik başka bir çehreye dönüşüyor, başka bir noktaya geliyor. 
Fakat asıl müziğin ve bütün dünya müziklerinin o güne kadar karakter farklılıkları, coğrafyaya 
göre, iklime göre farklılıklar yaşanmasına karşın temelde aynıd ır. Çalgılar yani kemanla 
bağlamanın kanunla arpın temeli aynıdır. Hepsi büyük ölçekte Orta Doğu kökenlidir. Hepsi 
Doğu kökenlidir. Zaten temel olarak, fiziksel olarak enstrümandan ses üretmenin 2 tane yolu 
var. 1 havayla bir de teli titreştirerek başka bi r yöntem yok. Piyanonun temeli de kemanın temeli 
de zurnanın temeli de aynı. Telin havayı titreştirmesiyle veya basıncın havayı titreştirmesiyle 
ortaya çıkan fizyonomik olaydan kaynaklanır. Dolayısıyla 10 binlerce yıl Rönesans öncesine 
kadar daha doğrusu 1 0. ve 11. Yüzyıla kadar bütün dünya müzikleri aynı teknik düzeyde aynı 
gelişmişlik düzeyde aynı karakterde olmasa bile aynı temelde şekillenmişlerdir. Bu temel 
değişim Sümerlerden beri çok ilkel şekilleri var olan bugünkü nota yazısının bu yüzyıllarda 
keşfi ve ortaya çıkmasıdır. Rönesans döneminden sonra 15. Ve 16. Yüzyılda nota yazısının son 
bugün bildiğimiz şekline ulaşması müziğin bugünden yarına aktarılabilmesi, aynı şekilde ve 
çok daha geniş kitlelerce söylenebilmesi noktasına bizi ulaştırıyor. Bu müzi ğin sanat 
anlamında, yani bireyin yaratı anlamında bir şeyler ortaya koyması ve yüzyıllar boyunca 
saklayabilmesi demek. İşte bu; evrensel sanat müziği olarak adlandırdığım, genel olarak klasik 
batı müziği adı verilen ama batılılığı batıdan çıkmış olmasında n başka bir anlam taşımayan, 
kanaatimce evrenselleşmiş klasik müzik olarak dünyada adlandırılan müziğin farklılığıdır. 
Bunun dışındaki bütün müzikler, günlük müzikler olarak bunun kenarında yaşamakla birlikte 
bugünden yarına, on yıllar yüzyıllar sonraya bı rakılacak bir miras iddiası taşımazlar. Bu 
bakımdan şöyle bir saptamayı da bir daha ortaya koymak lazım. Yeryüzündeki müzik 
serüvenimize var olan müzik türleri bir dairenin, bir apartman dairesinin değişik odaları 
değildir. Yani sol tarafta caz müziği onun  yanında pop müzik onun yanında yerel müzikler onun 
yanında klasik müzik olarak konumlandıramıyoruz müzikleri. Müzik türleri bir mısır 
piramidinin katmanlarıdır. Hepsi birbirinin üzerine inşa edilir. Ama yukarıya çıktıkça daralır. 
Ve oraya ulaşmak zordur. Ve onun tepesinde ister adına klasik müzik deyin, ister yaratı müziği 
deyin gelişmiş sanat müziği yer alır. Bu müziğin en önemli farklılığı çok sesli olması değildir. 
Çok sesli birçok müzik olabilir. Çok seslendirilebilir. Tabii bu önemli bir teknik özelli ktir. 
Ancak büyük tasarım müziği olmasıdır. Yani 45 50 dakikalık bestecilerin eserler tasarlaması… 
Bu eser tasarlamanın ne demek olduğunu tahmin edersiniz. Keşke tabii böyle bir şey akıl