kokleri hakkmda kimsenin aklma gelmeyen tezler ileri siirii­
yordu. Osmanh sanatmdan anhyordu, felsefe bile bili yordu, 
hatta matematik bile bili yordu. Hem de vallah bu i�lerin 
profesorleri bile hayrand1 hocaya. 
"Bence Mustafa, en <;ok bu toplant1l arda dinleniyordu," 
diye gorii�iinii belirtti. "Liseden beri edebiyatl a, sanatla, fel­
sefeyle istedigi kadar ugra�amad1g1 halde, Mustafa'nm 'miik­
tesebat'1 sohbetlere yetip art1yordu bile." 
Kii<;iik Bebek'te Bayram'm gazinosunda, istinye'de Ko<;o, 
Kalam1�'ta istavro, Tepeba�1'nda $anzelize, Beyoglu'nda De­
giistasyon gibi meyhanelerde sohbet ediliyordu. Yahya Ke­
mal, toplant1larm 'nezih' ge<;mesi i<;in a�mhkla ra izin ver­
mezdi; oyle pek tart1�ma filan olmuyordu. Zaten Ostad, kim­
seye pek konu�ma firsat1 vermedigi i<;in boyle bir �ey sozko­
nusu degildi. Bir giin, toplantmm kurallanm iyi bilmeyen 
bir 'miiptedi', Ostada bir �ey soracak olmu� ve Ostad da yii­
ziinii buru�turarak yanmda kine donmii� ve "Kim bu?" diye 
sormu�tur. A�mhk olmasm diye fazla i<;ki de i<;ilmiyordu. 
Ostad saat onda yatagmda olabilsin diye ge<; vakitlere kadar 
da kalmm1yordu. Her �ey saghga uygundu. Mustafa inan bu 
toplant1larda dinleniyordu. 
Toplantilara devamh olarak kat1lan bir profesoriin anlat­
tigma gore, 'mazinin ve tarihimizin iyi ve giizel taraflanm 
sevmek ve mazi ile tarihi miimkiin oldugu kadar devam et­
tinnek' istiyorlard 1. Dogu ile Bat1'yi, kendilerine gore 'mec­
zetmek' istiyorlard1. Musiki ve mimariyi tam olarak muhafa­
za etmek ve Bati'nm -onlar Garp diyorlard1- metodlarm1 ala­
rak bunlan memleket meselelerine tatbik etmek' istiyorlar­
d1. Buna 'mektepten memlekete donii�' adm1 vermi�lerdi. 
Mustafa Hoca genellikle soze kan�mazm1�, daha <;ok dinle­
meyi tercih edenni�. Hi<; mi konu�mazm 1�? Hayir. Ostad, 
Hocaya �iirlerini okuturken, onun yumu�ak ve giizel sesini 
dinlermi� sohbet<;iler. Hele 'Selimname 'yi okurken Ostad bile 
146