87 
dinleyiciler tarafından öyle de anlaşılaca�na güveniyoru m. 
Bizim kültürümüzde biraz fazla gösteri alışkanlığı var. Acı­
lann gösterilmesi falan da çok göze batacak biçimde yapılıyor. 
Ama içinde bulundu�nuz kültüre biraz da direnmek ge­
rekiyor. İçinde kalarak, bir parçası olarak ama oldu� gibi de 
kabullenmey erek, bir gelenekten beslenebiliyorsunuz. O ge­
leneğe bir katk.ımz olacaksa, ancak bu yoldan olabilir. 
Bu sanatsal tavrımla ilgili olarak, Bertolt Brecht'in film 
müziği teorilerini önemser im. Düşünc esini şöyle bir örnekle 
anlatır: 
Güzel bir bahar günü cennet gibi bir göl, bir kayık. İki sev­
gili mutluluk içindeler, sohbet ederek kürek çekiyorl ar, güzel 
vakit geçiriyorlar. Fakat sonra aniden bir fırtına çıkıyor, ka­
yık batıyor. Sevgililer de ölüyor. 
Bunun müziği iki şekilde yapılabilir, diyor Brecht. Öyle bir 
müzik yaparsınız ki, izieyende birazdan kötü bir şey olaca­
ğı duygusu yaratırsı nız. O sakin gölde bir tedirginlik hisset­
tirirsiniz. Daha baştan beri, izleyicinin sonunda hissetme sini 
hedeflediıtiniz duyguya hazırlık yaparsını z. 
Veya o güzel bahar gününe karşılık gelen, mutlu çağnşım­
lan olan pastoral flüt sesiyle falan bir müzik yaparsınız. Sev­
gililerin yaşadığı mutlulu� somutlaştınrsınız. Sonra kayık 
batarken de, sevgililer bo�lurken de o mutlu müzi�e devam 
edersiniz. Böylece o güzel yaz gününde ölüp gitmenin saçma­
lıg-ını, üzücülüğ ünü vurgularsın ız. Bu da film rnüziğine ikin­
ci yaklaşım. 
Ben hep ikincisinden yana oldum. Ama yönetmenler ço­
�lukla birincisinden yana oluyor. Bazılan da böyle bir sah­
nenin başında mutlu, sonunda acıkh olacak şekilde, bire bir 
karşılık gelen bir müzik bekliyorlar. 
Film müzi� bestelerken, sonuçta bir talebi yerine getiri­
yorsunuz. Her yönetmen konsepti ne, baktığı açıya uygun bir 
müzik bekliyor. Dolayısıyla, orada bir işin parçası oluyorsu-