gülÜmseyişle gülümsedi, başını çevirdi. 
"Ağırıma gidiyor, ağırıma gidiy�r, ağırıma gidiy or," dedi . "Böyle 
bir düşmanla karşı karşıya olmak beni kahrediyor. Görsün o, görsün 
o," diye bağırdı ve o yılgın, öfkeli halinden o anda silkindi. :'Git Ha­
tuna haber ver Hidayet, yarın kasabadaki eve gidiyoru z," diye güldü. 
Hidayet : 
"Otomobil getirmeye adam göndereyim mi?" 
"İstemez. Hatuna haber ver. Zülfikarı da çağır. Gelsin bakalım 
ne diyormuş ." 
Zülfikar çiftçibaşıy dı. Ne zamandan beri bu çifdiktey di, sorsalar 
o da bilmezdi. Ve ne zamandan beri çiftçibaşıydı, onu da kimse bil­
mezdi. Hep kırk yaşında gö,steren bir adamdı. On yıl önce de kırk ya­
şında gösteriyord u, şimdi de, on yıl sonra da öyle gösterecek�. Uzun 
boylu, uzun yüzlü, çok uzun kolları, çok da uzun bir boynu olan bir 
adamdı. Sağ yanağından boynuna inen bir yanık izi parlardı. Gözleri 
kısık, küçücüktü, yüzünde sanki gözleri yokmuş gibi dururdu. Du­
dakları incecik bir çizgiyd i. Sakalları seyrek, tel teldi ve bu tel tel kıllar 
çenesinden aşağı sarkar dı. Konuşurken, bir yere bakarken olanca gü­
cüyle boynunu sündürür, kuşlar gibi de başını bir yana eğerek, tek gö­
züyle öylece dört bir yan ını süzerdi. 
Çiftliğin her işini o görürd ü. Ürünü alır satar, ırgadarı tutar çalış­
tım, Derviş Beyin bunlardan hiçbir haberi olmazdı. 
Zülfikar toprak üstüne, tarım üstüne çok şey bilirdi. Derviş Bey 
çiftliğe ne zaman geldiğini bilmediği bu Uzunyayla Çerkes ini kendi 
haline bıraksa çiftlik böyle mi olur, bu hale mi düşerdi ? Böyle yıl on 
iki ay para sıkıntısı mı çeker lerdi? Ve çiftlik böyle yıldan yıla küçülür 
müydü? Tam aksi olurdu. Topraklara toprak katılır, çiftlik gittikçe 
büyür, şimdikinin beş misli, on misli olurdu. 
"Rüstemoğlu geldi mi, onunla konuştun mu, pazarlık ettiniz mi? 
Ne zaman verecekm iş parayı? Hemen şimdi vermeli. Yarın getirmeli. 
Bak konağım yandı, köylülerim de benim yüzümden aç ka ldı. Topra­
ğı alacaksa, hemen yarın yarın isterim parayı.· Ölçtün mü Sakçagözün 
topra ğını? Ne kadar geliy or?" 
"Sakçagözün toprağı yedi yüz dönüm. Ölçtüm, hemi de çok sağ­
lam ölçtüm. Nur gibi toprak. Adam eksen biter Bey ... Bir kara topra­
ğı var ki, buğday eksen bire yüz verir. Pamuk eksen dönümüne dört 
143