Alacakar anlıkta ikisi birden adamı Akdenize kadar , ellerin­
de çıplak tabancalan kovaladılar. Akdenizin orada, karanlık 
iyice bash, önlerindeki ışıklı denizin yüzü bile karard ı. 
Yorgun, öfkeli eve döndüler. 
Çukurovanın o yoğun, taş gibi ağır, soluk aldırmaz san sı­
cağı çöktü. Bütün ova, ta buradan Anavarza ovasma, oradan 
Kozan alhna, Misise, oradan da Yüreğir toprağına kadar son­
suz bir düzlük san, yoğun, gözleri yakan bir ışılhya batmış yal­
bırdıyord u. Biçilmiş ekinierin sapları, yollara dökülmüş saman­
lardan fışkırıyor , ortalık kaynıyordu. 
Ovaya, birkaç yıldır çeltik ekmeye Maraşlılar geliyor, ova­
ya, buradan Akdenize, kuzeyde Ceyhan ırmağına, aşağıda Top­
rakkaleye kadar binlerce dönüm çeltik ekiyorlardı. Binlerce dö­
nüm çeltiğin bataklığı içinde köyler çiftlikler kalıy or, bataklık­
lardan bulut bulut kalkan sivrisinekler ovanın göğünü tutuyor­
du. Sivrisinekler geceleri insanlan uyutmadıklan gibi, atlara, 
öküzlere, ineklere, öteki hayvanlara da rahat vermiyorl ar, özel­
likle, sinekierin saldınsına uğrayan atların bütün gövdeleri kı­
zıl kana kesiy ordu. 
Bölgenin en büyük çeltikçisi de Şakir Beydi. Şakir Bey, her 
yıl ne kadar çeltik ekiyor , her yıl ovanın kaç bin dönümlük ye­
rini bataklığa çeviriyor , kendi de bilmiyordu. Ve ovada sıtma­
lanmayan hemen hemen hiçbir kimse kalmıyordu her yaz. Çel­
tik tarlala nrun , yani bataklığın ortasında kalan köylerin hali 
dumandı. O köylerin insanları, daha da çok çocuklan sıtmadan 
sinekler gibi kırılıyorla rdı. Bütün ova köylerinin mezarlıkları 
her yıl taze çocuk mezarlarıyla doluyor du. 
Zeki Beyle Abdülselam Hoca vakit geçirmedil er, sınırın 
ötesine geçerek Memede, öldürülen atından da görkemli, soy­
lu, soyu yedi göbekten daha yukarıya çıkabilen bir at aldılar. 
Memed, bu ah daha çok sevdi. Atma biniyor, her gün kasahaya 
iniyor, arzuhaleilere öğretmenle birlikte uğruyo r, Ankaraya tel 
üstüne tel çekiyorl ardı. 
Bir sabah erkenden çarşıya inmişler , önce kunduracı Celal 
Ustaya uğramışlar, onu ahp terzi Rifatın dükkanına gitmiş ler, 
oraya saraç Veli Usta, öteki arkadaşlan da gelmişl er, bütün gün 
tartışmışlar , yıllardan bu yana yasak ettirmeye çalışhkları, hiç-
257