Yalnız azıcık hayal kırıklığına uğramışlardı. Köye gelir gel­
mez, karşılarında pür silah, burma bıyıklı, dağ gibi Memedi 
bulacaklarım sanıyorlardı. Oysa onun kimse yüzünü bile göre­
miyor, kimse yerini bile bilemiyordu. Birkaç gün sonra da köye 
Yobazoğlu geldi, karısı, çocuklarıyla. Onun evi yanmıştı, yükü­
nü ulu dutun alüna indirdi. Hemen bir ahır boşaltıp Yobazoğ- 
lunu da yerleştirdiler. Yobazoğlu, çocukları, karısı perişandılar. 
Hemen ona yardım ettiler, eksiklerini elden geldiğince tamam­
ladılar.
"Hükümet değil, candarma, ağa değil, Azrail gelse yur­
dumdan bir yere bir daha ayrılmam. Öldürsünler beni. Boynu­
mu kılıçlarının altına uzatırım, boynum kıldan incedir, vurun, 
vurun ki kanım baba yurdumun toprağına saçılsın derim," di­
yordu.
Durmadan ah vah ediyor, Koca Osmandan, Ferhat Hoca­
dan özür üstüne özürler diliyordu.
Olam biteni Ali Safa Bey duydu. Önce inanmadı, güldü 
geçti. Sonra Vayvaya en güvendiği adamlarmı Zekeriyayı, Dur­
sun Durmuşu gönderdi. Onlar da olayı doğruladılar. AH Safa 
Bey küplere bindi, ağzı köpürdü. Bir gün sabahtan öğleye ka­
dar konağm sofasında:
"Ben ben, ben ben, ben ben," diye gitti geldi. "Ben ben, ben 
yaparsam yaparım onlara! Demek meydan okuyorlar? Demek 
meydan... Ben ben... Ben ben, ben ben... Görecekler o köppek- 
ler... Köppekler... Köppekler! Ben ben..."
Yoruldu. Bedeni çözüldü. Gözleri yaş içinde kaldı:
"Yarabbi," diye mırıldanmaya başladı, "benim ne taksira­
tım var? Hulusu kalple memlekete bir çiftlik kazandırmaya ça­
lıştım. Halbuki onların bu topraklara hiçbir ihtiyaçları yok. İnat 
ediyorlar. Halbuki ben onlara bu topraklardan bin kat daha iyi 
bir toprak bulurdum. Ne yaptım onlara da benim başıma yıllar­
dır bu işleri açıyorlar? Hakkımı gasp ediyorlar. Çiftliğim güdük 
kaldı yıllardır onların yüzünden. Eşek kuyruğu gibi ne uzuyor, 
ne kısalıyor... İstanbulda, Ankarada bir işe girip, yan gelip yat­
mak dururken, canımı dişime takmışım, memleketim, asil vata­
nım için... Anlamıyorlar, insanlıktan anlamıyorlar, anlamıyorlar 
bu köylüler, anlamıyorlar. Anlatamıyorum. Sürünüyorum, sü­
381