rin ardından. Acaba abartıyor muyum? Edebiyattaki 
bir dinginliği, suskunluğu, bocalamayı, boşluğu, gere­
ğinden fazla mı yaygınla ştırıyorum? Bence değil. Bu 
söylediğim olayın, edebiyat düzeyinde görünüm kaza­
nır olması hiç de yanıltmamalı bizi. Ayrıca, edebiya­
tın, toplumların bir aynası oldu�u gerçeğini de unut­
mayalım. Edebiyat, bence toplumların gelismi�lik gös­
tergesi gibi bir şey. Bu nedenle, edebiyat taki bir din­
ginlik, bir suskunl uk, bir boşluk, sonuçta toplumların 
umutlar ı aydınların tedirginliği anlamındadır. 
Asıl soru burada olsa gerek: bu kişilerin yitiril­
mesınin böylesi etken oıuşu acaba nereden geliyor? 
Bu kişilerle bir çağı bölüşmenin, yn<;anırken farkına 
vanlamayan huzuru nedir? Bu güvenlik niçin? 
N>zım Hikmet 'in ölümünü biz. dışımızdaki bir 
olay gibi yaşadık. Neruda'nın ölümü gibi. falan. 
Diyeceksi niz. tsrnet Paşa'yla da ııynı çaltı yıtşamı�­
lığJmız vardır. tsrnet Pa�a da. çaltının aydınlan için 
bir huzur. bir rahatlık kaynaitı. bir �üvenlik Ö�f"si de­
�il miydi? Onu yitirmenin etkinlij:i"i df" aynı df"itil mi­
dir? Hemen söyleyeyim ki. bence değildir. t�met Pa­
şa, belki bir garantiydi. belki bir df"ngeydi. ama bir 
güvenlik öl!esi deitildi. Çünkü, bir hesaplaş.ım adam. 
bir tartışan adam de�ildi. 
Sait Faik olsun. Atııç olsun. Orhan Kf"mal olsun, 
K�mal Tahir olıııun, dörrfü de. henim çai!"ımın en bü­
yük tartışan adamlarıymış me.lter Sürekli olarak he­
saplaşan adamlarıy mış. Kf"nrfi kPndileriyle hesapla­
şan, toplumla hf"saplaş.ıın ... Sanırım. sanatın. edebiya­
tın en doitru tanımı dıı bu noktadan harekf"t edilerek 
vapıhıbilir. Sı:ınat. edebiyat; bir hf'�apl.ıı"mtı ;ı:enaatı­
dır. Yeryüzündeki en güçlü. belki d� tek; hesapl�ş­
ma, tartışma zenaatıdır. Çünkü, kesinlikle bir şeyleri 
144