"Bendeniz arkadaşl ar, her tatilde ülkeye bir ucundan yak­
laşmaya çalıştım. Gidip, Yavuz Sultan Selim zamanında Bo­
zok'lu Celal'in mehdiliğini ilan ederek binlerce taraftarıyla 
patlattığı isyanın Yozgat'ını gördüm örnekse; bugününe, bu­
günkü toplum hayatına, ekonomisine, eğilimlerine, dinsel 
yaklaşımlara bakarak dünü, o isyanları kavramaya çalıştım; 
buna çalıştıkça da bugününü daha iyi anlamaya başladım. Ya 
da sevgili dostlarım, Erzurum Beylerbeyi Abaza Mehmet Pa­
şa'nın Genç Osman kanını dava ederek-o zamanlar böyle ka­
na kan davalar vardı, diye bugün yokolup gitmiştir sanmaya­
sınız, kılık değiştirmiştir salt-ortaya bir isyanla çıktığı, ele ge­
çirdiği yeniçerileri katlettiği, işkencelerden işkence beğensin­
ler diye sürüyüp götürdüğü Erzurum yaylalarını. .. gezdim. 
Tarih o zaman gerçekten diriliyor. Bizimse bu kapalı sınıflar­
da, bunları, buraları gözümüzde daha rahat canlandırabilece­
ğim filmlerimiz, slaydlarımız biryana, ayrıntılı duvar haritala­
rımız bile olmadı. 
"Üç yıl önce bu sınıfta Yunus adlı bir arkadaşınız vardı. Şi­
ire, çizgiye eli yatkındı. İyi resim yapardı. Tuhaftı, ama yete­
nekli bir genç dostumuz ... O bize, tarihini anlattığımız her ye­
rin, her döneme ait geniş, güzel haritalarını çizmeyi alışkanlık 
edinmişti. İşte benim sizlere üstünde ders anlattığım, artık çok 
eprimiş bu haritalardır hala... Çok eski yıllarda adını dahi 
unutmadığım Asaf diye bir öğrencim vardı, o da bize topto­
parlak bir su kabağı üstüne dünyayı nakşetmişti. Kim orada? 
Niye gülüyorsunuz bakayım, su kabağı tabii ya ... Ona gülmü­
yor musun Osman? Ya neye? Ne derlerdi Yunus'a? Kız Yunus 
mu derlerdi? Sebep? Küpesi mi? Kulağının birindeki küpe ... 
Ha evet. Tuhafsınız arkadaşlar . Görünüş insanı her zaman ya­
nıltır. Ama diyelim ki yanılmadınız, size ne? Bak beni iyi dinle 
karakaş oğlum, şimdi artık her yerde binlerle, yüzbinlerle deli­
kanlı saç uzatıp küpe takınmaktadır. Bunu belki de her yanı 
fazla 'erkek adam' doldurduğu için yapıyorlar, belki yiğitliğin 
yüzünü değiştirmek, mesela başkalarının çok özel hayatına 
burun sokmamanın yiğitlik olduğunu göstermek istiyorlar. 
Belki insanın farklı olabilme hakkını savunuyorlar? Ya sen be­
nim sarıkafa oğlum, sen niye kikirdiyorsun ha? Yunus'u unut-
82