toprağa gömülen ayaklannın sürtünmesinden bildi. İkincisi, 
denizin kıy:ısmdaydı. Memed, çakıl taşlannın üstüne oturm uş, 
� 
gözlerini ötelere dikmişti . Deniz sütbeyaz, ortalık sütlimandı. 
Dağların yansıması aklığın bir ucunu karartmıştı. Dünyadan çıt 
çıkmıyor, toprak bile solukl anmıyordu. Bir tek ak bir martı, gö­
ğün çok yükseğinde bir ışık parçası içinde kalmış, daha da ak­
laşarak orada durup duruyor du. Deniz, Memedin şimdiye ka­
dar hiç kokl amadığı bir biçimde, incecik seher yelinde dalga 
dalga kokuyor du. Memed büzülmüş, azıcık da üşümüştü. He­
men yanı başında çakıltaşlarının sesini duydu. Başını döndür­
meden gözucuyla o yana baktı, adamı gördü, ayağında, daha al 
tüyleri üstünde duran, boğa derisinden yapılmış bir ham çank 
vardı. Ayaklan da gittikçe çakıltaşlarının arasına gömülüyor du. 
Yukardan mavi bir ışık yağdı, aşağıda da, denizde mavi bir bu­
ğu tüttü. Karşıki dağlar maviled i. Toprak, ağaç lar, kuşlar , bakıl­
mayacak kadar parlak, esen yelle yatan sırtları yaldırdayan san 
ekin tarlalan som maviye kesti. Yağan mavi Memedin iliklerine 
kadar işledi. Ayakta durmuş adam da gittikçe maviliyor du. Di­
kenlidüzü karşı dağın dibine kadar çakırdikenlikti. Çakırdiken­
lik patladı, bir mavi ışık saçıldı dünyaya. Gür bir kaynaktan çı­
kar gibi, durmadan bir mavi dağılıyordu ortalığa, ormana, ka­
yalara ... Bir köpek sürüsü koptu Düldül dağının dibinden, hep 
birden ürerek, gittikçe mavileyerek. Ala karlı Düldül dağı da 
mavilen di. Yukarda dolanan tek martı denizin üstüne kadar 
hızla indi, kanatlarını suya vurdu, kalktı, denizin, bir kavak bo­
yu üstünden ta ötelere kaydı gitti. Dönerken apak olmuştu. De­
niz de usul usul ağardı. Günden yanı soldumola1 yerden yanı 
uldumola, Memedirnin ala gözün karıncalar oydumola ... Kann­
calar katar katar , yarın üstündeki kurumuş otların arasından 
kendilerine incecik bir yol açmışl ar, uzaklara, ağızlannda to­
humlarla düşe kalka çekiliyorl ardı. Kesilmiş kellesi gözleri ba­
kar, kesilmiş kellesi, gözleri de faltaşı gibi açılmış, yumruk gibi 
dışanya uğramış, pörtlemiş. Her şeye, her şeye hasret kalrmş. 
Hasret kalmış bakıyor. Kesik baştan kan damlıyor. Damlalar iri 
iri. Kayaları, yolları, bir uzun smğın ucuna geçirmişl er, smğı 
taşıyan adamı, kasabanın kaldmmlannı, yeşil otları, akar çayı 
kıpkırmızıya boyuyor. Kocaman, damla lar, bir prnardan akar 
321