Ceyhan Anavarzanm yanında geniş bir büvet yapar. Ana- 
varza kalesinin dibi büyük bir göl gibi olur, suları durmadan 
dönen. Büvetin suları yüzlerce yerde küçük küçük, birer hor­
tum gibi çukurlaşıp kabararak, başdöndürücü bir hızla ince in­
ce köpüklenerek durmadan döner dururlar. Büvete düşmüş bir 
dal parçası, bir yaprak, hiçbir yere akıp gitmeden, büvetten bü­
vete geçerek suyun yüzünde dönerler. Ve sulara kelebek düştü­
ğünde, sularm üstünde yüzbinlerce kelebek uçuştuğunda, bir 
insandan daha iri yaym balıkları geniş bıyıklı ağızlarını açarak 
suyun yüzüne fırlarlar. Bir kelebek yığınım kapıp sulara geri 
dönerler. Bu sıralar su sarı köpükten olur.
Anavarza kalesinin kayahkları kuzeyden güneye uzanmış 
bir gemiye benzer. Üstündeki eskimiş, dökülmüş örenleri, yı­
kıntılarıyla. Anavarza gemisi her zaman durgun bir denizde 
hiç sallanmadan ağır ağır ilerler.
Yüce, sarp, mor Anavarza kayalıklarına çıkıp yönümüzü 
gündoğuya dönersek, ilk olaraktan başı dumanlı Hemite dağım 
görürüz. Eğer tanyerleri ışımışsa, dumanlar yücelere doğru ağ- 
mışsa, Hemite dağının tepesindeki top ağaçları, ermiş türbesini 
de görürüz. Hemite dağından sonra tepeler yassılır. Bozkuyu 
köyünün yöreleri çıplaktır. Boz topraklardır. Uzaklardan apak 
gözükür. Çiğcik köyünün oralarda toprak değişir, kararır, or­
manın yeşili başlar, ortalık çiçeklenir. Cığcıkta tarlaların orta­
sında, bir tarla Bizans mozayığı vardır. Yabanıl, büyük bir bah­
çe gibi ovanın ortasmda çiçeklenir.
Kuzeyde Kadirli, Kadirlide Sülemiş tepesi... Sülemiş tepe­
sinde tek tük mersin çalıları, ağır kokulu. Sülemiş tepesi çıplak­
tır ama hep yeşildir. Dibinden Savrun çayı kaynayarak ovaya 
iner. Anavarza ovasımn kuzeybatısı Kozan yolu... Sumbas çayı 
Kozan yolunu ikiye biçip Anavarza kayalıklarının önüne gelir. 
Sumbasm öte geçesi, Anavarza kalesinin batıdan yüzü, Hacılar 
köyü... Onun ötesinde de Aslanlı köyü... Aslanlı köyünde eski­
lerin alıcı kuş dedikleri Lek Kürtlerinin kalıntıları otururlar. 
Daha ötelerde yelkenlerini açmış son hızla Akdenize doğru 
uçarcasına giden Dumlukale... Dumlukale hep dumana batık 
olur. Sıcakta kırmızı kayaları tüter.
İşte bu ova verimli Anavarza ovasıdır. Anavarza ovasının
10