herkes. Birden bir delikanlı, kaçanın bacaklarına doğru atıldı; 
yere yuvarlandılar. O zaman büyü bozuldu işte. Sekiz on kişi 
birden tuttu adamı. Fakat o, başını gene dik tutuyor ve herke­
se söyleniyordu. Ne dediğini duyamıyorduk; ama, kendini 
haklı çıkarıyordu galiba. Faka t, sözlerinin ve hareketlerinin 
hiç önemi kalmamıştı artık: Yakalanmıştı. Bu arada kovala­
yanlar da yetiştiler ve adamı, tutanlardan devraldılar. Tuhaf iş 
yahu, hiç böyle kaçan adam görmemiştim. Hem de duvara 
doğru koşsun." Muhsin Bey, "Deliydi belki de," dedi. "Onlar, 
çoğu zaman böyle yavaş hareket ederler." "Pek deliye benze­
miyordu ağabey. Bakışlarından, kendisini kovalayanları suçla­
dığı belli oluyordu." Muhsin Bey ısrar etti: "Canım, akıllı bir 
adam böyle bir durumda kendini haklı görür mü? Kafasına 
bir şey saplanmıştı herhalde." Tombalacı Arif de adama karşı 
çıktı: "Peki, haklıydı da neden kaçıyordu ?" Bakkal Rıza Bey, 
"Belki de haklı olduğunu ispat edebilecek durumda değildi," 
dedi. Ergun, "Yapmayın Rıza Bey," dedi. "insan, haklı olduğu­
nu bile bile kaçar mı?" Sevgi, "Kaçabilir," dedi, kendine güve­
nen bir sesle. "Evet," dedi Hikmet de "Bu kadar haklı olduğu 
halde, böylesine haksız görünmeğe dayanamamıştır. Kaçmak­
la, bir bakıma bütün dünyayı suçlamaktadır belki de. Böyle 
bir topluluğun içinde yaşayamayacağını anladığı için kaçmak­
tan başka çare bulamamıştır. " "Benim dediğime geliyorsunuz 
gene," diye atıldı Muhsin Bey. "Bu deli aklı." Hüsamettin Bey, 
"Meselenin esasını bilmiyorum ama," dedi. "Bana kalırsa, bir 
deli böyle kaçmaz. Ne yaptığını, kimin haklı olduğunu, kimin 
hesabına davrandığını bilmeden adamın bacaklarına atlayan 
genç, bence daha saçma bir hareket yapıyordu." Muhsin Bey 
sinirlendi: "Haksız bir davranışı protesto etmek için kaçıyor­
du diyelim. Fakat neden peşinden koşanlar vardı? Neden ar­
kasından, tutun, yakalayın diye bağırıyorlar dı?" Sermet Bey, 
"Bizim millet herkesi hemen suçlamaya bayılır," dedi. "Öyle 
bir cemiyette yaşıyoruz ki, herkes birbirinden şüphe ediyor." 
439