"flim kesbiyle payei rifat 
A�k imi� her ne var alemde 
Arzuyu muhal imi� ancak 
ilim bir kiyliikal imi� anc ak" 1 
Mustafa inan, bilimin geli!?tikce kesinlige varacak yerde, 
Heisenberg'in belirsizlik ilkesine uygun bir yone dogru gitti­
gini goriiyordu. Mikrokozmo sta, yani en kucukler aleminde 
uzay ve zaman fikri degerini kaybediyor diye dii!?iiniiyordu 
Hoca. Bilimin cevresi geni!?ledikce ve kendine has metoduyla 
ac1klad1gi olaylar artt1kca, bunu ku!?atan bilinmeyenler evre­
ni de biiyiiyor galiba. �airin dedigi gibi, "Deme insana ma­
him olmad1k mana m1 kalmI!iitir I Eger mechul arasan her 
i!?in encam1 kalm1!iitir." Evet, her i!?in encam1, yani sonu bir 
tiirlii coziilemiyor. Olaylann nedenini degil, nas1l oldug unu 
anlayabiliyoruz ancak. Evet beyler, (Hoca, dii!?iinurken cogu 
zaman kar!ii1smda onu dinleyen bir ogrenci kalabahgi oldugu­
nu hayal ederdi) olaylan kavramak icin onlan ayirmak , yar­
mak, bozmak yani analiz etmek gerekir. Bu !iiekilde bozulan 
tabiattan esasa gecmek prensip olarak kabil degildir. Oyley­
se inceleme her zaman bir tahriple ortakhk halinde oldugun­
dan esasa eri!?mek bir sm1n gecemez. 
Tekrar ediyorum: Yani tabiat kendi sirlanna ermemize 
izin vermez. Peki ne yapmah? Baz1 ce!?it gercekleri bilim me­
todlan d1!iimda aramah hence. Ben evrene daima, Newton'un 
duydugu hayranhkla bakm1!?1mdir. Din ve ilim ba!iika alan­
larda cah!?Ir diye dii!?iinmii!?iimdiir. Ne var ki insanlann co­
gu, olaylan ac1klayamad1klan oranda, bu iistiin kudrete hay-
1 Bilim elde ederek yukseklere �1kmak 
Sa�ma bir islekmi� ancak 
Dunyada ne varsa hep a�km� 
Bilim bo� bir konu�m aym � ancak 
184