boşluğu dolduran, ağırlığı olmayan toz» anlamına gelir. «Esir» ise «kul, 
köle, tutsak» anlamını taşır. (Bak: Türkçe Sözlük, 1974, S. 275). 
EB ile BY ve DY'de şiirin altında yanlış olarak 1918 tarihi bulun­
maktadır. [AB]. 
«KARA KUVVET» 
1921'de öğretmen olarak Bolu'da bulunduğu sıralarda orada karşı­
laştığı din yobazlarını yermek üzere Nâzım Hikmet'in yazdığı bu şiir 
için bk: Vâlâ Nurettin, Bu Dünyadan Nâzım Geçti, S. 122, 123. Her hal­
de Yeni Hayat dergisinde yayımlanmış olan bu şiir, İsmail Habip, Türk 
Teceddüt Edebiyatı, İstanbul, 1340-1924. S. 670'de de vardır. 
Rusça çeviri: D. Kirsanov: N. Hikmet, Seçme Şiirler, Moskova 1951, 
S. 18 (sonundaki 1920 tarihi yanlıştır). [ŞH]. 
EB (S. 42) ile DY (S. 25), BY (I, S. 19), ŞN (S. 46) ve BY (V, S. 15) 
basımlarının altında 1919 tarihi vardır. KS (S. 154) basımında bildiril­
diğine göre, şiiri müzik öğretmeni İsmail Zühtü bestelemiştir. 
Şiirin bulunduğu öbür yayınlar: ZS (S. 24-25), AB (S. 210-211), KG 
(S. 90), NH (S. 59-60) ve Kemal Sülker - Nâzım Hikmet'in Gerçek Ya­
şamı, I, 1976, S. 152. [AB]. 
«SİZ DE Mİ SATILDINIZ» 
Vâlâ Nurettin'in açıklamasına (VN, S. 93-95) göre, bu şiir Nâzım 
Hikmet'le birlikte Ankara'da yazılmıştır. İki üç sayfalık bir şiirdir. Mat­
buat Müdürlüğünce 1921 Martında on bin tane bastırılmış, bu yüzden 
Muhittin Birgen Mecliste sorguya çekilmiştir. 
Vâlâ Nurettin (VN, S. 94) ile Kemal Sülker (Nâzım Hikmet'in Gerçek 
Yaşamı, I, S. 113) ve NH (S. 58) şiirin ikinci kesimindeki ilk iki mısraı 
şöyle sunuyorlar: 
O satılmış Vezire, o satılmış Hünkâra 
O satılmış kullara siz de mi katıldınız? 
Fakat KS (S. 137), EB (S. 50), DY (S. 33), BY (I, S. 33) ve KG 
(S. 91) basımlarında ise şu biçimdedir: 
O satılmış vezire, o satılmış kullara 
O satılmış hünkâra siz de mi katıldınız? 
Bütününü bulamadığımız bu şiir, politikacılar kadar sanatçılar ara-
294