İspanya'da Franco'cular zafere daha yaklaşmış, Fransa'da hükümet 
buhranı başlamış, Çekoslovakya'da gerginlik artmıştı. 
Refik: "Peki, şimdi ne olacak?" diye sordu. 
Ömer: "Bir şey olacağı yok!" diyerek ayağa kalktı. "Biz satranç 
oynayacağız. Öyle değil mi Herr?" Dolabın üzerinden takımları 
alıp sehpanın üzerine koydu. 
"Görüyorsunuz ki arkadaşımız çok pratik bir insan," dedi 
Alman mühendis, "Avrupa'nın üzerine kapanan korku onu il­
gilendirmiyor. Onu ilgilendiren şey yalnızca satranç..." Utangaç 
bir gülümseyişle ekledi: "Ama doğrusu şimdi ben de buna ilgisiz 
sayılamam." 
Refik: "Oynayın siz, canım, istiyorsanız!" dedi. "Rica ederim, 
oynayın." 
"Bir oyuncuk!" dedi Alman ve hemen kızardı. Sonra heyecanla 
kalkıp satranca oturdu. Bir saat önce içeri girdiklerinde Refik 
satranç değil sohbet istediğini şakayla söylemişti. 
Ömer: "Yenik pehlivan güreşe doymaz!" dedi. İki gün önceki 
son oyunu hatırlıyordu. 
İki-üç günde bir Ömer ile Refik akşamları Alman mühendisi 
ziyarete geliyordu. Mühendis de onları görünce çok seviniyordu. 
Yalnız biriydi. Almanya'dan, on yıl önce, Sivas-Samsun yolunda 
çalışmak için gelmiş, sonra Sivas-Erzurum hattında çalışmaya 
başlamış, Hitler'in Almanya'yı ele geçirmesini gördükten sonra 
da dönmemeye karar vermişti. Galiba başka şeyler de vardı: Bir 
kere soylu bir general olan babasından hoşlanmadığını, Alman 
darkafalılığmdan nefret ettiğini söylemişti. Almanya'ya dön­
memesini, bir de, Türkiye'de aldığı paranın çokluğuyla açıklı­
yordu. 
Refik sandalyesini satranç sehpasının yanına çekip oturu-
yorken: "Ne diyorsunuz?" diye yeniden sordu. 
"Artık ülkeme hiç dönemem!" dedi Alman, "Avrupa istediğini 
almasına izin verirse Hitler savaş açmaz, ama Almanya'nın 
başından da gitmez." 
"İyi işte!" dedi Ömer. "Burada kalırsınız. Zaten on yıldan sonra 
nasıl gideceksiniz bilmem! Yarı Türk sayılırsınız siz!" 
Alman mühendis: "Hah, güldürmeyin beni!" dedi. "Güldü­
rüyorsunuz, sonra kaybediyorum." 
278