1943 y1lmda aym konuda yay1mlad1g1 raporu, s1k s1k refe­
rans olarak gosterir. 1940 y1llannda, bir Turk bilgin aday1-
nm bu ba�ans1, sabirh ve titiz bir �ah�manm sonucudur. Bu 
y1llarda kullamlan deney malzemele ri duyarh olmad1gi gibi, 
ol�me ara�lan da bugiinkiine oranla oldu k�a ilkeldi. Mustafa 
inan'm bu ara�larla vard1gi sonu�lar ve elde ettigi resimlere 
gore �izdigi ge rilme egrileri, Bati'nm adm1 bile duymad1gi bir 
miihendis mektebinin ogrencisi tarafmdan meselenin nas1l 
ciddi bir �ekilde incelendigini gosteriyor. Peki bu bir rastlan­
ti m1yd1? Ya da binde bir goriilen istisna m1yd1? Gen� doktor 
yiiksek miihendis boyle dii�iinmiiyordu. Bilimin bir gelenek 
meselesi olduguna inamyordu. Hayir hen bir rastlanti iiriinii 
degilim diyordu. Benden once bir�ok insan vard1 elbette; bir 
kere, Kerim Erim vard1. 'Kamusu Riyazi' yazan Salih Zeki 
vard1. Derler ki bu Salih Zeki Bey kendine �ok giiveninni�, 
biraz fazla begenin ni� kendini. Dniversite reformu sozkonu­
su olunca, 'Hoca biz Bati'dan kimleri �agirahm matematik�i 
olarak? diye sorulunca, bilmem demi�, bize pek bir �eyler og­
retecek birini tamm1yorum; belki Poincare gelirse ... Giiliim­
sedi: Beni de 'Kamusu Riyaziye ile tartilsa sezadir' diye yii­
celtmiyorlar m1yd1? Neyse hen kendimi biliyorum. Ustelik 
memleketimde benden once neler yap1lm1� oldu gunu da bir 
kalemde kestirip atmak istemem dogrusu. Ben de gokten 
dii�medim herhalde. Bununla birlikte 19. yiizy1lm ba�ma ka­
dar bizde 'riyaziye' denilince daha �ok hesap, cebir ve geo­
metri anla�1hnn1�. Bunlarm her biri ayn bir disiplin olarak 
ele ahmp ogretilinni�. Bu konulardaki eserler tarifler ve tas­
virlerle doludur; hepsi ozel meselele rin koleksiyonu mahiye­
tindedir. Bir de Bati'ya bakahm: Gauss gibi, Lagrange ya da 
Laplace gibi insanlar ya�1yor Avrupa'da, matematigin biiyiik 
ihtilalle ri cereyan ediyor. Daha bunlara gelmeden Descartes 
var (1598 -1650), Pascal var (1623 -1662), Newton var elbet­
te (1642 -1727), Leibniz var (1646 -1716). Bizde kim mi var? 
196