IV. 
Hayatın Kumarı 
"Demek burada da yazıyorsunuz?" 
Başımı kaldırdım, oturduğum masanın boş yanında, kar­
şımda duran yüze baktım. Tanımıyordum. Kibar kibar gülüm­
süyordu. 
Şaşkındım. Burada, üstünde doğup yaşlandığım topraklar­
dan çok uzaklarda, semt sakinlerinden başka kimsenin de pek 
uğramadığı bu kır lokantasında bana anadilim ve adımla hitap 
eden kişi kim? · 
Hayır. Hiç tanımıyordum o yüzü. O anda, Yirminci Yüzyıl 
başlarında Sarayevo'da vurulan Arşidük Ferdinand'ın yüzü bile 
bana daha tanıdıktı. Habsbutgların son temsilcilerinden İmpa­
rator Franz Jozefin acıları da. O kadar yufka yürekli imiş ki, 
monarklığı hiç becerememi ş. Hoş zaten çağ da artık hanedanla­
rı, imparatorları falan takacak çağ değil. Hepsi bir bir yıkılmış, 
yıkılmakta ... İşçi hareketleri bir yanda, anarşist eylemleri, sui­
kastler bir yanda. Bugünkü gibi neredeyse herkes bir cumhuri­
yet olana kadar baş ayakla, ayak başla: didişip durmakta ve ina­
nılır gibi değil, hala ırk ve din kavgaları ortalığı kasıp kavur­
makta; Almanı, Macarı, Çeki, Slovakı v� Romanı, herbirinden 
de birkaç bi� adet Yahudisi, çigan.:.çengi, veba-tifüs bir arada ya­
şayıp gitmiş Avusturya-Macaristan toprakları sen sen, ben ben 
kavgasına tutuşmuş bulunmaktadır .. Bu durumda, duyarlı ve 
dertli İmparator da, h�r sabahın altısında bir tiyatro sanatçısı 
86