nun en açık belirtisi” elyazması, demin kaba hatlarını verdiğimiz bir or-
tamda yazılmıştır. Cumhuriyet döneminde yetişen aydın kuşaklarınınbiraz sarsak, daha çok da tutarsız, gamlı, traji-komik tarihini 32 kısımtekmili birden kucaklar Tutunamayanlar . İlk cildin yayımlanışında bile
gizli bir ürpertiyle, hoşgörüyle maskelenmiş âtıl bir öfkeyle karşılanmışolması şaşırtıcı değildir aslında: Kıdem esasına göre düzenlenmiş bir“edepiyat ortamı”na, okulsuz ve alaysız onun için de okursuz ve alaycıbir konuk geldi sanılmış, bu amatör hayaletin nasıl olsa ‘tek’ kitaptakalacağı düşünülmüş, gene de bu ‘tek’ kitapla (bile) kalacağı fikri ko-lay kolay sindirilememiştir.
Oysa konuk değildi Oğuz: Yüreğindeki kadar dağlayıcı bir acı ver-
meyen ama onu usul usul ölüm koridoruna ihbar eden beynindeki urile yolcuydu düpedüz. Onun için de, “Yedinci mühür”deki gibi sonlubir oyunla biraz kendini, daha çok da ölümü oyalamayı seçti:1970’den 1977’nin son ayına dek programına zorla giren hastalık veameliyatla, zorunlu olarak giren acı, alay ve hüzünle iki roman, bir dü-zineye yakın öykü, bir oyun ve bir günlük yazdı. Öldüğünde dördüncüromanından 60 sayfa kadar yazmış, Geleceği Elinden Alınan Adam
adını verdiği bir anlatıyı da bütünüyle tasarlamış durumdaydı.
Bu küçük önsözü açıkçası büyük bir sıkıntıyla, üstelik Oğuz’u kıs kıs
gülerken görürmüşçesine bir duygu içinde yazdım, şu garip Orwell yı-lında. Bir iki özel tutamağım vardı, avuntum da orada. Oğuz Atay’ınçift portreli bir insan olarak düşünülebileceği kanısındayım: Biri nere-deyse “pozitivist”, temel inançlarından soyutlanması güç, “dayanıklı”insan: Topografya kitabını, belki de Mustafa İnan’ın yaşam öyküsünü
yazan, 1960’ların başında bir fikir dergisi çıkartmak için çırpınan kişi.Öteki, tam tersi oysa: Korkuyu beklerken tehlikeli oyunlara bile tutu-namayan, gene de o oyunlarla yaşayan, geleceği elinden alınmış be-yaz mantolu bir adam: Dipten sarsılmış, kırgın, hatta umutsuz biri:Günü geldiğinde yazdıklarının anlamına bile yetişemeyen Oğuz Atay.Biri gülüyorsa bu önsöze, öteki yalnızca bakıyordur. İkisi de inanmıyor-dur şüphesiz. İkisi de soruyordur, sonra:
“Ben buradayım sevgili okurum, sen neredesin?”
15