229 
 bir İsrail devletine izin verme miştir. İngilizler, Arapları bağımsızlık vaadiyle, Osmanlı’ya karşı 
savaştırmış ve Osmanlı’dan ayırdıktan sonra da Yahudilere bağımsızlık vermiştir. Yahudi 
devletinin kurucu önderlerinden Theodore Herzl, Sultan Abdülhamid’e (1876 -1909) “Eğer 
Sultan hazretl eri bize Filistin’i verseydi, biz Türkiye’nin bütün maliyesini yeni baştan 
düzenleme görevini üstlenebilirdik” demiş ama Sultan bu teklifi ret etmiştir. İngiliz 
himayesindeki Araplar, Filistin topraklarını üç kuruşa Yahudilere satarak onların aldıkları 
topraklar üzerinde bağımsız Yahudi devletini kurmalarını sağlamışlardır. Araplar yaptıkları 
savaşlarda ve mücadele de İsrail’e karşı hep kaybetmişlerdir. En büyük kayıp ve yenilgide 
1967’te olmuştur. Altı gün savaşı olarak nitelendirilen 1967 savaşı, Arapları n milliyetçilikle 
galip gelemeyeceklerini anlayarak Filistin’i bir Arap sorunu değil bir İslam sorunu olarak 
tanıtmaya başlamışlar ve Siyasi İslamcıların aradığı ortak kutsalı hediye etmişlerdir. 200 
milyon Arap yerine 1,5 milyar Müslüman’ı İsrail’in düşma nı yapma çalışması başarılı 
olmuştur. Özellikle dünyada siyasi İslamcılarının kutsalı haline gelmiştir. Aslında bu Araplar 
için bir başarıdır. Ancak Filistin sorununu çözmeye yeterli değildir. Zira Araplar, sorunun 
birinci derece de sahibi olarak üstüne dü şeni yapmadıkları gibi, İsrail ile de yakınlaşma içine 
girmişlerdir. Mısır ve Ürdün İsrail ile iyi ilişkilere sahipken çok yadırganmamaktaydı ama 
bugün Arapların en radikal ülkesi olan Suudi Arabistan’ın da İsrail ile ilişki kurması Filistin 
sorununun İsla mcıların elinden tekrar alınarak Araplara verileceği görülmektedir. Zira Birinci 
Dünya Savaşı’ndan sonra özellikle de, Rusya’da, 1917 Bolşevik İhtilalinden sonra kurulan iki 
kutuplu dünya 1989 yılında çökünce dünyada dengeler yeniden kurulmaya başlanmıştır . 
Küresel güçlerin nüfuz alanlarında değişiklikler olmuş ve birçok ülke özellikle de doğu 
blokunun eski ülkeleri batı blokunda yer almıştır. 1990’da dünyada, demokratik ülkelerin sayısı 
76’dan günümüzde 123 ve liberal demokrasilerin sayısı da 53’ten 90’a ç ıkmıştır. Bu durum bile 
dünyadaki değişimin büyüklüğünü göstermeye yeterlidir. Ama ne yazık ki, bu köklü değişim 
orta doğuda gerçekleşmemiştir. Emperyalist ülkeler, 19. yüzyılda Afrika’da veya uzak doğuda 
size medeniyet getireceğiz diye ülkelere girerek sö mürü düzenini kurmaktaydı, bugün ise size 
demokrasi getireceğiz diye ülkeleri sömürgeleştirmektedirler. 2010 yılında batılılar tarafından 
başlatılan Arap Baharı 8 yıl sonra demokrasinin esamisi okunmazken, bütün bölge kan gölü 
haline gelmiştir. Hiçbir soru n çözülmediği gibi bölge daha tehlikeli hale gelmiştir.  
Soğuk Savaş sonrası yeni düzenin yapılanmasında ABD’nin önemli stratejilerinden olan 
Büyük Orta Doğu Projesi (BOP), 1997’den itibaren dillendirilmeye başlanmış ama 2004 yılında 
şekillenmiştir. Ağırlık lı olarak orta doğu bölgesi ülkeleri olmakla birlikte Afrika, Orta Asya ve 
Kafkas ülkelerine kadar genişleme planı vardır. Ancak bu ülkelerin ortak noktası Müslüman 
ülkeler olmasıdır. İlk etapta BOP’a dahil edilen ülkeler şunlardır: Afganistan, Bahreyn, Bi rleşik 
Arap Emirlikleri, Cezayir, Cibuti, Fas, Filistin, Irak, İran, İsrail, Katar, Kuveyt, Komor Adaları, 
Lübnan, Libya, Mısır, Moritanya, Pakistan, Somali, Suudi Arabistan, Sudan, Suriye, Tunus, 
Türkiye, Umman, Ürdün, Yemen. Dikkat edilirse bu listede ki  ülkelerin birçoğunda ciddi 
olaylar ve savaşlar yaşanmış ve eski halini arar duruma gelmiştir. Orta doğunun merkezi Arap 
yarımadasıdır. Arap ülkelerine baktığınızda 2010 yılından bu tarafa perişan bir durumda 
olduğunu görebiliriz. Bölgede İsrail hariç bütü n ülkeler savaş içindedir. Bu ülkelere Türkiye ve 
İran dahildir. Bu iki ülke Arap olmadıkları halde orta doğu ülkesi olması hasebiyle sorunlardan 
nasibini almıştır. Bu olaylar BOP’nin bir sonucudur. Bir başka ifadeyle, BOP’un 
emperyalizmin yeni bir oyunu o lduğu ortaya çıkmıştır. Soğuk Savaş sonrası, BOP ile aynı 
zaman diliminde yürürlüğe konan, yine uluslararası kamuoyunda çok konuşulan ve orta doğu