On Birinci Bölüm  
KURU KAYISI  
N 
eredeyse şafak vaktiydi, geceyle gündüz 
aras ındaki o tekinsiz e şiğe ramak kala. Hâlâ mümkün avuntu bul-
mak rüyalarda ama onlar ı silbaştan inşa etmek için art ık çok geç.  
Fezâ-yi ıtlak dedikleri o nihayetsiz gökyüzü anlat ıldığı gibi 
yedi katl ı yetmiş sırlı ise eğer ve onun yedinci kat ında bir göz, yu-
kar ılardan herkesi seyreden bir Semavi Ayn varsa, kimlerin kapal ı 
kap ılar ard ında neler çevirdi ğini, kimlerin ne günahlar i şlediğini 
bilebilmek için uzun zamand ır bu şehr-i İstanbul'u izliyor olsa 
gerek. Tam şu anda burada ışıldayan şehir silueti turuncu, k ızıl ve 
san tonlannda. Bir k ıvılcım demeti gibi görünüyor bu koca şehir 
göklerdeki göze. Bu ışıltılı haritadaki her nokta bu saatte uyan ık 
olan biri taraf ından yak ılmış bir lamba. Semavi Göz'ün durdu ğu 
yerden, ta o irtifadan bak ınca, bütün bu rasgele yak ılmış ampul-
ler, düzenli bir ritimle k ırpışıyor; alttan alta Tann'ya şifreli bir 
mesaj verir gibi. Kaosun içinde tam bir ahenk sakl ı sanki.  
Oraya buraya serpi ştirilmiş ışıklann d ışında İstanbul hâlâ ko-
yu karanl ıkta. Eski mahallelerde k ıvnlan y ılankavi sokaklar bo-
yunca dizili s ıra s ıra evlerde, yamaçlara in şa edilmiş gecekondu-
larda, bakkallann hep ithal ürünler satt ığı zengin muhitlerindeki 
modern apartmanlarda, şehir d ışına kaçanlara ait lüks sitelerde, 
her yerde insanlar derin uykuda. Baz ıları hariç tabi.  
 Baz ı İstanbullular her zamanki gibi di ğerlerinden önce uyan-
mış. Mesela şehirdeki imamlar; genci ya şlısı, yan ık seslisi, çatlak 
seslisi, bir dolu caminin imam ı erkenden uyanm ış, inananlan sa-
bah namaz ına çağırmak için. Sonra simitçiler var. Onlar da gün 
boyu satacaklan gevrek simitleri almak için f ırınlara yollanm ışlar. 
Dolay ısıyla f ınnc ılar da uyan ık. Çoğu işe koyulmadan ancak bir-
iki saat uyku uyuyabiliyor, baz ısı geceleri hiç uyumuyor. İstisna-
sız her gün f ınnc ılar f ınnlann ı geceyans ı yak ıyorlar; böylece şa-
faktan evvel şehirdeki f ınnlar ekme ğin enfes kokusuyla doluyor.  
Temizlikçi kad ınlar da uyan ık. Kimi pek hareketli ve eli ça-
buk, kimi pek tembel ve isteksiz her ya ştan kad ın, gün boyu ovup 
duracaklar ı lüks evlere en az iki-üç otobüs de ğiştirerek gitmek 
üzere erkenden kalk ıyorlar. Gittikleri yer ba şka bir dünya. Zengin 
kad ınlar daima makyajl ı geziyor ve katiyyen ya şlann ı göstermi-
yor. Temizlikçi kadmlann kocalann ın aksine banliyölerdeki kar ı-
ların kocalar ı daima me şgul, şaşırtıcı ölçüde kibar ve ç ıtkr ıldım-
lar. Bu sitelerde zaman k ıt bir kaynak de ğil. İnsanlar onu s ıcak su 
gibi bol bol ve rahat rahat kullan ıyor. Temizlikçi kad ınlar, siteler-
deki kadmlar ın sabah ak şam yapt ıklar ı duşların ya da köpüklü, 
sütlü banyolar ın uzunluğuna ve s ıklığına şaşmaktan kendilerini 
alam ıyorlar.  
İmamlar, simitçiler, f ırıncılar, temizlikçiler, h ırsızlar, çöpçü-
ler ve çöp kar ıştıranlar, evsizler, fahi şeler, pezevenkler, kulüpler-
deki gece nöbetini bitiren fedailer, konsomatrisler, taksiciler, şeh-
ri terk edenler ve henüz kap ısına varanlar, duvarlara slogan yaz-
mak için sokaklara ç ıkm ış olan sağcı ve solcular... bu erkenciler 
dışında, İstanbul'un geri kalan ı hâlâ derin uykuda.  
Art ık şafak söküyor. Şehir jölemsi bir şey şu anda, yar ı sıvı 
yar ı kat ı. 
Göklerdeki Semavi Göz'e, Kazanc ı hanesi, gecenin gölgeleri 
aras ında yer yer ışıltılı bir küre gibi görünüyor olsa gerek. Bu bü-
yük, eski kona ğın çoğu odas ı karanl ık ve sessiz ama birkaç ı ay-
dınlık. Erken kalkanlar i şte o odalarda.  
Kazanc ı hanesinde uyan ık olanlardan biri Armanu ş. Anuş Ağa-