miyor. Yüzlerce kişiyle sardık değirmeni. Kurtuluşun yok. Gel 
teslim ol! Yüzbaşı senin canını bağışlatacak. Yüzbaşı her şeyi 
biliyor. Bombalarla değirmeni başma yıkacağız," diye bağırdı.
Artık karanlık basmıştı. Yağmur gittikçe artıyor, ortalığı sel 
sele veriyordu. Atlar durmadan, kaç at varsa yörede Memed 
kestiremiyordu, kişniyorlardı. Yağmurun altındaki candarma- 
lardan inanılmaz bir kurşun seli akıyordu değirmenin çökmüş 
kapısına.
Asım Çavuş:
"Suyu değirmenin üstüne çevirin," dedi bağırarak.
Böyle bir şey olamazdı. Memed, Çavuşun kendisini kor­
kutmak için bağırdığını anladı. Karanlık olmasa Yüzbaşıyı vu­
rabilirdi. Ya da Yüzbaşıyı bir tutsaklayabilse ona sorardı: Abdi 
gitti, Hamza geldi. Bu ne demektir? Koskocaman, üç yıldızlı bir 
yüzbaşıydı. Belki bilebilirdi. Elleri makina gibi işlemeye başla­
dı. Tam bu sırada yıkık kapının çökmüş yerinin yan duvarına 
bir iki bomba daha atıldı. Duvarla birlikte toprak dam da çök­
tü. Tam bu sırada da bir el onun omuzunu tuttu, Memed he­
men ayağa fırladı. Kulaksız İsmail kısık bir sesle: "Azıcık dur 
da beni dinle," dedi. Yüzünü hayal meyal seçiyordu. "Kel Eşkı­
ya bundan üç ay önce silahını yüz elli mermiyle bana bıraktı da 
gitti. Bir hafta sonra gelir alırım, dedi, gelmedi. Şimdi ben o si­
lahı ambardan almaya gidiyorum. Sen teslim olma. Sen teslim 
olmamalısın Memedim," dedi. "Sen teslim olursan hiç olmaz. 
Sen ölürsen de olmaz. Şuraya sığın," diye bağırdı. "Eşşek herif, 
bir de eşkıya olacak! Karşındakiler de senin gibi eşşek olmasa­
lardı bu değirmende seni çoktan avlarlardı."
Memedi kolundan tuttu, bir ağaç kemerin altına götürdü.
"Şimdi istedikleri kadar bomba savursunlar itler," dedi.
Memed karanlığa kurşun sıkıyordu artık.
Asım Çavuş bir şeyler bağırıyor, konuşuyor, şakır şakır ya­
ğan yağmurdan, at kişnemelerinden, vızıldayan kurşun sesle­
rinden hiçbir şey duyulmuyordu.
Kulaksız İsmail elindeki yepyeni Alaman filintasıyla geldi, 
tüfeğin ağzına kurşunu verdi, karanlığa iki el ateş etti:
"Çir gibi tüfekmiş Kelin tüfeği de," dedi, Memedi gene ko­
lundan tuttu. "Ben burada bu itlerle sabaha kadar dövüşürüm.
278