gibi kasaba uzamyor du. Memedie Mustafanın gözleri kasaba­
da. Hayretle açılmış gözleri ... Ne kadar da beyaz . Ne kadar da 
çok ev! Gözlerini bir türlü kasabadan alamıyorlar. 
Boklu dereyi geçtikten sonra kasahaya girmiş oldular. Gün 
ışıklan camları parlabyor du. Binlerce cam pınlbsı ... Sırça saray-
lar ... Dursunun dediği ... Peri padişahlannın şehiri ... Saraylan. 
Kasahaya girerken sağları solları mezarlıkb . Mezar taşlan 
yan yatmışlardı. Kararmış mezar taşlarının kuzeye gelen yanla­
rı yosun bağlamışb. Mezarlığın orta yerinde de yaşlı, dalları 
çıplak denecek kadar yapraksız, bir tarafı da tamamen kuru­
muş ulu bir dut ağacı vardı. Bu kadar kocaman bir mezarlığı da 
ilk olarak görüyorlardı. 
Çarşıya kadar mezarlığı düşünerek yürüdüler. Mezarlık­
tan, içlerine bir korku, bir ürperti düşmüştü. İlk dükkana varın­
ca mezarlığı unuttular. İlk dükkan küçücük, üstü çinkoyla ör­
tülü bir dükkandı. Dükkancı bir uzun masanın üstüne renk 
renk şekerleme dolu kavanozlar sıralamışb. Kavanozlu masa­
nın önünde gaz tenekeleri, şeker, tuz, incir, üzüm sandıklan 
duruyordu. 
Bir zaman yan yana durup, bu dükkam seyrettiler. Dük­
kan, Abdi Ağanın dükkanına hiç benzemiyordu. 
Dura seyrede çarşının ortasına geldiklerinde, gün tepenin 
ardına iniyordu. Bir kumaş dükkanının önünde durmuşla rdı. 
Türlü göz alıcı basmalar, yazmalar, şalvarlık kumaşlar, bir ipe 
diziimiş kasketler, ipek krepler ... Krepler sıra sıra, bir uçtan bir 
uca dükkanın içine asılmış. içerde kocaman göbekli, kısa boylu 
bir adam uyuklayıp duruyo r. 
Büyücek çay taşlanndan örülmüş bir kaldırırnın üstünde 
duruyorlardı. Kaldırım yer yer sökülmüştü. Memedin içinden, 
"toprağı bile örmüşler," geçti. Çarşının sağ yanına sıralanmış 
ihtiyar, kambur dut ağaçlan vardı. Bunlar orman gibi biribirie­
rine geçmişler di. Altlannda nalbantlar otururdu . Burunlarına 
alışmadıklan bir koku geliyord u. Acı, sabun kokusu ... Tuz, ye­
ni kumaş, küf, zahire kokusu ... 
Memed, Mustafayı elinden tuttu, bir dut ağacımn albna 
çekti. Dutta serçeler kaynaşıyorlardı. Bir de vıcırdaşıyorlardı ki, 
bütün çarşı sesleriyle doluy ordu. 
73