ardından da gene dağa çıkmak zorunda kalıy ordu. Eşkıya dün­
yaya hükümdar olmaz, onun sözüdür derler. Ya da kadim söz­
dür. Doğrudur. Dağda her an bir çalının dibinden, bir candar­
ma kuşatmasından, ya da bir arkadaşından kurşun beklersin. 
İnsan dağdayken her an kelle koltuğundadır. Eğer ben silahı 
elimden bırakhğımda Çukurovaya inseydim, bir çiftlik, mal 
mülk sahibi olsaydım, millete kanşsaydım, birkaç yıl içinde da­
ğa çıkmak zorunda, erinde geeinde kalırdım. Düzde kalıp da 
doğru dürüst yatağında ölmüş eşkıya da yoktur. Ben düze in­
seydim, insanlara kanşsaydım, bir kişi bir kişiye haksızlık et­
mez miydi, ederdi. İşte o zaman milletin gözü de benim üstü­
me dikilirdi. Bir candarma bir köylüyü dövmez miydi, milletin 
gözü senin üstünde olurdu, al başına belayı . Bu dünya zulüm 
dünyası oldukça, böylece de kaldıkça milletin gözü eşkıyalığa 
bulaşmış, haksızlıklara, zulme dayanamadıklarına inandıklan 
kişilerin üstünde olur her zaman. Şu beş evlik köyde bile koca­
sından dayak yiyen kadın, anasından gözü korkmuş çocuk, 
candarmadan korkan delikanlı hep gelirler, hiç konuşmadan 
benim gözümün içine bakarlar . Bu köyde bile dayanamadım, 
belki on kere tüfeği alıp dağa çıkmaya davrandım, günlerce 
kendi kendimle cebelleştikten sonra şeytana lanet edip otur­
dum yerime. Şimdi artık rahahm. ' Şimdi yaşlandım. Şimdi arhk 
kimse gelip de melul malızun gözlerimin içine bakmıy or. Ben­
den umutlarını kestiler. Sen sorsana Kürt Rüsteme şimdiye ka­
dar kaç kere tüfeği alıp dağa çıkmaya kalkmış. Bir keresinde 
bana geldi, tam karar vermiş, üç gün üç gece ona diller döktüm 
de ancak yolundan döndürebi ldim. Üstelik o bir şerbetçİ, onun 
kim olduğunu kasahada bilmiyorlar, üstelik de çok dayamklı 
bir adam o ... Gene de ... " 
"İnce Memed?" diye sordu Murtaza sıkılarak, bir açık ver­
ınemeye çalışarak. 
"Onun işi bir tuhaf. Benim bu çocuğa aklım ermedi. Gidi­
yor, yitip yitip yeniden ortaya çıkıyor. Bir eşkıya, benim bildi­
ğim, hiçbir yere saklanamaz. Bu çocuk nereye saklamyor, kim 
saklıyor onu? Kimse bir eşkıyayı ondan bir şey beklemeden 
saklamaz. Gitti bir yere çoban durdu diyelim, eşkıyalığa alış­
mış, hele İnce Memed gibi ermişlik mertebesine çıkarılmış bir 
28