ra ... " Sağ elini sedirde fırdolayı oturmuşların üstünde fırdolayı dolaş­
rırdı. "İşte bunlar, bu çöpler, pıtıraklar kalacaklar dünyada... Bak, . 
bak, bak işte şunlara, bunlar adam mı Mustafa yavrum? Dünyaya ya­
zık değil mi siz bitesiniz de bunlar, bu kanı ciğeri beş para etmezler 
kala? Öldürmeyin, yeter, dünyayı şunlara, bak bak, bak işte şunlara, 
hiçbirisi adama benziyor mu? Adam olan adam salt bunlara bırakma­
mak için dünyayı birbirini öldürmez. Bak bak, şu avrat yapılı herifle­
re ... Hah, hah hah, hah hah! İlahi Mustafa." Eski, kalın kaputuna iyi­
ce sarındı, ayağa kalktı, dişarı pörtlemiş gözleri iskelet yüzünde sert, 
teker teker teker oradakilerin üstünde durdu geçti, durdu geçti. Geldi 
Mustafanın üstüne dikildi kaldı. Sert, emredici, güvenli sesi çınladı: 
"Şu heriflere, şu adam suretinde gezen ecinnilere, şeytan dölleri­
ne bırakma dünyayı. Bu söyledikleri mi DerVişe de söyle. Yazık olur 
Türkmene. Şu gününe, şu haline bak Türkmenin. Olur mı.i?" ' 
Mustafa Bey, Ali Ağa tepeden tırnağa giydirince beşe alıp ona sa-
tanlara, kendine geldi : ' 
"Sen sağ olasıı:ı Ali Ağarn," dedi okşar gibi bir sesle. "Var olasın." 
Sesi düzelmiş, rengi yavaş yavaş kendine geliyordu. 
Ondan s0nra da Gözükaraoğl unun Hatunu konuŞtu. Gür, ,erkek 
sesiyle, yiğit, umursamaz tavrıyla : 
"Şu kadar adam seni demiş de gelmiş Mustafa. Kocaman bir Çu-' 
kurova Valisi ... Kün Ali Ağa da, yüz yaşına gelmiş Kürt Ali Ağa da, 
Türkme nineski kocası, seni demiş d� gelmiş yaşına bakmadan. Ölüm 
zor. Yeter gayrı. Allahın verdiği canı kul almasın. Kulun her bir şeyde 
hakkı var. Can almakta hakkı yok. Allahın bile can almakta hakkı ol­
mamalıy dı. İnsanın can vermesi büyük haksızlık. Aniadın mı Musta­
fa? Sen ana olmadın, siz ana almadınız da can kıymeti bilmezsiniz. Bir 
ana bilir bir can neyimiş. Bir can değeri neyimiş. Aniadın mı Mustafa? 
Allahın bile can almaya hakkı olmamalıydı . İnsan yaptığı en güzel, en 
şirin, en onurlu, en görkemli şeyi kendi. eliyle öldürür mü? Öyle değil 
mi Mustafa? Bu Allahın işi• de iş mi? Halbuki Mustafa, siz, siz o güzel 
yapıyı Allahtan önce yıkıyorsunuz. Kıyılır mı insana bre Mustafa? Bak 
Murtaza öldürüld ü. Bir yağmurluk gün.!·. Öldürmeyih Mustafa. 
Ölüm batsın." 
Gözükaraoğl unun Hatunu, eski, görkemli bir oba Beyinin kızı, 
. bir oba Beyinin karısıydı. Kocası evlendikten on bir yıl sonra öldürül-
181