290 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
Ummahan baktı ki Hasan tam kavga anyor, sustu. 
"Sana diyorum ki ölüyün körü olacak. Anlamadın mı dediğimi?" 
Ummahan: 
"Anladım kardaşım , anladım. Ne yapayım, söyleme." 
Hasan daha da sert: 
"Söylemem," diye bağırdı. 
Gene önüne eğildi. Çabuk çabuk yürümeye başladı. Ummahan arkasından 
zor yetişiyordu . Bir zaman, o hale geldi ki neredeyse soluğu taşıp, oracığa yıkılıp 
kalacak. Sonra, gittikçe gücü azalmaya, geride kalmaya başladı. Hasansa yürüyü­
şünü hiç bozmuyor, gittikçe arayı açıyordu. Ummahan, "Azıcık yavaşla Hasan, 
arkandan yetişemiyor um," diyemiyordu. Geride kalırsa, Hasanı gözden yitirirse 
başına gelecekleri biliyordu . Arkasından koşmaya başladı. Azıcık yakınlaştı. Son­
ra yoruldu, gene geride kaldı. 
Gece uyurken dişlerini gıcırdatıyordu. Uykusunda sıçrayıp, bağınyordu. Son­
ra da akşamiara kadar ağzını bıçak açmıyor, somurtuyor. Bir beter oldu bu oğlan. 
Böyle hep düşüneeye dalmış çocuklann sonu kötü. Bunları ince hastalıklar alır 
götürür. Bir çocuğun sabahtan akşama kadar işi gücü düşünmek mi, yandı gitti. 
Eskiden Hasan kendi kendine durmadan türkü söylerdi . Şimdi hiç mi hiç söyle­
miyor. Hasan kurumuş bir ağaca benziyor. 
"Hasan, kurban olayım, azıcık dursana güzel kardaşım ," diye Ummahan arka­
sından korka korka seslendi. O kadar usul söyledi ki, Hasan duyrnadı. 
"Vay fıkara kardaşım , uğunup gider." 
Neden sonra Hasan arkasına dönüp baktı. Ummahanı göremedi. Bir esiğin 
içinde kalmış olacak. Dişini sıkıp bekledi. Güneş gittikçe kızdınyo r, boynundan 
sırtından içeri okşar gibi bir sıcaklık doluyordu . Gözünü birkaç kere kırpıştırdı. 
Elini alnına götürdü, baktı. Kann sonsuzluğunda en küçük bir leke bile yoktu. 
"Ummahan, Ummahan," diye bağırdı. Sesi uzaktaki kayalıkta yankılar gibi 
oldu. 
"Nerede kaldın Ummahan?" 
Ummahandan incecik bir ses çıktı, kann aklığıncia dağıldı: 
"Geliyorum ." 
Hasan gerisin geri, ona doğru yürüdü. Bir tepenin üstüne çıkınca durdu. Um­
mahan aşağıdan, kara bir böcek gibi yola yapışmış geliyordu . 
"Gel kız, çabuk gel, batası ca." 
Ummahan ter içinde kalmıştı. Var gücünü harcıyordu. Yanına geldiğinde so­
luk soluğaydı. 
"Kız," dedi, "ne oldu sana?" 
Ummahan: