dı; polis onlan kolunun geniş bir hareketiyle dağıtıyor, onlar 
da yoğunluklannı bir an için kaybettikten sonra tekrar aynı 
yerlere konuyorlardı. Sokakta ve evde meydana gelen küçük 
toplulu klar, yavaş yavaş düzene giriyordu; her topluluğun bir 
önderi vardı. Bu önder kendisini izleyenlere durum u. kendi 
görüş açısından açıklıyor du. Bazen de önderler arasında kü­
çük tartışmalar çıkıyor ve kazananın çevresindekiler hemen 
kalabalıklaşıyordu. Evdeki bazı eşya devrilmişti: Bunun olay 
sırasında ya da sonradan kalabalığın dalgalanması sonucu 
meydana geldiği sanılıyordu. Kesin durum belli değildi. Kala­
balık da yapmış olabilirdi; çünkü eller çevredeki bütün eşya­
yı yokluyor, yerinden alıp inceliyordu. Bu eşya hakkında 
olayla ilgisiz yorumlar yapıldığı da oluyordu; eşyaya değer bi­
çenler de vardı, özellikle albayın kitaplannın sayısı ı.:ok bulu­
nuyordu. Hikmet'in evindeki eşya 'fakir' olarak nitelendirili­
yordu. Hüsamettin Bey ve Bekir Efendi muhtemel bir yağma­
yı önlemek için çok dikkat ediyorlardı: Bekir Efen<li, bütün 
kalabalığı gözleyemediği için, çırak Süleyman'ı kapıya koy­
muş ve çıkanların üstünü arama görevini ona vermişti. Bu 
nedenle bazı tatsız tartışmalar da oluyordu. Genellikle kala­
balıkta henüz bir fikir birliği yoktu: Gelenlerin ara�ında olayı 
bilmeyenler bile vardı. Bazılannın eşyayı inceledi gini gören­
ler bir açık artırma yapılacağı nı sanıyor du. Memurun ne za­
man geleceğini soranlar vardı. Nurhayat Hanımın ağladığını 
görenler de onun oğlunun öldüğünü düşünerek, ·-.\ilah öteki 
oğullanna ömür versin üzülme; sonra Allahı gücendirirsin," 
diye dul kadını teselli etmeye çalışıyorlardı. Hidayefi tanı­
yanlar, dul kadının büyük oğlunun askerde bir cip kazasına 
kurban gittiğini anlatıyorlardı. Kimseye söz geçiremeyeceğini 
gören Nurhayat Hanım divandan kalktı merdin· nin sahanlı­
ğına gini; açık artırmaya geldiklerini düşünenler<len bir ikisi, 
dul kadının ev sahibi olduğunu sandılar çok hararet bastığını 
ileri sürerek ondan su istediler. Helanın ne tarafta olduğunu 
464