8
 
Oğuz Atay, toplumla uyuşamayan birey tipinin istenmediği bir 
dönemde geldi yazın dünyamıza. Tepkilere karşın yerleşti. 
Gelirken önemli bir özgünlüğü de getirdi yukarıda kabaca andığım 
gelene ğin hiç değilse Türkiye'deki uzantısına: ironi.  
Oğuz Atay'ın kişileri ne isyancı ne de kurban olarak yüceltilirler. 
Tersine, ruhları delici ve aynı derecede alaycı bir bakışla açılır, 
yanlış lıkları, hataları, suçları sergilenir. Ama bu olumsuzluklar 
yalnızca bi reylerin değil toplumun da olumsuzluklarıdır. İroni 
bireyi ve bireye içkin toplumu hedef almaktadır.  
Korkuyu Beklerken  kitabı Oğuz Atay'ın dünyasını yeterince tanı tan 
sekiz nefis öyküden oluşuyor. Oğuz Atay'ın öyküleri romanla -
rından hiç de daha az değerli değil. Yazar kısa öykü sanatını da us -
talıkla beceriyor. Bir solukta okunmayı ve vurucu olmayı biliyor. 
Yaşamda dikiş tutturamayan sekiz kişinin, dikiş tutturamayan 
yaşa mın öyküleri bunlar.  
"Kalabalık bir topluluk içindeydi . Başarısızdı." tümceleriyle başlı -
yor "Beyaz Mantolu Adam" öyküsü. Yalnızlık ve başarısızlık ortak 
yazgısıdır öykü kahramanlarının. Bu kişiler aydın olsalar da olma -
salar da "genellikle belirsiz bir isyan halinde"dirler. Çevrenin onla -
ra tahmil ettiği koş ulları kabul etmemekte direnmekte, ama ne 
yapacaklarını bilememektedirler. Bilmeleri için gerekli bilgi ve 
algıla ma gereçlerinden, daha önemlisi toplumsal ortamdan 
yoksundur lar. Örneğin, kahramanlardan biri "kendini ifade", 
"eşya ile müna sebetini tayin ", "kainattaki yerini tespit"te zorluk 
çekmektedir. An cak, böylesine zorlu bir sorunla karş ılaşmasının 
nedeni bu tür soru ları sorabilmiş olmasıdır. Aymazlık, kayıtsızlık 
içinde yaşamaktansa kendi kendini sigaya çekecek yüreklili ği 
gösterebilmiş olmasıdır.  Gel gelelim, ne kendisi ne de çevresi bu 
sorulara yanıt bulabilecek ge lişmişlik ya da yetişmiştik düzeyine 
erişmiştir. Kahramanlar bir bakı ma ait oldukları toplumların 
hatalarının, yanlışlıklarının cisimleşme leridirler. Kahramanların 
kişilikl eri toplum dan kopuk olarak suna mamaktadır. Tersine, 
toplumun kendi kendisiyle yüzleştiği alanlar olmaktadırlar.