karşı çıktılar. O da Refik'e az önce iki kadeh içtiğini açıkladı. 
Sonra kaşlarını çatarak balkondaki adamı görüp görmediğini 
sordu. Refik bir şey anlayamayınca anlattı: Komşu albay say­
gısızlık etmek için bir karış sakal ve pespaye bir kıyafetle 
bahçesinde gezinip duruyormuş. Muhtar Bey onu azarlamaya 
gidecekmiş, ama kızı ile Refet Bey engellemişler. Sonra yeniden 
Refik'ten gördüklerini anlatmasını istedi. 
Refik caddelerde istediği coşkuyu duymadan aylak aylak yü­
rümüştü. Ömer'den ayrılırken askerleri, tören hazırlıklanm, civcivli 
meydanlan, coşkulu insanları göreceğini umuyor, içindeki heyecanı 
körükleyeceğini sanıyordu, ama böyle olmamış, sokaklarda evini, 
Perihan'ı, tasarılannı, Ankara'da başka ne yapabileceğini düşünerek 
gezinmişti. İçinde uyanmasını istediği coşku yerine kendini 
küçümseme ve budala bulma duygusu uyanmıştı. Bu yüzden 
Muhtar Bey'i sevindirecek birşeyler anlatmaya kalkıştı, ama başarılı 
olamadı. Sonra, Muhtar Bey'in coşkusundan da şüpheye düşerek 
onda coşkudan çok sabırsızlık ve telâş olduğuna karar verdi. 
Hizmetçi eti sofraya koyunca milletvekilinin yeniden parlayan 
neşe ve coşkusuna anlayamadan baktı ve yeniden neşe kaçıran 
biri olduğunu düşündü. "Beni görünce hüzünleniyorlar!" diye 
mırıldandı. "Oysa ben buralara aydınlığı getirmeye karar ver­
miştim!" Milletvekiline yeniden gördüğü bazı şeyleri anlatmaya 
koyuldu. Eli bayraklı ve kasketli bir köylü ailesi gördüğünü an­
latıyordu ki, Muhtar Bey birden söylendi: 
"Peki, peki çok güzel, ama bundan sonra ne olacak? Yeni bir 
kadro işbaşına gelecek mi?" 
Refik şaşkmlaştı: "Yeni bir kadro?" dedi. İnkılâp ve Teşkilât 
dergisini düşündü. Kendi düşünceleriyle Muhtar Bey'in istekleri 
arasında bir ortaklık arayarak yeni bir kadronun yeni bir düşünce 
ve plân ile ortaya çıkacağını düşündüğünü söyledi. 
Bu sırada Refet Bey: "Yeni kadro işbaşına gelse bile biz eski 
taslarımızla yıkanmaya devam ederiz," diyerek güldü. 
Muhtar Bey: "Peki, Kemalizm bir fikir hareketi midir, bir kadro 
hareketi mi?" diye sordu. 
Refik ikisi arasında bir şey olduğunu, ama bunun önemli 
olmadığını, asıl önemli noktanın başka yerde, köylere yeni 
yaklaşımda olduğunu söyledi. Muhtar Bey bu yeni yaklaşımın 
.38.3