terin fiziğe çok şey kazandırdığı ve kaybettirdiği muhakkak­
tır,' der. Mustafa, bil sözü her zaman tekrarladı İşte ‘Düşün­
me sanatı üzerinde düşünceler’inde şöyle diyor:
"Matematik, düşünme sanatını sembolleştirir. Bugün 
mantık da matematik esaslara göre düzenleniyor. Boole ceb­
ri buna örnektir. Matematik, düşünmede ekonomi sağlar. 
İlim tarihi bize göstermiştir ki, basit ve sarih fikir, daima- 
muğlak ve karışık fikre galip gelmiştir: Ptoleme, Kâinat sis­
teminde arzı sabit tutuyordu; her şey arzın çevresinde dönü­
yordu. Halbuki, güneşi sabit kabul eden Kopemik sistemi 
çok daha basittir. Basit çözümler aynı zamanda güzeldir, 
‘elegan’dır."
Mustafa İnan, dil konusunda da ayrı bir önem veriyor, 
çünkü dilin bir matematik olduğunu biliyor:
"Matematik analiz metodlannın dilbilgisine tatbiki, teo­
rik olduğu kadar pratik sonuçlar vermektedir."
"Şıınu önceden belirtmek yerinde olur ki, bahis konusu 
araştırmalar, dilin yalnız ‘form’u ile ilgili, nispeten basit bir 
cephesinde yapılmaktadır. Dilin asıl çetin tarafı olan ‘mânâ’  
cephesi, şimdilik bu incelemelerden uzak tutulmaktadır."
"Yalnız, bu iki önemli unsur birbirinden bağımsız değil­
dir. Küçük de olsa birbirlerine tesir yaparlar."
‘Dil ve Matematik’ konusunu incelerken, dilin meydana 
getirilişinin rasyonel mi olduğunu soruyor Mustafa İnan. 
Teorik olarak, meselâ 30.000 kelimelik bir dil kurmak için 
173 hece yeterli. Oysa, meselâ Latincede 1750 hece var. Al- 
mancada 4650 hccc kullanılıyor. Diller gereksiz hecelerle mi 
doldurulmuş yoksa? "Bu basit araştırmaya dayanarak, tabiî 
dillerin kelime teşkilinde ‘rasyonel’ davranmadıklarına hük­
metmek pek acele bir karar olur."
"Kelimeler her şeyden önce kulağa hitap eder. Eğer hece 
çeşidi az olursa, mecburen mevcut heceler, tekrar tekrar kul­
lanılacak ve kelimeler ses yönünden bh-birlerine çok benze-
155