rım kara toprağa sağlamca basıp, dünya uyanırken Anavarza 
ovasmı tattan titreyerek gözler. Bu uyanışı, bu biribirine karış­
mış böcekleri, akan sağlıklı, besili yılanları, üst üste binmiş iri, 
yeşil, yeşilin en tazesinde parıldayan kurbağaları, hızlı kaplum­
bağaları, sert kabukları binbir renk cümbüşünde böcekleri, an­
ları, kuşları, cerenleri, çiçek azmanı çiçekleri, fışkırmış ekinleri, 
doymuş, yeşilden patlamış çeltik tarlalan, kelebekleri, suları, 
bataklıkları, çaykaraları, yolları, toz direkleri, döne döne yağan 
gümüş bulutlan bu kaynayan, deliren, esen, savrulan, durma­
dan çiftleşip doğuran dünyayı bir kıyamet günü dehşetine dön­
düren dünyayı, dünyanın yeniden doğuşunu gözler, başı dö­
ner, kendinden geçer. Ve Anavarza ovasını iki kolunun araşma 
alıp kucaklamak ister. Anavarza ovasında bir karış toprağı yok­
ken, çiftliklere sahip olmuştur, doymaz. Niçin Anavarza ovası­
nın tümüne sahip olmasın? Ya da daha çok daha çok toprakları­
nı niçin büyütmesin? Ali Safa Bey hayat savaştır diyordu. Daha 
çok, daha çok toprak. Hayat savaş değilse hiçbir şey değildir. 
Toprak savaşıysa, savaşların en kutsalıdır. İnsanoğlu bu dünya­
da bir de savaşmıyorsa, ne işe yarar? Ottan çöpten ne farkı 
olur?
Ama toprak savaşı da gittikçe güçleşiyordu. Bu toprağa, Çu- 
kurovaya, Anavarzaya, sıcağa, sineğe, saz evlere, yerleşmeye 
düşman, toprağa zorla çakılmış iskan Türkmenleri gittikçe top­
raktan başka çareleri olmadığım anlıyorlardı. Elli dönümlük bir 
toprak parçasını beş kilo tuza, bir keçiye, on liraya, bir taya, bir 
ineğe aldığı günler çok uzaklarda kalmıştı. Bundan on beş, yirmi 
yıl önceleri üç bin liraya bir köy, yeriyle yurduyla satın alınır, 
köylüler de başka bir yere iskan edilebilirdi. Şimdiyse durum 
epeyce değişmişti. Şu saz evlerde oturanlar toprak için kan bile 
dökebilirîerdi. Ali Safa Bey bir şeye çok yamp yakılıyordu, işini 
daha gizli görebilirdi. Tutkusunu hiç belÜ etmeyebilirdi. Hırsıyla, 
toprağa verdiği değerle, köylülerin gözlerini açan kendisiydi. 
Gözleri açılmış köylülerle savaşmak çok daha zordu, ama tatlıy­
dı. İnsanlığa yaraşır bir davranıştı. Ve toprağı, bu kadar değerli 
bir şeyi elde etmek o kadar kolay olmamalıydı.
Anavarza ovasındaki köylerden birisi de Vayvay köyüdür. 
Öteki köylere bakarak az daha büyüktür. Vayvay köylüleri Ali
14