"Muallim. Muallim," diye, gözlerini belerterek sağ ayağını 
yere vurdu Şakir Bey, taban tahtalan çatırdarken, dükkan zan­
gırdadı. "Mua llim. Muallim sen o göğsünde takılı teneke parça­
sına mı güveniyorsun, ona güvenme. El elden üstündür arşa 
kadar. Yanına yörene topladığın beş on kopuğa güvenme ." Me­
medin oturduğu yere döndü. "Sen de daha dün geldin buraya, 
ne olduğun, kim olduğun belli değil, buraya niçin geldiğin de 
hiç belli değil, sen de ayağını denk al! Yakında hakkında bir 
tahkikat açtırının ki ... " 
Memedie göz göze geldil er, Şakir Bey, gözlerini kaçıracak 
bir yer anyor , gözlerini Memedden bir türlü kurtaramıyordu. 
Memedin gözlerine o eski çelik ışıltısı gelmiş oturmuştu gene. 
Şakir Bey çok telaşlandı. Nereye gitse, ne yapsa Memedin ba­
kışlannın altında eziliyor du. 
Şakir Bey gidiyor , geliyor, çırpmıy or, bağın yor, onun bakış­
lanndan kendisini bir türlü kurtaramıyor du. En sonunda, ken­
disini dışanya, çamur içinde, Hükümet konağına doğru çeki­
len, kadınlı erkekli, çoluklu çocuklu kalabalığın arasına attı: 
"Görün, görün eserinizi, bu çamura buladığınız köylüleri 
görün. Şunlara bakın, bunlar insan değil, çamurdan birer hey­
kel... Çamur, çamur, çamur heyke li..." 
Ne yapsa, ne etse Memedin gözleri üstündeydi ve Şakir 
Beyin yüreğini bir korku almış onu rahat bırakmıyordu. Çamur 
kalabalığını yardı, dibinden su kaynayan, alanın ortasındaki 
ulu çınann altına kadar koşareasma yürüdü, abah bir saka atı­
nın başını tutuyordu, ata atladı, ovaya aşağı doldurdu. Atın 
ayakla nnın çıkardığı toz bulutunun ortasında kalarak kasabayı 
çıktı. 
"Bu adam oynatmış, delirmiş," dedi Zeki Nejad. "Bu ne bi­
çim iş, adam bütün köyleri bataklık yapmış, köylüler , boğazla­
rına kadar suyun çamurun içinde kalmışlar. .. Sonra da onları 
ben çamurdan heykele çevirm işim. Ulan, sana kan kusturaca­
ğım Şakir Beyefend i. Ben Zeki Nejadsam, ben de adamsam." 
Madalyasını tuttu. "Eğer bu da bir teneke parçası değilse, ben 
de bu köylülerin kanını sende bırakma yacağım ." 
Memed, bugün Zeki Nejadı daha iyi, daha yakından tanı­
yor, içinden, bir insanı olaylann içinde tanımaktan başka yol 
259