Çeviriler: 
— İtalyanca: Giovanni Crino (GC, S. 42-45) 
— Bulgarca: Nâzım Hikmet, Seçilmiş Şiirler (SŞ, S. 37-39), Büyük 
İnsanlık (Bİ, S. 48-52), Şiirler (NT, S. 46-50). 
— İngilizce: Taner Baybars (TB, S. 19-22). [AB]. 
«MAKİNALAŞMAK» 
Bu şiiri Nâzım Hikmet Rus fütürizminin etkisi altında 1923 yılında 
yazmıştır. «Makinalaşmak»ta şair bir yandan sanayie, dinamizme özle­
mini belirtirken, bir yandan da eski şiirin klişeleşmiş ve ömrünü doldur­
muş sözcük hazinesine tepkisini ortaya koymaktadır. 
Bu şiirle ilgili olarak Hikmet Feridun Es'le Nâzım Hikmet arasında 
aşağıdaki konuşma geçmiştir: 
... Hikmet Ferudun: — «Bir yazında kuyruğuma pervane takacağım, 
diyorsun. Bunu tasrih eder misin?» 
... Nâzım Hikmet: — «Benim idealize ettiğim şey pervanedir. Ben 
papatyayı değil, pervaneyi anlatıyorum. Papatya da pervaneye benzer, 
onun da kanatları vardır, ona ben pervaneyi tercih ederim... Göğsüme 
papatya takacağım! diyen şairler olduktan sonra, ben neden kuyruğu­
ma pervane takmıyayım.» 
Hikmet Feridun: — «Bu papatya ile pervane neyin sembolüdür?» 
Nâzım Hikmet: — «Papatya endüstrinin elinin dokunmadığı ham 
maddenin sembolüdür. Pervane de sanayiin sembolü. Ve ben, sanayiin 
yarattığı içtimaî hayattaki muayyen bir sınıfın şairiyim. O zümrenin dert­
lerini, acılarını, ihtiyaçlarını anlatırım.» (4) 
Bu konuda şu eserlere bakılabilir: Ekber Babayef - Nâzım Hikmet, 
Bütün Eserleri, Sofya, 1967, C. I, S. 423/Zekeriya Sertel - Mavi Gözlü 
Dev, İstanbul, 1969, S. 126-128/Mehmed Kaplan - Şiir Tahlilleri, İstanbul, 
1965, C. II, S. 341-356. 
Adı geçen kitaplarda «Makinalaşmak» şiirine de yer verilmiştir. Ay­
rıca, şu yayınlarda da şiiri görmekteyiz. EB (S. 85-86), DY (S. 66-67), OS 
(S. 16-17), BA (S. 81-82), ÜT (S. 39-40), SS (S. 51-52), BY (I, S. 41), AB 
(S. 227-228), KG (S. 100), ŞN (S. 86-87), SD (S. 128). [AB]. 
«AÇLARIN GÖZ BEBEKLERİ 
Nâzım Hikmet, Seçilmiş Şiirler, İstanbul, 1932, S. 14-18 (sonundaki 
1923 tarihi yanlış). 
(4) Hikmet Feridun Es-Bugün de Diyorlar ki, 1932. 
306