etti, olmaya gitsin. Toprağı paylaştı. Köylü de ben de hep böyle 
gidecek sandık... Sonra ne oldu? Sonra Kel Hamza geldi. Ahdi­
den bin beter. Eli kanlı. Kan kusturdu millete. Eee, bunun sonu 
ne olacak? Abdi gitti, Hamza geldi. Bir Hamza, bin Abdi etti... 
Eeee, benim emeklerime, çektiklerime ne oldu, nereye gitti? Bü­
yük akimız, büyük hüneriniz var, çok gün görmüşlüğünüz var, 
söyleyin bakayım ben ne yapayım? Bir akıl verin bana."
Koca Süleyman:
"Ben söyledim sana," dedi sert. "Sular aşağı doğru akar 
hep. Akçadenize doğru. Sularm yukarı doğru aktığını gördün 
mü hiç?"
"Abdi gidip Hamza gelecek hep, öyle mi?"
"Öyle," dedi Koca Süleyman sakalı titreyerek, kızgın, çare­
siz, umutsuz.
Yel Musa:
"Ağa gidecek, ağa gelecek. Her yerde bu böyle. Allah böyle 
yaratmış. Kuşlar kanatlarıyla uçarlar. Yel kanatsız eser. İnsanlar 
iki ayaklan üstünde yürürler. Ay da, gün de doğar batarlar."
Memed yüzü darmaduman onun da sözünü kesti:
"Abdi gidecek Hamza gelecek, öyle mi?"
Yel Musa:
"Öyle," dedi, boynunu büktü.
Topal konuşmuyordu. Belliydi ki bu işi çok düşünmüştü.
"Sen gittikten, Kel Hamza geldikten sonra hep bunu dü­
şündüm. Geceleri uyku girmedi gözüme. Bir çaresini bulama­
dım." Derinden içini çekti: "Çok çok düşündüm, bir yere vardı- 
ramadım, bir kazığa bağlayamadım."
"Abdi gidecek, Hamza gelecek, Hamza gidecek, Süleyman 
gelecek, Ali gidecek, Veli..."
Koca Süleyman:
"Hep öyle oldu," dedi. "Ali gitti, Veli geldi. Deden gitti, ba­
ban geldi. Baban gitti, sen geldin. Sen gideceksin, oğlun gele­
cek..."
"Öyleyse niye uğraşıyoruz, canımızı dişimize takmışız, 
sen, ben, Ali, Yel Musa?"
"Uğraşıyoruz," dedi güvenli. "Uğraşmak haktır."
At çoktan hazırlanmış kapıda bekliyordu, Memed ayağa