Memed ona yaklaşınca bir adım ileriye attı, ona anahtarlan 
uzattı: 
"Hayırlı olsun yavrum," dedi. "Güle güle otur. Biz evde 
sonuna kadar mutlu olduk. Allah sizi de sonuna kadar mutlu 
etsin." 
Memed, kadının elinden anahtarları aldı, bir süre elinde­
kileri ne yapacağını bilemez, baktı kaldı. Sonra bir kadına, bir 
elindeki anahtariara gitti geldi gözleri. Bir şeyleri anımsamış 
olacaktı ki, sevinerek kendi kendine gülümseyerek bahçenin 
içine yürü dü. Mutluluktan doluyor taşıyordu. Seyranı düşün­
dü, onun güzelliği, yürüyüşü, usul boyu, gamzeleri geldi gö­
zünün önüne. Anasını, babasını, Hatçeyi düşündü . Hürü gel­
di, bahçenin ortasında, iki elini beline koydu durdu, bir eve 
bakıyor, bir ona ba kıyor, sevince kesmiş gülüyor du. Ağaç 
ağaç, ot ot bahçeyi geziyor , her taşma, her yerine bakarken evi 
dolanıyord u. Evin önündeki, ağzı işlemeli mermerden kuyu­
yu keşfedince sevinci bir kat daha arttı. Bu kuyuya bir çıkrık 
serekiyor, dedi kendi kendine, çıknk olmazsa, Seyran su çe­
kerken yorulur, dedi. Birden farkına vardı ki akşam olmuş, 
gün batmış, karnı da bir acıkmış ki ... Evin karşısına geçti, ala­
cakaranlıkta bile ev apak parlıyor du. Bir süre hayranlıkla sey­
reyled i. Ilık, dalga dalga esen bahar yeli inceden bir limon çi­
çeği kokusu getiriyor du. 
Ayaklan geri geri giderek, zorla Abdülselam Hocanın evi­
ne vardı. Hoca onu bekliyordu, güler yüzle karşıladı. 
Sabahleyin, Gavur dağlannın başı bir ışık dumanı içinde 
kalırken yataktan fırladı, alelacele giyinerek evine koştu. Avlu 
kapısını açıp da, tam evin karşısında, dün akşam kendisinin 
durduğu yerde, sırtını ağaca dayayıp uyumuş kadım gördü, 
kadını uyandırmamak için ayakla nnın ucuna basarak evin ar­
kasına kaydı, orada, arka kapının ak mermerden yapılmış üç 
hasarnaklı merdivenine oturdu, günün doğmasını bekled i. Kuş­
lar, gün doğmadan az önce uyandılar , hep bir ağızdan vıcırd aş­
maya, ağaçtan ağaca kaynaşarak uçmaya başladılar. Öteki bü­
tün bahçelerden de pöyle çıldırmış kuş sesleri geliyordu. Gün 
doğunca, .ilk ışıklada birlikte de ortalığa, inceden esen ılık yelin 
getird iği kokular çöktü. 
161