biraz ince olduğundan sözlerim karmaşıklaştı ama siz yazar 
ve hele rnesleğinizin mesleğirnize yakınlığını iddia eden bir 
kalem ehli olduğunuz için benim bir sözümden sizin bin 
anlayacağımza hiç şüphe etmem ... Bizim oyunumuz gönül­
leri eğlendirrnek, sermayemiz kurnazlıktır. Bu çağın medeni 
ilerlemelerinin etkisiyle her şeyde görülen değişim, aşk ve 
sevgide de kendini gösterdi. Eski saf, masum sevgiler şimdi 
yalnız Po/ ile Vir;ini1 gibi terniz duyguları betirnledikleri 
için modaları geçmiş sayılan bazı hikayelerde kaldı. Şimdi 
hayvan gibi sevişiyorlar ... İşte o hayvanlardan birisi ben, 
gücenmeyiniz rnösyö, bir diğeri de sizsini z... Örnrünüzde 
hiç insan gibi sevdiğinizi hatıriayabiliyor musunuz? Ben 
kendi hesabıma hatırlayarnıyorurn. Hatırlayabilsek bile bu 
budalalığırnızı birbirimize karşı itirafa, zamane ahlakı gereği, 
sıkılırız ... Ne yapalım? Bu saflıklar şimdi ayıp sayılıyor. La 
Dam O Karne/ya gibi roman kahramaniarına bile şüphe ve 
küçümserneyle bakılıyor. Bu yaradılışta bir fahişe olabileceği­
ne kimse ihtimal vererniyor. Yazarı iyimserlik ve hayaleilikle 
suçlanıyor. Zarnanımızda herkes Namı 2 gibi hakikatiere 
bayılıyor. Kadın dedin mi Pol Burje'nin 3 Mansonj4 romanın­
daki Suzan yahut Co/et gibi olmalı. Koca deyince Suzan'ın 
kocası Moren 'e benzemeli, aşıklar da Deforj5 yaradılışında 
bulunmalı. İşin içine sarnimiyet, sevgi gibi budalalıklar 
girse işin sonu Röne Vensi'nin6 korkunç sonunun aynı olur. 
Romanlarda bile tasviri yazarının ününe leke süren güzel 
ahlaklı insanları Paris'in gerçek hayatında aramak artık abes 
sayılmaz mı? Namustan mahrum oluşumuz bizi genel namu­
sa karşı düşman eylerniştir ... " 
Anjel'in bu son cümleden sonra ettiği edepsiz sözler, 
anlatımının temizliği ve üslubunun saflığı henüz o derece 
Paul et Virginie, Jacques-Henri Bernardin de Saint-Pierre'in 1788 tarihli 
romanı. 
ı Nana, Fransız natüralist yazar Emile Zola'nın 1880 tarihli romanı. 
Paul Charles Joseph Bourget (1852-1935) Fransız romancı ve eleştirmen. 
4 Mensonges: Paul Bourget'nin 1887 tarihli romanı. 
s Desforges, Mensonges romanının kahramanlanndan biri. 
Rene Vincy, Mensonges romanının kahramanlarından biri. 
19