çünkü... Sevmek için de ğil belki, insan ne zaman olsa sevebilir, ama 
sevilmek için çok geçti, ben yava ş yavaş ölüme yakla ştığımı 
hissediyordum... Hay ır, bir şey söyleme, bu söyledi ğim doğru, her neyse, 
pişmanlığım daha artt ı... Dedeni seviyordun ve yak ında deden ölecekti... 
Biraz daha zaman ım olsayd ı keşke diye dü şündüm ama yoktu i şte, belki de 
sevmiyordur diye avuttum kendimi... Sonra seninle baz ı geceler konu şmaya 
başladık, konuştukça senin yaln ızlığın, güçsüzlü ğün daha iyi gözükür 
oldu... Sen kendini sevmiyordun, hiçbir erke ği de sevmiyordun. Biz kimseyi 
sevemeyecek insanlar ız, belki birbirimize çok benzedi ğimiz için 
birbirimizi sevdik... Sen de benim gibi dünyayla ilgili de ğildin asl ında... 
Neyse laf ı uzatmay ım kızım, beni hayat ımın son günlerinde çok memnun 
ettin... Çok da üzdün... Eskiden ölümden hiç korkmazd ım... Gene korkmuyorum 
ama senin yapayaln ız ne yapaca ğını düşünüyorum. Gerçi ben olsam da olmasam 
da mutsuzsun, bu de ğişmeyecek, ama ben yokken hem yaln ız hem mutsuz 
olacaksın. 
Hüsrev Bey, derin derin içini çekip kendini koltu ğun arkas ına bıraktı. 
—  Bak k ızım, bu kadar laf ı niye ettim... Sana bir şey söyleyece ğim... 
İnsanlar hep saadetten bahsederler, bunun nas ıl bir şey olduğunu 
bilmiyorum, ya mesut olmad ım ya da saadetin ne oldu ğunu bilmedi ğim için 
mesut oldu ğumu anlamad ım, ama hiç mesut 
227 
hissetmedim kendimi... Sana söyleyece ğim şu, mesut olmamak demek illa da 
meyus olmak demek de ğil... Mesut de ğilsen de ğilsin, ald ırma... Benden sonra 
da çok üzülme... Çok üzülmeyeceksin biliyorum, buna k ızıyorum da, seni iyi 
tanırım, çünkü kendimi iyi tan ırım, önce çok için yanacak, sonra geçecek, 
o ilk ba şta dayan... 
Nermin ba şını salladı. 
—  Beni tan ımıyorsunuz dede... Kendinizi de tan ımıyorsunuz herhalde... Ama 
dayanamam ben... Zaten dayanmam da şart değil herhalde, ne için dayanaca ğım, 
pişman olup da neye pi şman oldu ğumu anlamamak için mi... Asl ında biz hiç 
yaşamamalıydık... 
Hüsrev Bey, birden bir kahkaha att ı. Nermin şaşkınlıkla bakıyordu. Dedesi 
genç bir adam gibi kahkahalarla gülüyordu. Nermin'e, akl ına gençli ğindeki 
kadınların, o müthi ş sevişmelerin geldi ğini söylemedi tabii, ama 
kahkahalar ının arasında, ellerini dizlerine vurarak ba ğırıyordu. 
— Amma yaptm ha, amma yapt ın... Hiç ya şamamak olur mu... O kadar kötü 
müydü... Aptal k ızım... Amma yapt ın ha, amma yapt ın... Yaşamamak, ha... 
Yaşamamak... Hah haha haha... 
228 
OTUZ DOKUZ 
Güller çoktan dökülmü ştü. Lâleler ezilip topra ğa karışmış, zambaklar 
solmuş, hanımelleri kurumu ş, bir süre topra ğın üstünü kaplayan kuru 
yapraklar da sert rüzgârlarla da ğılıp gitmişti. Erken k ış sabahının 
donukluğunda çıplak gül findanlar ıyla, yapraklar ını kaybettikten sonra 
iyice küçülen a ğaçlar güçsüz ve zavall ı gözüküyorlard ı. Çiçeklerini, 
yapraklar ını ve canl ılığını kaybeden toprak k ıraçlaşıp kurumu ştu. 
Sabah yürüyü şünden dönen Hüsrev Bey, kahverengi tak ım elbisesiyle eski bir 
ağaç gibi yapayaln ız duruyordu bahçede. Dallara tünemi ş birkaç karga, siyah 
tahta parçalar ı gibi hareketsizdiler. 
Nermin pencereden dedesini seyrediyordu. 
Yağmur çiselemeye ba şladı. Hüsrev Bey, ya ğmurun nereden geldi ğini anlamak 
ister gibi ba şını kaldırdığında kargalardan biri havaland ı. Hüsrev Bey