için, meşhur olduğu zaman büsbütün çekilmez, huysuz, ters
bir insan olacağını belirtirdim. O zaman bana hak verirdi:‘şimdi gene çok iyiyim,’ derdi. ‘Bütün alçakgönüllülüğüm,bütün iyiliğim, daha doğrusu iyi olduğum anlar, başarısızlı-ğımdan ileri geliyor. Kendi kendime -eğer kendimi kaybet-memişsem- hiç olmazsa iyi olayım, tutulacak bir yanım ol-sun, diyorum. Başarısızlık korkusu, kötülükleri denemeyeengel oluyor. Çıkmazlar içindeyim Esat Ağabey!’
“Selim’deki bütün huysuzluğun, başarısızlıktan ya da ken-
dini başarısız saymasından ileri geldiğini düşünüyordum.Böyle ümitsizlik anlarından sonra günlerce uğramazdı. Son-ra birden ortaya çıkardı: ‘Mağaramda dayanılmaz günler ge-çirdim Esat Ağabey .’ Odasına, mağara derdi o zamanlar. Sa-atlerce tavana bakarak düşünürmüş. Ne düşündüğünü an-latmazdı. ‘İfadesi güç şeyler düşünüyorum. Şeyler... şeyler.’Durur, kafasını toparlamaya çalışırdı. ‘Çok saçma şeyler, çokönemsiz şeyler de düşünüyorum. Kafam hiç durmadan çalı-şıyor. Önemli, önemsiz: ben sıraya koymaya fırsat bulama-dan büyük bir hızla geçiyorlar. Geriye yalnız yorgunluk ka-lıyor. Okumalıyım ve bütün bunları unutmalıyım.’ Ben onuyatıştırmak için iskambil oynamayı teklif ederdim. Uzun sü-re kabul etmez, razı olduğu zaman da, babamın eve dönmesaatinin yaklaştığını hatırlayarak kaçıp giderdi.
“İhtiyarlarla birlikte bulunma alışkanlığını artık kaybet-
mişti. İnsanlarla birlikte bulunma alışkanlığı da kaybolu-yordu. Beni bile görmek istemediğini seziyordum. Kitaplar-la yaşamanın dışında hiçbir ilgisi kalmamış gibiydi. ‘Ro-mancılar için bulunmaz bir okuyucuyum Esat Ağabey ,’ der-di. ‘Birinci sınıf okuyucu; hayır, daha ileri: lüks okuyucu.Kitaplarının böyle okunduğunu bilselerdi fakirler, kimbilirne kadar sevinirlerdi. Durmadan yazarlardı; bir türlü öle-mezlerdi.
“Benim durumum biraz karışık burada. Yerim belli değil;
397