koluna girdi. Bir süre sessiz yürüdüler. Ömer Refik'in kolunu 
sıktı; sarhoş olup olmadığını düşünmeye başladı. Sarhoş ol­
madığına, yalnızca coşkulu olduğuna, sarhoşmuş gibi davran­
maktan hoşlandığına karar vererek Refik'in kolundan çıktı. 
Karanlıkta zor görülen bir tümseğin üzerinden atladı. Sonra bir 
maniye başladı: "Ben bir yeşil fenerim/Hem yanar hem söne­
rim/Ben nişanlı değilim/Kime olsa dönerim." Bu nereden aklına 
gelmişti? Hatırladı: Anneannesi söylerdi; yedi sekiz yaşındayken 
kendisi de sıkıntıyla dinlerdi. "Güzel bir şeymiş, ama saçma!" 
diye düşündü. Anneannesini, babasını, teyzesini, başka şeyleri 
hatırladı. Sonra: "Bütün bu saçmalıkları düşünmeye, söylemeye 
hakkım varmış gibi davranıyorum. Sarhoş numarası yapıyorum, 
oysa hiçbir şeyim yok," dedi ve sustu. 
Uzun bir süre hiçbir şey konuşmadan yürüdüler. Arada bir 
havlayan köpeklerin, cırcırböceklerinin ve Karasu'nun sesi 
duyuluyordu. Kendi lojmanını görünce, Herr Rudolph: "Artık 
benim için yalnızca Amerika var!" dedi. Kendi kendine konuşur 
gibiydi, "Yalnızca Amerika var!" Sonra birden Refik'e döndü. 
"Peki siz ne yapacaksınız? Siz nasıl çıkacaksınız işin içinden?" 
Eliyle göğü, toprağı işaret etti. "Bu karanlığın içinden?" 
Ömer alaycı bir sesle: "Her gecenin bir sabahı vardır dostum!" 
dedi. "Bizim için endişelenmeyin." Gülmeye başladı. 
Refik: "Ben o kadar mutsuz değilim ki!" dedi. 
Herr Rudolph: "O zaman içeri gelin, size birer kahve yapayım, 
konuşalım," dedi. 
Bu konular aralarında çok konuşulduğu, her seferi ndc, sa­
bahlara kadar bir sonuca varılmadan tartışıldığı için önce Ömer 
içeri girmek istemedi. Ama sohbet isteyen Alman a acıdığı için 
tartışmaya katılmamaya karar vererek biraz oturabileceğini 
söyledi. İçeri girdiler. Herr Rudolph sabaha kadar uyuyama-
yacağını söyleyerek jeneratörü çalıştırdı, kahveleri yaptı. Her 
zaman oturduğu koltuğa otururken tartışmayı alayları ve iğ-
nelemeleriyle kesip kesmeyeceğini anlamak istiyormuş gibi 
Ömer'e baktı. Sonra Refik'e döndü, özür dilermiş gibi: 
"Yeni bir şey söyleyemeyeceğim size," dedi. "Aynı şeyleri 
söyleyeceğim, belki siz de aynı cevapları vereceksiniz, ama gene 
de söyleyeceğim. Herr Fatih'i biraz sıkacağız ama... Evet, bana 
329