"Bak Müddeiumumi Bey, atlar yaşlanır, atlar yaşlanınca el­
den ayaktan düşerler. Köylü bunu ne yapsın, işe yaramayan ah. 
Eti yenmez ki, derisi işe yaramaz ki kessin . İşte o zaman bu at­
lan sahipleri götürürler dağa bırakırlar. Dağda da bu bırakılmış 
atlar bir araya gelirl er, elli, yüz, yüz elli ... Böylece dağlarda do­
laşırlar. Bilhassa kıtlık yıllannda dağlara çok at bırakılır. Bunla­
ra da yı1kı ah, yılkıya bırakılmış at, derler. " 
"Anlar gibi oluyorum. Sonra ne olur bu atlara?" 
''Vadesi yetenler, Allah rahmet eylesin ölürle r, ölmeyenleri 
de işte böyle yakalarlar , İnce Memedin atı, diye bize getirirler." 
"Anlamaya başlıyorum galiba M urtaza Bey ... " 
Nazifoğlunun lokantasına girdiler. Taşkın Bey kendisini, 
"yorgunluktan öldüm," diye sandalyaya attı. 
Bugünler kasaba bir şenlikti. Herkesin yüzü gülüyor , kim­
se kimseyle takışmıyor , kavga etmiyor , kimse kimsenin nerdey­
se dedikodusunu bile yapmıyordu. Kasaba değişmiş gitmiş, ta­
rihinde böyle sevinçli, hoş günler yaşamamıştı. Bütün bu işler 
İnce Memed sayesinde olmuştu. Herkes İnce Memedin ·dağda­
ki binbir maceralada dolu yaşamma katılıyor, daha da çok fıka­
ralar , köylüler , delikanlılar onunla bütünleşiyorlard ı. Hele İnce 
Memedin atının başına para konması kasabayı iyice sevince 
boğdu . Kasaba ikiye ayrılmış, kimisi köylüler İnce Memedin 
atını yakalar, teslim ederle r, diyor, kimi de böyle bir şeyin ola­
mayacağını söylü yordu. Sonra kurada atları cins cins adamlar 
getirmeye başlayınca kasahada gerçek bir düğün bayramdır ya­
şandı. Atlarının İnce Memedin atı olduğunu kanıtlayamiıyan 
birçok kişi kasabanın içine düşüyor , üfürsen yıkı lacak atı üstü­
ne bir masal uyduruyor , kendisine inanmayanlara veryansın 
ediyor du. Kasahada at destanlanndan, oyunlarından, türküle­
rinden, kimisi de, bilmem nerede yakaladığı at üstüne hikaye­
ler çıkarıyordu, at efsanelerinden, masallanndan geçilmiyord u. 
Masal yüzü görmemiş kasaba çocukları, köy çocukları gibi ma­
sallarla, üstelik de türlü türlü, işitilmemiş at masallarıyla uyku­
ya varıyorlardı. 
Kadın günlerinde de yalnız İnce Memed vardı. Onlar da 
İnce Memedden başka bir şey konuşmuyorlardı. Bu kasahada 
sıkıntıdan patlayan, ikide birde soluğu büyük şehirlerde alan 
207