lerini durmadan kaybeden milletlerin, seviye farkini kapat­
malan hic:bir zaman beklenemez, dolayisiyla da dunya ban­
�ina hizmet edilmi� olamaz." 
"Goriiyor musun?" diye giiliimsedi profesor, "Di inya ban­
§Inm korunmas1 da bizim dertli omuzlanm1za yiikleniyor. 
ihrar; edebilecegirniz bir deger yeti§tirince onu, ziyan olma­
mas1 ir;in Bat1'ya gondermek dii§iiyor bizlere. Tabii Mustafa, 
Bati'ya kar§I bir taVIr olarak benimse miyordu bu gorii§ii. Ul­
kenin Bati ile Dogu arasmda biiyiik sarsmt1lar ger;irdigi bir 
donemin insam olarak ya§iyordu bu meseleyi." 
Mustafa inan ir; diinyas1 ile Dogu'ya baghyd1, biitiiniiyle 
baghyd1. Lise y11larmda ba§layan bir sevgiyle Divan edebiya­
tma baghyd1. Divan edebiyatmm biiyiik gelenegine hayran­
d1. Geleneklerine baghyd1 Mustafa inan. Geleneksiz olunca 
hir;bir yere vanlabilecegine inanm1yordu. Turk kiiltiiriiniin 
de biiyiik bir gelenek ir;inde yerini alacagma inamyordu. Ma­
tematigin de, miihendisligin de, kurulacak bir bilim gelenegi 
ir;inde gerr;ek yerini alacagma inamyordu. 'ithal mah bilim' 
ile bilimsel ortamm yaratilamayacagma inamyordu. Konuya 
evrensel olarak egildigi zaman bile 'ir;ten kalkmma rnecburi­
yeti'ni gerekli goriiyordu. Oysa Tanzimatla birlikte varhgma 
inand1g1 'biiyiik gelenek' onemli sarsmtilar ger;irmeye ba§la­
m1§t1. Dogu'nun, bireye onem vermedigi ileri siiriilen 'kapah 
toplum' anlay1§I en agir bir;imlerde ele§tiriliyordu. Her §eyin 
ve bu arada bilirnin de, Bat1'dan ithal edilmesi gerektigi sa­
mhyordu. Kiiltiiriin de, ya§ama tarzmm da biitiiniiyle degi§­
meye ba§lad1gi samhyordu. Ne var ki, belki her §eyin biraz 
goriinii§ii degi§iyordu; arna ithal mah bir gelenek kurrna r;a­
balan r;ogu zaman hazin sonur;lar veriyordu. 
"Mustafa inan bu sarsmt1h donemin ilk kahramanlarm­
dandir," dedi profesor, "Bu yi.izden s1k s1k, 'Biz ziyan olmu§ 
bir nesle mensubuz,' diyordu. Ustelik Mustafa, Anadolu'nun 
9.1