parmaklarının orta boğumlarıyla gözlerini kaşıdı; dudakla-
rını ileri uzatarak, bir şey söyleyecekmiş gibi oynattı hafif-çe. “Nasıl düşünmeli? Ne yapmalı?” diye belli belirsiz mı-rıldandı. Ne yapmalı? Ne yapmalı? Makalenin adı buydugaliba: “Ne yapmalı?” Şu makaleyi aramalı. Salon-salaman-jeye baktı: sofra hazırlanmıştı. Terliklerini sürüyerek sofra-ya yürüdü; mutfağa doğru dönerek, isteksiz bir sesle: “Ma-rifetli karım gene neler pişirmiş?” dedi.
6
T urgut, o gece, daha sonraları her hatırlayışında ürperdiğive ‘Abdülhamit Rüyası’ adını verdiği bir kâbus gördü. Saba-ha karşı rüyanın dehşetiyle birdenbire uyandı.
Rüyasında, rüyanın hemen başlarında, padişah Sultan
Abdülhamit’i gördü. Koyu kırmızı büyük bir salonda, birdivanın üstüne, Sultan Abdülhamit, elbiseleriyle uzanmıştı.Başında kırmızı bir fes, parlak siyah redingotunun üstündede ucuna bir nişan asılmış kalın ve sarı bir kurdele vardı.Divanda ipekli bir örtü Sultan’ın hemen yanıbaşında duru-yordu. Abdülhamit bu örtüye yer yer sarınmıştı. Tıpkı anla-tıldığı gibi ufak tefek, koca burunlu ve kara sakallıydı. T ur-gut, Sultan’a bu kadar yakın olmaktan biraz mahçup ve ür-kek, konuşmadan Abdülhamit’i seyrediyor, bir yandan dakendine cesaret vermeye çalışıyordu: ben Cumhuriyet ço-cuğuyum, ben Cumhuriyet çocuğuyum. Bir ilkokul öğren-cisi gibi hissediyordu kendini: neden korkacakmışım Ab-dülhamit’ten? Fakat, hiç konuşmayan bu küçük adamdaürkütücü bir otorite vardı. Başıyla T urgut’a işaret etti. T ur-gut da divanın yanındaki sandalyeye oturdu. Abdülhamit’işimdi çok yakından görüyordu. İkisi de susuyordu. Birden,Sultanın sarındığı örtüler kımıldadı; ipek kumaşın arasın-dan, T urgut’un o ana kadar farketmediği bir adamın başı ve
82