620 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
lerini yaladı. İnsanlarm içi yeynildi. Uçacak gibi sevinç doldu herkes ... Bir türkü 
duyuldu sevinç dolu. 
Tenekesini, sepetini alan pamuğa daldı. Sıralandılar. Ovayı da bu anda bir gü­
rültü doldurdu. Ortalık yavaş yavaş ağanyordu. Ve çiğli kozalan ırgatlar topluyor­
lardı. Kıl çuvallar, bez torbalar, sepetler, önlükler doluyordu . Uyku açıldıkça eller 
de çabuklaşıyo rdu. En çok pamuk toplayan, en çok para kazanır. En çok pamuğu 
en eli çabuk insan, en iyi pamuk tarlasından toplar. Ceyhan suyunun kıyısmdaki 
bu tarla Muttalip Beyindi. Belki bin dönüm vardı. Toprak Çukurovada en verimli 
topraklarda ndı. Her kozanın büyüklüğü yumruk kadar vardı. Pamuklar dize ka­
dar, göbeğe kadardı. Her pamukta yüzlerce koza. Sıkırdım gibi. Bu yıl bütün Çu­
kurovadaki pamuklar iyiydi. Binbaşının oğlunun çiftliğindeki pamuklar bile iyiy-
di. Köylü tekmil borcunu ödedikten sonra elinde para da kalacaktı. 
Ayaklan yumuşacık toprağa gömülüyordu. Islak, açılmış, iri kozalar pamuk 
fidanlanndan ellere, ellerden çuvallara, eteklere, sepetlere akıyordu. 
Gece yağan çiğden dolayı pamuk nemlidir. Onun için ırgatlar daha gün ışı­
madan pamuğu koza olarak toplar, nemli nemli çm'allara basarlar, sonra gün 
kızcimnca alaçıklann, haymalann gölgesine oturup kozalardan, pamukları çeker­
ler. Kozalarm yaprakları, küçük dilleri nemli olduğu için kırılıp pamuğu kirlet­
mez. Pamuk sütbeyaz, lekesiz çıkar. Halbuki sıcakta, nemsiz pamuk toplanıp çu­
vallara konup da sonra çekilirse yapraklar ufalamr, pamuğu kirletir, kirli pamuk 
makbul değildir. 
Memidik çok çabuk çalışıyordu. Hiçbir zaman elleri bu kadar çabuk değildi. 
Memidik hiçbir zaman böylesine mutlu olmamıştı. 
Irgatlar, uzun bir çizgi, kimi çömelmiş, kimi bükülmüş, kimi dizlerinin üs­
tünde ... Öteki uçta, iki büklüm Koca Halili seçti gözleri. Hayal meyal yan to­
pallar gibiydi. Koca Halilin pamuk öbeği öteki köylülerin öbeklerinin bir misli 
vardı. 
Memidik şimdi, diyordu içinden, şimdi Seferi arayacaklar. Nerde, diye, bi­
ribirlerine soracaklar. Arayacaklar, arayacaklar, bulam ayacaklar ... Üç gün sonra 
karısı, Kır İsmailin kızı ağlamaya, ağıt yatmaya başlayacak, sonra da Seferin imi 
timi bellisiz olacak. "Sefer dayanamadı ," diyecekle r. "Bunca aşağılanmaya daya­
namadı, canına kıydı. Kendini dipsiz kör kuyuya attı. Ceyhan suyuna attı. .. Ölü­
sü bile bulunmadı. .. " 
Birden bedenini bir titreme aldı, eli ayağı çözüldü . Ya ölüyü o çukurda biri­
si görmüşse? Ya kanallar, akbabalar, atmacalar üstünde dönüyorsa çukurun? Ya 
ölü yü gömmemiş, ölü açıkta kalmışsa ... 
Elleri de uğunuyor, bir anda elindeki sepeti doluyor, sepetini gidiyor çuvala 
boşaltıyor, sonra gene geliyor, gene bir anda dolduruyor. 
Gün kızdırdı. Toprak kuruysa da hala pamuklar ıslak. Gün doğduktan bir iki