129 
 2.2. Sovyet Yazın Politikası  
Uluslar/milliyetler politikası yanı sıra, ulusal kültürün oluşturulması için destekleyici 
bir etmen daha vardı: 1920’li yıllarda Sovyet yazın ve kültür politikaları. Uluslar/milliyetler 
politikası nasıl Stalin’in eseri ise, yazın politikasının ardında da L .Trotzki ve A. Lunatscharski 
gibi parti ileri gelenleri vardı.  
1920’li yılların ilk yarısının Sovyet yazın politikasını (aslında 1928’e kadar) tek bir 
sözcükle tanımlanmak gerekirse, liberal  en uygun sözcük olurdu. „Parti bir kültür devrimi 
istemediği içi n, sansür cömertce göz ardı ediliyordu. Siyasal erk politikaları sadece ‚karşı 
devrime’ odaklandığı için, sanatsal alanlardaki özgürlükler korunuyordu“ (Eiermacher 1994, 
53-54). 
Henüz 1917 yılında Rusya’da proleterya kültürü ile ilgili Proletkult  adlı kitl esel bir 
örgüt kurulmuştu. Proletkult, proleterya kültürünün yerleşmesi için yazınsal ve sanatsal 
katkılarda bulunmak isteyen, devrimi içselleştirmiş olanları bünyesinde birleştirmiştir. Bu 
örgütün üyeleri, „geçmiş burjuva kültüründen yararlanarak, yeni bi r proleterya kültürü 
yaratarak, burjuva kültürüne karşı proleterya kültürünü kitlesel anlamda yaygınlaştırmak 
amacıyla, halk komiserlikleri tarafından halkın eğitimi için destekleniyor ve eğitiliyorlardı.“ 
(A. Bogdanov).6  
Devrimi destekleyen diğer kanat F ütürist gruplardı. Fütüristler, proleterya kültürünü 
kendi tekellerinde gören ve kendilerini „devlet sanatının“ temsilcileri sayan ünlü şairlerden 
oluşmaktaydı. Fütüristlerin çarpıcı poetik denemeleri, Rusya’nın yazın mirasının proleterya 
sanatı için kulla nışsız bir yüktür biçiminde, yine kendileri tarafından ilan edilen temel ilkeye 
dayanmaktaydı.  
Resmi kültür politikası gerçi hem Proletkult yazarlarını, hem de Fütüristleri destekliyor, 
ancak her iki kesime de ‚devlat sanatı’ unvanını vermeyi redediyordu. Parti, sanatın özgür 
olması gerektiğini açıklamıştı.  Söz konusu açıklama, devrimi çok da coşkuyla karşılamayan, 
ancak açıkça karşı tutum da sergilemeyen, dışlanan yazarlar da dahil olmak üzere, yaratıcı 
özgürlüğün (desteklenmesi de dahil olmak üzere) güve nce altına alınmasını sağlamıştır. 
Sovyetler Birliği’nin kuruluşundan sonra, devletin tüm kesimlerini kapsar nitelikte olan bu 
kültür politikası, Birliğin içinde olan ulusal/milli kültürler tarafından da olumlu karşılanmıştır, 
çünkü bu sayede özgürce oluşm a ve gelişme olanağı bulmuşlardır.  
Gürcistan.  Tıpkı Rusya’da olduğu gibi, Gürcistan’da da Proletkult ve Fütüristler, tüm 
devrim öncesi kültür birikiminin yararsız olduğunu açıklamışlardı. Ancak, bu açıklamayı 
yapanlar, kısa süre sonra, o zamana değin Gürc istan’daki tinsel başarıların değeri ile ilgili 
kuşkuların varolduğu kanısına vardılar. Proletkult, dolayısıyla Fütüristler, bu kuşkucuları 
ilkesel bakımdan tüm önceki kültürel birikimi redetmek biçiminde değil, tersine Gürcistan 
sorunsalını ortaya atarak,  yadsıma girişiminde bulunmuşlardır.  
Kuşkucuların en olağanüstü temsilcisi Nikolo Mitsischwili, 1926 yılında şu belirlemede 
bulunmuştur: „Gürcistan’ı bizden fazla seven kimse tanımıyorum...Ancak tarihimize şöyle bir 
baktığımda, Tanrının elinin değdiğini g öremedim...Yama gibi dikilen ve dağınık birşeyler var, 
fakat ne bir omurgalı Gürcü düşüncesine, ne de kendi tarihi içinde Gürcistan’ın anlamını 
bulamıyorum. Her yerde ebedi olan ve başka sanatçıların kendi yurtlarında fazlasıyla sahip 
olduklarıyla karşılaş tırınca, Gürcistan’da bunları bulamıyoruz. Böylelikle kuşkuculuğa 
düşerek, olasılıkla sinizme sürükleniyoruz“ (Mitsischwili 1926, 13 -22).  
                                                           
6 Eimermacher’den (1996, 38)  alıntıdır.