runtulara düşmüştüm. Aynca, bir odanın içinde, kendi başı­
mıza ve yardımsız çabalamanın da korkusu vardı. Ülkede 
kimse bizi desteklemiyordu. Kimse, ne yaptığımızı bilmiyor­
du. 'Bizi tanıyacaklar mı albayım? Sesimizi duyurabilecek mi­
yiz? Yoksa bir tecrübe tavşanı ya da bilinmeyen bir bilim ada­
mı gibi, kendimizi kendi üzerimizde deneyerek yok olup gi­
decek miyiz?' Giriştiğimiz işin altından kalkılabilir miydi? 
'Giriştiğimiz işin temelleri sağlam,' diyerek endişelerimi da­
ğıttı albayım. 'Aklın temelleri üzerine oturuyoruz.' Ben heye­
canlandım. Akıl sözünü duyunca heyecanlanıyor dum. Aklı 
çok seviyordum. lkimiz de heyecanla ayağa kalkarak 'En Bü­
yük Hazinemiz Aklımızdır' marşını hep bir ağızdan söyleme­
ğe başladık. Bu marş, Akıl Cumhuriyetinin milli marşıydı. Bu 
marş, bizim derinliklerimizden kopup gelen bir sesti. Alba­
yım, zamanında askeıi bandoda çalmış olduğu için müzikten 
anlıyordu. Marşı o bestelemişti. Hep bir ağızdan söylüyorduk: 
En büyük hazinemiz aklımızdır 
Aklımıza güvenmek hakkımızdır 
Hayaua aklımızdır en güzel şey 
Akılsızlar bize kulak verin hey! 
Biz bu aklı bulmadık sokaklarda 
Görevimiz onu korumakl arda 
Kurtulduk, başka akıllar bize yük 
Aklımızdır hazinemiz en büyük. 
"Ben, aynı zamanda marşın güftesini de yazan albayıma iti­
raz ettim: Müzikten anlamakla birlikte şiire aklı ermiyordu: 
Korumaklarda denir miydi? Albayım kızdı, daha henüz eski 
akılların etkisinden kurtulamadığımı ileri sürdü. lkinci kıta­
nın üçüncü mısramı anlamamış mıydım? Bu albayımla ben 
başa çıkamazd ım." 
416