BÎLÎR MİSİNİZ, hiç bir hayırsızın cilvesi, kaderinin kadar 
garip ve insafsız olamaz. Çünkü ona karşı şikâyetinizi yüksel­
tecek hiç bir makam, hiç bir mahkeme yoktur. Evrecin içinde 
yalnız o sorumsuzdur. Ona bir şey sorulamaz. Bu zalimin yü­
zünden her ne felâkete uğraşanız: «Eh ne denir? Kaderim böy-
leymiş!» diyerek, boyun eğerek teselli yorganını başınıza çekip 
onun en ağır cilvelerinin mahkûmiyeti altında ölünceye kadar 
ezilmekten başka bir çareye baş vurabilir misiniz? 
Ah efendim nasıl söyleyeyim, bana deselerdi ki, ocak sü-
pürücüsü olacaksın. Gündelikle lâğım ayıklayacaksın. Sokak­
larda ayı oynatacaksın. Hiç şaşmaz ve kızmazdım. Hep bunlar 
da birer sanattır. Başa gelince ne çare nasibimmiş, eyvallah 
der geçerdim. Fakat ah bugün olduğum uğursuz şeyi olmak 
hiç mi hiç, zerre kadar aklımdan geçmezdi. 
Ne olduğumu belki şimdi merak edersiniz. Yüzüm kızarma­
dan bunu sîze birdenbire söyleyemem. Çünkü «Tüh kepaze he­
rif!» diyerek, tiksintiyle elinizden bu satırları atıvermenizden 
korkarım. Bu maceramı, beni ayıplamamak için dişinizi sıka­
rak okumanızı çok rica ederim. 
• 
Ben hayli refah ve gün görmüş namuslu, soylu bir ailenin 
ellilik babasıyım. Sonradan düştük. Nasıl düşüş? Altıncı 
Daire'nin önünden don bir havada kızağa oturup da doğru Ka­
lafat yerine, oradan denize sonra zindan kapısına, daha sonra 
yerin dibine, dünyanın merkezine kadar inen korkunç bir dü­
şüş...