144 
 Doktorasını ise Oxford Üniversitesi’nde yapmış olan ve ardından Goldman Sachs’da 
analistçi/çözümleyici olarak çalışan Zambiyalı ünlü kadın ekonomist Dambisi Moyo, 2009 
yılında yayım lamış olduğu Dead Aid adlı kitabında, geleneksel biçimlerde Afrika’ya yapılan 
kalkınma yardımlarının kıtayı nasıl bağımlı hale getirdiğini ayrıntılı olarak ortaya koymuştur. 
(Moyo 2009).7 Gine -Bissau’lu ekonomist Carlos Lopes “Afrika ile Marshall Planı”nı aynı 
biçimde eleştirmekte ve “Tüm kalkınma yardımlarının durdurulmasını” talep etmektedir. (Die 
Zeit, 28, 06.07.2017: 28). Lopes, yapılan kalkınma yardımlarının yerine adil ticaret anlaşmaları 
yapılmasını önermekte, Afrika iç pazarının geliştirilmesini, Af rika kıyılarında bulunan Avrupa 
kökenli balıkçı gemileri ile Amerika kökenli tarımın aşırı biçimde teşvik edilmesinden hemen 
vazgeçilmesini talep etmektedir.  
Afrika uzmanı Helmut Asche “Kıtanın istikrarlı bir şekilde gelişmesi için, Avrupa ile 
kapsamlı bi r Ticaret, Tarım ve Balıkçılık Reformu ” yapılması gerektiğini yazmıştır. (Der 
Spiegel, 28, 08.07.2017: 59). Pamuk sektöründe etkili adlardan biri olan François Traore 
“Burkino Faso’daki çiftçilerin açlık çekip çekmeyeceği kararı Washington’da verilmektedir . 
Amerikalı çiftçiler, hükümetlerinin kuralları yıkması sayesinde varlıklarını 
sürdürebilmektedirler”, diyerek şikâyetini dile getirmiştir. (Die Zeit, Afrika -Dosyası, 
21.06.2018: 14). Bunun dışında, Moyo tarafından üstte belirtilen 1 Trilyon Dolar tutarınd aki 
‘Kalkınma Yardımı’nın, söz konusu miktarın kimlere, hangi dönemde akıtıldığı da dikkate 
alındığında, görecelileşmektedir. Berbner, Henk ve Uchatius’un 2018 yılında yaptığı hesaplara 
göre, pek bir işe yaramayan bu yardım paralarının ortalama olarak yıld a kişi başı 20 Dolara 
denk geldiğini ortaya koymuştur. Söz konusu yardım paralarının büyük bir bölümüyse, faiz 
yada faizin faizi biçiminde para veren/kalkınma yardımında bulunan ülkelere geri dönmüştür. 
(Die Zeit, Afrika Dosyası, 21.06.2018: 16).  
Afrikanın alt sahra bölgesinden gelen göçmenlere odaklanarak, bazı güncel rakamları 
sunmak isterim. Rakamlar, güneydeki komşu kıtamızla neden sürekli bir angajman içinde 
olmamız gerektiğini gösterecektir. Nüfus : Sahranın güneyi bugün 950 milyon nüfusa sahi p. 
2050 yılına kadar burada yeterli eğitime sahip olmayan nüfus 2,5 milyara erişecektir. Ekonomi : 
Bölgede gayri safi milli hasıla Avrupanın onda biri kadar bile değil, 2012 verilerine göre halkın 
yüzde 43’ü günde iki doların altında bir parayla yaşamak zor undadır. Ekoloji:  Henüz 1995 
yılında çevre etkenleriyle mülteci olanların sayısı 25 milyon olarak tahmin ediliyordu. Bu sayı 
çevre ekonomisti Dennis Meadows’un „Büyümenin Sınırları ” adlı kitabında belirttiğine göre, 
yoğun olarak artacak. Alternatif Nobel Ö dülü kurucusu Jakop von Uexküll, herkesin herkesle 
savaşıma gireceği bir dönemin gelmekte olduğunu söylüyor. IMF’nin eski başkanı, Yeşillerin 
politikalarına yakın duran Michel Camdessus, gelecek on yıllarda Afrikadan 200 milyon kadar 
çevre mültecisinin Avr upaya gelmeyi deneyeceğini düşünüyor. (Die Welt, 23.04.2015).8 Her 
türlü yenilenebilir enerji kaynaklarıyla Afrika, oldukça zengin olmasına rağmen, Güney 
Sahradaki kırsal bölgelerde yedi evden sadece birinde elektrik var. Hızla merkezi olmayan 
güneş, biyog az ve rüzgar enerjilerine yatırım yaparak, üretilen elektrik enerjisini yerel ağlara 
iletmek yerine, örneğin nihayet görevi sona eren Güney Afrika Devlet Başkanı Jacob Zuma’ya 
biri ülkenin bunu karşılayamayacağını söyleyene değin, öncelikle Rus nükleer ene rjisini satın 
almak istedi. (Nükleer enerji atıklarının depolanması, saklanması, imhası sorunu bile 
çözülmeden!) Nüfus, Ekonomi, Ekoloji’den sonra dördüncü kavrama geçebiliriz şimdi: 
Siyaset .   
                                                           
7 Bugünlerde Barcley Bank ve Petrol Şirketi Chevron’un denetleme kurullarında oturan Dambisa Moyo ile  
09.05.2018 tarihinde (s.26 -27) Die Zeit  ile yapılan ayrıntılı söyleşinin de okunmasında yarar vardır.