huylarına  özenecek  başka  birini  bulamamış  gibi,  gidip  babasına 
çekmişti.  Meryem'in  canının  bu kadar  sıkılmasının  esas  sebebi  buy-
du. Zira  Meryem'e  göre,  şayet  Musa  şu koca  şehirde  başını  sokacak 
bir ev, karnını  doyuracak  bir iş bulabilmişse,  onun  sayesinde  olmuş-
tu bu. Yıllardanberi  Musa  kendini  karısının  ellerine  teslim  ettiği,  da-
ha doğrusu  kendini  karısının  ellerine  teslim  etmekten  başka  çaresi 
olmadığı  için,  ayakta  durabilmişti.  Peki  ya Muhammet  bu kadar  ta-
lihli olmazsa?  Ya hayat,  bir başka  Meryem  çıkarmazsa  karşısına?  O 
zaman,  mümkünü  yok  tutunamazdı  bu şehirde.  Şimdi  yaşıtlarından 
yediği  sille  tokadın  âlâsını  yedirtirdi  ona  İstanbul. 
Dalgın  dalgın  dişlerini  gıcırdattı.  Artık  nadiren  yapıyordu  bunu, 
sadece  canı  sıkıldığında  ya da kafası  adamakıllı  karıştığında.  Oysa 
geçmişte,  henüz  küçük  bir kızken,  geceleri  dişlerini  o kadar  çok gı-
cırdatırdı  ki, çıkardığı  seslerle  evdekileri  uykularından  ederdi.  An-
neannesinin  annesi  hayattaydı  o zamanlar.  O kadar  yaşlıydı  ki, me-
rak denilen  illetten,  acelecilik  derdinden  büsbütün  arınmıştı  lağar-
laşmış  vücudu.  Kadıncağız  bir gün Meryem'i  karşısına  almış  ve ona 
ancak  sabretmeyi  öğrendiğinde  dişlerini  rahat  bırakacağını,  aksi 
takdirde  kimseye  hayrı  dokunmayacağını,  bugün  nasıl  herkesin  uy-
kusunu  kaçırıyorsa,  yarın  da herkesin  huzurunu  kaçıracağını  söyle-
mişti.  Sabretmeyi  öğrenmenin  ilk adımı  bir adet  Sabır  Çuvalım  dol-
durabilmekti.  Bunun  için  öncelikle  boş bir çuval  edinmek,  sonra  da 
bunu  bir direğin  ya da sopanın  ucuna  bayrak  gibi  yanlamasına  bağ-
layıp  yüksekçe  bir yere  bırakmak  gerekiyordu.  O sıralarda  en fazla 
Muhammet'in  yaşında  olan  Meryem  kendisine  söylenenleri  büyük 
bir dikkatle  dinlemiş  ve hiç vakit  kaybetmeden,  bahçelerindeki  kö-
mürlüğün  damına  çıkıp  güçbela  dikebildiği  süpürgenin  sapına  boş 
bir çuval  asmıştı.  Rüzgâr  estikçe  çuvalın  açık  ağzından  içeri  bir şey-
ler bırakacaktı  muhakkak;  böyle  böyle,  usul  usul  dolacaktı  çuval. 
Meryem'in  yapması  gereken  tek şey,  hiçbir  şey yapmadan  beklemek 
ve beklerken,  neyi  beklediğini  aklından  çıkarmamaktı.  Buna  "sab-
retmek,"  deniyordu. 
Oysa  Meryem  tez canlı,  delişmen  kanlıydı  çocukluğunda,  tıpkı 
şimdi  olduğu  gibi.  Herhangi  bir mesele  aklının  çengeline  takılma-
yagörsün,  bir an evvel  sonuca  ulaşmak  için  ne yapar,  ne eder  ama 
muhakkak  bir şey yapıp,  bir şey ederdi.  Sabır  Çuvalı'nın  dolması 
187