portreleri yap ıldığı için bu dünyay ı daha fazla dolduran ki şiliklere dönü ştüklerini gördüm. Portrelerinin yap ılm ış 
olmas ı öyle sihirli bir şey bulaştırm ış, onlar ı öyle benzersiz k ılm ıştı ki, resimler aras ında, bir an kendimi kusurlu 
ve güçsüz hissettim. Sanki bu âlemde neden var oldu ğumu bu usûllerle resmedilirsem daha iyi kavrayacakt ım." 
Heratl ı eski üstatlar ın mükemmel ve de ğişmez k ıldığı İslam nakşının portre merak ıyla sona erece ğini hemen 
anlay ıp isteğinden korkmu ş. "Ama herkesten ayr ı olduğumu, değişik olduğumu, benzersiz oldu ğumu hissetmek 
de istiyordum sanki," dedi. Böylece Seytan' ın bizi günaha sürükleyece ği zamanlarda olaca ğı gibi korktu ğu şeye 
doğru güçlü bir iste ğin çekimiyle sürüklendi ğini hissetmi ş. "Nas ıl desem, sanki günahkârca bir istekti bu, sanki 
Allah'a kar şı büyüklenmek, kendini önemli bir şey sanmak, dünyan ın merkezine kendini yerle ştirmek gibiydi." 
Daha sonra, Frenk üstatlar ının elinde bir çe şit mağrur çocuk oyununa dönü şen şeyin, Yüce Padi şahımıza 
yönelmesi halinde bir sihri de a şarak, gören herkesi etkisi alt ına alacak hakl ı bir güce, dinimize hizmete 
dönüşeceği gelmiş akl ına. 
İçinde Padi şahımızın ve onu temsil eden şeylerin resimlerinin yer alaca ğı bir kitap haz ırlatmak fikri, i şte bu 
sırada ortaya ç ıkm ış. Çünkü İstanbul'a dönen Eni ştem, Padi şahımız Hazretleri'ne Frenk üstatlar ının usulleriyle 
resmedilmesinin çok iyi olaca ğını söyleyince o itiraz etmi ş önce. 
"As ıl olan hikâyedir," demi ş. "Güzel bir resim bir hikâyeyi zarafetle tamamlar. Hikâyeyi tamamlamayan bir 
resmi düşünmeye çal ıştığımda o resmin sonunda bir put olaca ğı geliyor akl ıma, çünkü olmayan hikâyeye 
inanamayaca ğımıza göre, resme, o şeye inanaca ğız o zaman. Peygamberimiz k ırdırmadan önce Kabe'deki putlara 
tapmak gibi bir şey bu. Bir hikâyenin parças ı olmayacaksa e ğer, mesela bu karanfili, ya da şu küstah cüceyi nas ıl 
resmedeceksin?" 
"Karanfilin güzelli ğinin, onun benzersizli ği olduğunu göstererek." 
"Sonra da sayfan ın istifinde onu âlemin ta merkezine mi yerle ştireceksin?" 
"Korktum," dedi bana Eni ştem. "Padi şahımızın düşüncelerinin beni götürmekte oldu ğu yerin neresi 
olduğunu görerek bir an tela şa kap ıldım." 
Eniştemin, dünyan ın ve böylece kâ ğıdın merkezine Allah' ın niyetinden ba şka bir şeyi yak ıştırıyor olmaktan 
korktuğunu sezdim ben. 
"Sonra merkezine, bir cüceyi yerle ştirdiğin resmi duvara asmak isteyeceksin," demi ş Padişahımız, 
Eniştemin korktu ğunu sand ığım gibi. "Ama resim duvara as ılamaz. Çünkü duvara ast ığımız bir resme, amac ımız 
ne olursa olsun bir süre sonra tap ınmaya da ba şlar ız. Gâvurlar ın yapt ığı gibi, Hazreti İsa'n ın ayn ı zamanda -hâ şa- 
Allah oldu ğuna inansayd ım, o zaman, Allah' ın dünyada görülebilece ğini, hatta insanda belirebilece ğini de 
anlayacak, insan resmi yap ıp duvara asmay ı kabul edebilecektim. Duvara as ılan her resme, en sonunda, fark ına 
varmadan tapmaya ba şlayacağımızı anl ıyorsun de ğil mi?" 
"Onu öyle iyi anl ıyordum ki," dedi Eni ştem bana, "onu anlad ığım için birlikte dü şünmekte oldu ğumuz 
şeyden korkuyordum da." 
Bu yüzden resmimin duvara as ılmas ına raz ı olamam," demi ş Padişahımız. 
"Ama bunu istiyordu," diye f ısıldad ı Eniştem bana şeytanca gülümseyerek. 
Şimdi de korkma s ıras ı bana gelmi şti. 
"Ama Frenk üstatlar ının usulleriyle bir resmimin yap ılmas ını da istiyorum," demi ş Padişahımız. "O resmin 
bir kitab ın sayfal ı aras ına gizlenmesi gerek. O kitab ın ne olaca ğını sen söyleyeceksin bana." 
"Bir an şaşkınlık ve hayranl ıkla düşündüm," dedi Eni şte. Sonra deminki şeytani gülü şe benzer bir gülü şle 
öyle bir bak ışla bakt ı ki bana, Eni ştemin bir anda ba şka birisine dönü ştüğüne inanaca ğım geldi. 
"Padişahımız Hazretleri, kitab ın hemen yap ılmaya başlanmas ını buyurdu bana. Mutluluktan ba şım döndü. 
Beni yeniden yollayaca ğı Venedik Doçu'na bir hediye olarak haz ırlanmas ını da buyurdu. Kitap bitti ği zaman, 
Hicri takvimin bininci y ılında İslam' ın halifesinin, Yüce Padi şahımızın muzaffer gücüne tan ık olsun istiyordu.