ra, kutulara, ağaçların kabukları 'altına, insanların d<:rilerine işledi. 
Her şey, her şey toza bam. Toz fırtınası dindiği zaman bahçedeki 
ağaçlar, çimenler, konağın çatısındaki kiremider, insanların yüzleri, 
giyideri, elleri ayakla rı, büyük hayvanlar, tavuklar, kazlar boz bir pem­
beliktey di. Ölü toz yığını altında kalmıştı . Ve babanın gözleri daha 
toz altında kalmış ölünün üstündey di. Tozdan bir Hitit heykeline 
dönmüştü. 
Uzun yıllar geçti aradan, baba konağın avlusunda daha öyle du­
rur. Gözlerini kırpmad an. Üstüne üstüne bir toz buluru gelir. 
Mustafa Bey atma atladı, doludizgin sürdü. Bütün bedeni çelik 
bir yay gibi gerildi. Altındaki at da öylesine gergindi. Tozu dumana 
katarak ovayı bir uçtan bir uca geçti. Toz fırtınası durmuş, havada ası­
lı kalmış tozlar ağır ağır toprağa iniyordu. Bu toz bir gün, iki gün böy­
le salınıp kalır. Sonra bir gün bulut ağar gibi, bir yel eser, bulut da 
Torosa doğru ağar gider. ' 
Tozun üstüne inced en, usul usul, bir yağm ur çiseler gibi ediyor­
du. Çiy düşer gibi mce, tozlu bir çiselti. 
Değirme� karaçalılığında attan indiler. Ötelerde Sekizgözün 
bataldığı uzanıyordu. Yol, değir menin karaçalılığıyla Sekizgözün ba­
taklığı arasından geçiyor, oradan Savrun kıyısına varıyordu. Bataklık 
bir ucundan akarsuya karışıyordu. Hep nergisler açan, içine hiçbir za­
man ne insan, ne de hayvan girmemiş bir bataklıktı. Karaçalılıkla Se­
ldzsöz ara.sında yol inceliy or, bir ,de yokuşa vuruyordu. Bir yan kurtu­
lunmaz bataklık, bir yan yarılmaz karaçal ılık, önde yokuş. Mezarlığın 
hUyülünün yokuşu, · · 
Atları karaçalılığa çektiler. 
Kara Hüseyinin kucağında bir maki ndi tüfek vardı . Mustafa Bey 
bir Alaman fılinwı, I(Qca Hasan da kocaman bir Rus mavzeri taşıyor-
du. · 
·Gün eşli bir �.:· U ısul usul, belli etmeden bir �ur çiseliyor. 
Toza karışmış bir buğu ... Çiselti kızgın tozadeğer değmez buhar olu-
yor. . 
Balçık toprak. Kazmalara, küreklere yapışmış bir türlü ayrılmı­
yor. ÖlUnün yaras ından sarı bir su akıyor ... Kefen ıpıslak, �but, 
murt çalıları ıpıslak. Güneş kıpkırmızı , buğulu. Tozdan soluk alma­
nın mUmkünü yolL 
79