24 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
"Ulan haberiniz yok. Ulan it dölleri. Çukurda pamuk açalı haylidir. Dönge­
le bozkırdan kopup geleli haylidir. Ulan ben bu bacaklarla Çukura inemem. 
Pamuğun açtığını da size söylemeye dilim varmıyor. Yok mu bir çareniz? Ben 
yürüyem em." 
Günler geçti. Koca Halil sarhoş gibi köyün içinde dört döndü. Gözlerine uy­
ku girmedi. 
"Ölüme," diyordu , "ölüme kurban olayım. Ölüm bundan iyi. Varınca Çukura 
görecekler cümle alem, öteki köyler çoktan inmişler. Yarılamışlar bile pamuğu. 
Demezler mi Halil Emmi, yaktın bu yıl bizi demezler mi? Ocağımızı söndür­
dün, çoluk çocuğumuzu aç kodun bu yıl. Adil Efendiyi de sırtımıza bindirdin 
demezler mi? Yerler beni çiğ çiğ, şişe geçirip kebap eder yerler beni. Arkadaşlar 
derim, kocadım gayrı. Bunakladım. Benden geçti. Bundan böyle size pamuk 
açımını başkası haber versin. Ben otuz yıldır sizi pamuğa bir gün geç koy­
dum mu, bir gün erken götürdüm mü? Pamuk çat deyip de çatladığı, ak salkı­
mı dışarda gözüktüğü an, siz tarlanın başında buldunuz kendinizi derim. Yeter 
gayrı. Benden bu kadar. Paso. Fayda etmez. Dinlemez köylü. Amma ben Çuku­
ra bu dizlerlen inemem. Biri beni atma bindirmeyince yola düşemem. Köylüye 
de pamuğun açtığını haber veremem." 
Haber vermiyordu. Köylü bir kulak olmuş onun ağzına bakıyordu sanki. 
"Vakit geçmedi mi Halil Emmi7 Daha ne kadar var?" 
"Geçen yıl bu zamanlar mı? Ohhooo, geçen yıl biz bu zamanlar çoktan Çu­
kurovadayd ık." 
"Bu yıl havalar soğuk gitti de onun için mi geç açtı? Allah Allah." 
"Halil Emmi, döngele geldi doldurdu dereyi, koyağı. Tekeç dağına doğru bir 
turna katarı süzülmedi mi?" 
"Halil Emmi şaşırmayasın." 
"Yanılmaz bir Allah, bre Halil Emmi." 
"Durun millet yahu. Düşmeyin adamın üstüne. Koca Halil ne zaman yanılttı 
sizi? Elbette bir bildiği var." 
"Ben korkuyorum. Bu işte bir bit yeniği olmasın ." 
"Bu yıl Koca Halil bir hoş." 
"Koca Halil yanılmaz." 
''De bre Halil Emmi, kaç gün kaldı?" 
Kimine durup yalan doğru karşılık veriyor, kimine sövüp geçiyor, kimini de 
duymuyordu. 
"Döngele geldi kapıya dayandı. Alıp götürmemek olmaz."