271 
 İsrail çatışmasının barışçı çözümünü beklemenin gerçekçi olmadığı değerlendirmesiyle son 
bulmaktadır.  
2. İNGİLTERE’NİN  FİLİSTİN POLİTİKASI  
Osmanlı İmparatorluğu’nun Birinci Dünya Savaşı’ndaki yenilgisi, Arap coğrafyasında 
köklü değişikliklere neden olmuş, savaşın galip güçleri İngiltere ve Fransa bu topraklarda kendi 
çıkarlarına uygun yeni bir bölgesel düzen kurmuşlardır.  Bu düzenin yapı taşlarını oluşturan 
Mayıs 1916 tarihli gizli Sykes -Picot Anlaşması ve Kasım 1917 tarihli Balfour Deklarasyonu, 
Filistin’in geleceğini de şekillendirmiştir.  
İngiltere, Sykes -Picot Anlaşması’yla Osmanlı topraklarını Fransa ile paylaşırken, 
Balfour Deklarasyonu’yla Yahudilere Filistin’de ‘milli yurt’ vaadinde bulunuyor, 1914’ten beri 
temas halinde olduğu Mekke Emiri Şerif Hüseyin önderliğindeki Arapların da Osmanlı 
İmparatorluğu’na ayaklanmaları karşılığında bağımsız Arap krallığı kurma hayall erini canlı 
tutuyordu. Şerif Hüseyin İngiltere’den, Türkiye’nin güneyindeki bazı iller ile tüm Arap 
yarımadası, Suriye, Lübnan, Ürdün ve Filistin’i kapsayan ‘Büyük Suriye’ ve Irak topraklarında 
Haşimi hanedanının başında olacağı bir bağımsız Arap Devleti/İ mparatorluğu kurulmasını 
(Armaoğlu: 29) ve hilafetin Osmanlılardan Haşimi hanedanına geçmesini talep etmekteydi 
(Aruri, 1972). İngiltere ise “özel çıkarlarının bulunduğu” Irak konusunda taviz vermezken, 
Suriye konusunda kapıyı açık bırakmakta, Filistin kon usunda da net bir tutum almaktan 
kaçınmaktaydı.  
Sykes -Picot Anlaşması’yla, İngiltere’nin Araplara vaat ettiği Suriye ve Lübnan’ın 
Fransa’ya bırakılması (Anadolu’nun bir bölümü de Fransa’ya bırakılacak topraklar arasında yer 
alıyordu), İngiltere’nin, Irak i le Akdeniz’de küçük bir sahil dilimini alması, Filistin’de ise 
uluslararası yönetim kurulması kararlaştırılmıştı. İngiltere ve Fransa kendi nüfuz bölgelerinde 
bir Arap liderinin hükümranlığı altındaki bağımsız bir Arap Devleti veya Arap Devletleri 
Konfeder asyonu’nu tanımaya ve desteklemeye hazır olduklarını da belirtmekteydi 
(Kürkçüoğlu, 1982: 102 -103).  
Kasım 1917’de açıklanan Balfour Deklarasyonu’nda ise İngiltere’nin Filistin’de Yahudi 
halkı için bir milli yurt tesisini uygun karşıladığı, ancak Yahudiler için yurt kurulmasının, bu 
ülkede yaşayan ‘Yahudi olmayan toplumların’ medeni ve dini haklarını ihlal etmeyeceği ifade 
edilmekteydi (Armaoğlu: 33).  
Filistin’in, İngilizsömürgelerine, özellikle Hindistan’a giden yollar üzerindeki stratejik 
konumu nedeniyle,  İngiltere bölgede kontrolü ele geçirmeyi hedeflemekteydi. Balfour 
Deklarasyonu, Filistin’de İngiliz hakimiyetinin sağlanması bakımından meşrulaştırıcı bir araç 
işlevi görecek, Deklarasyon’la Filistin’de Yahudi milli yurdu kurulmasının taahhüt edilmesi, 
bölgede İngiliz varlığını gerektirecek ve Fransa’yı Süveyş Kanalı’na komşu topraklardan uzak 
tutacaktı (Cleveland, 2015: 271). İngiltere’nin stratejik çıkarları, Filistin’de Yahudi devleti 
kurulmasını amaçlayan Siyonistlerin hedefleriyle uyuşmaktaydı.  
Dünyan ın farklı bölgelerinde çeşitli ülkelerin uyruğu olarak yaşayan Yahudilerin 
kendilerine ait bir devlet çatısı altında bir araya gelmeleri düşüncesi, yaşadıkları ülkelerde karşı 
karşıya kaldıkları baskı ve ayrımcılıkla yakından bağlantılıdır. 1800’lü yıllard a Rusya’da 
Yahudilere karşı başlayan katliamlar, Siyonist hareketin doğmasında önemli rol oynamıştır. 
Siyonizmin ideolojik temelini 1896’da yazdığı Yahudi Devleti kitabıyla Theodor Herzl 
atmıştır. Siyonizme açıkça ifade edilmiş siyasal bir hedef sağlayan H erzl’in çabalarıyla 1897’de 
Basel’de toplanan ilk Siyonist Kongresi’nde, Filistin’de Yahudi halkı için hukuken tanınan bir 
yurt sağlama hedefi benimsenmiş ve Dünya Siyonist Örgütü’nün kurulmasına karar verilmiştir. 
Ancak, Herzl, 1904’te ölene kadar Basel P rogramına devlet desteği bulamamıştır (Cleveland,