90 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
Meryemce yere bakıyordu . Onun söylediklerini duymuyor, derdin. Öyle 
hareketsiz. Hiçbir yerinde bir kıpırtı bile yoktu. 
Ali baktı anası kıpırdamı yor, iki elinden tuttu üstüne çekti. Sırtına aldı, ağır 
ağ,u \za\\zn. Ge.nçhğ,'ı.ncle. 'ı.T'ı. b'ı.T \zaô.m o\an Me-ı:yemce. \ze.m'ı.\z\'ı.yô.'ı., ağ,lTÔ.l. 
Çocuklar sevinmişlerdi, babalarının sevincini görerek. Ta ilerden koşarak gi­
diyorlardı. 
Ali onu sırtına alırken karı hiçbir şey dememişti ama öfkesi biraz daha art­
mıştı. Bu güldükçe, o öfkeleniyordu. 
Ali anasının altında, hoşuna gitsin diye çabuk çabuk yürüyor: 
"Yollar böyle güzel, hava böyle iyi olursa köylüye bir yerişiriz ki, sorma' Köy­
lü de şaşar kalır. Ne canını sıkarsın bre ana. Ohhoo ... Sen de' Yaşı belli değildi 
ki fıkaranın. Sen de bilirsin. Küheylan bizim eve geldiğinde kocaman attı. Ben 
daha çocuktum. Yemen Ağa dedi ki, oğul, dedi, bir at bundan fazla yaşamaz. 
Bunun yaşı yirmiden yukarıdır." 
Öyle çabuk yürüyordu ki, soluğu taşıyor, sözler ağzından yarım yarım çıkı­
yordu. Yavaşlasa anası belki kendisine acıyacak, canı sıkılacaktı. 
"Bir at yirmisini geçince, onu ölü sayacaksın. Ben biliyorum güzel anam, sen 
Koca Halili bindirdiğime alındın." 
Meryemce öfkesi gittikçe kabararak düşünüyordu: 
Alındım ya, alındım itin dölü. Hem de bir alındım ki, ölene dek, kemikle­
rim sinirnde çatır çatır edene dek, ben de Meryemceysem sana ağzımı açmam. 
Şu memeklerimden emzirdiğim akça sütümü de bir vakit için olsun sana helal 
etmem, Ali. Buz gibi kış gecelerinde , sabahlara kadar beşiğini salladığım , boklu 
götünü yuduğum, Uzun Alicik, sana uykusuz gecelerimi, emeciklerimi helal et­
mem. Boynuncia zebaninin tohtu, kızıl cehenneme gidersin, Uzun Ali. Ana hak­
kı zor. Bunu hocalardan duymadın mı, Uzun Ali? Cehennem ateşini de duyma­
dın mı, Uzun Ali? 
"Koca Halil binmeseydi de ölecekti. Yüzüme bir bakış baktı ki ... " 
Bakmaz olsun. Bakmaz olsun da arkasının üstüne baksın. Hiç çabalama 
Uzun Alicik, ben sana ağzımı ölene dek açmam. 
"Dayanamadım. Dayanılmaz. Yaşlanmış adamın hali duman. Görmedin mi, 
fıkaranın halini güzel anam? Dayanamadım bindiriverdim . Yaa, güzel anam." 
Gönlü oldu mu diye bir zaman bekliyor, sırtını dinliyor, anasından bir kıpır­
tı bile gelmiyordu. Ağzını bile açmıyordu. Sırtında sıcaklığını duymasa ölmüş 
sanırdı. 
Akça sütümü sana helal etmem. Boşuna çabalama. Yakarnı yırttım, Uzunca 
Alicik Ana vebali alınmaz. Neylesen netsen beni kandıramazsın. Gönül bir sır­
ça, Uzunca Alicik, kırılınca düzelmez. Beni sırtına alıp Çukura değil de, Mekke­
ye, Medineye götürsen, bana Hac yaptırsan, ta sırtında, sırtın yağar olsa, ayak-