bir hüznü ve kahkahayı tattı. Bu yeraltının tadıydı ve tanı­
dı. Babası Uzun lhsan Efendi'nin kendisine verdiği Atlas'ın 
bütün sayfalarım bu tatla tamdı ve onda, içinde bulunduğu 
dünyanın karanlık ayrıntılarım gördü. Görür görmez yeral­
tı hazineler inin arasına karıştı. 
Bünyamin uyandığında gözlerini açmakta zorluk çekti. 
Çünkü yüzüne bir sargı bezi sarılmıştı. Şakaklar ında, alnın­
da ve yanaklarında dayanılmaz bir acı vardı. Üstelik ateşler 
içinde yanıyor, sık sık öksürüyordu . Onu karların üzerinde 
bitkin bir durumda yatarken bulduklarından dört gün son­
ra zatürre olmuştu. Yüzü parçalandığından onu tanıyan ol­
mamıştı, ama zırh gömleğine bakıp onun bir yeniçeri oldu-· 
ğuna hükmetmişlerdi. 
Yaralılarla dolu bir öküz arabasında olduğunu hemen an­
lamıştı. Şiddetli soğuktan korunmak için üzerlerinde üç kat 
keçe vardı. Gözleri sanlı olmasına rağmen Bünyamin, araba­
nın yanında yürüyen askerlerin konuşmalarından, "Kalede­
ki casusun Vardapet'in çırağına çok değerli bir şey verdiği­
ni, ama Bünyamin adlı zındığın emanet aldığı bu şeyle bir­
likte kaçtığını, büyük ihtimalle onu kaledekilere sattığını" 
öğrendi. Zülfiyar adlı casus, savaş meydanında Bünyamin'in 
cesedine rastlayamamı ş, akıncılara delikanlının eşkalini ta­
rif ederek onu ölü ya da diri getirmelerini buyurmuş ve deli­
kanlının başına yüz altın ödül koymuştu. 
Bünyamin elini koynuna soktu. Babasının ona verdiği ki­
tap hala oradaydı. Parmaklarını sayfaların arasına sokup ca­
susun kendisine verdiği parayı aradı ve buldu. Bu sözümo­
na değerli şeyle birlikte kaçtığına Zülfiyar'ın neden inandı­
ğını uzun uzun düşündü . Bu adam bir casustu ve hiçbir işi­
ni tesadüfe bırakmayan biri olmalıydı. Böyle birinin tesadüf­
lere kolay kolay inanmayacağı da açıktı. Çünkü mesleği ge·· 
86