Dünyaya doymuş gidiyorum. Birkaç insan öldürmüşüm ne çı­
kar. Senin birkaç kulunu öldürmüşüm, değil mi? Hepiniz sağlı­
cakla kalın. Kalanlara, dostlara, bizi sevenlere, sevmeyenlere 
selam olsun."
Kendisini kalenin burcundan aşağı fırlattı. Uçurum çok de­
rindi. Yukardan bakınca Memonun ölüsü aşağıda kanadının bi­
risini açmış bir kuş ölüsüne benziyordu.
Memonun ölüsü başına önce demirci Hüso geldi, sonra 
oğulları, sonra kadınlar, kızlar... Beyazıt kasabasına bir figan 
düştü.
Hüso ağır ağır Memoya yaklaştı, onu alnından öptü. Sol eli 
yumulmuştu ve yüreğinin üstündeydi. Hüso eli aldı, güçlü el­
leriyle zorla açtı. Memonun avucundaki bir tutam saç kapkara 
bir yalım, bir ışık gibi balkıdı, incecikten yeşillenmiş toprağın 
üstüne aktı.
Yusuf bütün olayları korkuyla, yüreği daralarak izliyordu. 
Yeşil çimene karışan kanı gördü. At şaha kalkmıştı. Herkes bili­
yordu ki at, babasının atıydı. Babası neden kabul etmedi atı? 
Acaba babasının her şeyden haberi var mıydı? Gülbaharın çe­
virdiklerinden? Onun için mi? O her şeyi biliyordu. Bilmez olur 
mu o? Kaim duvarların arkasını görür, uzak yerlerde konuşu­
lan tüm sözleri duyar o... Öyle değil mi? Gülbaharın bütün 
yaptıklarını da biliyor. Memo neden kendini öldürdü? Korku­
sundan. Memo kaçamaz mıydı? Nereye kaçacaktı? Kaçıp dağa, 
kaçıp Hoşap kalesine sığmamaz mıydı? Nereye kaçarsa kaçsın 
Paşa onu yakalatır, derisini yüzdürürdü. Bir keresinde çocuktu 
Yusuf, kasabanın alanında bir eşeğe ters bindirilmiş, çırılçıplak, 
yalnız avret mahalli kapalı bir adam. Eşeğin başını gözleri bıçıl- 
ganlı, kirpikleri dökülmüş biri çekiyor. Kirpikleri dökülüp ye­
rinde kıpkırmızı bir et parçası kalmış, çapakları yanağına bu­
laşmış. Eşeğin her iki yanında, çok iri iki adam. Adamın birisi­
nin elinde koca bir satır, kanlı. Ötekinin elinde parlayan küçük 
bir hançer... Şimdiki gibi gözlerinin önünde. Hançerli adam 
uzandı eşeğe ters binili, yumulmuş, kolları kıl örmelerle bağ­
lanmış adamın sol kulağını tuttu, sonra kulağı kökünden kesti.