18 
Öyle oturup kalmışlardı. Güneş batmış gitmiş, ortalığı kütür kütür bir ayaz 
almıştı. Üşüdükçe büzülüyorlar, büzüldükçe biribirierine sokuluyorlardı. Kulak­
ları da kirişte. Köyden bir çıt sesi gelse duyacaklar, ama köy inanılmaz bir sessiz­
lik içinde. 
Güdül Memedin oğlu dayanamadı: 
"Ben gidiyorum arkadaşlar," dedi. "Varsın öldürürlerse beni de öldürsünler. 
Üşümekten öldüm. Benimle gelen varsa gelsin." 
Bir süre bekledi. Baktı ki kimse kıpırdamıyor. Öfkeli, hınçlı bir sesle: 
"Gelen varsa gelsin," dedi yeniden. 
Gene kimse kıpırdamadı. 
Bir süre durdu, gene bekledi. 
"Gelen varsa gelsin!" 
Ayağını yere vurup köye doğru çabuk çabuk yürüdü. Çocuk kalabalığı geri­
de, uzakta kalınca, karartılar belirsizleşince içine bir korku düştü, olduğu yerde 
durdu kaldı. Ne bir adım ileriye, ne de geriye gidebiliyorlardı. 
Sonra elleri ayaklan donmaya başlayınca hiçbir şeyi düşünmeden çocuklara 
geri döndü, hiçbir şey söylemeden gelip yükünün üstüne oturdu. Ama gittikçe, 
eli ayağı, bütün bedeni donuyordu ... Az sonra dişleri şakırdamaya başladı. Bir­
den bir diş şakırtısı aldı ortalığı. Hemen herkes donuyordu . 
Korkunç durumlar geçiyordu gözlerinin önünden. 
Hasan bir at leşi görüyordu . Bir sürü, başları ta boyunlarına kadar kana bu­
lanmış köpek bu at leşini parçalıyordu. Sonra yeşil çimenlerin üstünde kırmızı 
kan lekeleri, bir apak iskelet kalıyordu. 
Veli de hep sırıtmış kelleler görüyordu. 
Çocuklar bir karanlı k, bir ürkünç dünyaya girdikçe giriyorla rdı. 
Durmuş tam on bir yaşındaydı. Sarı, seyrek saçları dimdikti. Çakır ela gözle­
ri cam gibi, kıpırdamadan bakardı. Şöyle uzaktan bakınca, yalnız iki geniş omuz 
olarak gözükürdü. 
Ayağa fırladı. Karın üstünde çıplak ayaklarıyla tepindi: 
"Ben ateş yakacağım," diye bağırdı. "isterse buraya gelsinler. Gelsinler de gör­
sünler. Donuyoruz be! Ölüyoruz ulan! Sabaha kadar burada hepimiz kıkırdar ız." 
Hasan da ayağa kalktı: