"Onun için ne yapıp yapmalı İnce Memedi öldürtmeliyiz ." 
"Öldürtmeliy iz." 
"Bu geceden itibaren evde de kalmamalıyız . Her gece baş-
ka bir yerde ... Seni de öldürür mü İnce Memed?" 
"Senden sonra da beni öldürecek." 
"Ne biliyorsun?" 
"Bilirim. O İnce Memed var ya ... O, bela bir adamdır." 
"Bilirim bela dır." 
"O her şeyi görür, bilir. Şimdi bizim burada ne konuştuğu­
muzu bile görür, duyar. Onun her yerde gözü, kulağı vardır. 
Ona her şey ayan beya ndır. Gökteki uçan kuş, yerdeki yürüyen 
kannca bile bu dünyada ne olup bitiyor, ona ulaştırır. O, şu da­
ğın arkasına baksın, gözleri dağı deler geçer ve arkasında ne 
var, görür." 
"Şimdi bizim burada şu konuştuğumuzu bile duymuş mu­
dur?" 
"Duymuş mudur da ne demek, elbette duymuştur. Onun 
duymadığı bir şey olamaz. Şu ağaçlardaki yapraklar onun gö­
züdür. Şu akan sular, biten otlar, yağan yağmurlar, esen yeller 
onun kulağıd ır." 
"Tevatür. Tevatür değilse de biz yandı k." 
"Biz yandık Ağa. Biz ölmüşüz de üstümüze ağıt yakan 
yok." 
"Tevatür. Böyle bir insan bu dünyaya gelmemiştir ." 
"Hayır, hiç gelmemişt ir." 
"O zaman işte, o her şeyi duyuyor, görüyorsa, biz de bir 
kapalı yere sığınıp işaretlerle konuşalım, gene de duyar mı?" 
"Onun orasını bilemem Ağa." 
"Tevat ür." 
"Tevatür Ağa." 
Kasabayı çıkmışlar Kabasakıza doğru yürüyo rlardı. Uzun 
bir süre konuşmadan yürüdüler. Murtaza Ağanın alnı kırış­
mış, derin düşüncelere dalmışh. Arada bir de durup tepeden 
tırnağa, üç adım arkasından gelen Topal Aliyi süzüyor du. Ki­
mi hayranlıkla, kimi de küçümser bakıyor, Ali onun aklından 
nelerin geçtiğini bir türlü anlayamıyor, o da İnce Memedi dü­
şünüyor du. Acaba kaçmış kurtulmuş, selamete erişmiş miydi, 
45