37 
rıyor. Böylece az okunuyorlar, çünkü okurl anna okuma zev­
ki venni yorl ar. 
Ama edebiyatın öldüıiilüşü, saflıktan, aymazlıktan ya da sa­
dece züppeli.kten gelmiyor. Edebiyat bilinçli olarak öldürülüyor. 
Çünkü "Önce söz vardı" kuralı gereği söz sana tlan, kitlele­
ri düşündüre n, harekete geçiren ve isyan ateşini körükleyen 
en köklü sanat. 
Tann bile insanlara kitaplar yoluyla seslendi. 
Darwin, Marx, Freud, Einstei n dünyayı kitapla.rla değiştirdi . 
Bu yüzden gerçek edeb iyat "kapitalist diktatörlük" için 
tehlikeli bir tür. 
Sadece tüketici olar ak gördükleri bireyler düşünmesin, so­
ru sormasın, ayaklanna blue jean geçirip kaf alanna jöle sü­
rerek mutlu olsun istiyorlar. 
Kitaplann yaydıklan hümanist fikirlerden hiç hoşlanma­
dıkla n için edebiyatı, varlıklı ve züppe entelektüeller arasın­
da oynanan içi boş bir oyuna çeviriyorl ar. 
Hitler'in kitap yakması kadar vahim bir gelişme bu. 
Moda ve yenilik 
Bir arkadaşım vardı. Atonal piyano çaldıgını öne sürer, tuş­
lara gelişigüzel basardı. Bir akor basmasını, bir melodi çalma­
sını isteseniz, bunu başarahileceği şüpheliydi. Ama o, büyük 
bir özgüvenle , bunun da "kendi ifadesi" olduğunu söylüyor du. 
Sanatta böyle şey olmaz. Insan her türlü yaratıcı yenili­
ğe, hatta delilik sayılacak yapıtiara imza atabi lir ama bunun 
için klasik dönemlerden geçm iş olması gerekir. 
Picasso, kendi tarzını yaratma hakkını, o muazzam kla­
sik dönemlerinden sonra kazandı. Bundan ötesi, doğru dü­
rüst köpek resmi çizmeyi becererneyen kişinin, üzerine boya­
lar sürdüğü bir tuvali "modem resim" diye yuttu nnaya çalış­
masına benzer ki, maalesef böyl eleri de pek eksik değil.