Cevdet Bey kadını neşeyle hatırladı: 
"Yılandan korkardı galiba!" diyerek güldü. 
"Her şeyden korkardı," dedi Nusret. "Ama benden daha mutlu 
yaşardı. Kimbilir, hâlâ da yaşıyordur! Beni görse korkar, iğrenir, 
benim için üzülür, belki de dua eder... Uyuşuk! Ah, bütün o 
uyuşuklar... İhtilâl! Sen, bu nedir biliyor musun?.. Revolüsyon 
lâzım, ama kimse bilmiyor... Çünkü onlara bunu öğretmemiş­
ler..." 
Bir süre sustu. Öksürdü. Sonra bağırdı: "Ah, hem onların 
iyiliğini istiyor, onlar aydınlık bir dünyada yaşasın istiyorum, 
hem de bu yüzden onlar gibi olamıyorum! Onlardan uzak, 
burada, tek başıma, bir Hıristiyan kadın ile ölümü bekliyorum. 
Hayır! Yaşamak, görmek istiyorum! Görmek, insanları, olup 
biten her şeyi görmek istiyorum! Sence bundan sonra ne olacak? 
Bombayı kimler attı? Ama nereden bileceksin bunları!" 
"Evet, bilmiyorum bunları!" dedi Cevdet Bey. 
"Bilmiyorsun tabii..." Nusret sert sert bakmaya çalıştı, ama 
kardeşine sevimli gözüktü. 
Gene sustular. Cevdet Bey, az önce sözü edilen kadını dü­
şünmeye başladı. Yılandan korkar, ıslık çalanlara kızar, reçel 
kaynatırdı. Bahçesinde incir ve erik ağaçları olan bir evde 
otururdu. Ya hep reçel kaynatırdı, ya da o eve her girişinde küçük 
Cevdet onu reçel kaynatırken görmüştü, ya da eve tuhaf bir buhar 
ve tatlı kokusu sinmişti, çünkü Cevdet Bey'in aklına, o kadınla 
birlikte hep bir reçel sürülmüş ekmek dilimi geliyordu. Bu reçelli 
ekmeği, sabah Zeliha Hanım'ın verdiği ekmeği, reçel kava­
nozlarını, Şükrü Paşa'nın sabah kahvaltısında neler yiyeceğini, 
başka şeyleri düşündü. Bütün bunları düşündüğü ve şu odadaki 
ölüm ve umutsuzluk korkusundan kurtulduğu, lamba gözünü 
yakarken ağbisinin suratına bakmak zorunda kalmadığı için 
rahatladı. Sonra birden bir hareketin farkına vardı. Ağbisi 
doğrulmuş, ayaklarını yataktan sarkıtmıştı. 
"Terliklerim nerede?" 
"Nereye gidiyorsun?" 
"Helaya... İşim var... Tıraş olacağım... Her şeyi ne diye so­
ruyorsun? Ben şimdi geliyorum. Artık senin yardımına ihtiyacım 
yok. Kimseden yardım istemiyorum!" Kapıyı açtı. "İnsanlara 
79