söyleyen Ömer bunun da galiba kapatılacağını açıklamıştı. Ömer 
iki gündür uyumuyordu. İşçilerin çoğu da çift mesai çalışı­
yorlardı. Refik yataktan kalktı. Gerinerek odanın içinde gezindi. 
Dün akşam uyuyamamıştı. Biraz, oradaki, tüneldeki korkunç 
çalışmadan rahatsız olduğu için, biraz da kendi geleceğinden, 
bir temize çekilmesi kalan şu "köy kalkınması" tasarılarıyla ne 
yapacağını kesinlikle bilemediği için uyuyamamıştı. Bütün gece 
masanın başında oturup aylardır yazdığı şeyleri okumuş, orasını 
burasını çizip düzeltmiş, yatıp uyumaya kalkmış, uyuyamamış, 
sonra sabah tünele gitmiş, dönüşünden sonra da hâlâ havlayan 
köpeğin gürültüsüyle uyanmıştı. 
Yataktan kalktı, helaya girdi. Helaya her girişinde buraya ilk 
geldiği günü, Ömer ile helanın taşlarına bakarak konuştuklarını 
hatırlıyordu. Aynaya baktı. Yüzü sağlıklıydı. Perihan görse: 
"Yüzüne renk gelmiş," derdi. Buraya ilk geldiği gün bıyığım da 
kesmişti. Yedi ay oluyordu. Suratına soğuk su çarpıp çıktı, odaya 
girdi. "Yedi ay!" diye düşündü. Yatağın kenarına oturdu. 
Masanın üzerinde "tasarılarım," dediği şeyler duruyordu. 
İnsanın bir elle kolay okkalayamayacağı bir kâğıt yığınıydı. 
Dönüp dönüp yeniden okuduğu kitaplar da duruyordu. Goet-
he'nin çerçevelenmiş resmini onların yanma koymuştu. Bu resmi, 
bir ay önce Herr Rudolph Amerika'ya giderken vermişti. İki 
bavula ve bir sandığa sıkıştırdığı eşyalarını ve kitaplarını kamyona 
yükletirken hediyeyi utanarak Refik'e vermiş, bir süre birşeyler 
kekelemiş, kızarmış, sonra bir "von" olduğunu, babasının da 
bir general olduğunu hatırlatan bir tavırla başını hafifçe yukarı 
kaldırarak, Refik ve Ömer'in, bu genç insanların ve genç ülkenin, 
Türkiye'nin geleceğini çok merak ettiğini söylemişti. Refik yatağın 
kenarından kalktı. "Ne olacak ileride?" diye mırıldandı. "Peki 
şimdi ne yapayım?" Tasarılarını yazmayı bitirmişti. On gündür 
onları yeniden okumaktan başka bir şey yapmıyordu. Ömer'le 
birlikte Ankara'ya gidecekti. Ankara'da İnkılâp ve Teşkilât adlı 
kitabın, "Teşkilât" adlı hareketin liderlerinden Süleyman Ayçelik'i 
görecek, Ömer'in kayınpederinin yardımıyla milletvekilleriyle, 
bakanlarla ilişki kurmaya çalışacaktı. "Şimdi ne yapayım?" diye 
düşündü. "Perihan'a mektup yazayım. Artık ne olacaksa An­
kara'da olacak!" 
341