tek bacak onun yan ında sabit- durmu şlard ı. Hepsinin boynu uzun ve kavisli, kuyruklar ı bağlı, yeleleri kesilmi ş 
ve taral ıydı, ama hiçbirinin burnunda bizim arad ığımız kusur yoktu. Cenaze törenine kat ılan ve civar tepelerde 
rahmetli Sultan Süleyman'a selam duran komutanlar ı, alimleri, hocalar ı taşıyan yüzlerce at ın hiçbirinin burnunda 
da yoktu kusur. 
Bu hüzünlü cenaze törenini n kederinden bize de bir şeyler geçti. Üstat Osman' ın ve nakka şlar ının üzerine bu 
kadar emek döktü ğü bu harika kitab ın h ırpaland ığını, şehzadelerle oyna şan harem kar ılar ının sayfalar ın oras ına 
buras ına çizgiler çekti ğini, yaz ılar yazd ığını görmek de gamland ırıyordu bizi. "Efendim hazretleri, sizi bu a ğacın 
sabr ıyla seviyor, bekliyorum," diye yazm ıştı kötü bir el yaz ısı, Padişahımızın dedesinin yan ı başında avland ığı 
bir ağacın alt ına. Yap ılışlar ını söylentilerden teker teker bildi ğim ama hiçbirini görmedi ğim efsane kitaplar ı, işte 
bu bozgun ve keder duygusuyla elden geçirdik. 
Üstat nakka şlar ın üçünün de kalemlerinin de ğdiği Hünername'nin ikinci cildinde, gürleyen toplar ın ve 
piyadelerin arkas ından kalkanlar ım takm ış, k ılıçlar ını çekmiş şanl ı sipahileri ta şıyan ve z ırhlan ve bütün tak ım 
taklavatlar ıyla tang ır tungur, ama düzenle ilerleyip pembe tepeleri a şan mavimsi, doru, k ır, her renkten yüzlerce 
at gördük, hiçbirinin burnu kusurlu de ğildi. "Kusur da ne!" demi şti Üstat Osman, daha sonra ayn ı kitapta Bab ı 
Hümayun'u ve o anda içinde bulundu ğumuz Alay Meydan ı'nı resmeden bir sayfaya bakarken: Sa ğdaki 
hastahaneyi, Arz Odas ı'nın, avlunun a ğaçlar ını, çerçevelerin içine s ığacak kadar küçük ve akl ımızın önem 
verdiği kadar büyük gösteren resimde, kap ıcılar ın, çavuşlar ın, Divan katiplerinin bindi ği renk renk atlar ın 
burunlar ında da arad ığımız işaret yoktu. Padi şahımızın büyük babalar ının babalan Yavuz Sultan Selim'in, 
Dulkadir hükümdar ına açt ığı sefer s ıras ında, Küskün deresi kenar ında otağ kurup k ızıl kuyruklu kara taz ılar, 
kalk ık götlü ceylan yavrular ı, korkak tav şanlar kaç ışırken avlan ışını ve benekleri çiçek misali açm ış bir kaplan ı 
kıpkırm ızı kanlar içinde b ırak ışını seyrettik. Ne Padi şah' ın bindiği ak ıtmal ı doru at ının burnunda arad ığımız 
işaret vard ı, ne de kar şıdaki k ırm ızı tepelerin ard ında, kollar ında doğanlar ı haz ır bekleyen do ğanc ılar ın bindiği 
atlarda. 
Akşam çökene kadar Üstat Osman' ın nakkaşlar ının, Zeytin'in, Kelebek'in, Leylek'in kalemlerinden son dört 
beş yılda ç ıkan yüzlerce at gördük: K ırım Han ı Mehmet Giray' ın zarif kulakl ı doru lekeli, kara ve sar ı atlar ı; bir 
savaşta tepenin arkas ından belirirken yaln ızca boynu gözüken pembe ve kur şuni renkli atlar; Tunus'taki Halkül 
Vad kalesini İspanyol kâfirinden geri alan Haydar Pa şa'n ın atlar ı ve ondan kaçarken biri burun üstü dü şen 
İspanyol'un k ızıl doru ve f ıstıki yeşil atlar ı; Üstat Osman'a bu gözümden kaçm ış, acaba kim böyle ba ştan savma 
yapm ış dedirten kara at; a ğacın alt ında bir iço ğlan ının çald ığı udu kulaklar ını sayg ıyla aç ıp dinleyen k ızıl at; 
Şirin gece ay ışığında gölde y ıkan ırken onu bekleyen Şirin gibi mahcup ve zarif at ı Şebdiz; cirit oynayanlar ın 
bindiği oynak atlar; nedense Üstat Osman'a, gençli ğimde çok sevdim, çok yoruldum, dedirten f ırtına atla güzel 
seyis; Hazreti İlyas' ı putataparlar ın sald ırısından korumak için Allah' ın ona yollad ığı güneş renginde alt ın at, ama 
kanatlar ı yanl ışlıkla Hazreti İlyas'a tak ılm ış; üç oğlunun genç ya şlarda ölümü üzerine yan ına çağırdığı oğluyla 
çıktığı avda, genç ve sevimli şehzadeyi kederli gözlerle seyreden Kanuni Sultan Süleyman' ın iri gövdeli, 
küçücük ba şlı asil k ır at ı; k ızgın atlar; ko şan atlar; yorgun atlar; güzel atlar; kimsenin bakmad ığı atlar; bu 
sayfalardan hiç ç ıkmayacak atlar; bu sayfalar ın s ıkıntısından ç ıkmak ister gibi çerçeveyi delerek atlayan atlar. 
Hiçbirinin burnunda arad ığımız imza yoktu. 
Yine de ama, üzerimize çöken bezginlik ve keder duygusuna kar şın bir heyecan hiç eksik olmuyordu