da bilindiğini düşünüyordu. Belli konularda merakının ka­
bartılmasının ardından, gerekli koşullar hazırlanıp kendisi­
ne yanlış bilgi verildiğinden emindi. Ona öğretmek istedik­
lerini, onun bizzat kendisinin bulmasını sağlayıp korkunç 
bir inandırıcılıkla akıllara sığmaz bir oyunu sürdürdükleri­
ne inanıyordu. Dinleme aletini çaldığını da büyük ihtimal­
le biliyorlardı. Odasının yanında, Ebrehe'nin kaldığı yerden 
r akşam duyulan mırıltılar yüzde yüz hesaplanmıştı. Gün­
ler inatla, dinleme aletini duvara dayayıp bu mırıltıların 
esrarın çözmeye yanaşmıyordu. Fakat yılın yedinci doluna­
yından b. · gece önce merakı nı yenemedi. Aleti kulaklar ına 
takıp, ucu n duvara dayadı. 
Ebrehe'ni sesini hemen tanımıştı. Büyük Efendi sanki bir 
masal okuyor . Bünyamin, uykusunu getireceğini bile bile 
\ 
bu tuhaf masalı di.pleıneye başladı: 
-"Vaktiyle köyÜh birinde cahilliği dillere destan bir 
aclaf yaşıyordu. Günlerden bir gün bn adamın kafasına bir 
soru takıldı ve yemeden içmeden kesildi. Çünkü gözlerini 
açtığında dünyayı, kapadığında ise karanlığı görüyor ve bu 
durum ela kafasını adamakıllı karıştırıyordu. Günler, gece­
ler boyu cahil kafasıyla düşündü taşındı ve sonuncfa karan­
lığın ela görülebilen bir şey olduğuna karar verdi. Hele hele, 
ölülerin, karanlık, sessizlik ve hiçliği algıladıklarını söyle­
yen kadim bir bilgenin kitabına rastlayınca fikrinin doğru­
luğuna artık kesinlikle kanaat getirdi. Buna göre ölüler na­
sıl ki ışığı göremezlerse. yaşayanlar da karanlığı ölüler ka­
dar iyi göremezlerdi. Ne var ki uyku, ölümün kardeşi oklu­
ğu için, uyuyan birisi karanlığı , sözgeliıni gözlerini kapat­
makla yetinen birinden belki daha mükemmel görebilirdi. 
Cahil adam da böylece, dünyayı görmediği zaman görmek­
te olduğu şeyi araştırdı ve gözlerini yumduğu zaman gördü­
ğü karanlığın içinde sayısız düş olduğunu bu sayede buldu. 
Ancak elde ettikleriyle yetinen biri olmadığından daha faz-
199