mıyor  ve sonunda  verem  olup  yatağa  düşüyordu.  Eve  gelen  doktor 
ona yakında  öleceğini  söylediğinde,  sarımtırak  iğde  tozlan  saça  sa-
ça gülmüştük.  Sefilce  gülünçtü  film  ve bir o kadar  gerçekdışıydr 
bayat  bir zamana  ait ve inandıncılıktan  fersah  fersah  uzaktı.  Ekran-
daki,  saçları  unla  ağartılmış,  gözlerinin  altı  kalemle  morartılmış 
solgun  benizli  oyuncunun  veremden  öleceğine  inanmak  ne kadar 
mümkünse,  daha  altı ay evvel  babamızın  sirozdan  ölmüş  olduğuna 
inanmak  da ancak  o kadar  mümkündü.  Filmin  sonlarına  doğru  ya-
nında  kız kardeşimle  birlikte  çarşıdan  döndü  annem.  Her  ikisi  de 
şimdiye  değin  kabakulak  geçirmemiş  olduklanndan,  uzak  durmala-
n gerekiyordu  kardeşimden.  Gene  de dayanamadı  annem  Geldi 
yüzünde  sevecen  bir tebessümle  aramıza  oturdu.  Önce  benim  son-
ra kardeşimin  elini  avuçlarının  arasına  alıp,  tutuk  ama  heyecansız 
bir sesle  yakında  yeniden  evleneceğini  söyledi.  Veremli  kadın  trab-
zanlara  tutunarak  güç bela  alt kata  inmeyi  başardığında,  aşağıda  bir 
suru şıkıdım  davetlinin  ortasında,  âşık  olduğu  adamla  kız kardeşi-
nin nıkâhlannın  kıyılmak  üzere  olduğunu  gördü  ve hınltıyla  öksü-
rerek  yere  yığıldı.  Kardeşimle  ben  birbirimizin  suratına  iğde  tozla-
rı püskürterek  güldük;  annem  de bizimle  birlikte  güldü.  Kapının  ağ-
zında  duran  kız kardeşim,  hayret  dolu  bakışlannı  anneme  çevirdik-
ten sonra  gözyaşlarına  boğularak  evden  çıktı.  Biz  gene  güldük  An-
nem gülmedi  bu sefer.  Kumral  saçlannın  çevrelediği  çökkün  yüzü-
nü eğerek,  elindeki  iğne  oyalı  karbeyaz  mendile  uzun  uzun  sümkür-
du. Belki  de mendil  filan  yoktu  ortada;  sırf böyle  hatırlamak  istedi-
ğim için  böyle  kaldı  hafızamda.  Demindenberi  etrafa  saçtığımız 
tum iğde  tozları,  ani bir esintiyle  havalanıverdiler  yerden  ve kudur-
gan bir kar fırtınası  gibi,  giderek  tırmanan  bir öfkeyle  odanın  orta-
sında  done  döne,  göz  gözü  görmez  oluncaya  değin  ince  ince,  sarı 
san yağdılar  üzerimize.  Her  şey gibi,  her şey gerçekdışıydı. 
Aileden  biri  beklenmedik  biçimde  ölünce,  ondan  geriye  kalan 
eşyalar,  hem  ölümü,  hem  o ölümü  reva  gören  Tanrı'yı,  hem  de ya-
şanılan  evi gerçekdışı  kılar.  Kardeşlerim,  evde  babamla  kısıtlı  vakit 
geçirip,  onu  kendi  eşyalan  ve yuvasıyla  kuşatılmış  vaziyette  çok da-
ha az görebildiklerinden,  bu durumu  annemle  benim  kadar  hisset-
memiş  olmalılar.  Ama  akşam  olup  da sofra  kurulduğunda,  annem 
gayrııhtıyan  her zamanki  mezelerinden  yapmaya  kalkıp,  ben  bayat-
226