bir yana bırakıp ince bıyıkl arını oynatarak toprağı merakla koklad ılar. 
Eski Türkmenin ceren ·kovan altı Arap atlı Çukurova sını. Eli şahinli 
Beyler Çukurov asinı. O zamanlar Çukurova temiz, yabanıl, el değme­
miş büyük bir Tann bahçesiy di. 
Derviş Beyin ne zaman başı dara gelse bu ölmez Çukurovayı düş­
lerdi. 'Bir Türkmen ağıdı duyar, tatlı bir ağlama tutturur, erişilmez bir 
tat içinde kendindert geçer, erir giderdi. 
Yüzünü elleriyle kapatıp koşarak çiftliğe geldi, konağa çıktı. 
Ayakl arının altında tahta merdivenler yaylandı. Ortalık daha yanmış 
ekmek kokuyo rdu. Kadınlar tandıdardan kömür olmuş ekmekl eri, tü­
ten, dışarı çıkarıy orlardı, ter içinde. 
"Şu koskoca evrenin en acı çeken �tığı benim. İnsanlar çok acı 
çekiy orlar. En beteri ölüm acısını çekiyorlar. Ben daha ilerinin, acı ol­
mayanın, acısızlığın acısını çekiy orum." 
Uzun, kırmızı dilleri ni sonuna kadar dışarıya çıkarm ışlar, gülü­
yorlar. Her şeyi anlıyorlar, her şeyi biliyorlar. Bilmeseler olmaz. Öğ- · 
rendikçe azıcık korkularından sıyrılıyorlar, azıcık. Tutsaklar, çanak ya­
layıc ılar, gözlerini fal taşı gibi açmışlar. Evrenin en korkak yaratığı in­
sandır. Onun içindeki korkuyu sök al, o zaman onda elle tutulacak 
çok az şey kalır. İnsan soyun un da en korkağı köylüdür, 
'� Baltaları alın gelin," diye gürledi Derviş Bey. Eli baltalı beş 
a4ıro karşısına dikildi. 
"Geli n." -
Arkasından bahçeye yürüdüle r. Derviş Bey arkasındaki adamın 
elindeki balta yı kaptı. Ulu çınar aşağıda . durgun, karanluq� kıpırtısız 
akan' çayın yarının tümseğinde bitmişti. Geceyi balta sesl�ri . inletti. 
Ulu çınada Derviş Bey· arasınefa zorlu bir dövüş başladı. İnip kalkan 
baltası uğunuyor, ışıktan, parılndan yaylar çiziyordu havaya. Gece · 
ağır, sessiz, donuk bir pırıltıda, ipiltisiz. Tok balta sesleri uzaklara, 
Anavarza kaya lıklarına kadar gidiyor, oralarda yankılanıyordu. Çınar 
ağacının gerilmiş dalları ,· üsrte, karanlık, ağır, fırtın�ı bir gök gibi. , 
Her baltayı kalın, yumuşak gövdeye indir dikçe Derviş Bey, karmaka-
/ rış duygul ara, acılara, özlemiere gidiyor. Sabah aydınlığı gibi bir şey 
!Qpırdıyo r içinde, bir ışık geceyi bir uçtan bir uca yarmış. Aydınlık bir 
su ydl geceyi sallıyor. Suda balık lar. Böğürtlenler, çınar ağaçları, altla­
rına çakıl taşları serilmiş. Ortalıkta taze, nemli, bataklık kokus u. Yar-
2