Ahırdan yeri göğü sallayan bir atın kişnemesi geliyordu. 
Uzun ahırın içindeki at bir uçtan bir uca koşuyor, durmadan, 
acı, uzun, çığhk çığlığa kişniyordu. Atın üstüne yanan huğun 
çatısından parça parça ateşler düşüyor, atı delirtiyordu. Hiç 
kimse de bir şey yapamıyordu. Delikanlılar, öteki erkekler öyle 
durmuşlar atm ölüm kişnemelerini dinliyorlardı.
Yaşlı Şefçe Kahya:
"Şu kapıyı açacak bir insan yok mu? Bir yiğit yok mu, bir 
kişi yok mu?" diye insan insan dolaşıyor, yalvarıyordu. "Kapı­
yı açarsanız, soylu bir attır o, kapıyı bulur çıkar. Ata acırım, he­
le böylesi soylu atlara. Soylu atlar insan gibidir. Bir konuşmala­
rı eksik. Ağlarlar gülerler, düşünürler. En iyi dostlar atlardır. 
Bir yiğit, bir erkek yok mu? Aaaah yaşlılık, kapıyı açamam ki, 
açamam ki..."
Atın kişnemeleri gittikçe daha yükseliyor, daha yürek pa- 
ralayıcı oluyordu.
Yobazoğlu Haşan birden kımıldadı, sonra kendi yöresinde 
topaç gibi dönmeye başladı, sonra yandaki huğun üstüne ser­
mek için ıslattıkları kıl çulu delikanlıların elinden kaptı, çula 
sarındı, göz açıp kapayıncaya kadarcık bir sürede safi yalıma 
kesmiş ahıra daldı. Daldığı gibi de, atın yularından tutmuş geri 
çıktı. At dışarı çıkar çıkmaz şaha kalktı, yularını Hasamn elin­
den çekti aldı, köyün alanına koştu, az önce Hasamn yaptığı gi­
bi kendi yöresinde bir süre döndü döndü, sonra ovaya aşağı al­
dı yatırdı, karanlığa karıştı gitti.
Huğlar gittikçe yalımdan gözükmez oluyor, bir ateş har­
manı köyün kıyısında savrulup duruyordu.
Yobazoğlu sırtındaki çulu üstünden attı, gene ellerini koy- 
nuna soktu, gene gözlerini yalımlara dikti, ayırmadan öylecene 
baktı kaldı.
Herkesler de durmuşlar kımıldamadan yangını seyreyli- 
yorlardı. Huğlardan çatırtılar geliyordu. Çatılar, çit duvarlar çö­
küyor, çatırdıyordu. İçerde kalmış son sığırın da böğürtüsü ke­
sildi.
Donmuş kalmış insanlarda en küçük bir kıpırtı bile yok. 
Yüzleri uzamış, sapsarı. Yalnız Koca Osman onlardan ayrılıyor, 
gidiyor geliyor, konuşuyor, piposu ağzmda ellerini beline dayı­
38