<;ok ciddiydi." Mustafa Hoca'mn toplantilan, meslek adamla­
rmm, yani miihendislerin toplantilan gibi kuru ge<;mezmi�. 
Hoca birden Andon'a donerek soruyor; "Acaba 'kaldmm' keli­
mesi, kali-giizel ve dromos-iyi meydan, yo! kelimeler inin bir­
le�mesinden mi meydan a geliyor? Ne dersin?" 
Mustafa Hoca, sonra gene konuyu degi�tiriyor, bir �iir 
okuyor. Sonra Oppenheimer olaym1 tarti�1yorlar: Biitiin so­
rumlulu k fizik bilgininde miydi? Ben bu gorii�e katilm1yo­
rum, diyor Mustafa inan: "Tatbikattan ilim adam1 sorumlu 
degildir. Teknik bulu�lar, iki yonlii, insanhk haynna veya 
zaranna kullamlabilir. ilim adam1 giidiimlii bir ara�tirma 
yapamaz. ilmin gayesi ger<;egi aramaktir. Oppenh eimer ola­
ymda goriildiigu gibi, ba�ta politikac1lar olmak iizere biitiin 
toplumun mesuliyeti iizerine almas1 gerekir." Sonra ba�ka 
konulara ge<;iliyor: Hoca, yaz1hanesinin <;ekmecesinden kii­
<;iik bir defter <;1kanyor: "Bu deftere, yanyana kullamlan ikili 
kelimele ri yazd1m: Bet beniz, ak1l fikir, abuk sabuk, yala n 
yanh�, apar topar, a<;1k se<;ik ... Sizin de hatirlad1klanmz var­
sa, soyleyin yazahm." Jale Hamm da gece yatakta bile, koca­
smm bu <;e�it kelimeleri tiiretmeye ugra�tigm1 soyliiyor: "Ba­
na da sorard1 ve onun aklma gelmeyen bir kelime bulursam, 
'Bravo!' diye bagmr, beni korkutu rdu. Boyle dinleniyordu 
Mustafa inan. 
Para kazanmak daha yorucu degil miydi? Birka<; y1l once 
(194 7) profesor bir arkada�1yla proje biirosu a<;maya kalk­
m1�ti Mustafa Hoca. Arkada�1 biiyiik bir proje i�ine ortak et­
mi�ti onu ve i� biiyiik oldugu i<;in adam <;ah�tirmak gerek­
mi�ti, bir yer tutmak zorunda kalm1�la rd1. Ankara Universi­
tesi ile ilgili bir betonarme hesab1yd1. Hoca aynca, Paris'te 
yap1lacak Mekanik Kongresi'ne de hazirlamyordu. 'Elastisit e 
ve Kayma Teorisi' iizerine bir �eyler hazirhyordu. Jale Ha­
mm'm karde�i Mengii Ogan da proje biirosunda <;ah�1yordu: 
"Ben daha ogrenciydim, mimar olacakti m. Beni de yanma al-
150