denleri başka. Çünkü James Joyce romanından tad 
alabilmek için, mutlaka James Joyce okuru olmak ge­
rek. 
Kısacası, roman okurluğu da ayrı bir iştir. Özel 
bir eğitim ister. Örneğin, Beethov en'i, Itri'ye, Dede 
Efendi'ye dinletebi lirsiniz. Çünkü onlar bir müzik eği­
timinden geçmiş. Ama, müzik eğitiminden geçmemiş 
bir başka dogulu kişiye dinietebilmeniz olanaksız. Fa­
kat bu, Beethoven'in değersızliğini tanıtlamaz. 
Açıkcası, üçüncü sınıf romancımız çok da, ikinci 
sınıf romancımız az. Ben de, nice romancımızın roma­
nını sonuna kadar okuyamamışımdır, yarısında fırla­
tıp atmışımdır elimden. Ama kolay okunamazlıkların­
dan dolayı değil. Tam tersine, kolay okunurlukların­
dan dolayı. İlkelliklerinden dolayı. Romanda ilkele, ha­
site tahammülüro yok. Yazar (Edip), ilkel, basit ola­
maz bence. Yazarcık ilkel olabilir. Yalınlıkla basitli­
ği, ilkelli ği karıştrdı mı kişi, tamamdır . Olsa olsa ya­
zarcık çıkar ondan. 
Romancılık da zordur, roman okuru olabilmek te 
yani. Once roman okuru olabilmeye bakmalıyız. Resim 
seyirci liğiyle roman okurluğunu karıştırmak öylesine 
kolay ki çünkü ...