Truva atının hikâyesini bilenlerle dolu. Bir Avrupalıyla konuşmak 
bazan nasıl bir zevk olur anlatamam! Ama tabii, buradaki pis 
misyonerlerle bankerleri demiyorum. Gerçek Avrupalılar: 
Voltaire, Rousseau, Danton... Revolüsyon..." Birden bir marş 
söylemeye başladı. 
Cevdet Bey bıkkınlıkla: "Ağbi, yorma kendini," dedi. 
Nusret nefes nefese: "Sus ve saygıyla dinle!" dedi. Yuvarlanan 
bir kaya gibi başlayan, sonra eğilip bükülen, gerilip atılan bir 
marş odayı doldurdu. 
Cevdet Bey önce müzikten hoşlandı, sonra ağbisinin hırıltılı 
sesiyle söylediği Fransızcayı çözmeye çalıştı. 
"İşte, bu Marseyez'dir," dedi Nusret. "Fransız Ihtilâli'nin büyük 
marşı. Şanlı Marseyez! Bunu burada ne zaman duyacaksın ba­
kalım?.. Sen republique ne demek biliyor musun? Bilmiyorsun 
tabii. Şemsettin Sami korkudan Kamusu Fransevi'ye bunun 
karşılığını yazamadı. Republique bize gereken idare şekli. Bu 
Fransa'da vardır. İşte onu, şu marşı söyleyerek kurdular. Şu marşa 
bak: Allons enfants de la..." 
Birden kapı açıldı. Mari: "Ne oluyor? Lütfen Nusret sus! 
Yalvarıyorum!" dedi. 
"Sen karışma. Nasıl olsa öleceğim. Bunu söylerken öle­
yim!" 
"Sesin taa aşağıdan duyuluyor. Bu pansiyondan da atsınlar mı 
bizi?" Cevdet Bey'e döndü: "Lütfen siz de bir şey söyleyin!" 
"Ben böyle şeyleri doğru bulmadığımı söylüyordum!" dedi 
Cevdet Bey. 
"Burada beni anlayan kimse yok!" dedi Nusret. Mari'ye öfkeyle 
bakıyordu. 
Mari Ziya'yı nasıl yatırdığını, çocuğun önce korktuğunu, ama 
sonra nasıl uyuyakaldığını anlattı. Galiba sevimli bulmuş, 
hoşlanmıştı ondan. 
Nusret: "Aptal etmişler onu!" dedi. Bir süre düşündü: "Zaten 
anası da öyleydi. Avrupa'da kadınlar seçme hakkı istiyorlar, eşitlik 
istiyorlar, ne dersin? diye sorardım. Siz bilirsiniz efendim, derdi. 
Ben de onu evine yolladım! İnsan burada nasıl bir kadın almalı 
bilemiyorum." Mari'ye bakıp gülümsedi: "Hıristiyan bir kadın 
almalı." Cevdet Bey'e döndü: "Müslüman da alınabilir mi dersin? 
82