594 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
geçti çığlık çığlığa. Durup bir süre dalga dalga bir o yana bir bu yana vuran kuş­
lan gözden ırayıncaya kadar izledi. Kırmızı döngeleler de oradan oraya, kuşlar gi­
bi dalga dalga vuruyorlardı. Öteki tepenin ardı kuytuluktu. İnce bir pınar sızardı 
yamacmdan. Pınann başmda çıplak, yapraksız bir ağaç bitmişti. Ağacın ne ağacı 
olduğunu, kimse bilmiyordu Ağ aç, oldum olası kel, öyle cılızdı. Döndü, pınar­
dan yöne yürüdü. Kınalı bir sırtı geçti. Sonra masmavi topraklı bir koyağa düştü. 
Koyakta san, kırmızı dikenli çiçekler bitmiş, masmavi toprağın üstüne serilmişti. 
Sivri bir kayalığı tırmandıktan sonra pınara geldi. Sıska ağaca belini verdi oturdu. 
Gözlerini kapadı. Boz, masmavi, kırmızı yeşil toprakları, sivri kayalıkl an, çiçek­
leri, döngeleleri, kuşlan, ak bulutlar ıyla dünya başında dönüyordu. Dünya ıssız­
lık içinde çın çın ötüyordu. İçinden kaçmak, arkasına bakmadan, e\i barkı, Mer­
yemceyi, çocukları, kuşları, şırıltılı pınarı, şu uluyan, kızıl döngele li, kurtlar yatağı 
bozkın bırakıp kaçmak, kaçmak geçiyordu. 
Korkuyla gözlerini açtı. Bıçak yemiş gibi bir yerleri acıdı. Bir süre gözleri ka­
maşn, yanına yönüne bakamadı . Sonra tepeye doğru koştu, tepenin başına çıktı. 
Aşağılar, Çukurovaya kıvrıla kıvrıla giden ak yol duman içinde kalmıştı. İlk defa 
gördüğü deniz geldi aklına. Deli deli homurdamyordu deniz. Çok büyük, çok 
heybetliydi. Tuz kokusu, boz toprağın kokusuna karıştı. Bozkır toprağı da de­
niz gibi derinden derinden soluk alıyordu. Bozkır toprağı da deniz gibi tuzludur. 
Bozkır toprağı tıpkı denize benzer. 
İkinciiye kadar tepenin üstünde dikildi kaldı. Dimdik durmuş, gözlerini yum­
muştu. Ayaklarının dibinde çıtırdayan yalım kırmızısı döngeleler, güneş, yol, boz 
toprak, kekik kokulu kayalar. .. Neden sonra uykudan uyamrcasına uyandı. Sal­
landı, az daha düşecekti, toparlandı. 
Toprağa oturdu. Yarı hayal, yarı gerçek kafasının karanlığın da, yüreğine ya­
km bir yerlerde denizi, tuzu, pamuğu , çeltiği, yağlı traktörleri, binlerce binlerce 
yalınayak, başıkabak, bir paçavra yığını gibi yollara dökülmüş ırgatları, tozu du­
manı, pml pınl otomobilleri, benzin kokusuyla Çukurova geçmeye başladı. İçin­
deki bıçak acısı, zehir yeşili gibi çökmüş keder bir an dindi. Bu özlemle titredi. 
Sağ elini sıcak toprağa bastırdı. Çukurovaya giden yol boyuna tozuyordu. Dur­
madan tozuyar ha tozuyordu . Çukurovaya doğru bir yel akıyor, yoldan kalkan 
tozlar direk direk oluyor, ormana kadar gidiyor, orada yemyeşil, mavi, mor or­
mana karışıyordu. Sonra pamuk tarlalan, Çukurova toza dumana batık. .. 
Sararmış ince, uzun, sakallı yüzünde usuldan, tatlı, gülümseyen bir pembe­
likle hızla tepeden inmeye başladı. Soluk soluğa tepeyi indi, sırtı çıktı bozkıra 
düştü. Eve geldiğinde ayakta duracak halde değildi. 
içeriye seslendi: 
"Elif, Elif! Elif, çık dışan hele ... " 
Elif telaşla dışanya çıktı, kocasının yüzünü görünce şöyle bir irkildi ama belli 
etmeden toparlandı. Ali onu elinden tuttu, az ötedeki komşusunun damının kö­
şesine çekti.