kazılar sırasında, biri Nevşehir’de, diğeri de Akkale’de ol-
mak üzere, yani iki yerde, Fu-Te-Ça adlı bir bilginin mezarıbulunmuştur ki bu şahsın, yukarıda sizlere bahsettiğimÇinli alim Fo-To-Çu olması kuvvetle muhtemeldir. Çin’deoldukça geliştirilen bu metot sayesinde Çinliler çini mürek-kebiyle yazmayı bırakmışlar ve Avrupalılar daha kurşunka-lemi bilmezken Foto Kalem kullanmışlardır. Fakat sonra-dan, bildiğiniz gibi, yobazlık ve gericilik Çin milletini ikiyebölmüş ve Moğolların bu icatta parmağı bulunması, sonun-da Çinli ırkçıların Foto Kalemi yasak ettirmelerini sağlamış-tır. Marko Polo, birçok değerli buluşla birlikte fotoğrafo-metri aletini de İtalya’ya götürmüş ve dinde Reform, sanattaRönesans yapıldığı bir sırada, Leonardo Da Vinci, Foto Ka-lemin çalışmasını sağlamıştır. Leonardo’nun bazı resimlerin-de görülen parlak tonlar, bu kalemi kullanmış olduğunuaçıkça göstermiştir. İşte çocuklar, Avrupalıların en büyükmeziyeti, pratik yönlerinin kuvvetli oluşu ve Türklerin,Arapların ve Çinlilerin birçok buluşunu kendilerine malederek kullanılır hale getirmeleridir. Bu ve bunun gibi birçok medeni harekete önayak olan Doğulular ise bazı küçükyetersizlikler yüzünden, öncülüğü, Batıya kaptırmışlardır.Sizlere fotoğrafometri aletini, laboratuvarımızda olmadığıiçin gösteremeyeceğim. Şimdi, tahtaya aletin şematik kesiti-ni çiziyorum ve formülünü yazıyorum. İyi öğrenin ha! An-lattığım gibi, aynen isterim. Kendi cümlelerinizle uydurmatarifler yapmak yok. Bunun için, isterseniz, esaslı noktalarıdefterlerimize geçirelim. Yazın bakalım: satır başı önce fo-toğrafyanın tarifini yapalım iki nokta üstüste satır başı eskiYunancada foton virgül ışık demektir nokta grafos da...
“Ben okul hayatımda güzel bir sınıf, zevkli bir okul bina-
sı, iç açıcı bir bahçe görmedim. Kirden kararmış, dayanandirseklerle cilalanmış eski sıralar; sıraların üstüne, geçenyılların Süleymanları, Necdetleri, Aykutları, zaman geçtikçe
78