\ 
Parçalanmış etsofraya gelince herkesin dikkati bir noktada 
toplandı. Beyaz önlüklü ahçı, parçalan dağıtmaya koyulunca 
İhsan Bey doğu gezisini anlatmaya başladı: Geçen yılın Dersim 
harekâtından sonra doğuda huzur sağlanmıştı. Artık kimse eşkıya 
korkusuyla titremiyor, kimse yarın kimbilir ne olacak diye 
endişelenmiyordu. Huzur ve düzeni sağlayan yalnız askerin gücü 
değil, ayrıca Cumhuriyet'in bayındırlık ve eğitim seferberliğiydi. 
İhsan Bey sık sık dönüp Kerim Bey'e bakarak konuşuyordu, ama 
herkes parti müfettişinin aslında bütün sofraya, özellikle geçen 
seneki harekât yüzünden paralarını vaktinde alamayan müte­
ahhitlere seslendiğini anlıyordu. Müfettiş bunları söyledikten 
sonra Elazığ'da bir köprünün açılış töreninde başından geçen 
gülünç bir olayı hatırladı: Valinin kızgın güneş altındaki açış 
konuşması iyice uzamış, bu sırada bir eşek anırmaya başlamış, 
uzaktan birisi de; "Sustursanıza şu eşeği!" demiş, memurlar 
arasında birisi gülmüş, sonra o gülen küçük memurla eşeğin 
sahibini vah akşam karakola çektirip dövdürmüş. Parti müfettişi 
bunu anlattıktan sonra hoşgörülü bir tavırla gülümsedi. Bu 
gülümseyişle sanki masadakilere, "Hayatta iyilikle birlikte, ne 
yazık ki kötü, acıklı, hatta gülünç olan da vardır. Ben bunları 
da sizlere anlatmaktan çekinmiyorum!" diyordu. 
ihsan Bey'den sonra, yaşlı bir devlet denetçisi de, bu hoşgörülü 
havanın etkisiyle Filyos hattında başından geçen bir olayı an­
latmaya koyuldu. O da anlatırken arada bir Kerim Bey'e bakıyor, 
konuklar da önlerine testilerle konan buzlu kaçak rakıdan içip 
dinliyorlardı. Sakin, rüzgârsız bir haziran akşamıydı. Uzakta işçi 
barakalarının durgun karanlığa dağıttığı ışık gözüküyordu. 
Etle birlikte sofraya kocaman büyük bir tepsinin içinde pilav 
da getirilmişti. Bu pilavın dağıtımı uzun sürdüğü için yemeğe 
bir türlü başlanamamış, konukların çoğu ilk kadeh rakıyı aç 
karnına içmişlerdi. Ömer bu erken içilen ilk kadehin bazılarını 
gevşettiğini, sofradaki düzenli, saygılı havanın yavaş yavaş 
dağıldığını görüyordu. Kendisi de bu havaya katılmak, birşeyler 
söylemek, konuşmak istiyordu. Konuşmayı Kerim Bey'in insanı 
ezen, güçlü, her şeye hâkim olan kişiliğinden çekinmediğini 
göstermek, kendi varlığını hissettirmek için mi istiyordu, yoksa 
içinden yalnızca neşelenmek geldiği için mi istiyordu, açıkça 
.322