226 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
"Çocuk da öldü öyle mi? Ölü doğurdun değil mi? Vay kadersiz yavrum!" 
Kız evet makamında başını salladı. 
"Vay vay vay! Vay dünya! Benim yüreğim babasız, babası bellisiz, ölü doğan 
bebeklere yanar. Yanar da dövünür." 
Ana iyice kızdı: 
"Batasıca, batasıca!" diye kızın omuzunu koparırcasına sarstı. Sırtına da 
zorlu bir yumruk indirdi. "Kocaman adam, bir dünya kadar kocaman adam 
gelmiş de ağzıyın içine bakar. Söyle de başına gelenleri, Çukurova Demirgı­
ratlısı onların ağızlarını yırtıversin. Şimdi de tam avucunun içinde onlar Çu­
kurovalının. Tarlalardan alır alır götürürler. Pamuk da toplatmazlar." 
Muhtar ağır, tok bir sesle yüzünü kırıştırarak: 
"Toplatmazlar," dedi. "Ne pamuk toplatırlar, ne de bir iş gördürürler. Toplar­
lar, zincire vurup, atarlar deliğe. Çoluk çocukları da perişan olur, yazıda yaban­
da, Çukurovanın düzünde kalır. Kızlarını da alır, veririm Çukurovalı delikanlı­
ların eline. Tüm Çukurovayı dolaştırır, oynatırlar. Anladınız mı ben niye geldim 
kapınıza? İşte bunun için. Yüreğinde kin olmayan erkek adam değildir. Yüreğin­
de öcün yalıını yanmayana ben erkek demem. Akraba, hısım, köylü gayreti güt­
meyenin de yeri yoktur insanlar arasında. Söyle kızım! Söyle de Çukurova De­
mirgıratının yüreğini ağzına getireyim. Söyle! Nazlanma! Senin için." 
Kır İsmail olduğu yerde kalakalmış, yüzü andan ana değişiyor, bir hoş oluyor, 
öfkelendiği ikide birde sağ elini sertçe çırpışından anlaşılıyordu. Olduğu yere ka­
yarcasına çöktü. Çömeldi. 
Kız başını yeniden kaldırdı. Önce Muhtara, sonra anasına, sonra babasına 
yalvaran gözlerle baktı. Yüzü pespembey di. Domur domur terlemişti. Yeniy­
le yüzünü sildi. Kocaman, kara şalvarının içindeki kalçaları toprağa yayılmıştı. 
Başörtüsünü düzeltti: 
"İşte öyle oldu," diye başladı. "Öyle oldu. Tarladaydım Babam harmanı sa­
vursun diye Ökkeş Emmime gittiydi. Gitti de geciktiydi. İşte öyle oldu." 
Kırık dökük söylüyordu. Sonradan coştu: 
"İşte öyle oldu. Babam gidince, ben de harman yerini süpürmeye başladım. O 
köyden Kel Osman var ya İşte onun oğlu İbrahim. Hep bizim kapımızın önün­
den geçerdi. Öteki yıl da onların köyleri bizim köyün pamuk topladığı tarlanın 
yanında pamuk topluyordu. Öyle oldu işte. Ben de onu gördüydü m. Kız, dediy­
di, babam zengin dediydi. Beni alır mısın? dediydi. Ben de hiçbir şey demediy­
dim. Harman yerini süpürürken alıçlığın içinden iki kişi çıktı. Baktım birisi o 
gavur. Bana hiçbir şey demediler. Kollanından tuttular, beni aldılar götürdüler. 
Nereye gittiğimizi bilemedi m. Gece oldu ... " 
Tıkanıyordu. Burada sustu. Susunca anası onu dürttü. Muhtarın da yüzü ge­
rilmiş, gözleri parlıyor, yutkunuyordu.