Padişahımızın gizlice sipari ş ettiği o kitap için çal ışanlara, bizlere dil uzatt ı bu adam. E ğer sesini 
kısmasayd ım Enişte Efendi'yi, bütün nakka şlar ı, hatta Üstat Osman' ı zındık ilan edip gözü dönmü ş Erzurumlu 
Hoca'n ın adamlar ının önüne atacakt ı. Bir kere birisi, nakka şlar ın dinsizlik etti ğini yüksek sesle söylemeye 
görsün, kuvvetlerini göstermek için zaten bahane arayan bu Erzurumiler, yaln ız biz usta nakka şlar ı değil, bütün 
nakkaşhaneyi dümdüz ederler de Padi şahımız bile sesini ç ıkaramadan seyreder. 
Buraya her geli şimde yapt ığım gibi bir kö şede saklad ığım süpürge ve bezlerle etraf ı silip süpürdüm. Bunu 
yaparken de içim ısındı ve kendimi Allah' ın iyi bir kulu gibi hissettim. Bu iyilik duygusunu benden esirgemesin 
diye Allah ıma uzun uzun dua ettim. Tilkilere bak ır sıçtıracak soğuk iliklerime i şliyordu; bo ğazımın arkas ında o 
sinsi ağrı başlıyordu, d ışarı çıktım. 
Hemen sonra yine o tuhaf ruh durumunda; bamba şka bir mahallede buldum kendimi. Tekkenin terk edilmi ş 
mahallesi ile buras ı aras ında ne oldu, ne dü şündüm, nas ıl oldu da her iki yan ına serviler dizili bu sokaklara 
geldim bilmiyorum. 
Ama ne kadar yürüsem arkada b ırakamad ığım bir düşünce var, kurt gibi kemiriyor içimi, size söylersem 
belki yükü hafifler. İster ona rezil iftirac ı diyelim, ister zavall ı Zarif Efendi -ikisi de bir kap ıya ç ıkar zaten- 
rahmetli müzehhip daha rahmetli olmadan k ısa bir süre önce Eni şte'yi hararetle suçlarken, bir şey daha 
söylemişti bana. Bütün resimlerde Eni şte Efendi'nin kefere usûlü perspektifi kulland ığını söylemesinden çok 
etkilenmedi ğimi görünce, "Bir de son bir resim var," demi şti rezil. "O resimde Eni şte inand ığımız her şeye 
küfrediyor. Z ındıklık da değil art ık yapt ığı, düpedüz küfür." Rezilin bu iftiras ından üç hafta önce, Eni şte Efendi, 
benden bir kâ ğıdın değişik köşelerine, bir frenk resminde olaca ğı gibi birbirlerinden şaşırtıcı derecede farkl ı 
boyutlarda, farkl ı şeyleri -at, para, ölüm gibi şeyler- resmetmemi gerçekten de –istemi şti. Nakşetmemi istedi ği 
sayfan ın cetvellenmi ş ve zavall ı Zarif Efendi'nin tezhipledi ği bölümünün büyük bir k ısm ının üzeri, ba şka 
kâğıtlarla, sanki benden ve öteki nakka şlardan bir şey gizlemek ister gibi, kapat ılmış olurdu hep. 
Bu son büyük resimde neyi resmetti ğini Enişte'ye sormak istiyorum, ama pek çok şey tutuyor beni. 
Sorarsam, tabii ki, Zarif Efendi'yi benim öldürdü ğümden şüphelenecek ve şüphesini herkese yayacak. Beni 
huzursuz eden ba şka bir şey, bunu ona sorarsam Eni şte'nin Zarif Efendi'nin hakl ı olduğunu söyleyivermesi. Zarif 
Efendi'den edindi ğim bir ku şku gibi de ğil, kendi kuruntunlar ım gibi sorar ım, diyorum bazen kendime, ama bu 
korkular ımı hafifletmiyor. İnsan ın fark ına varmadan, dinsizlik etmesi o kadar korkunç bir şey değil belki, ama 
şimdi fark ınday ım art ık her şeyin. 
Kafamdan her zaman daha ak ıllı bacaklar ım beni kendili ğinden Eni şte Efendi'nin evinin soka ğına kadar 
getirmiş. Bir köşeye sindim ve karanl ıkta görebildi ğim kadar evi uzun uzun seyrettim. A ğaçlar ın içinde, iki katl ı, 
büyük ve tuhaf zengin evi! Şeküre'nin evin hangi yan ında olduğunu bilmiyorum. Şah Tahmasp zaman ında 
Tebriz'de yap ılm ış baz ı resimlerde oldu ğu gibi, ev sanki ortas ından b ıçakla kesilmi ş gibi gözükse, Şeküre'yi 
hangi kepengin arkas ında nas ıl görürüm, hayalimde resmetmeye çal ıştım. 
Kap ı aç ıldı. Karanl ıkta Kara'n ın evden ç ıktığını gördüm. Avlu kap ısının arkas ından Kara'ya bir an şefkatle 
bakan Eni şte de kap ıyı kapatt ı. 
Kendini al ıkça hayallere vermi ş benim kafam bile gördü ğünden şu üç sonucu an ında ac ıyla ve kendili ğinden 
çıkar ıverdi: 
Bir: Kara daha ucuz ve tehlikesiz oldu ğu için Eni şte Efendi kitab ımızı, bizim kitab ımızı ona bitirtecek. 
İki: Güzel Şeküre, Kara ile evlenecek. 
Üç: Zavall ı Zarif Efendi'nin söyledikleri do ğruymuş: Onu boşu boşuna öldürmü şüm. 
Bu gibi durumlarda, yani kalbimizin bir türlü ç ıkarmak istemedi ği ac ı sonucu, ac ımas ız akl ımız ç ıkar ır