60 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
Ali anasının yanından hızla çekildi: 
"Varsın ölsün," dedi. "Ölsün de ben de kurtulayım." 
Koca Halilin gözleri yaş içindeydi. Bir çift laf daha etseler, ya da kendi ko­
nuşsa çocuklar gibi hıçkırarak ağlayacaktı. Boğazına bir şeyler tıkanmıştı. Bo­
ğazı acıyordu. Küçücük, yeşil, çocuksu gözlerinde keskin bir acı vardı. İçinden: 
"Sen bunları yutacak adam mıydın, Halil?" diyordu. "Halil' Kurtlar koca­
yınca itlere değil de, böyle kancıklara, hem de uyuzlarına maskara olurlar. Ah, 
ayaklarım tutsa, şuradan atlasarn da, şu Meryemcenin, şu nekes, yılan dilinin 
sözlerini duymasam. Tutmuyor ki ayaklarım." 
Kızıyor, kurdukça kızıyor, Aliye indir diye yalvarmak istiyor, ağzını açarsa 
ağlayacak. Açamıyor. 
Ali: 
"Canını sıkma Emmi," dedi. "O anam hep kendi kendine söylenir. Aldırma 
Emmi. O ha söylensin, de söylensin. Aldırma." 
Bu sözler azıcık yüreğine su döktü. "Şu Uzunca Ali ne iyi, ne hoş çocuk. Şu 
yezit Meryemceden düşmemiş sanırsın ." 
Azıcık açılınca, önde giden Aliyi çağırdı. Elini omuzuna koydu, muhabbetle 
s ıktı: 
"Sen sağ ol, iyi yürekli yavrum," dedi. "Baban da senin gibiydi. Ben kimse­
nin üzümünü almadım, Ali. Çukurda kimse de yüzüme tükürmedi. Kimse de 
sırtıma binmedi." 
Ali gülümsedi: 
"O da mı kaygı Halil Emmi! Tükürürler de, öldürürler de. Onlar Çukurova 
Ağaları. Mühür kimdeyse Süleyman o, Halil Emmi ... " 
"Bak, sana deyim de Alim, inan bana. Gelinimi de gözümlen görmedim . 
Oğlum yutuyor. Hayırsız. Benim elimden ne gelir ki ... " 
Ali: 
"O yutuyor, sana ne." 
"Höstöst, domuz malı' Geber de kunulayım inşallah." 
Arkadan Taşbaşoğlu çağırdı. Ali bekledi 
Taşbaşoğlu: 
"Gel kardaş," diye söze başladı. "Anladın ya, köylü gene Muhtardan yana ol­
du. Biz ayrılıp kendimize ayrı tarla bulalım. Muhtar rüşvet yesin diye her Alla­
hın yılı biz eli boş mu dönelim köye7 Bu Allaha yakışır mı7" 
Ali: 
"Bu Muhtar başımıza çok işler açar," dedi. "Köylü tüm bizden yana geçineeye 
kadar bekleyelim. Bak, gün ikinclin oldu. İki konalga geçtik, herif göçü durdur-