kadaşım vardı, bir gün benim gibi piyano meselesinden heye­
canlanıp tımaklannı kesmişti hemen. Fakat piyanoyu bıraktı 
sonra; çünkü kendini ciddiye almıyordu. Böyle bir şeye hak­
kı olduğuna inanamıyordu. Tımaklannı kestiği halde kendi­
ni ciddiye almadı. Fakat, belki de bu yüzden heyecanı, ciddi 
insanlannkinden daha güzeldi. Neyse. Albayımla ben kendi­
mizi ciddiye alıyorduk. Otuz yedinci ve en önemli ilkemiz 
buydu. Evet, biz kendimizi ve bunları düşünen aklımızı cid­
diye alıyoruz. Çünkü bütün ilkelerimizi aklımıza dayandırı­
yoruz. Çünkü en büyük hazinemiz aklımızdır. Bunu unut­
madıkça, mantığımızı da sağlam tuttukça, onun üzerine her 
şeyi kurabiliriz. Piyano da çalabiliriz, atletizm de yapabiliriz ." 
Hikmet, çevresinin boşaldığını hissetti: Ergun odada yok­
tu, başkaları da yoktu. Belki içeri gitmişlerdir gene, diye dü­
şündü. Evi dolaşıyormuş gibi yaparak odalara göz attı: Kimse 
yoktu. Demek ellerini sıktım. Odaya döndü: Nursel Hanımla 
Sevgi'den başka kimse yoktu. Olabilir, dedi kendi kendine; 
biraz dalgın olunabilir, bunda bir zarar yoktur. İnsan sonun­
da hatırlıyor işte. Kadınların elbiselerine baktı. Bu elbiseleri 
de hatırlamalı yım, yalnız önemli şeyleri hatırlamalıyım. lnsa­
nın düşünce ve hafıza gücü sonsuz değildir; onu korumalı­
yım. Kendimi iyi hissediyo rum. Gülümsedi. 
Nursel Hanım da gülümsedi: "Çok çalışmışa benziyorsu­
nuz." "Evet çok çalıştık. Bu bakımdan kendimizi korumadık; 
buna tenezzül etmedik. Benim endişeye düştüğüm zamanlar 
oldu: 'Albayım,' dedim, 'Kendimizi acaba boş yere harcamıyor 
muyuz? Ya başaramazsak?' Aslında bu korku yersizdi; otuz 
üçüncü ilkeye göre, kendini harcama korkusu ve olduğu gibi 
koruma endişesi de zararlıydı. Albayım beni yatıştırdı. 'Birile­
rinin başlaması lazımdı oğlum Hikmet,' dedi. Aynen böyle 
söyledi. Çok yorgun olduğumuz bir sırada konuşuyorduk. 
Ben kahve pişirmişt im; sigara molası vermiştik. O gün olduk­
ça yol almıştık. Herhalde yorgunluktan olacak, belirsiz ku-
415