tı: çoğunluğun  azınlığı  kalmıştı  geride.  Ve işte  bu iki kesim,  isim-
leri, kökenleri  ya da hikâyeleri  birbirlerininkine  zerre  kadar  benze-
mediği  halde,  İstanbul'daki  varlıklarının  en son safhasını  aynı  şekil-
de noktaladılar.  Ortak  bir mertebe  verebiliriz  onlara:  Gidemeyenler. 
Gidemeyenler'den  olmanın  en kötü  yanı  gidememek  değil,  kalama-
maktır  aslında;  seni  kışkışlayan  toprakta  penah  aramaktır  hâlâ. 
Ne var ki tam  da bu aşamada,  buldozerlerden  evvel  tesadüfler 
girdi  devreye.  Gidemeyenler'in  bir kısmının  mezar  taşlan  hırsızlar-
ca, kemikleri  köpeklerce  yağmalandı;  bir kısmının  yan yana  gömül-
dükleri  eşleri  bir tarafta,  kendileri  bir tarafta  kaldı;  bir kısmı  isim 
benzerlikleri  ya da eski  yazı  okuyamayan  görevlilerin  gafleti  yü-
zünden,  başka  başka  mezarlarla  karıştırıldı;  büyük  büyük  bir kısmı 
da sessiz  sedasız  yok  edildi.  Ama  Gidemeyenler'den  hangisinin  ba-
şına ne geleceğini  tamamen  tesadüfler  belirledi. 
Bütün  bu işlemler  sona  erdiğinde,  koca  arazi  yüzlerce  köstebe-
ğin saldırısına  uğramışçasına  delik  deşikti.  Ne var ki, sıra  ortalığın 
tamamen  dümdüz  edilmesine  geldiğinde,  etrafları  ok gibi  sivri,  çiğ 
yaprak  yeşili  parmaklıklarla  çevrilmiş,  kaidelerinden  baş şahidele-
rine kadar  yükseklikleri  yaklaşık  146  cm,  sarıklan  neredeyse  teker-
lek büyüklüğünde,  üzerleri  çintemaniler  ve üç kollu  çark-ı  felek 
oluşturan  bitkisel  motiflerle  bezenmiş,  şarabi  damarlı  ak mermer-
den yapma  iki taş sandukanın  aynen  durmakta  olduğu  ortaya  çıktı. 
Birbirlerine  tıpatıp  benzeyen  bu mezarlann  her ikisi  de Müslüman 
mezarlığının  hudutları  içinde  olmakla  birlikte,  biri güney  yamacın-
da, diğeri  ise ortodoks  Ermeni  mezarlığını  ayıran  duvarın  dibine 
denk  düşecek  biçimde  kuzeydeydi.  Bu ayrıntı  dışında,  her şeyleriy-
le aynıydılar.  İkisinin  de ayak  taşlannın  dış yüzeylerinde  bir vazo-
dan çıkan  sümbül  ve lale  motifleri  yer alıyordu.  İkisinin  de başında 
tıpatıp  aynı  sarık,  oturtmalıklannın  çevresinde  aynı  dilimli  sivri  ke-
mer,  kitabelerinde  aynı  celî  sülüs  "Allah  bes bâkıy  heves"  serlevha-
sı vardı.  Ve tuhaf  bir biçimde,  her ikisinin  de yanına,  belli  ki aynı 
zamanda  aynı  kişiler  tarafından  paslı  bir tabela  çakılmıştı.  "Burada 
Ebû Hafs-i  Haddad  ordusunda  çarpışarak  islam  fütühatı  için  büyük 
kahramanlıklar  yapan,  lâkin  istanbul'un  alındığını  göremeden  Hak-
kın rahmetine  kavuşan  Kalktıgöçeyledi  Dede  yatmaktadır.  Ruhuna 
Fatiha." 
24