birbirlerini  aileleriyle  tanıştırma  derdine  düştüklerinden,  bu kez de 
kümeler  arası  çapraz  tokalaşmalar  kucaklaşmalar  sarılmalar  cere-
yan etmeye  başlamıştı.  O hengâmede,  kucaktan  kucağa  dolaştırılan 
ufaklık,  akıl  defterine  bir gözlem  daha  düşmüştü:  hacdan  dönen 
Mehmetler'e  "Hacı  Mehmet",  Ahmetler'e  de "Hacı  Ahmet"  deniyor-
du. Aklını  kurcalayan  soruyu,  babasına  sormuştu  dönüş  yolunda: 
"Eğer  Hacı  ismini  almak  için  hacca  gitmek  gerekiyorsa  nasıl  olmuş 
da dedesinin  ismi  daha  hacca  filan  gitmeden  Hacı  olmuştu?  Ve ma-
dem ismi  Hacı  idi, ne diye  hacca  gitmişti?"  Yüzü  nasıl  noksansa,  is-
mi de fazlaydı  adeta.  "Seni  gidi!"  demişti  babası.  Senigidilenmişti 
çocuk  da; ama  bir cevap  alamamak,  dedesinin  öteki  dedelere  ben-
zemediğine  dair  kanısını  kuvvetlendirmekten  başka  bir işe yarama-
mıştı  sonuçta.  O gün  bugündür  onun  biraz  "tuhaf'  olduğunu  düşü-
nürdü.  Hacdan  dönmeden  bir gün  önce  beter  bir kaşıntıya  yakalan-
dığı için  sakalını  kesmek  zorunda  kalan  yaşlı  adamın,  kısa  zaman-
da sakalını  tekrar  uzatıp,  havaalanındaki  diğer  dedelere  en azından 
fiziken  benzemesi  bile  çocuğun  onun  hakkındaki  ilk izlenimini  ye-
rinden  oynatamamıştı. 
Bugün  hâlâ  dedesini  inceliyordu  incelemesine  de, artık  onu  es-
kisi kadar  ilginç  bulmadığından,  her geçen  gün  biraz  daha  kısa  tu-
tuyordu  incelemesini.  Ona  bakmaktan  sıkılınca,  sessizce  Os-
man'dan  çıkar  ve ayaklarının  ucunda  tüm  evi dolaşmaya  başlardı. 
Herkes  uykudayken  ayakta  olmak,  müthiş  bir ayrıcalıktı.  Uyuyan 
güzelin  masalındaki  gibi  olurdu  o zaman  ev. Kardeşlerinin  aksine 
7,5-Yaşındaki,  annelerinin,  devasa  bir alışveriş  merkezinin  sinema 
gişelerinde  çalışmaya  başlamadan  önce  gündüzleri  anlattığı  masal-
ları da hatırlıyor  ve bunlarla  dedesinin  masalları  arasındaki  derin 
farkı  hissedebiliyordu. 
Ötekiler  uyurken  mutfağa  gidip  ocağı  yakar,  kibritlerle  oynar, 
dedesinin  yıllardır  sayısı  sabit  kalan  dört  kitabını  karıştırır,  abur  cu-
bur atıştırır,  anne  babasının  yatak  odasına  girip  dolapları  karıştırır, 
annesine  ait incik  boncuğu  yatağın  üzerine  boşaltır,  babasının  dola-
bın köşesine  sakladığı  paraları  sayar...  yasak  olan  her şeyi  yapma-
nın tadını  çıkarırdı.  Sonra  diğerlerinin  kalkma  vakti  yaklaşınca,  ge-
ne parmaklarının  ucunda  çadırın  içine  süzülüp,  bir kenara  kıvrıla-
rak beklemeye  başlardı.  Fazla  beklemesine  lüzum  kalmazdı.  Her 
129