586 Yaşar Kem al-Dağın Öte Yüzü 
Koca Halil üç gün, durmadan, şöyle bir keyfince Çukurova toprağına çatlaya­
madan pamuk topladı. Üçüncü günün gecesi uyumakta olduğu dereden, Ilgınla­
rın arasından usulca kaydı, geldi, pamuk yığınlannın dibinde bir süre yere yat­
mış bekledi, sonra kalktı kendi yığınını arkadaşı Cabbann yığınının üstüne koy­
du. Cabbann iki misli olmuş yığınını bir süre uzakta durup seyrettikten sonra 
arkasını döndü, yürüdü. Tozlu bir yola düştü. Ayakları, bilek kemiklerine kadar 
yolun serince tozlanna gömülüyordu. 
Hep aklına ağlamaklı bir türkü geliyordu. İçinde bir boşluk, bir kimsesizlik 
öksüzlük duyuyordu . Gün doğarken boğazına bir yumruk geldi tıkandı. Gözle­
rinden bir iki damla yaş aktı. Sonra hemen kesildi. 
Gülümsedi, kendi kendine: 
"Avrattan kötü oldun, Koca Halil, avrattan," dedi. 
Yandaki tarlada giyinişlerinden Toroslu olduklan belli bir köy pamuk toplu­
yordu. Onlara saptı. Ter içinde kalmıştı. lrgatlar da ter içindeydile r. Çok sıcak 
vardı. Selam verdi. Çalışanların hepsi doğruldu, ona baktı. Sonra gene eğilip işle­
rine daldılar. 
Koca Halil böyle ortada yapayalnız kalınca bir yaşlıya yaklaştı: 
"Kardaş," dedi, "sana bir sorum var." 
Yaşlı adam pamuktan doğruldu: 
"Sor bakalım arkadaş." 
Koca Halil gülümsedi. Sonra gülümsernesi birden uçtu. Yüzü acılaştı. Sonra 
hemen gene mutlu bir gülümseme baştan aşağı yüzünü kapladı. 
"Sen Yalak köyünü hiç duydun mu? Bana oradan Koca Halil derler. Köylüle­
rimi anyordum. Nerede pamuk topluyorlar acaba? Bir haberin var mı?" 
Yaşlı adam: 
"Sen Koca Halil misin7" diye biraz şaşkınlık, biraz da hayranlıkla sordu. "Açıl­
maz bukağılan açan, kınlmaz kapılan kıran, şahın padişahın, Köroğlunun bile 
atını alıp da kaçıran Koca Halil sen misin?" 
Adamın Koca Halili böylesine tanıması onu bir hoş etti. Boğazı tıkandı. Bir 
ağlama geldi, onu sarstı. Ancak: 
"Benim," diyebildi. Bir sözcük daha söylese tıkanacaktı. Arkasını döndü, ko­
şar adımla oradan uzaklaştı. Yaşlı adam, öteki pamuk toplayanlar doğrulup, o 
tarladan çıkıncaya kadar kaçışını seyrettile r. Koca Halil tarladan çıkmış, yola düş­
müş daha koşuyordu . Hem koşuyor, hem ağlıyordu . 
"Dağlar kartalı Koca Halil bu hale mi gelecekti? Vay dünya vay' Yıkılası dünya 
vay!" 
O böyle uğunup giderken, karşısından gömleğinin bütün düğmeleri çözül­
müş, kara kıllı göğsü ortada, kara kıvırcık sakallı, gözleri kocaman, öfkeli, sağ­
lam, güneşte yanmış, bedeninden sağlık taşan bir genç adam geldi. Koca Halil