birisi olması canımı sıkıyor." 
"Evel, ortaçağın karanlığından kurtulmak için sanayi de ge­
rekli," dedi Refik. Sonra yalnızca bir şey söylemek için ko­
nuştuğunu aklından geçirdi. 
"Pedagojiyle hiç ilgilendiniz mi?" diye birden sordu Süleyman 
Bey. 
Refik: "Henüz pek ilgilenemedim!" dedi ve sözlerini bayağı 
buldu. 
Süleyman Bey: "Bizim gibi bir ülkede pedagoji şart!" dedi. 
"Siz o köylülerinizi nasıl eğiteceksiniz? Yalnız tasarılarınız için 
değil! Bu köylüler neyin, kimlerin kendilerinin iyiliğini istediğini 
bilmiyorlar." 
Refik konunun hiç beklemediği bir şekilde kendi tasarılarına 
geldiğini anlayarak: "Ben önce bazı iktisadi önlemlerin alın­
masından yanayım!" dedi. 
"İyi ama, ya köylüler bu önlemlere karşı çıkarlarsa?" 
"Bu yazdığım önlemlerin köylülerin karşı çıkacağı şeyler 
olduğunu sanmıyorum," dedi Refik heyecanla. "Ben tasarıla­
rımda..." 
"Evet, evet, tasarılarınızı okudum efendim!" dedi Süleyman 
Bey. Masanın bir gözünü açtı. Refik'in kendisine on gün önce 
bir aracıyla bıraktığı dosyayı aldı, bir kenara bıraktı. "Ama bunlar 
nasıl uygulanacak?" 
"İşte sizinle bunu konuşmak istiyorum efendim!" dedi Refik. 
Sonra kızararak, "Efendim dedim!" diye düşündü. 
"Ben bunları doğru bulmuyorum ki..." 
"Nasıl?" 
"Ben bunları doğru bulmuyorum. Siz Türkiye'yi köylü cenneti 
yapmak istiyorsunuz!" 
Refik, "Köylü cenneti" sözünün bir aşağılama olduğunu 
Teşkilâtçı yazarın sesinin perdesinden anlayarak: "Ben Türkiye 
herkes için cennet olsun istiyorum!" dedi. 
"Evet, mektuplarınızdan böyle bir isteğiniz olduğunu anlı­
yordum. Bunu herkes istiyor, söylüyor. Siz buna "Aydınlık" 
diyorsunuz. Ama bu aydınlık kimin yararına gelecek? Köylülerin, 
halkın, fakir fukaranın mı? Güzel! Ama bu güzel şeyleri hangi 
yağ ile pişireceğiz? Kendi yağımızla?.. O da güzel. Bizde sanayi 
405