"Küçük bir maruzahm daha var," dedi sesini yükseltme-
den, yumuşacık. "Arz edebilir miyim efendim?" 
Kaymakam: 
"Buyurun," dedi. 
"Efendim, herkesin, her gencin, her çocuğun Memed adını 
alması, şimdiye kadar, bu vatanın başına gelmiş en mühim be­
ladır. Bu vatan, bendenizce efendim, dokuz yüz yıldır, böyle 
vahim bir tehlikeyle karş ılaşmadı. Herkesin Memed adını al­
masının köylülerce derin bir manası olsa gerek. Bendeniz de 
arz edeyim efend im, bu bir köklü, derinden gelen, geniş bir is­
yan denemesidir. Bu baldırı çıplakların inatla böyle bir isim yö­
resinde, bir kişi olaraktan bayrak açmalan, şimdiye kadar, Is­
partaküsten bu yana insanlığın gördüğü en vahim harekettir. 
Yenilecekl er, malum, hazır değiller, bunu onlar da bilmeden bi­
liyorlar , arz edeyim, ben çok tarih okumuşumd ur , bu halk de­
dikleri, çoğu zaman bilmeden bilir, evet, bunlann athklan to­
hum, çok derinlere, kimsenin sökerneyeceği kadar derinlere 
kök salacak hr. Şuurlu olduğunu sanmıyorum, bu İnce Memed, 
yanındakiler, yenileceklerini, pek yakında da öldürüleceklerini 
bilmeden gayet iyi biliyorlar. İnsiyaklanyla da korkunç, kökü · 
ulaşılamayacak kadar derinlere inen bir kök saldıklarım da, ta­
rihteki en vahim, dünyayı sarsacak bir tohum attıklarını bilme­
den biliyorlar. Yoksa, bütün köylülerin yediden yetmişe Me­
med adını almalan ve hemen de Memed olarak teşkilatlanma­
lan ... Ankarada bu vehamete, öyle zannediyorum ki istikbalin 
bu canavar köküne aklı erecek çok kimse yok." 
"Yazık ki yok," dedi Taşkın Halil Bey, yüzü sararmışh. 
"Evet, toprağımızın altı oyuluyor." 
"Çok güzel belirtti niz," dedi, alı al, moru mor Yüzbaşı. 
"Ben şimdi büyük bir birliği genç bir subayın kumandasında, 
Ali Onbaşının rehberliğ inde hemen dağlara göndereceğim, 
onlara Memed olmanın ne demek olduğunu göstereceğim .. 
Sağ olsun Albay bize çok candarma ve mühimmat gönder di. 
Beyler korkmayı nız, müsterih olunuz, değil beş on, değil bir 
Toros dağı dolusu baldır ı çıplak, açlıktan nefe sleri kokan, gı­
dasızlıktan bir deri, bir kemik kalmış köylüler , bütün dünya 
Memed olsa bile, biz onları, yılanın başını ezer gibi ezeriz. 
297