102 
gisi olduğu belli. Düşünsenize, askeri deniz gücünden üniver­
sitelerde üretilen bilimsel tezlere, patent başvuru larından 
teknoloji geliştirmeye kadar çeşitli alanlardaki veriler, ABD 
ile dünyanın geri kalanını karşılaştıracak düzeyde. Üstelik 
dünyanın geri kalanı içinde de yine Ingilizce konuşulan Bri­
tanya ve Avustralya gibi ülkeler önemli bir yer tutuyor. Ame­
rika, Britanya ve Avustralya 'nın toplam yıllık geliri yaklaşık 
18 trilyon dolar. Dolayısıyla anadilleri tarihte hiçbir zaman 
görülmemiş bir güçle dünya dili oluyor. 
Bu açıdan Ingilizce yazan romancıla r, şairler şanslı. Çün­
kü kitapları basıldıltı anda bütün dünya da görücüye çıkıyor. 
Türkçe gibi diller ise ne yazık ki kendi içine kapalı. 
Mevlana daha şanslı 
Size bir soru sorayım: Batı'da en çok tamnan şairimiz Mev­
lana. Buna karşılık Yunus Emre, Şeyh Galib, Baki hiç tanın­
mıyor. Acaba bunun sebebi ne? Mevlana ile Yunus Emre ara­
sında kalite uçurumlan mı var ki birini bütün dünya biliyor, 
ötekinden ise habers iz? 
Bu sorunun çok basit bir cevabı var: Mevlana Farsça yaz­
dıg-ı için dünya dillerine çevrildi, Yunus Emre ise Türkçenin 
içine hapsoldu. Çünkü Farsça, özellikle Goethe'nin Fars şa­
irlerini okumak için Farsça öı!renmesinden ve West-östlicher 
Divan yani Batı -Dohu Divanı kitabını yazmasından sonra, 
dünya çapında bir edebiyat dili oldu. 
Bugün bazı yazarlanmızın kitaplan çeşitli diliere çevrili­
yorsa, bunun nedeni önce New York'ta yayınılanmış olmala­
ndır. Çünkü nasıl Anadolu'dan tüccarlar Istanbul'a gelip top­
tancıdan mal alır ve "kamyon yaparsa", dünya yayıncılan da 
New York'a veya kitap fuarlanna gidip kitap seçiyor. Isterse 
yeni bir 'lblstoy, yeni bir Shakespea re olsun, o parlak vitrinde 
yer almayan bir yazarla hiç kimse ilgilenmiyor.