gene baktı ve gördü: Güler gene kendisine anlayışlı bir tavırla 
bakıyordu. "Eve gidiyorum. Nerede şu Ayşe?" diye düşünüyordu 
ki, Sait Nedim Bey'in kızkardeşinin yanından ayrılıp kendisine 
yaklaştığını gördü. Sait Bey'in tavrından kendisine bir şey so­
racağını anladı ve bekledi. 
Sait Bey, Refik'in koluna girerek: "Bizim Rastignac'a gitmişsiniz, 
Osman söyledi," dedi. 
Refik bir an şaşırarak: "Kime?" dedi. 
"Rastignac'a! Ömer Bey'e! Ona o adı Atiye vermişti. Trende 
rastlamıştık!" 
"Evet, tabii, tabii!" dedi Refik. "Anlatmıştı." 
"Eee, ne yapıyor şimdi o?" 
Refik karar veremedi. Sonra birden: "Çiftçilik!" dedi. 
"Çiftçilik? Sabi mi? Ne hoş!" dedi Sait Bey. Kelimeyi tadını 
çıkararak birkaç kere tekrarladı. Sonra gülümseyerek "Peki, niye, 
başka iş mi yok?" dedi ve cevabı kendi verdi: "Dar geldi ona , 
bu dünya, değil mi?" Sözünü beğenerek bir kahkaha attı ve 
kaşlarını çattı. Yazık, yazık! Çok ateşli bir delikanlıydı. Hırslı 
olduğunu söylüyordu. Öyleydi de." Sonra karısını görüp seslendi: 
"Atiye bak, kimden sözediyoruz. Senin Rastignac'dan!" 
"Sahi, ne yapıyor o?" dedi Atiye Hanım. "Bizde fotoğrafları 
var onun. Görüşmek isterdik!" Bu sırada yanına yaklaşan bir 
çocuğun başını okşayarak: "Ne var canım?" dedi. Çocuğu yüzünü 
buruşturarak dinledi. "Ah, peki, peki!" dedi ve utangaç bir tavır 
takınarak Nermin'c doğru yürüdü. Onun kulağına birşeyler 
(ışıldadı. Bir yandan işaret parmağını sallayarak çocuğu paylı­
yordu. 
"Görüyor musunuz, kimse ilgilenmiyor günümüzün Ras-
tignac'larıyla!" dedi Sait Nedim Bey. Bir kahkaha attı. "Fatihler... 
Gençler... Hayat!.." diye mırıldandı. Beklenmedik bir hareketle 
elini Refik'in omuzuna koydu: "Sizi de iyi görmüyorum ama! 
Suratınız asık, konuşmuyor, gülmüyorsunuz... Hep düşünü-
yormuşsunuz gibi bir haliniz var... Ne düşünüyorsunuz?" 
"Bilmem! Öyle miyim?" dedi Refik. 
Sait Bey gülümseyerek: "Bu evden ayrılmışsınız!" dedi. 
Refik: "Çocuk için iyi olur diye düşündük!" dedi. — 
Sait Bey: "Çocuk için!" diye tekrarladı, ama aklında başka 
5.34