den yüze kadar sayılan düşündüm: İlk sayı bir, son sayı yüz. 
Toplamları 101 ediyor. Sonra, baştan ve sondan iki sayıyı 
düşündüm: 2 ve 99. Onların da toplamı 101. Sonra 3 ve 98, 
sonra 4 ve 97... hepsinin toplamı 101. Bu 101’lerder ne kadar 
var? Yüzün yan sı kadar. Öyleyse 100/2 ile 101’i çarpanm. is­
tediğiniz toplam 5050 olmalı.' Öğretmen şaşırdı; çünkü bu 
metod matematik dünyasında bilinmiyordu henüz. Küçük 
Gauss'un bulduğu yeni bir formüldü. 100 rakamı yerine 'n' 
sayısı konulursa, l'dcn ‘n'e kadar sayıların toplam formülü 
çıkıyordu ortaya n (n+l)/2. Öğretmen ertesi gün Gauss’a, bu­
labildiği en iyi matematik kitabını satın alarak hediye etti." 
Profesör, "Bu hikâyenin adı şöyle olmalı bence: Ülkemizde 
eksik olan sistem." "Lisede pek bir şey öğrenmediğimiz anla­
şılıyor," diye üzüldü genç adam. "Sistemi anlamak için," dedi 
profesör, "Daha doğrusu, sistemin gerisindeki matematik dü­
zeni anlamak için, formüllerin gerisindeki matematikçiyi, 
onun nasıl düşündüğünü sezmek gerekiyor Rıınu öğretmi­
yorlar size; belki liseden sonra da öğretmiyorlar, hiç öğretmi­
yorlar. Matematikçinin neden ve nasıl düşündüğünü hiçbir 
zaman bilmiyorsunuz belki.
"Matematiği birtakım 112un ve yonıcu işlemlerden ibaret 
gördüğünüz için de bilim çekici gelmiyor size. Sayıların ve 
Eski Yunanca harflerin gerisinde canlı ilişkiler olduğunu Be­
zemezsiniz, sayılarla hayatın arasındaki ilişkiyi göremezse­
niz, matematik ve dolayısıyla fizik çalışmanın tek amacı sı­
nıfı geçmek olur.”
Mustafa İnan hayatla ve tabiatla ilgiliydi: savaş yılları­
nın kaç-kaç' gezisini, Malatya’ya ve İstanbul'a yaptığı yolcu­
lukları, inanılmaz hafızasının da yardımıyla, olduğu gibi ha­
tırlıyordu; gördüklerini matematik bir soğukkanlılıkla yo- 
rumluyordu. Tabiatta matematik bir düzen vardı; "‘Riyaziye­
ci Mustafa' da bu düzenin sırlarını çözebilmek için uzak Ada- 
na’nın tozlıı ve sıcak yollarını geride bırakmıştı. Sınırlı im­
70