boş zamanlarında durmadan bir şeyler okuyup ezberlediğini 
sanıyordu.
"Yok canım," diyor çocukluk arkadaşı doktor Ekrem Be­
yazıt, "Eline geçen şeylere şöyle bir bakıyordu." 1929 yılı ya­
zında, sağlığı biraz düzelsin, hava değişimi olsun diye Mus­
tafa’yı trenle İstanbul'daki ablasının yanına göndermişlerdi. 
Okulun bahçesinde coğrafya hocası Sabri Bey'e onu anlatı­
yordu. Boğaz’dan sözederken bir çırpıda iki kıyıdaki vapur 
iskelelerini, gidiş-dönüş sırasına göre sayıvermişti: "İstan­
bul'da büyüyen coğrafya hocamız bile saymaya kalkınca ufak 
iskeleleri atladı. Bu arada o zaman yolculara verilen tren ta­
rifesini bana uzattı. Adana’yla İstanbul arasındaki yüzlerce 
istasyonu sırasıyla saydı." İnsan günlerce uğraşsa gene ez- 
berleyemezdi bunu: "Şiirleri de çok kolay ezherlerdi; ama, bi­
rader tren tarifesi de kafiyeli değildi ya." Fuzuli’yi, Baki’ yi, 
Nedim'i derste hocadan dinlerken ezberlemiş.
Yüksek çevrelerde hafızaya çok önem verilmez," dedi 
profesör. Genç adam önündeki notlara dalmıştı; neden sonra 
profesörün sesinin farklı çıktığını kavradı: "Efendim?" "Hafı­
za, diyorum: Nasıl bir şey?” "Bilmem," dedi delikanlı; "Siz ne 
diyorsunuz?" Orta yaşlı adam karşılık vermedi; masanın 
üzerindeki zarflardan birini açtı: "Düşünme üzerine notlar. 
Mustafa’nın bir makalesi. Yok, konferansmış. Kısacık notlar 
tutmuş sadece; hafızasına güvendiğinden olacak. Diyor ki: 
'Herkes hafızasından, hafızasının zayıf olduğundan kolaylık­
la şikâyet eder; fakat asla zekasından yakınmaz. Bilmez ki 
hafıza, zekânın bir unsurudur." Neyse birden bu kadar ileri­
ye gitmeyelim; Mustafa daha liseyi bile bitirmedi, değil mi? 
Kolay değil: Ne demiş adamın biri: İyi bir hayat hikâyesi 
yazmak, bir hayat yaşamak kadar zordur. Neyse biz işimize 
dönelim. Nerede kalmıştık?” "Ekrem Beyazıt anlatıyordu:"
"Ben Mustafa’dan iki sınıf büyüktüm; onuncu sınıfa geç­
tiği yaz bana verdiği matematik, fizik gibi fen dersleri saye­