demeyi zul sayıyor, nerde bir terslik, olmazlık, nerde bir yenil­
gi; suç hemen karşı tarafta aranıyor. 
"Zil! Ne çabuk? Bu zil, çenemi tutayım diye zırladı galiba ... 
"Perşembeye arkadaşlar , Haçlılar bahsini, herbirinizin ken­
di yorumunuzla istiyorum. Güzel günler. 
"Ömer, sınıftan çıkmadan ceketin düğmesini açma dostum. 
Sözüm hepinizedir. Aramızda hanımlar var. Hepimiz birbirimi­
ze karşı saygılı olmalıyız. 
"Çıkabilirsini z." 
Altı Yıl Sonra 
(Kütahya) 
" ... Çocuklar , bilenler biliyor ya, bilmeyenlere bildirmek is­
terim ki, Kütahya Lisesi'nde bu alhncı yılım. Alh yıl önce, kız­
erkek karışık bir okuldan Kastamonu' dan buraya, Selçuklu 
Türklerinin Haçlı askerine karşı şefkatinden şüphe ettiğim için, 
sürgünen gönderilmiş bulunmakta idim. Bugün ise, lise son, 
siz değerli arkadaşlarıma elveda dersimi vermekte yim. Sürgün 
edildiğim kent açısından şanslı idim. Kütahya' da sizler arasın­
da pekala iyi idim. Hepinizi, sizden öncekiler gibi, sizi de sev­
dim. 
"Ne o, gidiyorum diye sevindiniz mi? Efendim? Yoksa ora­
dan duyduğum bir hıçkırık sesi midir? 
"Haaa, Asafın sesiymiş! Ne var Asaf arkadaşım? Yoksa, 
bugün yine hassas günümdür deyip, damarıma basacak, bana 
bir şiir mi okutacaksın? Nerde? Nedir o? Sahi? Bakıym. Getir 
hele. Allahım ne güzel şey bu, ne harika! Gördünüz mü dost­
lar, Asafın bizler, şey, sizler için, hepiniz için elleriyle yaptığı 
şu yerküreye bakın! Su kabağı üstüne işlemiş. Nereden buldun 
bu tostoparlak kabağı Asaf? Bravo, yaşa! Biz ömrümüzü duvar 
haritası, merkezden yerküre, diye inlemekle geçirirken bak he­
le sen, böyle bir şeyi yapıp çıkmışsın. Ay nolur şu, dersyılı ba­
şında elimizde olsaydı! Kaçıncı yüzyıl dünyası bu, kürenin üs­
tündeki? Bugünün. Bakın çocuklar, biz daha dün, Osmanlı'nın 
Kafkasları nasıl fethettiğini okuduk, Kanuni'nin bir yandan 
47