ti, Maraşı anlath. Maraştaki pirinç tarlalan, pirinç işçileri. Ma­
raşm bağlan, Maraşın toprağı ... Hocaoğlu adında bir ağa anlat­
h. Bir dünya kadar toprağı, küp küp alhnı olduğunu söyledi. 
Memed ağzını açmıyordu. Hasan Onbaşı Kafka syada esir kal­
mışh. Oralan anlattı. Galiçyayı da anlattı. Şamı, Beyrutu, Ada­
nayı, Mersini, Konyayı, Konyada Mevlana derler bir ulu yatar, 
onun türbesini anlath. Sonra birden anialınayı bırakh, yorganı 
başına çekti. Odanın içindeki gürültü de dunnuştu. Köşede bi­
risi sazın üstüne yuınulmuş, çalıyordu. Usuldan da, duyulur 
duyulmaz, kalm bir sesle türkü söylüyordu. Adamın uzun yü­
zü gaz lambası ışığı allında türlü türlü şekle giriyor, bir uzu­
yor, bir kısalıyor, bir genişliyordu. Memed, hiçbir şey düşün­
meden uzun zaman onu dinledi. Saz çalan sazını başucundaki 
çiviye taklıktan sonra, yorganı başma çekti. 
Memede olan olm uştu. Gözüne uyku girmiyordu. Düşün­
celere kaphrmı şh kendin i. Düşünceler kafasına akın ediyo rdu. 
Düşünüyordu arhk. Dünya kafasında büyümü ştü. Dünyanın 
genişliğini düşünüyo rdu. Değirmenoluk köyü bir nokta gibi 
kalmışh gözünde. O kocaman Abdi Ağa, kannca gibi kalmışh 
gözünde. Belki de ilk olarak doğru dürüst düşünüyordu. Aşk 
ile şevk ile düşünüyordu. Kin duyuyordu arhk. Kendi gözünde 
kendisi büyüm üştü. Kendini de insan saymaya başladı. Yatakta 
bir taraftan bir tarafa dönerken söylendi. "Abdi Ağa da insan, 
biz de ... " 
Sabahleyin erkenden Mustafa onu dürttü. Duyma dı. Uy­
kudaydı. Belki de uykuda gibi dalgındı. Mustafa, yorganı onun 
üstünden çekti. Üstünde yorgan olmadan uyuya mazdı. Uyan­
dı. Yahut da doğruldu. Gözleri şiş şişti. Yüzü sararmış, sapsan 
kesilm işti. Ama yüzünde bir memnunluk vardı. Gözlerinde dü­
şünmenin mutluluğu okunuyordu. 
Haneının parasını verdiler, çıktılar. 
M em ed: 
''Hasan Onbaşı. nerede? Ona bir sağlıcakla kal desek," dedi. 
Mustafa : 
"Des ek." 
Kapıda kısa boylu hancıya sordular. 
Han cı: 
80