31 O Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
olaraktır ki bozulmaz bir ahdi amam bozdunuz. Yarın siz Çukura indiğinizde, 
köyünüz boş kaldığında on kişi gelir de köyünüzü soyar soğana çevirirse, evle­
rinize ateş verirse, hiç şaşmayın. İlk olarak ahdi ama m bozan sizsiniz. Kötülük 
tohumunu bu dağlara eken sizsiniz. 
Ali başını kaldırdı: 
"İşte ana, böyle," dedi. 
Meryemce dalıp gitmişti. Kurtların ulumasını dinliyordu. Birden irkildi. Ba-
şını kaldırdı, Aliye baktı, sonra başı göğsüne geri indi. 
Pencereden bir ses geldi: 
"Ali, Ali, aç kapıyı." 
"Sen misin Taşbaşoğlu7" 
"Benim," dedi dışardaki ses. 
Ali kalktı, kapıyı açtı. İçine de bir korku düştü. Taşbaş bu gece yarısı, öyle olur 
olmaz işler için gelmezdi. Bu işte bir bokluk vardı ya, Allah sonunu hayreylesin. 
"Ne var, ne yok, kardaş?" 
Taşbaş: 
"Kötü," dedi, içini çekti. "Adil Efendi geliyorm uş." 
Elifin kalktığı yere oturdu: "Nasılsın Meryemce Ana?" diye sordu. 
Meryemce aldırmadı, kıpırdamadı bile. 
Taşbaşoğlu şaşkınlıkla: 
"Ali," diye sordu. "Meryemce Ana daha ağzını açmıyor mu?" 
Ali başıyla, açmıyor işareti yaptı. 
"Ne zaman geliyormuş?" diye ölgün, bitkin bir sesle de sordu. 
"Kim bilir, hiç belli olmaz. Belki şimdi damlar ." 
Ali: 
"Ne yapacağız?" 
Taş baş: 
"Yetmiş iki millete rezil olduk. Biz pamuğa gidince gelip köyümüzü tüm ye­
rinden kaldınrsa, bir şey demeye hiç hakkımız yok. Biz bozduk. Ahdi amanı biz 
bozduk." 
Ali: 
"Biz bozduk, hiçbir hakkımız yok." 
Taşbaşoğlu : 
"Varsak desek ki Adil Efendiye , ey Adil Efendi, bir iştir oldu, kötü tarlaya 
düştük. Üstelik de geçindik Çukura, gelecek yıl iki mislini al, desek? .. "