240 KADERİN CİLVESİ 
çinmek için vücudunu kiraya vermeye elverişli değildir. Böyle 
bir şey hiç akla gelmezdi. Şu halde? 
Açılacak sözlerin pek acıklı olduklarım anlamak için kera­
met sahibi olmak gerekü değildi. îçini dökmek, boşanmak için 
kadına cesaret vereyim mi, vermeyeyim mi? 
Zaten namus faciaları içinde yüzüyorduk. Bu sıska kadının 
uzun uzadıya derdini dinlemekte ne mana vardı? İlletine benden 
deva ummakla aklanıyordu. Ben ona ne çare bulabilirdim? Bu­
nun için faciayı kısa kesmeyi uygun görerek dedim ki: 
— Hanım, her zaman ve her yerde utamlmayacak şeyler 
vardır. Ahlâk, edep ve terbiye bunların sınırlarım belirtir. 
Ütandığımzdan dolayı sizi tebrik ederim. Ve her zaman da 
utanınız, zarar etmezsiniz. 
— Ya insan aç kalınca? 
— Aç kalınca da utanmadan çalışacak geçim yolları çok­
tur. Allah utandırmasın hanım, Allah utandırmasın. Utanmaz 
olmak felâketlerin en büyüğüdür. 
Kadın bu öğütlerimin karşısmda «yalayarak: 
— Affedersiniz Efendi, yanlış mı geldim? Siz o aradığım 
adam değil misiniz? 
— Hanım, ben belki o aradığınız adamım. A mı... 
—T- Yani Şemi Efendinin vekili? 
-• - Evet o yere batasıca herif buradaki işlerini bilmem ne 
kadar bir zaman için başıma bırakarak defolup gitti. ,, 
— Gelene gidene bu yolda nasiibatlar vermeniz için mi iş­
lerini size bıraktı? 
— Hanım, henüz utanma huyundan vaz geçmemi? olduğu­
nuzu şimdi itiraf ettiniz. Ben de kötü bir talihle bu çukura düş­
tüm. Fakat hâlâ utanmamaya alışamadım. Geçim derdi bizi 
çirkefi'n bulantı veren derinliklerine çekiyor. Lâkin ar ve hicap 
hislerinden de bütün bütün kurtulâmıyoruz. Bu ise şu zamanda 
iftihara değer büyük bir erdem sayılır, 
Kadıncağız bir iki uzun ah çektikten sonra: 
'—- Efendi, erdeme para veren yok. Biz böyle karşı karşıya 
geçmiş utanıp durursak ne ben size derdimi söyleyebilirim, ne 
de siz bana dermanınızı... Meşhur sözdür, derdini saklayan der­
man bulamazmış.