Dönüp gözlerinin içine bakt ım. Benimle konu şurken aram ızdaki eski adab ı büsbütün b ırakmas ı art ık al ıp 
başını gittiğini gösteriyordu onun. Ama nereye? 
"Sana hürmette kusur etmem, merak etme," dedi. Arkamdan kar şıma geçerken bir kahkaha att ı, ama çok 
acıklı bir yan ı vard ı bunun. " Şimdi oldu ğu gibi işte," dedi. "Bir şey yap ıyorum, ama , onu yapan sanki ben 
değilim, içimde k ıpır k ıpır bir şey var sanki ve bütün kötülü ğü bana o yapt ırıyor. Ama çok da ihtiyac ım var ona. 
Nakşetmek için de öyle." 
"Bunlar Şeytan hakk ında uydurulmu ş kocakar ı dedikodular ı." 
"Yalan m ı söylüyorum yani? " 
Beni öldürmek için yeterince cesareti olmad ığını; bu yüzden benden kendisini k ızdırmam ı istediğini 
hissettim. "Yalan söylemiyorsun. Ama içinde hissetti ğini tan ıyam ıyorsun." 
"Hay ır, çok iyi tan ıyorum içimdekini. Daha ölmeden kabir azaplar ı çekiyorum. Fark ında olmadan senin 
yüzünden g ırtlağımıza kadar günaha batt ık. Şimdi de bana daha cesur ol, diyorsun. Senin yüzünden katil oldum 
ben. Nusret Hoca'n ın kudurmu ş köpekleri hepimizi öldürecek." 
Söylediklerine inanmad ıkça daha çok ba ğırıyor, elindeki hokkay ı daha h ırsla s ıkarak tutuyordu. Karl ı 
sokaktan geçen biri ba ğırışlar ını duyar da gelir miydi? 
"Nas ıl oldu da onu öldürdün?" dedim meraktan  çok vakit kazanmak için. "O kuyunun ba şında nas ıl 
karşılaştınız?" 
"Senden ç ıktığı gece Zarif Efendi kendi buld u beni," dedi hiç beklemedi ğim bir anlatma iste ğiyle, "iki 
sayfal ık son resmi gördü ğü söyledi. Yaygara etmesin diye onu cayd ırmaya çok u ğraştım. Yang ın yerine 
yürüttüm onu, kuyunun yak ınında gömülmü ş param var, dedim. Paray ı duyunca inand ı. Nakkaşın para için 
çal ıştığa daha iyi bir kan ıt olamaz. Bu yüzden de üzgün de ğilim, hüner sahibi, s ıradan bir nakka ş idi. Buzlu 
toprağı tırnaklar ıyla kazmaya haz ırdı. Kuyunun yan ında gerçekten gömülmü ş alt ınlar ım olsayd ı onu öldürmeme 
hiç gerek kalmazd ı. Tezhiplerini yapt ırmak için kendine bir sefili seçmi şsin. Eli keskindi, ama yapt ığı tezhiplerin 
renk seçimi ve kullan ımı bayağı idi rahmetlinin. Hiçbir iz de b ırakmad ım. Söyle bana üslup denen şeyin asl ı 
nedir? Şimdi Frenkler de, Çinliler de ressam ın hünerinin renginden, üsluptan söz ediyor, iyi nakka şın 
diğerlerinden ayr ılan bir üslubu olmal ı mı, olmamal ı mı?". 
"Yeni bir üslup nakka şın kendi gönlünün istemesiyle olmaz, merak etme," dedim. "Bir şehzade ölür, bir şah 
savaşlar ı kaybeder, hiç sonu gelmez zannedilen bir devir biter, bir nakka şhane kapan ır ve oran ın nakkaşlar ı 
dağılarak kendilerine ba şka yurtlar, ba şka kitapsever hamiler ararlar. Bir gün, bir padi şah değişik yerlerden, de ki 
Herat'tan ve Halep'ten gelen bu yersiz, yurtsuz, şaşkın ve hünerli nakka şlar ı ve hattatlar ı kendi çad ırında, 
saray ında şefkatle toplar, kendi nakka şhanesini özenle kurar. Birbirlerine al ışamayan nakka şlar önce kendi 
bildikleri eski usûllerle resmederlerse de, sonra t ıpkı sokakta dü şe kalka birbirleriyle kayna şan çocuklar gibi 
aralar ında bir benze şme, bir çat ışma ve hesapla şma olur. Y ıllar süren kavgalar, k ıskançl ıklar, kumpaslar ve renk 
ve nak ış çal ışmalar ının sonunda ortaya ç ıkan yeni bir üsluptur. O nakka şhanenin en parlak, en hünerbaz nakka şı 
çıkar ır çoğunluk bu üslubu. En talihli nakka ş da diyelim ona. Geri kalan nakka şlara bu üslubu sonsuza kadar 
yaln ızca taklit edip mükemmelle ştirmek, hatta cilalamak dü şer." 
Gözlerimin içine büsbütün bakamadan, hiç beklemedi ğim kadar yumu şacık bir edayla, benden dürüstlük 
kadar iyilik de dilenerek ve neredeyse bir genç k ız gibi titreyerek sordu: 
"Benim bir üslubum var m ı?" 
Bir an, gözlerimden ya şlar f ışkıracak sand ım. Bütün gücü ve yumu şak, şefkatli ve iyi olmaya çal ışarak 
inand ığımı istekle söyledim ona: 
"Altm ış küsur y ıllık ömrümde gördü ğüm, en hünerli, eli en sihirli,  gözü en ince, en mucize nakka ş sensin. 
Bin musavvirin kar ışıp kalem de ğdirdiği bir resim de olsa kar şımda, senin Allah vergisi harika kaleminin 
dokunuşunu hemen seçer, tan ırım."