ğıdı bana uzattı. Aldım. Kaynımın heyecanının arttığını gö­
rüyordum. Onu bir parça üzmek istedim. Yazılara şöylece 
bir göz gezdirdikten sonra başımı kaldırdım. "Anladığımı 
söyleyeyim mi, söylemeyeyim mi?" anlamında Halis'in yü­
züne baktım. Siması soluyor, bozuşuyor , büzülüyor, hazin 
bir manayla gözbebeklerime dikilen gözlerinde, "Söyleme" 
ricası okunuyordu. 
Ben hafızamı zorlar gibi düşüneeli bir tavırla: 
-Tuhaf şey, bana bu yazı pek yabancı gelmiyor. Biraz 
düşünsem rakımü '1-hurfıfu ı tanıyacağım. 
Allame: 
-Tanıyamazsınız. Çünkü bu yazı tabii bir yazı değil, 
tahrif edilmiştir . Bunu size gösterişim, tahrifi göz önüne ala­
rak sanatkarı keşfe uğraşmanız içindir. Bir yazı tanınmamak 
için ne kadar değiştirilse de yine üçte, dörtte bir aslından eser 
bırakmamak mümkün değildir. Çünkü bildiğiniz üzere gra­
foloji adında bir bilim vardır ki bununla yazıdan, yazanın 
karakterini keşfe uğraşılır. Fikrin bulunduğu yer olan beyin 
ile irade ve fikri yazı şekline döken el arasında doğrudan 
doğruya bir münasebet vardır. Çizgilerin teşekkül tarzından 
yazanın moral değerlerini ve bazı mertebe özelliklerini tespit 
etmenin mümkün olacağı iddia ediliyor. Bu yüzden herhan­
gi bir makinenin mahsulü kendi işleyiş tarzına göre olaca­
ğı gibi, canlı bir makineden başka bir şey olmayan insanın 
kabiliyetlerinin de yaradılışma göre tecelli edeceği aşikardır. 
Her insan, tasavvurlarını tespit ve harici eşyayı alıp vermek­
te bir fotoğraf makinesidir . Her fabrikanın ürünlerinde baş­
ka meziyetler ve kusurlar vardır. Her makine kendini teşkil 
eden parçaların niteliklerine göre işler. Bu sebeple her insan 
elinin çektiği çizgide beyninin değiştirilemez işareti vardır. 
Benim yazım sizinkine, sizinki hanımefendininkine benze­
mez. Uzmanlar yazıdaki hareketlerden asıl mananın haricin­
de bin türlü mana çıkarıyor. Yazanın zekasına, ahmaklığına, 
tembellik veya çalışkanlığına, cesaretine, korkaklığına, saf-
(Ar.) Eskiden hattat ve yazarların "bu yazıyı yazan" anlamında kullandık· 
lan ibare. 
185