ı6 
O gece sabaha kadar , durmadan, koşareasma yürüdüler. 
Tanyeri ışırken soluk soluğa Akçaçamın kayalıklanm tuttular. 
Yol boyunca hiç konuşmamışlardı. Bir tek sözcük bile. Akçaça­
mm kayalıklanna çıktıklannda, bir taşın üstüne oturup, doğan 
güne karşı bir duman içinde kalmış Çukurovanın düzüne bak­
tılar. Duman usul usul açılarak, köyler, yollar , tepeler, parlayan 
kıvnm kıvnm ırmak, çaylar göründü. 
Kuşluğa doğru, ovada azıcık bir sis, bir buğu kalmadı. Ova 
pırıl pırıl, her ağacı, her taşıyla önlerine serildi. Tarlalar, ekilmiş 
ekilmemiş, renk renk, kara, kırmızı, boz topraklar yanlannday­
mış gibi açıldı. 
Ca b bar: 
"Baksana Memed," diye sessizliği ilk olarak bozdu. "Dün 
akşam işte oradaydık." 
Memed, başını ona doğru döndürrneden: 
"Oradaydık." 
Cabbar , Memedin bu durgunluğuna ne diyeceğini şaşırdı. 
Sustu. Ama, nedense hep konuşmak istiyor du. İçinden bir şey­
ler dürtüyordu onu. 
"Anavarzanın dibine bak! Ahacık şurası, şu kapkara görü­
nen yer, bük. Şurası, üstünde bir şeyler uçıışuyor gibi duran yer 
de, Akçasazın bataklığı ... Aktozlu köyünün daha dumanı tütü­
yor. Oylum oylum tütüyor. Ta göğe yüksel iyor. Gördün mü?" 
Memed, boynunu büktü: 
"Görüyorum, " diye bezgin bezgin karşılık verdi. 
303