çoraplar , kolonyalar, lavantalar vesaire vardı. Bu zabit bir 
kağıdın üzerine iki üç rakam çızıktırınca piyasadaki eşya­
ların tekmilini kaldırabilmek gibi bir kuvvete sahipti. Nasıl 
olup da İstanbul menkul ve gayrimenkul bütün mallarıyla 
onların eline geçmedi ve biz bütün İstanbul sakinleri pençikli 
esirleril olarak kalmadık, şaşılır. 
2 
Hacı Ferhat Efendi'nin Hafız İshak Efendi adında, bah­
çe duvarları bitişik bir komşusu vardır. Servet ve refahta bu 
iki aile omuz öpüşürler. Hafız İshak hem mebus, hem İaşe 
Heyeti'nin 2 önemli bir üyesidir. Oğlunu, kardeşini, yeğen­
lerini, bazı haşerelerin etler, meyveler üzerine kendi kendile­
rine canlanıp semirmeleri için yumurta bırakmaları gibi, su 
başlarına, yiyinti noktalarına, yağma mahallerine yerleştir­
mişti. Bunlarda doymak bilmez bir açlık vardı. Kainatın bü­
tün gıda hissesini kendi midelerine çevirmek mümkün olsa 
pervasızca buna cüret edecekler ve alemin açlıktan ölmesini, 
nasibin kendilerine lütfettiği bir hadise gibi izlemekten belki 
memnun olacaklar dı. 
İttihat ve Terakki idaresinin inkar olunamaz bir gayreti, 
bir kadirşinaslığı, alçakları kayırışı, efendiliği vardır. Çevir­
diği hile dolabının koluna yapışanları korur, gözetir, çapul­
lara boğar ve bazen tövbe yoksulu olmak derecesinde ihya 
eder. Hiçbir idare, kullarını, gözdelerini ödüllendirmekte, 
zenginleştirmekte bu derece ileri gitmemiştir. İşte bu sebep­
ledir ki mensupları onun uğruna kul kurban olurlar. Hat­
ta bugün toplum çürüyüp dağıldıktan sonra onun kurmuş 
olduğu menfaat ağının kördüğümleri içinde kalmış olanlar 
ne tarafa dönmek isteseler bütün bütün bağlarını koparmak 
mümkün olmaz. O büyük velinimetlerine söz söyletmezler. 
Vergisi ödenmiş köle. 
2 Dünya Savaşı yıllarında yiyeceklerin alım satımıyla ilgili devlet kurumu. 
5