10  
10.Ben Bir A ğac ım 
 
 
 
Ben bir a ğacım, çok yaln ızım. Yağmur yağdıkça ağlıyorum. Allah r ızas ı için kulak verin şu anlatacaklar ıma. 
Kahvelerinizi için, uykunuz kaçs ın, gözleriniz aç ılsın, bana cin gibi bak ın da size niye bu kadar yaln ız olduğumu 
anlatay ım. 
1. Üstat meddah ın arkas ında bir a ğaç resmi olsun diye ahars ız kaba kâ ğıda alelacele resmedildi ğimi 
söylüyorlard ır. Doğru. Şimdi yan ımda ne ba şka narin a ğaçlar, ne yedi yaprakl ı bozk ır otlar ı, ne kimi zaman 
Şeytan'a ve insana benzeyen lüle lüle karanl ık kayalar, ne de gökte k ıvrım k ıvrım Çin bulutlar ı var. Bir yer, bir 
gök, bir ben, bir de ufuk çizgisi. Ama hikâyem daha kar ışık. 
2. Bir ağaç olarak illaki bir kitab ın parças ı olmam şart değil. Ama bir a ğaç resmi olarak herhangi bir kitab ın 
sayfas ı değilim diye huzurum kaç ıyor. Bir kitapta bir şey göstermiyorsam putataparlar ve kâfirler gibi resmimin 
duvara as ılıp bana secde edilip tap ılacağı geliyor akl ıma. Erzurumi Hocac ılar duymas ın, bundan gizlice 
övünüyorum ve sonra utançla çok korkuyorum. 
3. Yaln ızlığımın as ıl sebebi ise hangi hikâyenin parças ı olduğumu benim de bilmemem. Bir hikâyenin 
parças ı olacakt ım, ama bir yaprak gibi dü ştüm oradan. Onu anlatay ım: 
 
AĞAÇTAN DÜ ŞEN YAPRAK G İBİ 
HİKÂYEMDEN DÜ ŞÜŞÜMÜN H İKÂYESİ 
 
Acem Şahı Tahmasp, ki hem Osmanl ı'nın baş düşman ıydı, hem de cihan ın en nak ışsever padi şahıydı, 
bundan k ırk y ıl önce bunamaya ba şlay ınca ilk iş eğlenceydi, şarapt ı, musikiydi, şiirdi, nak ıştı, bunlardan so ğudu. 
Kahveyi de b ırak ınca kafas ı durdu; as ık suratl ı, karanl ık ihtiyarlar ın evhamlar ıyla Osmanl ı'nın askerinden uzak 
olsun diye payitaht ını o zaman Acem mülkü olan  Tebriz'de Kazvin'e ta şıdı. Daha da ya şlan ınca bir gün cin 
çarpmas ıyla buhrana kap ılıp, şaraba, oğlanc ılığa ve nakşetmeye tövbeler tövbesi dedi ki bu yüce şahın kahve 
zevkinden sonra akl ıselimini de kaybetti ğinin iyi bir ispat ıdır. 
Böylece, Tebriz'de yirmi y ıldır cihan ın en büyük harikalar ın yapan mucize elli ciltçiler, hattatlar, 
müzehhipler, nakka şlar çil yavrusu gibi şehir şehir dağıldılar. Bunlar ın en parlaklar ını, Şal Tahmasp' ın yeğeni ve 
damad ı, Sultan İbrahim Mirza, vali oldu ğu Meşhed'e çağırdı ve onlar ı nakkaşhanesine yerle ştirip Timur 
zaman ında Herat'ta en büyük şair olan Câmi'nin Heft Evreng'in yedi mesnevisini yazd ırıp nak ışlı, resimli harika 
bir kitap yapt ırmaya başlad ı. Ak ıllı ve hoş yeğenini hem seven hem k ıskanan, k ızını ona verdi ği için pişmanl ık 
duyan Şah Tahmasp bu harika kitab ı işitince haset etti ve öfkeyle ye ğenini Meşhed valili ğinden Kain şehrine, 
sonra yine bir öfkeyle daha küçük Sebzivar şehrine sürdü. Me şhed'deki hattatlar ve nakka şlar da böylece ba şka 
şehirlere, ba şka memleketlere, ba şka sultanlar ın, şehzadelerin nakka şhanelerine da ğıldılar. 
Ama bir mucizeyle Sultan İbrahim Mirza'n ın harika kitab ı yar ıda kalmad ı; çünkü hakikatli bir kitapdar ı 
vard ı. Bu adam at ına atlar, hüner, en iyi tezhibi yapan usta oradad ır diye ta Şiraz'a gider, oradan en zarif nestalik 
hatt ı yazan hattat için iki sayfay ı al ır Isfahan'a götürür, sonra da ğlar ı geçip ta Buhara'ya ç ıkıp Özbek Han' ının 
yan ında nakşeden büyük üstat nakka şa resmin istifini yapt ırır, insanlar ını çizdirir; Herat'a inip bu sefer yar ı kör 
eski üstatlardan birine otlar ın ve yapraklar ın k ıvrım k ıvrım k ıvrılışını ezberden nak şettirir; Herat'ta ba şka bir 
hattata uğray ıp resmin içindeki kap ının üstündeki levhadaki yaz ıyı alt ın rika ile yazd ırıp hadi yine güneye, 
Kain'e gider ve alt ı ay yolculuk ederek yar ılayabildiği sayfay ı Sultan İbrahim Mirza'ya gösterip aferini al ırdı. 
Bu gidişle kitab ın hiç bitmeyece ğini anlad ılar ve Tatar ulaklar tuttular. Her birinin eline üzerine i şlenip 
yaz ılacak sayfayla birlikle sanatç ıya istenilen şeyi tarif eden birer mektup verdiler. Böylece bütün Acem 
ülkesinin, Horasan' ın, Özbek memleketinin, Mavaünnehir'in yan ından kitap sayfalar ını taşıyan ulaklar geçti.