ler»lerinde görebileceğimiz, Aragon'un deyimiyle «ger­
çekçiliğin şımartıldığD>, yani bir yandan insanın ken­
disine bile yaban�ılaşmakta olduğunu hala vurgulama­
ğa çalışırken, öte yandan da gerçekliğin kendisini yoz­
laştırmağa çalışan DEMAGOJİK GERÇEKÇi bir ede­
biyattır. 
Sosyalist dünya edebiyat ının da, günümüzde bizce 
aynı kaynaktan beslenen bir aşınıma uğramadığı doğ­
rusu söylenilemez. Yukarda da değindiğimiz gibi, top­
lumcu gerçekçi edebiyat da, biraz da politik bir azın­
lığın (Lukacs'ın belirttiğine göre, Gorki ve Şolohov'a 
bile saldırmaktan çekinmeyen bir azınlığın) bağnazlı­
ğıyla propagandayı ve kışkırtıcılığı yönetici ilke sayan, 
tarihsel iyimserlik yerine mutlu sonlarla biten şematik 
iyimserliği benimsemiş, devrimci romantik estetikte, 
cılız bir toplumcu gerçekçi edebiyat haline dönüşmüş­
tür. Kuşkusuz, bu oluşümda, (Lenin'in deyimiyle) sos­
yalizmi <<bezirgan, soyguncu, iğrenç, kanlı kapitaliz­
min yarattığı» insanlarla ve «bezirg an, soyguncu, iğ­
renç, kanlı kapitalizmin» hala varolduğu bir dünyada 
kurmanın da önemli bir etkisi vardır. 
Kısacası, çağımız edebiyat ını da böylesi bir çö­
küntü ve aşınıma uğratan şey, gerçekliğin bütünlüğü­
nü, bütün bağlamlığı ve bağlantıları içinde kavraya ma­
maktan doğan yarın perspektifinden yoksunluktur. Biz­
ce, 20. yüzyıl edebiyat ının temel eksikliği budur. 
Ve ilginçtir, kapitalizm «güzel olan yarın değil, 
dündür» ilkesini bir varoluş savaşımıyla kendi edebi­
yatma benimsetirken, sosyalist dünya da edebiyatma 
<ı:güzeli bugünde bulmayı» yönetici ilke olarak kabul 
ettirmiştir. Galiba, kutsal 19. yüzyıl edebiyatının o coş 
kulu eyarın perspektifi» olan sosyalizmin, yüzyıhmızın 
başında (Ekim Devrimiyle) yaşama geçirilmesiy le, ar­
tık eyarının gerçekleştiği» varsayılmış ve sosyalist dev-
F 3 33