merdivenleri çıkıyordu. Ömer bir taksiye binip Bakırköy'e gi­
deceğini söyledi. 
Yolda şu uzun günü düşündü. Sabah eniştesiyle teyzesiyle 
olurmuş, kurban kesimini seyretmiş, öğle yemeğini bir akra­
basında yemiş, öğleden sonra Refik'i görmüştü. Bayramı kutlayan 
İstanbul'da, büyük hareketli ailelerde, sıcak geniş salonlarda 
sakınılması, uzak durulması gereken bir şey vardı. Günü ha­
tırladıkça içinde bir şey kırmak, ne olduğunu çıkaramadığı bir 
düzeni altüst etmek isteği uyanıyordu. "Bu uyuşuk, rahat, hımbıl 
yumuşaklığa, bu tutkusuz aile hayatına kendimi bırakmayacağım. 
Bunların yerine ne yapacağım?" Gerinerek esnedi. 
6 
HAYATTA NE YAPMALI? 
Akşam yemeğinde ahçı Nuri'nin üç arkadaş için yaptığı sahanda 
İzmir köftesini yemişler, aile sohbetine katılmışlar, herkesi 
cğlendirmişlerdi. Sonra gene çalışma odasına çıkmışlar, gevezelik 
etmişler, ama asıl istedikleri şeylerden sözedememişlerdi. Refik 
gerçek sohbetin, herkes yattıktan, boşalan oturma odasına 
inildikten sonra başlayacağını düşünüyordu. Eskiden de böyle 
yaparlardı. Herkes yattıktan, uzun poker saatlerinden sonra 
aşağıya inerler, semaveri kurarlar, konuşurlardı. Muhittin bir 
kere bunu 19. yüzyılın Rus aydınlarıyla Puşkin'in hayatı hak­
kındaki bir kitaptan okuduklarıyla karşılaştırmıştı. 
Kapının önündeki tıkırtılı saatin gongu vurmaya başladı. Ömer 
gerinerek ve havaya kalkan kolundaki saati görmek için, başını 
ileri doğru uzatarak esnedi. Sonra yeniden karıştırdığı kitaba 
döndü. Muhittin koltuğun kenarında parmaklarıyla trampet 
çalıyor, merdivenlerde ayak sesleri duyuluyordu. Bir süre sonra 
gene saatin tıkırtısından başka bir şey duyulmaz oldu. 
Refik: "Haydi aşağıya inelim!" dedi. 
Gürültü etmemeye çalışarak aşağı indiler. Refik ara kapıdan, 
dar merdivenlerden geçip mutfağa indi. Nuri'nin semaveri 
kurmuş olduğunu görerek keyiflendi. Büyük tepsiyle birlikte