"Öyle de denebilir" dedi Şems kafas ını sallayarak.  
"Ben bu kader meselesini anlam ıyorum" dedim. Hâlbuki 
söylemek istedi ğim şey başkaydı: "Benim kaderimde sen var 
mısın acaba?" diye sorabilmek isterdim ona. " Şayet yoksan 
bileyim. Bo ş yere senin hakk ında hayaller kurmayay ım." 
"Kaderin ne oldu ğunu anlatamam" dedi Şems. "Ama ne ol- 
madığını anlatabilirim. Kader, hayat ımızın önceden çi- 
zilmiş olması demek de ğildir. Bu sebepten, "ne yapa- 
lım kaderimiz böyle" deyip boyun bükmek cehalet gös- 
tergesidir. Kader yolun tamam ını değil, sadece yol ay- 
rımlarını verir. Güzergâh bellidir ama tüm dönemeç 
ve sapaklar yolcuya aittir. Öyleyse ne hayat ının hâki- 
misin, ne de hayat kar şısında çaresizsin. Bunu anlat ır 
Yirmi Dokuzuncu Kural." 
Boş boş bakmış olacağım ki Şems biraz daha aç ıklama ge- 
reği duydu. Koyu kara gözlerinin derinleri parlayarak şöyle 
dedi: "Müsaadenle brr mesel anlatay ım." 
"Günün birinde genç bir kad ın bir dervi şe kaderin nas ıl iş- 
lediğini sormu ş. Derviş demiş ki: "Gel benimle, beraber göre- 
lim." Az gitmi ş uz gitmi şler, bir nümayi şe denk gelmi şler. Me- 
ğer ahali bir katili asmak için meydana götürüyormu ş." Der- 
viş genç kad ına sormu ş: "Şimdi bu adam ı idam edecekler. Pe- 
ki bu sonuca sebep olan hadise nedir? Birisi bu adama önce- 
den para verdi, o da gitti cinayet silah ı satın aldı. Bu mu as ıl- 
masına sebep? Yoksa suçu i şlerken kimse onu durdurmad ığı 
  
276 
  
277 
  
 
  
için mi dara ğacına gidiyor? Veya suçu i şledikten sonra yaka- 
landığı için mi? idam ına yol açan sebep gerçekle ştirdiği eyle- 
min öncesinde mi, esnas ında mı, yoksa sonras ında mı saklı 
sence?" 
"Kafamı karıştırıyorsun" diyerek Şems'in laf ını kestim. 
"Hikâyedeki adam katil oldu ğu için, yani korkunç bir suç i şle- 
diği için as ılacak. Etti ğinin bedelini ödüyor. İşte sana sebep. 
işte netice. Hay ırlı ameller ba şka, şerri ameller ba şkadır." 
Şems birden sesini alçaltt ı. "Ne dedi ğim anlıyorum" dedi 
bitkin dü şmüşçesine. "Ama bu hayatta her ayr ım o kadar ko- 
lay çizilmiyor. Ya sand ığın kadar siyah-beyaz. iyi-kötü, aç ık- 
seçik de ğilse? Ya tekmil kelimelerin önemini yitirdi ği bir ba ş- 
ka bilinç boyutu varsa?" 
"Olmaz. Allah bu ay ırımlar konusunda gayet aç ık olmamı- 
zı istiyor. Yoksa ne haram diye bir şey olurdu, ne helal. Şayet 
insanlar ı cehennemle ürkütüp cennetle te şvik etmeseydi, in- 
sanlık çığırından çıkar, dünya feci bir yer hâline gelirdi. Kor- 
kutulmaya da ödüllendirilmeye de ihtiyac ımız var." 
Sert bir rüzgâr esti bizden yana. Kar taneleri havada rastge- 
le savruldu. Şems bana do ğru bir ad ım atarak s ırtımdald şalı 
düzeltti; omuzlar ımı örttü. O kadar yakm ımdaydı ki, kokusunu 
içime çektim. Sandal a ğacı, misk-i amber ve ya ğmur sonras ı 
toprak kar ışımıydı Şems'in kokusu. Karn ımda, göğsümde bir 
kıpırdanma, bacaklar ımın arasında bir dalgalanma hissettim. 
Bir erke ği arzulamak böyle bir şeydi demek. Hem utanç veri- 
ciydi hem de, tuhaf bir şekilde, utanacak bir şey yoktu bunda. 
Şems yarı müşfik yarı muzip yüzüme bakt ı. "Akıl ve man- 
tığın hudutlar ı gayet keskin olabilir. Ama a şkta tüm s ınırlar 
ve ayrımlar silikle şir" dedi.