zacı gibi. Buna dair bir hikâye de vaki.  
Bir gün bir feylesof yolda giderken bir dervi şe rastlam ış. 
İkisinin de çabucak birbirlerine kanlar ı kaynamış. Günlerce 
konuşmuşlar. Cümleye biri ba şlar, diğeri son bu l durur mu ş. 
En nihayetinde vedala ştıklarında, etraftakiler her ikisine 
de böyle hararetli hararetli ne konu ştuklarını sormuş. Feyle- 
sof şöyle yan ıt vermiş: "Konuştuk ve anlad ım ki benim bildi- 
ğim her şeyi o zaten görüyor." 
Sufi ise şöyle demi ş: "Konuştuk ve anlad ım ki benim gördü- 
ğüm her şeyi o zaten biliyor." 
Demek gafil Sufi gördü ğünü sanır, gafil feylesof ise bildi ği- 
ni. Hâlbuki ne o bir şey bilir, ne berikinin bir şey gördü ğü var. 
Niçin kabullenmezler basit, s ınırlı ve en nihayetinde fani 
varlıklar olan biz insanlar ın haddimizden fazlas ına gücümü- 
zün yetmeyece ğini? İnsan denilen mahlûk çabalasa çabalasa 
kaç yazar? Bir arpa boyu yol bile gidemez. Kadir Allah ne 
yazmışsa alnımıza o olacak. Hepsi bu. Bize dü şen Yaradan'm 
emirlerini yorumlamak de ğil, anlamaya çal ışmak hiç de ğil, 
  
195 
sadece ve sadece harfiyyen yerine getirmek! 
Hele Baybars eve gelsin, bunlar ı bir bir konu şacağız. Artık 
bizde âdet oldu bu hasb ıhâller. Her gece devriye dönü şü yor- 
gun argın eve geldi ğinde, beraber tand ırın etrafında oturu- 
ruz. Baybars kar ımın pişirdiği çorbay ı ekmeğe katık yapar- 
ken, bir yandan da hâl ve şerait üzerine sohbete dalar ız. İş- 
tahlıdır. Ne de olsa delikanl ıdır. Elbet gücü kuvveti yerinde 
olmalı. Onun gibi genç, cesur ve namuslu birinin bu Allahs ız 
şehirde yapacak çok i şi var. 
Kâfir olsun, fâs ık olsun, hizaya getirecek çok insan var, 
çok! 
Şems 
Konya, 29 Ekim 1244 
Buz gibi so ğuk bir gece Şekerci Han' ın cumbas ında oturu- 
yordum. Mevlâna'yla tan ışmama az kalm ıştı. Tefekküre dal- 
mıştım. Allah' ın, ne yöne dönersek dönelim O'nu hem araya- 
lım, hem bulal ım diye kendi suretinde yaratt ığı kâinatın 
muazzaml ığı karşısında kalbimiz sevinç ve sevgiyle dolma- 
lıydı. Ne ki bu minnettarl ık hâlini âdemo ğulları nadiren ya- 
şıyordu. » 
Konya'ya vard ığımdan beri tan ıştığım insanlar ı hatırla- 
dım: Dilenci Hasan, sarho ş Süleyman ve fahi şe Çöl Gülü. 
Başkaları tarafından hor görülen ve ezilen bu insanlar yay- 
gın bir dertten muzdaripti: "Ayr ı bir Benlik zann ı." Cemiye- 
tin kenar ında kıyısında sıkışmışlardı. Fildişi kulelerinde otu- 
ran âlimlerin görü ş alanlar ına girmeyen kimselerdi bunlar. 
Merak ediyordum, acaba Mevlâna'n ın onlarla aras ı nasıldı? 
Eğer Mevlâna toplumun dü şkün kesimlerini henüz kucakla- 
mamışsa, bu hususta ona yard ım etmek, onunla dü şkünler 
  
196 
arasında köprü olmak isterim. 
Şehir en nihayetinde uykuya dald ı. Leylî hayvanlar ın bile 
hüküm süren huzuru bozmamaya gayret ettikleri saat şimdi. 
Bir şehrin uykusunu dinlemek hem tarifsiz keder, hem tarif- 
siz mutluluk verir. Kapal ı kapılar ardında ne hikâyeler ya şa- 
nır acaba? Hayatta ba şka bir yol çizseydim ben ne tür hikâ- 
yeler ya şardım, bunu da dü şünürüm. Ama bilirim ki ben bu 
yolu seçmedim kendime. Bu yol beni seçti. 
Bir abdal bir şehre gelmi ş. Buranın halkı yabancılara hiç 
güvenmezmi ş. "Defol!" diye ba ğırmışlar dervi şe, "Hiçbirimiz