231 
 yönetimini bölgede ki bütün sorunların içine çekmiştir. Barışa katkısı mümkün değildir. 
Suudilerin ABD ile geleneksel iş birliği, bölgede zaten başlı başına bir sorun ve barış için 
çalışması zordur. Zira ABD bölgede barış istememektedir. Onun için, barış demek silah 
satamaması demektir. Barış demek, bölge ülkelerinin daha aklıselim ve bağımsız davranması 
ve batıya ihtiyaç duymaması demektir. Dolaysıyla ABD ile iş tutan barış yanlısı ol amaz, geçmiş 
zaman ve tecrübe bunu göstermektedir. Suudilerin ABD ile ilişkileri yetmiyormuş gibi, son 
birkaç yıldan bu tarafa İsrail ile iş birliği yaptığı ortaya çıkmıştır. Bu durum Arap halkları ve 
birçok Arap ülkesi tarafından hoş karşılanmamaktadır. S uudi-İsrail iş birliği İran karşıtı olarak 
gösterilmektedir. Bu doğru olsa bile, Suudilerin kutsal mekânlara sahip ve şeriat ülkesi olarak 
Müslüman İran’a karşı İsrail ile iş birliği yapması, dindar Müslümanları ve Arap ülkelerini çok 
fazla ikna edeceğini düşünmek yanıltıcı olabilir. Suudi Arabistan, petrol ve doğal gaz 
gelirleriyle, batılı ülkelerin gözdesi bir ülkedir. Petrol ve gazın günümüz dünyasında stratejik 
önemi azalmakla birlikte, parasının önemi devam etmektedir. Bugünkü petrol ve gaz dünya 
rezer vlerinin miktarı ve dünyanın dört bir köşesinde bulunması nedeniyle stratejik bir ürün olma 
özelliği azalmıştır. Ama Suudi Arabistan yönetimi, hem bölge ülkeleriyle kötü ilişkileri, hem 
yurttaşlarına karşı çağ dışı tutumu ve dikta rejimi hem de batı nezdin deki arkaik imajı nedeniyle 
ABD’nin desteğine ihtiyaç duymaktadır. Suudi Arabistan’da sanayi ve tarım sektörü çok 
önemsizdir. Üretim azdır. Halkın önemli bir kısmı ticaret ve servis sektöründe çalışmaktadır. 
Ülke ekonomisi ağırlıklı olarak petrol ve gaz üz erine kurulmuştur. Petrol ve gaz fiyatlarının 
inip çıkması Suudi ekonomisinin dengesini bozmakta ve istikrarsızlık yaratmaktadır. Halkın 
rejime olan alerjisi ve hassas ekonomik yapısıyla Suudi yönetimi ABD desteğine ihtiyaç 
duymaktadır. Bu durumda barışın önünde ciddi bir engeldir. Suudiler, ABD, İngiltere ve 
İsrail’in organize ettiği Arap baharına karşı çıkmadığı gibi yaptığı müdahalelerle işlerini 
kolaylaştırmıştır. Emperyalistler, 19.yüzyılda size medeniyet getireceğiz diye ülkeleri işgal 
edip sömürürken  bu gün ise size demokrasi ve insan hakları getireceğiz diye ülkelere müdahale 
ederek sömürmeye devam etmektedir. Batının, Irak ve Libya müdahalesine, bölge ülkelerinden 
ses çıkmadığı gibi diktatörler gidecek diye sevinmişler ama ne yazık ki bu ülke halkla rı Saddam 
ve Kaddafi’yi arar hale gelmiştir.  
İran, orta doğunun önemli ülkelerinden biridir. İran’ın bölge barışı ve krizinde rolü 
önemlidir. İran hem bölgede hem de uluslararası ilişkilerde gücünün üstünde bir etkiye sahiptir. 
Bunun en önemli nedeni de dı ş politikasında çok risk alması ve her an silahlı kuvvetler 
kullanmaya hazır görüntüsü vermesidir. Bu tutumu da caydırıcı olmaktadır. İran hem bölgede 
hem de bölge dışında aktif bir ülkedir. Yemen’de ve Suriye’de hali hazırda savaşın bir 
parçasıdır. Yemen’ de Suudilerle rekabet içindedir. İran Şiileri tutarken Suudiler de Sünnileri 
tutmaktadır. Bu iki ülke güya İslam Şeriatı ile yönetilmektedir. Ama en fazla Müslüman kanının 
akmasına da bunlar neden olmaktadır. İki ülkenin güçlü desteğini alan grupların biri nin diğerini 
yenmesi mümkün olmadığına göre savaşı bitirmesi gereken İran ve Suudi Arabistan’dır. 
Aslında Yemen savaşının tek nedeni Şii -Sünni ekseni ve dengesi değildir. Yemen açıklarında 
olan Hürmüz boğazı her iki ülke içinde önemlidir. Hem kendi petroll erinin taşınması hem de 
dünya petrol taşımacılığının %40’ı buradan geçmektedir. Dolaysıyla Hürmüz boğazı stratejik 
bir noktadır ve iki ülke kıyasıya vekâleten savaşmaktadırlar. Suriye de, Rusya ile ittifak ederek 
bölge ülkelerine karşı Esad rejimini destek lemektedir. Bu tutumuyla bölge ülkelerinden 
çekinmediğini ve bölge barışını çok önemsemediği açıktır. Saddam Hüseyin sonrası Irak’ta 
işbaşına gelen Şii yönetimiyle çok yakın ilişki içerisindedir. Bu durum da, başta Suudi