Gelenekçi  kadınların  temizlikleri,  evin  düzenini  korumak  adına 
yapılan  bir faaliyet  değil,  düzenin  ta kendisidir. 
Ne dünü,  ne yarını  olan  radikallere  gelince,  sayıca  çok daha  az, 
kafaca  çok  daha  savruk  olan  bu kadınların  nazarında  her temizlik, 
mutlak  ve emsalsizdir.  Bundan  daha  on beş gün,  ya da bir hafta,  hat-
ta bir gün  önce  temizlik  yapmış  olsalar  bile,  bunun  zerrece  önemi 
yoktur.  Hayatlarının  haritasında  iki ayrı  temizlik  gününü  birbirine 
bağlayan  tek bir asma  köprü  dahi  bulunmadığından,  geçmişin  te-
mizliği  geçmişte  kalmıştır.  Bu sebepten,  sanki  daha  önce  hiç temiz-
lenmemişçesine  temizlerler  evlerini.  Yanm  asırdır,  içinde  cinlerden 
başka  kimseciklerin  barınmadığı,  kokuşmuş,  çürümüş,  kasavet  ko-
vuğuna  dönüşmüş  bir izbeyi,  bunca  zaman  sonra  ilk defa  temizle-
yip yaşanılır  hale  getirmekle  yükümlüymüşçesine  koyulurlar  işe. 
Temizlik  yapmaya  tam  olarak  ne zaman  ve hangi  noktadan  kalkışa-
caklarını  kestirmek  güçtür  çünkü  her an, herhangi  bir şey onları  ha-
rekete  geçirebilir:  elektrik  düğmesinin  kenarına  yapışmış  bir kavun 
çekirdeği,  perdelerin  üzerindeki  is, lavabonun  etrafındaki  kireç  iz-
leri, masa  örtüsüne  bulaşmış  yemek  yağı,  bardağın  dibinde  unutu-
lup küf bağlamış  bir sıvı,  yerde  kurumuş  bir çamur  parçası...  dızdı-
ğının  dızdığı  herhangi  bir ayrıntı,  radikalleri  durduk  yerde  topyekûn 
temizlik  yapmaya  teşvik  edebilir.  Nereden  başlayıp,  nasıl  ilerleye-
cekleri  belli  olmadığından,  bunu  kendileri  bile  bilmediğinden,  tüm 
temizlik  faaliyetleri  birbirinden  farklıdır.  Aslında  temizliğe  kalkış-
mak gibi  bir düşünce  dahi  olmayabilir  ilk anda  kafalarında.  Barda-
ğı yıkarken  tüm  mutfağı,  lavaboyu  ovarken  tüm  banyoyu,  elektrik 
düğmesini  silerken  tüm  evi temizlerken  bulabilirler  kendilerini.  Ön-
cesiz  olduğu  gibi,  sonrasızdır  temizlikleri.  Hiçbir  şey yarına  hava-
le edilmez,  edilemez.  Gelenekçiler  için her ev temizliği  bir, radikal-
ler içinse  biriciktir. 
Radikal  kadınların  temizlikleri,  bir düzen  sağlamak  şöyle  dur-
sun, evlerinde  hüküm  süren  düzensizliğin  başlıca  sebebidir. 
Hijyen  Tijen  radikallerdendi.  Belki  öteden  beri  böyleydi  ama  son 
üç senedir  radikalliği  etrafındakilere  kaygı  verecek  boyutlara  ulaş-
mıştı.  Olur  olmadık  zamanlarda,  tek başına  ya da bir gündelikçi  ka-
dının  yardımıyla,  evin  altını  üstüne  getirebildiği  gibi,  bazen  de tam 
tersine,  bir tek tavanın  kulpuna  sıkışıvermiş  yağ  tortularını  kazıma-
212