(General Schlick masanın başına oturmuş, yüzünü ellerine 
dayamış, düşünmektedir. ) 
SCHLlCK (yüksek sesle düşünür): Böyle mühim bir hadi­
senin arifesinde, nasıl oluyor da şahsi dertleri kafamdan sö­
küp atamıyorum? Bütün gece haritalann üzerine hep beraber 
eğilip, anlamadığım bir şeyler karaladık. Nasıl oldu da erkanı 
harbin diğer zabitleri vaziyeti mi fark etmedi? Fransız ordu­
suna saldıran mütecaviz kırmızı okların titrekliğinden ıstıra­
bımı hissetmedi? 
Albay Hüsamettin durdu, ''İşte tarih, askerlik ve ıstırap 
böyle imtizaç ettirilir," diye öğündü. 
Hikmet yerinde duramıyor du. "Anladım albayım !" diye ba­
ğırdı. "Ne olur ben devam edeyim. Böyle bir olayı hatırlar gibi 
oluyorum. İçinizden geçenler i okuduğumu sanıyorum. Ne de 
olsa, Heine vasıtasıyla Schlick'i daha yakından tanıyorum." 
Albay biraz nazlandıktan sonra, bir şartla razı oldu: Hik­
met yazarken birlikte gözden geçireceklerdi. Kağıdın üstüne 
eğildiler. Hikmet ara sıra başını kaldırıp Hüsamettin Beyin 
yüzüne bakıyordu. Bazen daha emekli albay bir şey söyleme­
den, 'Anladım albayım, şimdi değiştiriyorum' diyerek telaşla 
bazı kısımlan silmeğe başlıyor du. Bazen de albay, Hikmet'in 
sırtını okşuyor , Hikmet de heyecanla daha hızlı yazmağa ko­
yuluyordu. Bir keresinde bir sayfayı yırtıp yeni baştan yazdı­
lar. Sonunda Hikmet, "Yüksek sesle bir okuyalım da etkisini 
görelim albayım," diyerek doğruldu. 
(Tarihin sesi duyulur.) 
TARİHİN SESİ: General Schlick o tarihte kırk altı yaşında 
bulunuyordu. Askerlik ve matematik sahalarındaki inceleme­
leriyle imparatorun dahi teveccühünü kazanmıştı. Parlak bir 
kurmay subayıydı . Eserlerini bastırmak için 'Emekli Albaylar 
tlim Sanat Felsefe ve Edebiyatı Yayma Koruma Teşvik ve Ya­
şatma Derneği'nin yardımıyla teşebbüse geçmişti. Fakir bir 
köylü ailesinden gelmekle birlikte gururluydu. Karısı baro-
211