212 
  
213 
  
 
  
başkalarının kusurlar ını örter.  Mal ı ve mülkü,  Mâlik-ül- 
mülk olan Allah'a teslim eder. 
Buradan ötesi l]gyJbM Şehri'dir. Son üç mertebeye kemal 
mertebeleri denir. Oraya ula şabilen insan hakikaten çok az- 
dır. Ve onlar, Allah kendilerini hangi hale sokarsa soksun, 
mesut, munis ve müte şekkirdir. Son üç safhadan ilkinde 
Nefs-i Raziye'ye erdiklerinden dünyevi meselelere ald ırmaz. 
aldanmazlar. 
Sonraki makam, Nefs-i Marziye'dir. Bu safhadan Allah ra- 
zı olduğu için ona Raz ı Olunmuş Nefs de denir. Buraya ula- 
şan kişi başkalarına deniz feneri olur. I şığını kime isterse 
ona tutar, hakiki bir kutûb, sönmeyen bir kandil gibi ayd ın- 
latır. Bazen şifa dahi da ğıtabilir. Davran ışlarında ifrat ve tef- 
ritten kaç ınır. Hiçbir konuda a şırılık sergilemez; tam tersine 
ayrı düşenleri bulu şturur, dü şmanları uzlaştırir. ortamlar ı 
yumuşatır; en hırçın iklimlerde esen ılık bir yel gibidir. 
Yedinci ve sonuncu makamda ki şi Nefs-i Kâmile'ye ula şır. 
Burada ayr ı bir "benlik" zann ı toz duman olur. Ama bu maka- 
mı bilen, bilse de hakk ında konu şan olmad ığından oradan ba- 
kınca âlemin nas ıl göründü ğüne dair malumat ımız sınırlıdır. 
Hak Yolu'ndaki makamlar ı tek tek s ıralamak kolay, ya şa- 
mak ise zordur. Güzergâh ın kendine has engebeleri yetmez- 
miş gibi, dümdüz bir çizgi hâlinde ilerlemek de mümkün de- 
ğildir. İlkinden sonuncusuna makamlara giden yol do ğrudan 
değil, dolambaçl ıdır. Üstelik üst makamlara varan ki şinin 
orada kalaca ğının garantisi yoktur. Hatta "art ık piştim, er- 
dim, ben bu yollar ı çözdüm" zannedip de yukar ıdan aşağıla- 
ra tepetaklak yuvarlananlar vard ır. Hâl böyle olunca, geçmi ş 
ve gelecek, ya şamış ve yaşayacak bunca insan aras ında çok 
azı, o da ancak her as ırda bir, en nihai makama kadar vara- 
bilir. 
  
İşte bu sebepten, Şems bana Hz. Muhammed ve Sufi Bis- 
tâmî hakk ında o soruyu sordu ğunda benden sadece kitabi bir 
kıyaslama yapmam ı beklemiyordu. Ayn ı zamanda bana, yani 
şahsıma bir soru yöneltiyordu. "Hak'ta yok olmak için nefsi- 
ni tamamen yok etmeye haz ır mısın?" Beni dü şünmeye davet 
ediyordu. İlk sorusunun alt ında ikinci bir soru yat ıyordu. 
"Ya sen, yüce vaiz?" diye soruyordu. "Peki sen yedi makam- 
dan hangisindesin? Bulundu ğun yerden memnun musun? 
Söyle, senin kab ın nicedir? 
'Yolun sonuna kadar gitmeye yeter mi yüre ğin?" 
Kerra 
Konya, Aral ık 1244 
Bugünlerde öyle keyifsiz, o kadar takatsizim ki. Mevlâna ile 
Şems gece gündüz kapan ıp fısır fısır sohbet ettikçe, ben daha 
derin bat ıyorum sessizli ğe. Keşke fıkıh, hadis, felsefe, tarih ve 
mantık gibi hususlarda bilgili olsayd ım. Bazen öyle anlar olu- 
yor ki kad ın yaratıldığıma isyan edesim geliyor. Bu dünyaya 
kız olarak gelince durmadan çal ışmayı öğretiyorlar: Yemek pi- 
şirmek, temizlik yapmak, kirli çama şırları külle ovmak, dere- 
den su ta şımak, eski çoraplar ı yamamak, ya ğı sütten ay ırıp çö- 
kelek yapmak, hamur açmak... hepsini belliyorsun pe ş peşe. 
Kimi kad ınlar bunlar ın yanı sıra ya da yerine vücutlar ını kul- 
lanarak erkeklerin akl ını başından almay ı öğreniyor. Ama i şte