tapları okumuş olsaydım, kitap tozu yutmaktan ciğerlerim 
bozulmuş olsaydı, kitap tozu koklamaktan burnum durma­
dan aksaydı, kitap tozundan kaşınsaydım, her bir şeyleri ince 
ayrıntılarına kadar bilseydim, böyle bir tık nefes bir aydın ol­
masaydım, onun gibi davranır mıydım hiç? Karşıma ilk çıkan 
küçük hesaplı bir kahramanın gözlerine sevgiyle bakar mıy­
dım? Burnundan getirirdim onun. Bütün kitaplarımın acısını 
ondan çıkarırdım. Ben de, herhalde bu kötü niyetlerim yü­
zünden bir türlü kütüphane faresi olamamıştım. Neyse, bu 
mesele de ayrıydı. Benim, kendisine acıdığımı görünce, işte o 
zaman bütün yabancı dilleri bildiğini ve birçok sayfa karala­
dığını anlatmıştı bana. Üstelik, profesyonel muharrirler gibi 
daktiloyla yazıyordu. En çok bu tarafına hayran olmuştum. 
Hem de iki parmakla ve çok hızlı yazıyordu . Ben, artık bu 
kadarına inanmadığım için hemen daktilonun başına oturt­
tum onu ve iki gün önceki bayram gazetesinin büyük bir sı­
kıntıyla yazıldığı belli olan bir makalesini kopya ettirdim bi­
zim veremliye. Ben de aynı süre içinde el yazısıyla kopya et­
meğe çalıştım bu makaleyi. Aceleyle kötü yazdığım halde, 
beni bir sayfada yedi satır geçti. Sonra yazılarımızı karşılaştır­
dı: Durumunun fena olmadığ ını, kendisinin bu arada altı im­
la hatası yapması nedeniyle aramızdaki farkın aslında üç satır 
olduğunu belirtti. lşte bu hızla yazıyordu. 
Ondan çok şey öğrendim. Şimdi yazdığım sanrlan da ona 
borçluyu m. Fakat bende pratik bir taraf vardı. Durumu he­
men kavradığımı sanıyordum ve hemen, iyi kötü bir şeyler 
çıkarıyordum ortaya; onun gibi, durumu çok incelemi yor­
dum. Çünkü inceleyecek bilgim yoktu. lşte ben de bundan 
kazanıyordum. Ona gösterdiğim ilginin karşılığını böylece 
fazlasıyla almıştım. Kitap kurdu çok yazmıştı. Yazıları iki bin 
altı yüz seksen iki daktilo sayfası tutuyordu. Çok yaman 
adamdı bu. Dört dili iyi biliyordu , birçok dili konuşuyordu. 
Aynı zamanda ciğerlerinden hastaydı. Bundan başka dört çe-
358