tini yitiriveriyordu  ölüm  karşısında.  Doğu'nun  ölümleri,  en az Batı' 
nınkiler  kadar  gülünçtü.  Zaten  ölüm  gülünçtü. 
"Üçüncü  uyarımı  da dikkate  almadığınıza  göre,  rica  etsek  sizi 
dışarı  alabilir  miyiz?" 
Öğretmenleri  onunla  aynı  fikirde  değildi  ama.  Onlar  ölümü  gü-
lünç bulmuyordu.  Dersten  kovuluyor  ve dersten  kovulan  öteki  er-
kek öğrencilerin  aksine,  kahraman  olmuyordu  sınıfındaki  kız öğ-
rencilerin  gözünde.  Çünkü,  kızlar  da ölümü  gülünç  bulmuyordu. 
Türkiye'ye  geldiğinde  durumun  değişeceğini  ummuştu.  Ne de 
olsa,  ölmek  daha  kolay,  ölümler  daha  kalabalık,  hayat  daha  kısaydı 
burada.  Düşkırıklığı!  Ölümle  ilgili  lakırdıları  umarsızca  geçiştirildi 
her denemesinde.  Önceleri  bunun  Türkçesinden  kaynaklandığından 
kuşkulandı,  meramını  anlatamadığını  sandı.  Ama  yurtdışına  kaç-
mak zorunda  kaldıkları  güne  değin  Türkçe  öğretmenliği  yapan  ve 
İsviçre'de  oğlunun  sadece  Fransızca'ya  değil,  babasının  beceriksiz-
ce öğretmeye  çalıştığı  Kürtçe'ye  de kapılarak,  ana  diline  yabancı-
laşmasından  endişe  duyan  annesinin  yoğun  çabaları  işe yaramış; 
Türkiye'den  ayrı  geçirdiği  uzun  yıllar  Sidar'ın  Türkçesini  olsa  olsa 
birkaç  adım  geriletebilmişti.  Sorun,  ifade  ediş  biçiminde  değil,  ifa-
de ettiklerindeydi.  Ama  işte buraya  kadardı  benzerlikler.  İsviçre  ile 
Türkiye  arasında  kimi  farklılıklar  da saptamıştı  ölüm  konusunda. 
Saptamalarını  ufacık  kâğıtlara  yazıp,  Gaba'nın  hışmından  koruya-
bilmek  için  tavanına  yapıştırmıştı. 
1. Türkiye'de  insanlar,  ölümden  bahsedilmesini  sevmiyorlardı. 
(İsviçre  ile aynı) 
2. Türkiye'de  insanlar  ne zaman  ölümden  bahsedecek  olsalar,  so-
yut bir ölüm  fikrinden  ziyade,  somut  ölülerden  konuşuyorlardı.  (İs-
viçre'den  kısmen  farklı) 
3. Türkiye'de  insanlar,  ölümü  soyutlaştıramıyordu.  (İsviçre'den 
epey  farklı) 
Oysa  sakinlerinin  aksine,  zerre  kadar  rahatsız  olmuyordu  İstan-
bul ölüm  bahsinden.  Her  an konuşmaya  hazırdı  bu konuda.  Konuş-
ması  da gerekmiyordu  aslında;  zaten  sürekli  iç içeydi  onunla.  Atıl-
madığı  derslerden  birinde,  eski  çağlarda  Batı'da  delilerin  gemilere 
bindirilip  şehirlerden  uzaklaştırıldıklarını  dinlemişti  Sidar  ilgiyle. 
204