148
yük oranda devletle ilişkilerine bağlıydı. En muktedirler bile 
kudretsiz kalmaktan endişelenir, en varlıklılar bile dara düş­
mekten çekinirdi. Din nasıl belletiliyorsa küçük yaştan itiba­
ren, devlet geleneği de aynı şekilde öğretiliyordu. Korku ba­
şattı. Bütün o parıltı ve ihtişamına karşın babasından kor­
kan bir çocuktan farksızdı elit burjuvazi. Bu topraklarda ba­
ba demek, sevgiden ziyade otorite demekti. Hal böyle olunca, 
Avrupa’daki emsallerinden farklı biçimde, buraların burjuva­
larında ne girişkenlik vardı ne özerklik, ne süreklilik vardı 
ne kolektif hafıza. Olmaları beklenen ile olmak istediklerinin 
arasında sıkışıp kalmışlardı -  “Tıpkı benim gibi1 *  diye düşün­
dü Peri. Tıpkı benim gibi ...
Etraftaki kokulu mumlarla yiyeceklerin rayihaları birbiri­
ne karışıyordu. Sigara içmeye çıkanların açık bıraktığı bal­
kon kapısından serin bir esinti gelse de odadaki hava ağır, 
sıcaktı. Bazı konuklar arasında gerginlikler olduğu Peri’nin 
gözünden kaçmamıştı. Siyaset, gemi enkazlarıyla dolu fırtı­
nalı bir denizdi ne de olsa. Dostlan düşmana dönüştürürdü. 
Ama tersi de doğruydu. Pek ortak yanı olmayan insanlan bu­
luşturduğu, hasından yoldaşlara dönüştürdüğü de olurdu.
Takip eden yanm  saatte, soslar tabaklarda donarken ko- 
nuklann da duruşlan değişti, çehreler sertleşti, tebessüm­
ler ciddileşti. İddialarım vurgulayan ünlem işaretleriyle, ani 
heyecan ve hezeyanlarla Türkiye’nin geleceğini tartıştılar. 
Türkiye’nin geleceği yerkürenin geleceğinden kopuk olma­
dığından, Amerika, Avrupa, Hindistan, Pakistan, Çin, İsra­
il, İran hakkında da atıp tuttular. Bu ülkelerin hiçbirine gü­
venmedikleri barizdi. Türkiye’ye karşı dolaplar çeviren me­
şum lobiler ve maşaları, emperyalistler ve uşakları, her şeyi 
uzaktan yöneten gizli eller... Sokakta yürürken nasd tinerci­
lere ve dilencilere kuşkuyla bakıyorlarsa, uluslararası ilişki­
ler hakkında tartışırken de başka ülkelere aynı şekilde bakı­
yorlardı: her an saldırıya uğrayıp soyulmayı bekler gibi.