uyuşturmak ba şka, tedavi etmek ba şka" dedi Baba  
Samed. "Uyu şturucunun etkisi geçince, anestezi- 
nin etkisi geçmi ş gibi olur. Her neren ac ıyorsa, 
ağrı misliyle geri döner." 
Haklıydı, biliyordum. Söz verdim. Uyku hapla- 
rım dahil yan ımdaki tüm kimyasal maddeleri ona 
teslim ettim. Ama çok geçmeden bedenim tekleme- 
ye, ruhum yalpalamaya ba şladı. Zaviyede kald ığım 
dört ay içerisinde say ısız kez yeminimi bozdum,. 
yoldan ç ıktım. Kafa yapmaya kararl ıysan, dünya- 
nın neresine gidersen git, madde gelir seni bu- 
lur . Aramana bile lüzum kalmaz. Hoca hocay ı tek- 
kede, deli deliyi dakkada bulur misali ke şler de 
keşleri bulur. 
Bir gece gene kaçt ım ve zaviyeye zil zurna sar- 
hoş, kafam dumanl ı döndüm. Ama d ış kapı kapalıy- 
dı. Bahçede uyumak zorunda kald ım. Ertesi sabah 
beni dışarda iki büklüm vaziyette buldular. Ne 
Baba Samed bir soru sordu, ne ben bir aç ıklama 
yaptım. Ama bu tür tats ız hadiseler d ışında Su- 
filerle gayet iyi geçiniyordum. Zaviyenin süku- 
neti iyi gelmi şti 'ruhuma. Uzun zamand ır ilk defa 
huzurluydum. Amsterdam'da bir sürü yabanc ıyla ay- 
nı çatı altında kalmaya al ışıktım ya dingin bir 
yalnızlığın ne oldu ğunu ilk kez tad ıyordum. 
İlk bakışta burada da bir nevi komün hayat ı ya- 
şanıyordu. Tüm dervi şler beraberce yiyor, içiyor, 
aynı anda dua ediyor, zikir çekiyor, uyuyordu. 
Ama asıl beklenen herkesin yaln ız kalıp, kendi 
içine yönelmesiydi. Sufili ğe merak salan ki şi ev- 
vela kalabal ık içinde yaln ız kalmay ı öğrenmeliy- 
  
290 
  
291 
  
 
  
di. Sonra da kendi içindeki kalabal ığı birlemeyi. 
Önce diyorsun ki: "Dünyada bir ben var ım!" 
Sonra: "Bende bir dünya var!" 
Ve en nihayetinde: "Ne dünya var, ne ben var ım!" 
Faslı Sufilerin beni gizlice Mekke'ye sokmala- 
rını beklerken, ilk ba şlarda can s ıkıntısından, 
yapacak daha cazip bir i şim olmad ığından, sonra 
gitgide derinle şen bir merak ve hevesle tasavvuf 
felsefesi okumaya ba şladım. Hani a ğzına bir yu- 
dum su al ınca anlars ın ya asl ında ne kadar susa- 
mış olduğunu, ben de öylece kana kana içtim bul- 
duğum her bilgi k ırıntısını. O uzun yaz boyunca 
okuduğum onca eser içerisinde beni en çok etki- 
leyense Mesnevi oldu. 
Derken bir gün Baba Samed ona birini hat ırlat- 
tığımı söyledi. Şems-i Tebrizî ad ında gezgin bir 
dervişti çağrıştırdığım kişi. Bazıları onun hak- 
kında ileri geri laflar etmi şti ama Rumi'ye sor- 
san, hem ay hem de güne şti Şems. Dinledikçe me- 
rakım arttı. Ama öyle s ıradan bir merak de ğildi 
bu. Baba Samed bana Şems'i anlat ırken garip bir 
ürperti duydum. Bir nevi deja vu. 
Şimdi itiraf edece ğim şeyi kimseye söylemedim