208 
mıştı. Bu akımı çok güçlü bir biçimde savunan edebiyatçılar 
vardı ama benim aklım bu teze yatmıyordu bir türlü. 
Çünkü kelime atm ak bir lisanı fakirleşt irmekten baş ka bir 
sonuç doğur amazdı. 
O dönemlerde "mesela" kelimesi dışlanmı ştı. Yerine "örne­
ğin" denilmesi isteniyordu. Ne var ki "örneğin", "me sela"nın 
dilimizde tuttuğu yeri karşıla yamıyordu . 
Eğer bu kuralı bağnaz bir biçimde uyg ularaanız meşhur 
Laz fıkrası ndaki "Mesela dedik!" finalini, "Örne�n dedik"e 
çevirm eniz gerekirdi ki bu da mizahı, fıkrayı ve sıcaklıginı öl­
düren takır tukur bir söyleyiş biçimi ydi. 
Bir sür e sonra "mesela örne�P.n " diyerek iki eşanlamlı­
yı birden kullanan insanlar belirdi. Bu kişiler "fikir ve dü­
şünce" demekten de kaygı duymuyor, kelime lerin eski ve ye­
ni karşılıklannı art arda kullanıyorlardı ki böyle bir şey ka­
bul edilemezdi elbette . 
Aynı talihsizlik "keli me"nin de başına geldi. Bu kavramın 
karşılığı olarak once "tilcik" dememiz istendi, bu tutmayın­
ca "sözcük" karşılığı bulundu. Ama dille ve yazıyla uğraşan 
bir insan için bu karşılığın da tutması ihtimali yoktu. Orta­
da, yüz yıllardır kullanılan "kelime" gibi tumturaklı bir keli­
me varken, niçin sözün küçüğü anlamında "sözcük" demeye 
zorlanacaktık ki. 
Yaşlı bir Anadolu ef endisinin "Hele otur iki kelam edel im!" 
deyişini edebiyattan çıkaracak mıydık? 
Pir Sultan Abdal'ın "Mecliste arif ol, kelamı dinle" dizesini 
unutacak mıydık? 
İşin garibi dilde ırkçılık anlamına gelebilecek olan bu dav­
ranışı sol hareketlerin savunmasıydı. Türkiye'ye özgü tuhaf­
lıklardan biriydi bu duru m. Irkç ıJar siyasal anlamda Türk ır­
kım yüceitmeyi ama edebi bakımdan, konuşulan Türkçeyi 
korumayı savunur ken, enternasyonalist s olcul ar dil alanında 
Çağatay Tür kçesine dönmek gerektiğini ve Orta Asya'da kök