778 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
"Kokusuna kurban olduğum insanoğlu." 
Şimdi kelce bir çocuk olsaydı Meryemcenin yanında ıssızlık, boşluk kesili­
verirdi. Dünya dolar, dopdolu olurdu. Bir kelcecik, sümüklü bir oğlan ... 
"Cenneti tümden verseler insansızsa vizzo istemem, Cehenneme atsınlar, in­
san varsa can kurban. İnsansız dünya batsın." 
Zulmeder, kötülür eder, insanı aşağılar, hak yer, insanı öldürür, yalan söy­
ler, tüm kötülükler ona mahsustur Dünyaya gelmiş hiçbir yaratık insan kadar 
biribirine ve de dünyadaki öteki yarauklara kötülük düşünemez ve de iyilik. 
Dünya yoktu, hiçbir şey yoktu, hava, su yoktu, boşluk bile yoktu, der Kel Aşık. .. 
Hiçbir şey yoktu, el kadar bir ışık parçası vardı bütün evrende. Bütün evreni 
şavkıyla dolduran. El kadar ışık o kadar keskin bir ışıktı ki hiçbir göz ona ba­
kamazdı, bakacak göz de yoktu ki, kör olurdu. İşte bu ışık insandı. İşte bu ışık 
insanlıktı. Her insanın içinde bu ışık yanar. İnsanoğlu bu bir tutarn ışıktan hal­
kolunmadır. Allah önce Ademi çamurdan insan suretinde yaptı, sonra içine bu 
ışığı soktu. 
"Kokusuna kurban olduğum." 
Meryemce korkmaya başladı. Orman, periler koyağı, kayalar, ıssız bozkır, 
hepsi ayağa kalkmış yürüyordu. Dev gölgeler. Dünya uğulduyordu. Meryemce 
damın üstünde ayakta kalakalmış bu uğuldayan ıpıssız dünyayı seyreyliyordu. 
Uğuldayan, yürüyen, akan, uçan dünyayı. Bomboş dünyayı . 
Kurtlar, çakallar, sesini bilmediği başka hayvanlar bağrışıyorlar, sesleri bi­
ribirine karışıyordu. Yılan sesleri, baykuş sesleri ... Bir an dünya türlü türlü ses­
le doluyor, sonra birden bıçakla kesilmişçene sesler kirp diye kesiliyordu. Mer­
yemce büyük korkusunun içinde yapayalnızdı. Bu yalnızlık ona türlü, tuhaf, 
kendine bile söylemediği bir şeyler duyuruyor ama dile getiremiyordu. Taşba­
şoğlu aklına geldi. 
"Belki Taşbaşoğlunda olan bende de var," dedi. 
Kendini tüm yaratıkların üstünde görüyor, dehşet bir güç duyuyordu ken­
dinde. 
"Deliriyorum belki yalnızlıktan da kendimi , haşa, bin kere haşa, işte ondan 
sayıyoru m." 
Çelişik duygular içinde çırpındı durdu bir süre. 
"Bu gece, bu gece uyuyamaz Meryemce. Meryemce inip varmalı, yatağını 
damın üstüne çıkarmalı. Öyle değil mi? Öyle ama Meryemce bacı, sen şimdi 
aşağıya inebilir misin?" 
Ödü kopuyordu. Aşağıda sanki ağzını açmış yüz bin ejderha onu bekliyor­
du. "Meryemce de bu gece damın üstünde yataksız uyur. Meryemce bir gece 
uyumasa da olur." 
Kendisine Meryemce derken sanki yanında başka birisi daha varmış gibi ge­
liyordu. Onun için her sözün başı bir Meryemce.