Bu ihtar üzerine kütle biraz daha sağa yöneldi. Geliyor­
du. Bu gelenin arkasındaki o koca yük neydi? Acaba Osman 
çıkardıkları defineyi mi sallasırt etmiş geliyordu? Biraz daha 
yaklaştılar . Şimdi Fettah geleni iyice seçmeye başladı. Os­
man'ın arkasındaki yük define değildi. Bazı şiddetli sağanak 
ve sel zamanlarında, paçaları çemrenmiş hamallar sırtında, 
sokağın bir yanından öbür tarafına geçen ahali gibi Hacı 
Hurşit, Osman'ın sırtına binmişti. Bineğin iki tarafından 
ince bacakları sallana sallana geliyorlardı. 
Bütün bütün yaklaştılar . Osman sırtındaki bu canlı yü­
künü yere bıraktı. Şimdi gelenler, bumbar gibi sımsıkı bağlar 
içinde upuzun yerde yatan ve çehresi tanınmayacak kadar 
çamurlara bulanmış Fettah'ın o feci haline bakıp şaştılar ... 
Fettah da onların kıyafetlerini görünce kendi felaketini 
unutacak kadar bir hayrete düştü. Çünkü bazı yaz günleri 
hava almaya fırının önüne çıkan hamurcular gibi ikisi de be­
yaz birer iç donu gömlekle kalmışlardı. 
Hacı, sonbaharda sıcak vatanlarına dönerken sürüden 
ayrı düşerek kışlakta kalan zavallı bir leylek gibi ince ba­
cakları üzerinde ayazdan titriyordu. Salada, ibadetle bir alış­
verişleri olmayan hırsızlar bu mübarek adama bağışlayarak 
tespihini, en'amını, misvakını, takvimini bırakmış lar, verim­
siz tepeler gibi çıplak olan kafasını nezleden korumak için 
yalnız fesini almakla yetinerek içlik takkesini iade etmek lüt­
funda bulunmuşlar fakat kavafl işi yeni mest kunduralara 
dayanamayarak onları ayaklarından sıyırmışlardı. Zavallı 
Hacı şimdi acı acı gülerek ihtiyar bir hırpani gibi soğuktan 
çenesi takırdaya takırdaya sağa sola göbek atıyor, hırsızla­
rın almaya tenezzül etmedikleri yamalı çoraplarla çamurlar 
içinden yürüyemeyerek mutlaka binecek bir sırt arıyordu ... 
Tabutsuz kalmış bir mumya gibi yerde yatan, gözleriyle 
ağzından başka bir tarafını oynatamayan Fettah'ın bağla­
rını çözmeye saldırdılar . Lakin ne mümkün? Biçare hizmet­
kar o kadar sıkı kördüğümlerin içinde yatıyordu ki kesici 
Ucuz hazır ayakkabı yapan veya satan esnaf. 
45