Döndüm, karıma baktım. Elindeki kitabı okumaya bir­
kaç kulaç dalmış ve gittikçe derinleşiyordu. O böyle dalar 
dalar sonra birdenbire karabatak gibi yine yüzeye çıkarak 
derinlerde ne gördüğünü bana anlatır. Alman estetikçileri­
nin deneysel prensiplerinden, estetikle psikoloji hamur edi­
lerek ondan çıkarılan anlaşılmaz konseptlerden, Vischerl ile 
Volkelt2 ve Ribot'nun 3 karşıtlarından, her gün dinleyip de 
hala anlayamadığım einfühlung'dan ve nihayet birbiri içine 
geçmiş uzun dürbünler gibi üç zamanın bire dönüştürülme­
sinden, Einstein'ın zamanı bütün bütün hayal derecesinde 
hiçtendirrnek için meselenin çok derin bir kapısından girip, 
fakat öte tarafta henüz bir çıkış bulamadığından, velhasıl 
zihnime çatal çutal batarak bir türlü aklıma yerleşemeyen 
zamanın inkarı felsefesini dinlemekten pek bıkmıştım. He­
men odadan sıvıştım. 
II 
Sofaya çıktım. Nevres'i bulmak için etrafıma bakınırken 
onu açık kapılardan birinin aralığından tehdit maksadıyla 
bana işaretparmağını saHarken gördüm. 
Hükmümde yanılmamışım. Mutlaka bir şey var. Balkona 
doğru yürüdüm. Nevres de beni görmek için can atıyormuş. 
Hemen eline bir faraşla süpürge alarak balkona dökülmüş 
kuru yaprakları süpürrnek için yanıma geldi. Benzi uçuk, 
kaşları çatık, dudakları fırlatacağı sitemierin ilk sözcüğünü 
bulmak öfkesiyle titriyordu. 
Bir önseziyle benim yüreğime de bir ürperme geldi. Sordum: 
-Kapı aralığından bana niçin parmak sallıyordun? 
Kız sadece şu cevabı verdi: 
-Ben bugün Hacı Hüsnü Efendi'nin köşküne gittim ... 
Büyük bir şaşkınlıkla: 
Robert Viseber (1847-1933), Alman filozof. 
Johannes Volkelt (1848-1930), Alman filozof. 
3 Theodule-Armand Ribot (1839-1916) Fransız psikolog. 
117