252 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
sürünmes ine razı olamaz. Öyleyse gel benimle birlikte de gidelim döndürelim 
şunları. Ve de onların başları 1333 doğumlu Anşacadan doğma Yusuf oğlu 
Memet Taşbaştır. Gel arkadaş." 
Gömleks izoğlunu kolundan tuttu çekti. Koşar adımla onların ardınca gittiler. 
Yetiştiklerinde soluk alacak, konuşacak halleri kalmamıştı. 
Gömleksizoğ lu eliyle işaret ederek: 
"Hele durun hele. Azıcık durun. Kendime geleyim. Size diyeceklerim var." 
Yere çöküp oturdular. Ötekiler durmuş onlara bakıyorlar dı, için için sevini-
yorlardı. 
Soluklarını toplayınca ayağa kalktılar. 
Muhtar: 
"Taşbaşoğlu, Taşbaşoğlu! 1333 doğumlu Taşba.şoğlu, iyi ettin de durdun. Ve 
de bir iki kelamımız var sana." 
Taşbaşoğlu onun yüzüne bakmadı. Arkasını dönmüş öyle duruyordu. 
"Bak hele döner bakar mı yüzümüze hiç? Kendisini perişan edecek ya, 
benim yüreğim ona yanmaz. Çocuklarına, sevgili güzel çocuklarına ve de 
anam bacım olsun, akıllı, namuslu güzel avradına yanar. Beri bak, bana bak 
Taşbaşoğlu. Ve de ayrılık yüzünden bir kayıp verdik. Yanar yüreğimiz, parça 
parçadır. Ve de Koca Halili dağlara düşürdü k. Böyle bir yaslı günde köylüyü ko­
yup gitmek hiç doğru bir hareket olamaz. Beri dön, bana bak arkadaş!" 
Taşbaşoğl u dönmeyince Muhtar vardı onu omuzundan tutup kendine doğru 
çevirdi. Taşbaşoğlu ona alev alev baktı. Onun gözlerinden korkan Muhtar Göm­
leksizoğluna: 
"Söyle şuna," dedi. "Söyle ki ben ona dost eli uzatıyorum. Kendisi nere­
ye giderse gidebilir, varsın gitsin. Ama çocukları nı perişan edemez. Bir Emmi, 
bir arkadaş, bir köyün Muhtarı olaraktan buna izin veremem. Bunu söyle ona 
Gömleksizzadem. Ve de köylümüz için veremez. Ve de Çukurovada tututmadık 
tarla kalmadı. 1333 doğumlu Anşacadan doğma Yusuf oğlu Memet Taşbaş bunu 
yapamaz. Gidip de bir başka köyün sığıncası olamaz. Ve de köyümüzün şere­
fini ayaklar altına alamaz. Ve de bizim köyde ayrıcalık çıktığını dünya aleme 
ilanat veremez. Ve de ayrıcalık yüzünden köyün en kocası dağlara düştü, öldü 
gitti, yitti gitti. Böylece söyle Gömleksizzadem. Bu adam delirmiş de aklını çıv­
dırmış. Gelecek yıl ben onun gittiği yola gideceğim. Söz. isterse köyü hepimizi 
pamuk toplayacağız diye Akçadenize götürsün. Bu deniz değil, pamuk tarlası 
desin. Gene gittiği yere köylümü alıp götüreceğim. Amma bu yıl köyün birliğini 
bozamaz. Köy birliğini bozmak ne demekti r!" 
Gömleksizoğlu geldi Taşbaşın koluna girdi: 
"Memet kardaş," dedi. "Bozma köyün düzenini bu yıl. Düzen bozmak iyi de­
ğildir. Ben tüm düzenleri bozdum da ne oldu. Başıma gelenler pişmiş tavuk-