yordum. Senin yaptığın hesapların saçmalığını bütün daire
biliyor diye haykırmak istiyordum Erkan’ın suratına. Baş-kaları için böyle hissederken İsa-Mesih’i görmeyi nasıl bek-leyebilirim?
“Kötülüğe karşı direnmeyeceksin” sözünden büyük bir
ferahlık duyuyorum. İnsana gerçek hürriyeti bu “direnme-mek” kazandıracak gibi geliyor bana. Yalnız, insan bir sani-ye bile aklından çıkarmamalı İsa’nın bu sözünü. Yoksa bü-tün çabalar boşa gider. İnsan, bir an için olsun, duygularınakapılıp karşı koymaya başlarsa, benim gibi olur sonunda.Nereye döneceğini, kime saldıracağını bilemez. İsa bu ger-çeği çok iyi biliyordu: hiç yanılmadı bu konuda. Sorguyaçekildiği sırada bir muhafızın attığı tokada biraz sinirlenirgibi oldu; fakat gene kendini tuttu. Bense, sarhoşlar gibiküfrediyorum içimden (ve dışımdan). Haksızlığa uğradığı-mı sandığım zamanlarda göğsüme doğru bir yumruğun be-ni sıkıştırdığını hissediyorum. Oysa insan, yalnız davranı-şıyla değil, içinden de kötülüğe karşı direnmemeli; hayatın-da kötülüğe direnmekten başka yüksek ve güzel şeyler ol-malı ki bütün ilgisini bu konuya toplamasın benim gibi.Bütün vaktini bununla kaybetmesin ve sonunda yorulma-sın benim gibi. Her nefes alışında bu cümleyi alıp vermeliinsan: kötülüğe karşı direnmeyeceksin. İlk tokadı yediği za-man insan bu gerçeği bilse... yapılan işkenceler öneminikaybeder. Önemsiz bulduğunuz için de işkence yapılmazsize: faydasız hareketlerden kaçınır insanlar. Oysa, yüzünü-ze bakar bakmaz, gözlerinizin ifadesinden, size eziyet etme-nin onlar için faydalı olacağını görüyorlar. Ne kadar gözle-rinizi kaçırmaya çalışsanız fayda vermiyor, daha beter olu-yor. Sizi ölü sanmaları gerekiyor önce: bizden bu dünyaiçin ümitlerini kesmeleri gerekiyor. Bir ölüyü konuştura-mayacaklarını bilirler ve vazgeçerler işkenceden. Haksızlı-
661