gözaltına alındığ ı için yatakhanede kalanlar ya acemiler, ya da ilgisizlerdi, 
ama televizyonda gördükleri sahnelerden coş up kapı arkasına masalardan, 
sıralardan bir barikat yapmış , sloganlar atıp "Allahü ekber!" diye bağ ırarak 
beklemeye baş lamışlardı. Bir-iki deli öğ renci yemekhaneden çaldıkları çatal ve 
bıçakları hela penceresinden erlerin üzerine atmaya, ellerindeki tek tabancayla 
oyun oynamaya kalkış tıkları için buradaki çatış manın sonunda yeniden silahlar 
atıldı ve alnına kurş un yiyen güzel vü- 
169 - Gece Ka UyuTken ve Sabah ¦ cutlu, güzel yüzlü incecik bir öğ renci düş üp öldü. Çoğ u ağlayan, pijamah 
ortaokul öğ rencileri, sırf bir ş ey yapmış  olmak için bu direniş e katılıp piş man 
olmuş kararsızlar ve yüzü gözü ş imdiden kan içinde kalmış  mücadeleciler, hep 
birlikte otobüslere bindirilip dövüle dövüle emniyet müdürlüğ üne götürülürken 
yoğun kar yüzünden ş ehirde pek az kiş i olup biteni fark etmiş ti. 
Şehrin çoğ unluğu ayaktaydı, ama dikkatler pencerelere ve sokağ a değil, 
televizyona dönüktü hâlâ. Millet Tiyatrosu'ndaki canlı yayında Sunay Zaim'in bunun bir oyun değ il ihtilal olduğ unu söylemesinden sonra, askerler salondaki 
gürültücüleri toparlar, cesetler ve yaralılar sedyelerle taş ınırken, bütün 
Kars'ın yakından tanıdığ ı vali muavini Umman Bey sahneye çıkmış , her zamanki 
resmî, asabi ama güven verici sesi ve biraz da ilk defa çıktığ ı "canlı yayın" 
sıkıntısıyla ertesi gün saat on ikiye kadar Kars'ta sokağ a çıkma yasağ ı 
konduğunu duyurmuş tu. Onun boş alttığı sahneye kimse çıkmadığ ı için sonraki yirmi 
dakikada Karslı seyirciler ekranlarında Millet Tiyatrosu'nun perdesini görmüşler, sonra yayında bir kesinti olmuş , derken aynı eski perde sahnede 
yeniden belirmiş ti. Bir süre sonra perde ağ ır ağır açılmaya ve bütün "gece" 
yeniden televizyonda gösterilmeye baş lanmıştı. 
Şehirde ne olup bittiğ ini anlamaya çalış an televizyonlarının baş ındaki Karslı 
seyircilerin çoğ unda bir korku yaratmış tı bu durum. Uykulu ve yarı sarhoş  
olanlar içinden çıkılmaz bir zaman kargaş ası duygusuna kapılmış lar, bazıları da 
gecenin ve ölümlerin tekrarlanacağ ını hissetmiş lerdi. Olayların siyasi yanına 
ilgisiz seyircilerden bazıları bu yeniden gösterimi, tıpkı benim yıllar sonra yapacağım gibi, Kars'ta o gece olup bitenleri anlamalarına yarayacak yeni bir 
fırsat olarak görüp dikkatle seyretmeye koyulmuş lardı. 
Böylece Karslı seyirci Funda Eser'in eski bir kadın baş bakanı taklit ederken 
ağlayarak Amerikan müş terileri kabul ediş ini, ya da bir reklam filmiyle alay 
ettikten sonra içten bir neş eyle göbek atış ını yeniden seyrederken Halkların 
Eşitliği Partisi'nin Halitpaş a Işham'ndaki il merkezi bu iş te uzman bir emniyet 
ekibi tarafından sessizce basılmış , oradaki tek kiş i olan Kürt hademe gözaltına 
alınmış, dolaplarda ve çekmecelerde ne kadar kâğ ıt defter varsa toplanmış tı. 
Aynı zırhlı araçlı polisler, daha önceki gece baskınla- 170 - Gece Ka Uyurken ve Sabah ¦ rından tek tek tanıyıp evlerinin yolunu da bildikleri parti il yönetim kurulu 
üyelerini sırayla toplamış , bölücülük ve Kürt milliyetçiliğ i suçlamalarıyla 
gözaltına almı şlardı. 
Kars'ın Kürt milliyetçileri yalnızca onlar değ ildi. Sabah erkenden Digor yolunun 
başında üzeri karla örtülmeden önce bulunan Murat marka yanık bir taksiden çıkan 
üç ceset -emniyet güçlerinin bildirdiğ ine göre- PKK yanlısı militanlara aitti. 
Şehre sızmak için aylar önce giriş imde bulunan bu üç genç, akş amki geliş melerden 
telaşa kapılarak bir taksiyle dağ lara kaçmaya karar vermiş , yolun kardan 
kapandığ ını görünce maneviyatları bozulmuş , aralarında kavga çıkınca birinin 
patlattığ ı bombayla hepsi intihar etmiş ti. Ölenlerden birisinin sağ lık evinde 
temizlikçilik yapan annesinin, oğ lunun aslında kapıyı çalan eli silahlı 
bilinmeyen kiş ilerce götürüldüğ ü yolundaki dilekçesiyle ve taksi ş oförünün 
ağabeyinin, kardeş inin değ il Kürt milliyetçisi olmak, Kürt bile olmadığ ı 
yolundaki dilekçesi iş leme konulmamış tı. 
Bir ihtilal olduğ unu, sokaklarında iki tankın ağ ır ve karanlık hayaletler gibi