bana,  ne de edilgen  kaldı  karşımda.  İşi şakaya  vurdu,  küstü;  tatlı  dil 
döktü,  küstü;  anlayış  gösterdi,  küstü;  sinirlendi,  küstü;  tehdit  etti, 
küstü;  küçümsedi,  küstü,  yanımda  kaldı,  küstü;  çekti  gitti,  küstü;  ge-
ri döndü,  küstü...  Bildiği  her yolu  denedi,  sık sık küsmek  suretiyle. 
Ben de onunla  birlikte  denedim,  gönlünü  kazanabilmek  gayesiyle. 
Ona müteşekkir  hissediyordum  kendimi,  bilhassa  ilk başlarda. 
Mümkün  olduğunca  basit  düşünmeye  zorluyordum  kendimi.  Onun 
annem  gibi  kocasının  tökezlediğini  görmekten  içten  içe haz alan  bi-
ri, evliliğimizin  de ebeveynleriminki  gibi  olmadığının  kanlı  canlı 
deliliydi  müdahaleleri.  Bu hisle  ve hevesle  dört-beş  ay her şey yo-
lunda  gitti.  Artık  adamakıllı  azaltmıştım  içkiyi.  Ne var ki, bu takdi-
re şayan  ilerleme,  çok  geçmeden  kendi  kendimin  baş rakibi  haline 
getirdi  beni.  Giderek  ne zaman  dozu  kaçırsam;  derken,  biraz  fazla 
içsem  ve sonunda,  ne zaman  içsem,  daha  evvel  göstermiş  olduğum 
başarıyı  tekrarlayamadığım  için  hoyratça  azarlanır,  diken  diken  iğ-
nelenir  oldum.  "Bundan  daha  iyisini  yapabildiğini  biliyoruz,"  diyor-
du Ayşin  "biliyoruz  değil  mi?" 
Tatlı  tatlı  emdiğiniz  şekerin  birdenbire  kırılarak,  içinde  gizledi-
ği peltemsi  ve alabildiğine  ekşi  sıvının  ağzınızın  içinde  dağılıver-
mesine  benzer  şu özne  BİZ.  Lav  gibidir  aynı  zamanda.  Tek  ve mut-
lak bir kaynaktan  fışkırdığı  halde,,  sanki  her yerden  boy  vermiş  ve 
her yere  aitmişçesine,  pervasızca  dört  bir yana  yayılan,  yoluna  çı-
kan her şeyi  istisnasız,  ayırımsız  eteklerinin  altına  alan,  kendi  dışın-
da bir varlık  kalmayıncaya  değin  tüm  bir yaşam  alanını  kaplayan, 
yakıcı,  kavurucu,  fetih  tutkunu  lav gibi.  Tann  böyle  konuşur  kutsal 
kitaplarda.  Tüm  yaratma,  yok  etme,  cezalandırma,  mükâfatlandır-
ma eylemlerini  anlatırken,  BİZ  diye  hitap  eder.  Bir de anneler  böy-
le konuşur  çocuklarıyla.  "Acıktık  mı?"  diye  sorarlar  mesela.  "Bak-
mayın  amcası  böyle  yaramazlık  yaptığımıza,  aslında  biz çok  uslu-
yuzdur,"  derler  ya da. Alınan  karar,  yapılan  tercih  tamamen  onlara 
ait olduğu  halde,  ortada  iki ayn  benlik  ve bellek  değil  de, som  ve 
sonsuz  bir bütünlük  varmışçasına  katarlar  berikinin  varlığını  kendi 
varlıklannın  hudutlarına.  Tanrı'nm  Kuran'da,  annelerin  çocuklanna, 
Ayşin'in  de içki  konusunda  bana  hitap  ederken  kullandığı  BİZ'in  for-
mülü,  (Biz  = Ben  + Sen)  değil,  (Biz  = Ben  + Ben  olmayan  her-
şey)dir.  Böyle  bir BİZ'in  dışında  kalmak  mümkün  değildir. 
229