daireden almış  olduğumu böyle fark ettim) arasında kâbuslar ve özlemlerle dolu 
düşler ve hayaller görerek (rüyamda Ka bana "yaş lanmışsın" diyordu, korkuyordum) 
uyu-yakaldım. 
378 Ancak öğ le vakti uyandım ve günün geri kalanını karlı ve ıslak Frankfurt 
sokaklarında Tarkut Ölçün'ün yardımı olmadan Ka hakkında bilgi toplamakla geçirdim. Ka'nın Kars'a geliş inden önceki sekiz yılda iliş ki kurduğ u iki kadın 
da benimle görüş meye -arkadaş ımın biyografisini yazdığ ımı söylemiş tim- hemen 
razı oldu. Ka'nın ilk sevgilisi Nalan, değ il son ş iir kitabından, Ka'nın ş iir 
yazdığından bile haberdar değ ildi. Evliydi, kocasıyla birlikte iki dönerci 
dükkânı ve bir seyahat bürosu iş letiyordu. Baş başa konuşurken bana Ka'nın zor, 
kavgacı, huysuz ve aş ırı alıngan biri olduğ unu söyledikten sonra biraz ağ ladı. 
(Ka'dan çok, solcu hayallere feda ettiğ i gençliğ i için üzülüyordu.) 
Bekâr olan ikinci sevgili Hildegard'ın da tahmin ettiğ im gibi Ka'nın ne yazdığ ı 
son şiirlerinde ne de Kar adlı ş iir kitabından haberi vardı. Ka'yı ona 
Türkiye'de olduğ undan çok daha ünlü bir ş airmiş gibi tanıtmaktan duyduğ um 
suçluluğ u hafifleten oyuncu, flörtçü bir havayla bana Ka'dan sonra yaz 
tatillerinde Türkiye'ye gitmekten vazgeçtiğ ini, Ka'nın çok sorunlu, çok zeki, 
yapayalnız bir çocuk olduğ unu, aradığ ı anne-sevgiliyi huysuzluğ u yüzünden hiçbir 
zaman bulamayacağ ını, bulursa bile kaçıracağ ını, ona âş ık olmak ne kadar 
kolaysa, onunla birlikte olmanın o kadar zor olduğ unu anlattı. Ka ona benden hiç 
söz etmemiş ti. (Bu soruyu ona niye sorduğ umu ve burada niye bahsettiğ imi 
bilmiyorum.) Bir saat on beş  dakika süren görüş memiz sırasında fark etmediğ im 
şeyi, ince bilekli uzun parmaklı güzel sağ  elinin iş aret parmağ ının ilk 
ekleminin olmadığ ını Hildegard son anda el sıkış ırken bana gösterdi ve Ka'nın 
bir öfke ânında bu eksik parmakla alay ettiğ ini gülümseyerek ekledi. 
Kitabını bitirdikten sonra Ka, bir deftere el yazısıyla yazdığ ı şi-/ irleri 
daktilo edip çoğ altmadan önce, bundan önceki kitaplarında da yaptığ ı gibi bir 
okuma turuna çıkmış tı: Kassel, Braunschweig, Hannover, Osnabrück, Bremen, 
Hamburg. Ben de, beni çağ ıran halkevinin ve Tarkut Ölçün'ün yardımıyla, bu 
şehirlerde alelacele "okuma geceleri" düzenlettim. Tıpkı Ka'nın bir şiirinde 
anlattığ ı gibi ben de dakikliğ ine, temizliğ ine ve Protestan konforuna hayran 
olduğum Alman trenlerinde pencerenin kenarına oturur, camda yansıyan ovalan, 
uçurumların dibinde uyuklayan küçük ki- 379 liseli ş irin köyleri ve küçük istasyonlardaki sırt çantalı, renk renk 
yağmurluklu çocukları hüzünle seyreder, ağ ızlarında sigara istasyonda beni 
karşılayan dernekli iki Türk'e Ka'nın yedi hafta önce buraya okuma için 
geldiğinde yaptığ ı şeylerin aynısını yapmak istediğ imi söyler ve her kentte, 
tıpkı Ka'nın yaptığ ı gibi küçük ucuz bir otele kaydımı yaptırdıktan, beni 
çağıranlarla bir Türk lokantasında siyasetten ve Türklerin ne yazık ki kültürle 
ilgilenmediğ inden konuş up ıspanaklı börek ve döner yedikten sonra ş ehrin soğ uk 
ve boş sokaklarında gezer, İ pek'in acısını unutmak için bu sokaklarda yürüyen Ka 
olduğumu hayal ederdim. Akş am siyasete, edebiyata ya da Türklere meraklı on beş -
yirmi kiş inin katıldığ ı "edebi" toplantıda, en son romanımdan ruhsuzca bir-iki 
sayfa okuduktan sonra birden konuyu ş iire getirir, kısa zaman önce Frankfurt'ta 
öldürülen büyük ş air Ka'nın çok yakın arkadaş ım olduğ unu açıklar, "acaba yakın 
zaman önce burada okuduğ u son şiirlerinden birş eyler hatırlayan var mı" diye 
sorardım. Toplantıya katılanların büyük çoğ unluğu Ka'nın ş iir gecesine gelmemiş  olurdu, 
gelenlerin ise siyasi sorular sormak için veya rastlantıyla geldiklerini, şiirlerini değ il üzerinden hiç çıkarmadığ ı kül rengi paltosunu, soluk tenini, 
dağınık saçlarını, sinirli hareketlerini hatırlamalarından anlardım. Kısa bir 
süre içinde arkadaş ımın en ilgi çeken yanı, hayatı ve ş iirleri değ il, ölümü 
olmuştu. Onu İ slamcıların, Türk gizli servislerinin, Ermenilerin, Alman