154 
 durumdadır. İş ve Meslek Araştırma Enstitüsü’nün yaptığı araştırmaya göre, ‚ikinci kuşağın’ 
burada (Almanya) doğan ‚Konuk İşçi Çoçukları’, meslek lise sini 1980’li yıllarda bitirmiştir. 
‚Üçüncü kuşak’ olarak da nitelenenlerin meslek okulu alanında eğitim görenlerin payının, tüm 
diğer okullara göre, 2000’li yılların başında eriyeceği varsayılmaktaydı. Bu yöndeki araştırma 
ve varsayımların tümünün yanlış o lduğu çoktan ortaya çıkmıştır. Bunun da ötesinde, Afrika 
kökenli, Almanya’da sığınma hakkı elde etmiş, kendi ülkelerinde daha önce üniversite 
öğrenimine başlamış gençlerin oranı ve payı, yapılan araştırma ve hesaplamalarda hiç dikkate 
alınmamıştır.  
İstitastiksel bakımdan bu kesime (henüz) gösterilen görece daha az önem, bu kesimin 
sorunlarını azaltmamaktadır. Hele hele, siyasal -demografik bakımdan artan zorunlu iç göç ve 
dışa karşı kalkınma politikalarındaki yeni yönelimler dikkate alındığında, bu ke simlere yönelik 
acil çözümlere gereksinme vardır. Bremen’de başlatılan HERE -Projesi ( Higher Education for 
Refugees Entrance ) gibi ilk girişimler umut vericidir. Söz konusu projeyle, 2017 yılından 
başlamak üzere, 60 sığınmacı, dilsel bakımdan üniversite öğr enimi yada daha üst düzey meslek 
eğitimine hazırlamak için HERE -Projesi’ne kabul edildi. Bu tür girişimler çok doğru 
adımlardır, ancak proje için belirlenen 60 kişilik kontenjana 6000 kişi başvurmuştur.  
Uzun süredir dikkat çeken sorunun önemine rağmen (bk z. Grundmann 2001), mesleki 
eğitimin ilk aşamalarında, Almanca dersleri hala önemsiz bir role sahip, çünkü ticari -teknik 
alanlarda daha çok dil dışı iletişim öncelenmektedir. Dil dışı iletişim aracılığı ile, örneğin 
öykünme yoluyla pratik beceriler, görsel  malzemeyle teknik bilgiler yada iş akışı ve tanımları 
ise rakamsal hesaplarla/şablonlarla öğretilmekte/öğrenilmektedir. Buradan da hemen ‚dilin’ 
mesleki eğitimde belirleyici bir seçim ölçütü olmaması gerektiği, aslolanın Alman ve yabancı 
gençlerin aynı şe kilde araçsal becerilere sahip olmaları ve buna göre değerlendirilmeleri 
gerektiği, bu beceriler dışında bir de ‚Almancaya egemen olmak’ koşulu aramanın, bu gençlerin 
mesleki ve toplumsal olanak arayışlarını engelleyeceği/düşüreceği biçiminde sonuçlar 
çıkarılmaktadır.  
Nitekim bu yaklaşımın artık çok yanlış olduğunu, bir iş bulmak için yarışan yabancı (bir 
dil konuşan) akranları bir yana, anadili Almanca olan meslek okulu öğrencilerinin bile yetersiz 
dil bilgisine sahip olduklarını, uzun süredir Sanayı ve T icaret Odaları ile Meslek Birlikleri de 
bir şikayet olarak dile getirmektedirler.  
Çok az Almanca bilmeleri, bu nedenle mesleki bakımdan eğitilemez olarak nitelenip, 
zorunlu olarak meslek okuluna giden gençlerin sayısı azalacağı yerde gün geçtikçe artmaktad ır. 
Göçmen ve sığınmacı sayılarındaki büyük artış, bugün durumu iyice zorlaştırmaktadır. Sıklıkla 
rastlandığı gibi, Almanya’da denkliği kabul edilen bir diploma yada bir niteliğini ortaya 
koyamayan bu gençler eğer süresiz olarak vasıfsız (yardımcı) işçi, H artz-4 gibi sosyal 
yardımlara yada 1 Avro gündelik işlere muhtaç durumlara düşürülerek ve bunun bir sonucu 
olarak da toplumsal bakımdan horgörülmek istenmiyorsa, biz Almanlar (Avusturyalılar yada 
İsviçreliler) bu kişileri kendilerine yararlı olma durumuna yükseltmeliyiz.  
Söz konusu bu gençleri kendilerine yararlı duruma yükseltebilmek için, meslek 
okullarındaki dil dersleri, kültürel kimlikleri sağlamlaştıran davranış kazandıracak biçimde, 
bütünlenmelidir. Çünkü, ırkçı önyargılar bütünüyle bir yana bırakıl ırsa, yabancı gençler, hele 
hele Afrika gibi uzak kültür çevrelerinden geliyorlarsa, dilsel eksiklikleri nedeniyle, kurumlarla 
ilişkilerinde, iş ve işçi bulma kurumunda, sosyal ve sağlıkla ilgili kurumlarda, yabancılar 
polisinde, bölgesel/yerel kamu idarel erinde, ev sahipleri tarafından vs. artan ölçüde ve açık bir 
biçimde ayrımcılığa uğradıklarını düşünmektedirler. Özel işletmelerin kurduğu okullarda 
Almanca derslerinin daha nitelikli hale getirilmesi acil önlemlerden bir diğeridir. Çok sayıda