dukça köylü dağlan düz edecek. Ali Safa bugünlerde erinde 
geçinde belasını bulacak. Deli Muslu oğlan iyi çalışıyor. Her­
kesler de Deli Muslu oğlanın yaptıklarının senin başının alfan­
dan çıktığını biliyor. Doğru, sen olmasan, sen bize yürek ver­
mesen biz avratlar gibi Safanm altma pısardık. Doğru doğru, 
dosdoğru. Anavarza binekleri, kurda benzer sinekleri, Memed 
sana oğul demem, yıkmayınca konaklan..."
Bu ağıdı Koca Osman ağzından kaçırmış, sonra da pişman 
olmuştu.
"Yani yani konaklan biz yıkacağız. Sen işte böyle burada 
duracak, yiyip içip yatacak, bize gölge olacaksın. Bes, bu kadar-
lığı bize yeter. Sen burada dur, biz kendi işimizi kendimiz görü-
• •  _ / /  ruz.
Koca Osman ciddileşmişti, gözlerinde umutsuzluk, korku:
"Şahinim," demişti, "şunu bil ki, hiç aklına küşüm düşme­
sin, senin Çukurovada olduğunu tüm Anavarza ovası biliyor. 
Ama nerede olduğunu kimse bilmiyor. Senin Çukurovaya indi­
ğini de hiçbir köylüden hiçbir ağa, hükümet adamı duyamaz. 
Köylü milleti sırasında taş gibi ketumdur. Taş gibi oğul. Sen bu­
rada rahat et."
Memed bunların da kendisinden çok şey beklediğini, hele 
Koca Osmamn söylediği ağıttan sonra iyice anlamıştı. Onu ne 
samyorlardı acaba? Birkaç yü dağda gezmiş, zorla dağa itilmiş, 
başına olmadık işler açılmış, yıkılmış, köy köy, dağ dağ dolaş­
mış, başım sokacak bir delik bulamamış da gelmiş buraya sı­
ğınmış birisiydi.
Memed yanmda yöresinde olam biteni anlamaya çahşıyor, 
sabahlardan akşamlara, akşamlardan sabahlara kadar kafa yo­
ruyordu. Olanın bitenin birtakımını geçirdiği deneylerden do­
layı anlıyor, bir kısınma da hiç akıl erdiremiyordu. Şu koca Os­
man boşuna yeliyor uğraşıyordu. Ali Safa Bey onları köylerin­
den sürecekti. Arkasında Hükümet, yanında ağalar, başmda bir 
sürü silahlı adamı. Koca Osmamn da güvendiği kendisi, İnce 
Memed! Bir tek adam. Koca Osman bilmiyor muydu ki candar- 
malar bir haber alsalar, burada, Akçasazm bataklığında sıkıştır- 
salar, bir bölük candarmayla onun İnce Memedini keklik gibi 
avlarlardı?
388