başvurdukları çarelere şaşarak, vitrinlere, yürüyenlere, arabalara 
baktı. Bir sigara içti. Öğle yemeğinden sonra, saat sekizde 
Teşvikiye'ye Şükrü Paşa'nın konağına gideceğini düşündü. Az 
sonra da Fuat Bey'i gördü. 
Cevdet Bey ile Fuat Bey yaşıttılar. İkisi de tüccardı ve onları 
birbirlerine yaklaştıran şey bu özellikleriydi: İkisi de hem 
Müslüman, hem büyük tüccar olmanın ortaklık duygusuyla 
tanışır tanışmaz birbirlerine karşılıklı ilgi duymuşlardı. Sonra 
ikisi de bekârdı, ikisi de nalburiye ile uğraşıyordu, ikisi de ince 
ve uzundu. Ama Cevdet Bey'e göre, benzerlik ve ortaklık duygusu 
burada sona eriyordu. Çünkü Fuat Bey tüccarlık gelenekleri 
olan bir aileden geliyordu: Müslümanlığa dönen Selanikli bir 
Yahudi ailesindendi; aynca masondu ve Selanik'te geniş bir çevresi 
vardı, istanbul'a bir dükkân açmak için geldiğinde Cevdet BeyMe 
tanışmıştı. İki yıldır, ailesinin ve ticarethanesinin olduğu Sela­
nik'ten İstanbul'a her gelişinde Cevdet Bey'i arar, birlikte bu 
kulübe öğle yemeğine giderlerdi. Yemeklerde, görüşmedikleri 
sürede yaptıkları işlerden, hayatlarından sözederler, birlikte iş 
yapmak, bir ortaklık kurmak, evlenmek gibi tasarılarını gözden 
geçirirler, sonra, şundan bundan neşeyle konuşarak dedikodu 
ederlerdi. Fuat Bey ile dostluk, Cevdet Bey'e, içine bir türlü 
giremediği, İstanbul'un zengin ve ayrıcalıklı kişilerinin toplumsal 
hayatını, kenarında köşesinde dolaşıp durduğu seçkinler çevresini 
tanımak ve bu çevreye sokulmak fırsatım verdiği için faydalı 
ve öğreticiydi. Yalnızca şu kulübe bir gelişinde bile, Cevdet Bey 
aylarca gazete okuyarak, dedikodulara kulak vererek öğrendiği 
şeylerin birkaç katını öğrendiğini düşünürdü. Burada, kadifeler, 
yaldızlı koltuklar, halılar, kristal avizeler içinde Cevdet Bey, 
günlük hayatını geçirdiği çevrenin, durmadan değişen ve hiç 
anlaşılmayan fiyatlar ve eşya dünyasının sırlarını bir anda ele 
geçireceğine inanacak gibi olurdu. 
Kulübe girip merdivenleri çıktılar ve gene aynı »koltuklar, 
halılar, bir kenara bırakılıp unutulmuş paşalar, sefirler, yaldızlı 
aynalar, kristaller. Yahudi tüccarlar, levantenler, avizeler ve ipek 
perdeler ve her zaman hazır ve terbiyeli garsonlar arasından 
geçerek, her zaman oturdukları yere, köşedeki masaya oturdular. 
Cevdet Bey her seferinde olduğu gibi, kulübün kapısından 
41