karıncan ın, sudaki balığ ın, dağdaki geyiğin kurdun doğmas ı, yaşaması 
saçma değil. İnsanın, tepeden tırnağa, şu yeryüzünde l;ıer hareketi · saç-
" ma. 
"Malum." 
"İnsanın, en büyük saçmalığı düşünebilmesidir. Onu saçmalattı­
ran bilincid ir." 
Başkan o iri gövdesi, haşmetli göbeğiyle etine iğne batırılmış gibi 
ayağa firladıktan sonra Mus tafa Beyin üstüne eğildi yüzüne öyle bir 
süre baktı . 
"Malum," diye bağırdı . Sesi çığlık gibiydi . "Çok ıslanmışs ınız. 
Titriyorsunuz. Çok yağıyor değil mi? Malum." 
"Malum," dedi Mustafa Bey, sustu. 
Sustular. Tüyleri diken diken olmuş, soluyan, göğsü inip inip 
kalkan Başkan yüzünün rengi yerine gelerek, turuncuya kesmiş oda­
nın ışığın da-iri gövdesi tüm duvarı kapiayarak dolaştı, üç kere. Yerine 
otururken bir kere daha : "Malu m," dedi keskin. 
"Düşünebilmenin saçmalığı, hem de ahmaklığı. Düşünme yen 
kin duymaz, öç almaz. Öldürme, düşünerek öldürme öldürmedir. İç­
güdüde bilinçli öldürme yoktur. Bilinçli öldürme öldürmedir, cana­
varlıktır. O da insanın saçmalığındad ır." . 
"Malum," dedi Başkan biraz öfkeli, sonra da güldü. 
"Bizi sürünce ne olacak� Biz gene buluşacağız. Anam gene direğe 
yapışmış bekleyecek. Ölüme direnecek. Anam saçma değil. .. Anam, 
anam, anam, Karakız Hatun, işte o, işte işte o ... O saçma değil., Hiç­
bir hareketi saçma değil. İçgüdüsü şuuruna hakim onun Reis Bey, 
Reis Bey, Reis Bey ... " Sevinçle kollarını açtı kapad ı. "Reis Bey, şu in­
san soyu içinde yalnız anamda saçmalık yok. İnsanlık içinde bir tek o, 
o ne yaptığını biliyor." Bulun�az erişiimiz bir şeyi yakalamış gibi se­
vinci çoğalarak : "Reis Bey Reis Bey ... Anam, anam, anam ... En az 
saçma olanımız ." Gözleri parladı, bir ikircikte durdu : "Bizimki de, 
bizirnki de, bizimki de ... " 
"Malum," dedi Başkan gülerek, ağzı kulakları na vararak. 
"Malu m." 
Gün ışıyıncaya kadar konuşmayıp yağmurun sesini dinlediler, 
yarı uyumuş, yarı uyanık. 
Gün �ırken Hanım odaya elinde büyük kalıv altı tepsisiyle girdi,