geri zekalı, ama saf ve iyi niyetli, ama ilkel bir efe­
lenme içinde, genellikle de bireyci ve allah aşkıyla ak­
lının dengesini yitirmiş kişilerden oluşan bir topluluk 
olduğu kanısına varılabilir. 
Garıptır, ilkeli anlatmak, lumpeni anlatmak, ser­
seriyi anlatmak, meczubu anlatmak, yaygın bir bi­
çimde gerçekçilik ve devrimcilik sanılmış her ne hik­
metse. 
Ama gerçek bu mu? 
Kuşkusuz, her toplumda cahiller, hatta kara ca­
hiller, geri zekalılar, serseriler, ilkeller, meczuplar, 
benciller az ya da çok bulunabilir. Ama bir toplumun 
genel karakteri, içinde bulunduğu toplumsal aşama, 
bu istisnai örneklere bakılarak mı saptanmalı? Hele hele 
bizimki gibi, bunca kültürün beşiği olmuş bir toprak 
üzerinde yaşayan, yani bunca eski ve köklü kültürün 
sahibi, Doğu Roma İmparatorluğu (Bizans), Selçuk 
İmparatorluğu, Osmanlı İmparatorluğu gibi impara­
torlukları kurmuş ve yönetmiş, bazı çağiara damgası­
nı basmış bir halkı, böylesi istisnai örneklere bakara k 
tanımlamağa kalkışma doğrusu aklın alacağı bir iş de­
ğil kuşkusuz. 
Olguların yeryüzündeki görünümlerini doğru kavra­
yabilmek, bayağı kültür isteyen gerçekten zor bir iş­
tir. Yani, gerçeği görebilmek, kavrayabilmek oldum 
bittim zor iştir, iyi biliriz, gerçeğin yüzü korkunçtur. 
Alıd-i Atik; «Kim ki Tanrı'nın yüzüne bakar, o ölür!� 
der. Yani, kim ki gerçeği görür ... 
Galiba bu konuda da öyle. Çünkü, aslında ne top­
lumumuz ilkel bir toplumdur, ne de gecekondu kent­
!e�meler toplumumuzun gerçek yüzünü gösteren bir 
simgedir. Bu durumdan olsa olsa, toplumumuzu gece­
kondularda oturmak zorunda bırakan yöneticilerle, 
onu gelecek kuşaklara yanlış tanıtacak belgeler hazır­
layanlar utanmalıdırlar. 
77