nunu seyrettim. Tiyatronun kapısında duran zayıf gencin
sevgilisi onu atlatmasaydı bütün bunlar başıma gelmeye-cekti. Taşralı bir tüccara benzeyen orta yaşlı bir adamla bir-likte biletleri sevinerek aldık bu gençten. Tüccarın yanındaoturmak düşüncesinden rahatsız oldum; fakat bütün bilet-ler bitmişti. Ben o gencin yerinde olsaydım yalnız başımagirerdim tiyatroya: gelmeyen sevgiliye inat. Taşralı tüccarlagirselerdi, ben kurtulacaktım. Olmadı. Oyun başlamadan,son dakikada, bilet bulmak bir talih işiydi. Bu nedenle ken-dimi biraz da akıllı saydım.
Şimdi yatağıma büzülmüş, büyük bir dehşetle, genç Al-
ving’in beyninin nasıl yumuşadığını düşünüyorum. Ya kor-kusu? Tıpkı benim korkuma benziyor. Yatağa uzandım vekımıldamadan yattım. Beynimin yumuşamasına engel ol-mak istiyordum. Kımıldamazsam bunu başaracağımı sanı-yordum. Henüz aklım başımdaydı. Beynimin erimesinekarşı tedbir olarak kımıldamadan yatarken, bir yandan dabunun aptalca bir çare olduğunu biliyordum. Demek ki ak-lımı koruyabiliyordum. Belki korkumun değil, fakat düşün-düğüm çarenin saçmalığının farkındaydım. Korkum da yer-siz olabilirdi. Oswald Alving’in hastalığının kökleri babası-nın gençlik günahlarıyla ilgiliydi. Olsun. Bu, durumu de-ğiştirmez. Babamın da gençliğini nasıl geçirdiğini bilmiyo-rum. Duyduklarım bu bakımdan pek ümit verici değil.Uzun yıllar hovardalık yaptığını övünerek söylerdi. Fakatneden bu oyunu seyrettim? Hem de böyle bir sırada... Bü-tün bunları düşünmek zorunda kalmayacaktım. Beynimingeleceği hakkında kuşkulara kapılmayacaktım.
Oyuncular ne kadar duygusuz. Alving’i oynayan genç -
oldukça başarılıydı- bütün bu korkunç sözleri her akşamaynı şekilde nasıl söyleyebiliyor? Oyundan sonra arkadaşla-rıyla şakalaşarak makyajını nasıl kayıtsızca silebiliyor? Banakalırsa, hastalanıp ikinci geceden itibaren oynayamamalıy-
609