658 Yaşar Kemal -Dağın Öte Yüzü 
"Rahat," dedi Üsteğmen. "Rahat, sen gel." 
İki sivil arkada, önde Başçavuş, Ceyhan suyunun kıyısındaki ağacın altına 
geldiler. 
Aliyi sorguya çekmeye başladılar. 
Ali: 
"Yalan," diyordu, "iftira. Öldürmedim onu. Hiç insan kendi öz ... " 
"Sana öldürdün demiyoruz," diyordu sivil polis. "Kim öldürdü'" 
"Kimse öldürmedi. Hiç kimse ... İki aylık ekmek ... Hem de kızarmış, nar gibi 
yufka ekmeği. Bir de kocaman horoz. Koyakta da kirazlar. Elma, armut. Biz ona 
ulaşıncaya kadar... Onu buraya getirseydi m, yolda ölürdü. Vallahi billahi yolda 
ölürdü. Ben hiç ona kıyar mıyım? Aklımı aynatmadım ki ben! Şimdi gidin, eli­
nizle koymuş gibi bulursunuz ... " 
"Nerede buluruz?" 
"Bizim köyde, bizim evde. Azıcık yalnızlık çekiyor ama, o ağzını açıp da 
kimseye bir şey söylemiyordu ki zaten ... " 
"Sizin köy nerde?" 
Ali, pus arkasında incecik mavimsi bir duman gibi incelmiş Torosları göste­
riyordu. 
"Nah işte bizim köy o dağların arkasınd a. Bizim ev de o köyün içinde ... " 
Bi� acayip konuşuyordu bu adam. Bunlardan hiçbir bilgi edinemezsini z. 
Dünyanın en tuhaf malıluklarıdır köylüler. Bir acayip millettir köylü m illeti, ke­
tum, taş gibi sağır. 
"Şevket Bey," diye bağırdı sivil polis. "Ben ne yapayım senin ananı! Nasıl bı­
rakıp gelmişsen gelmişsin , bana ne! Şevket Beye noldu?" 
"Hiç görmedim, bilmedim," diye boynunu büktü Ali. "Ben geç indim Çuku­
rovaya, Şevket Beyi bilmem. Hiç de yüzünü görmedim." 
Aliyi bıraktılar. Ali bir tuhaftı. Dehşet korkuyor du. Kalabalığa karışınca azı­
cık korkusu geçti. 
Gömleksiz oğlu Üsteğmene konuşuyordu : 
"Bana kalırsa öldürdü . Hem de kellesini gövdesinden ayırdı. Yalan o, yalan. 
Bin kere yalan. Diyor ki ben anaını köyde koydum da geldim. Bir hızman bal, 
bir hızman yağ, otuz sekiz horoz, tavuk, on altı keçi, iki aylık da yufka ekme­
ğiylen birlikte köyde koydum da geldim, diyor. İnanma. Zinhar inanma! O ana­
sını öldürdü. Meryemce ölmeyeydi, çoktan yola düşmüş, bulmuştu Çukurovayı. 
Meryemce öldü. Yazık Meryemceye. Meryemce gibi var mıydı? Bir melek simay­
dı Meryem ce, gül gibi. Bir tanısaydın Meryemce yi, elini öperdin. Dayanamaz 
öperdin. Öldürdü gitti işte. Güzelce dilleri çürüdü Meryemcenin. Çukurovaya 
indik ineli, Meryemcenin öldürüld üğünü duyduk duyalı, elimiz pamuğa var-