Köylüler onun adını hiç söylemiyorlar, ona hep Gülen Kız 
diyorlardı. Gülerken yanakları çukurlaşıyordu. Sıcak, kederli 
gözleri, uzak bir özlemle yanıyordu. Bu yıl yirmi ikisine basmıştı.
Sarayda babasının atı meselesiyle en çok ilgilenen Gülba- 
har olmuştu. Bu atm bir bildiği vardı. Atm macerasını Sofiden 
dinlemişti.
Sofiyi de çok sevmişti. Zindandaki Sofiye her gün kendi 
eliyle yemekler götürüyor, durmadan ona sorular soruyordu.
Sofi:
"Valla balam, doğrudur," diyordu. "Atı üç kere ben kendi 
elimlen aşağılara götürdüm, yola bıraktım. At üçünde de geldi. 
Ahmedin kapısında durdu. Bu at Ahmede yadigardır. Hak onu 
Ahmede göndermiştir. Ahmet atı kimseye veremez. Verirse ol­
maz. Bütün Ağrıdağı ölür, atı veremezler."
Bir gün Sofi Gülbahardan bir kaval istedi. Gülbahar hemen 
ona çok eski, belki yüz yıllık bir kaval getirdi verdi. Ve Gülba­
har onun kaval istemesine çok şaştı. Sofi, bu yaşlı haliyle nasıl 
kaval çalacaktı? Kaval çalmak bir soluk, bir diş işiydi. Kavalı 
ancak gençler iyi çalabilirlerdi. Gülbahar baktı ki bu kocamış, 
beli bükülmüş adamın dişleri öyle duruyor, öyle apak.
Kavalı eline alır almaz Sofi başladı çalmaya. Gülbahar bu 
kaval sesi karşısında lalü ebkem kaldı. Orada, zindanın kapısı­
na oturdu, belini duvara dayadı, Sofi çaldı o dinledi. Sofi coş­
muştu. Durup dinlenmeden çalıyordu.
Kaval bittiğinde Gülbahar uzun bir uykudan uyanırcasma 
uyandı. Duyulur duyulmaz bir sesle:
"Sofi, bu kimin türküsüdür?" diye sordu.
Sofi:
"Bu," dedi, "Ağrıdağının öfkesidir. Ağrı çok öfkelenmiş, 
sonra da atalar Ağrının bu öfkesine türkü yakmışlar."
Gülbahar her gün, daha gün ışımadan zindanın kapısına 
geliyor, Sofi de ona Ağrıdağının öfkesini çalıyordu. Gülbahar 
ne kadar sorarsa sorsun Sofi ona Ağrıdağının bu belalı öfkesi­
nin ne yüzden ileri geldiğini, öfkenin ne olduğunu bir türlü 
söylemiyordu.
"İşte öyle öfkelenmiş," diyordu. "Öfkelenmiş de atalar 
onun öfkesi üstüne bu destanı çıkarmışlar. Ben destanın yalnız
27