geliyorlar , avlu kapısının açıldığı caddeyi bir uçtan, öteki uca 
dolduruyorlar dı. 
"Topal Ali," dedi M urtaza Ağa. "Amanın, ne pahasına 
olursa olsun, bana Topal Ali Ağa yı, o ağalar ağasını, paşalar pa­
şasını, o insanlar insanım, o ermişler ermişini bana ulaştırı n. O 
kurtardı benim ca nımı. O, olmamış olsaydı, ben de şimdi Mah­
mut Ağanın yanında ala kanlı, kaniara helenmiş yatmış olacak­
tım. Mahmut Ağa nasıl?" 
"Kan gölüne batmış çıkmı ş. Amanın ne kadar da çok kanı 
varmış. Bütün oda, yer gök kana kesmiş." 
"Bana hiçbir şey olmamış mı?" 
"Çok şükür, çok şükür pire ısırığı kadar bile, diken çiziği 
kadar bile ... " 
"Ben bu canı kime borçluy um?" 
"Kime?" diye sordu Hüsne Hatun . 
''Topal Aliye gülüm. Topal Aliy e... O cana var, yani İnce 
Memed oğlumuz o aslan yürekli, o çatal yürek içeriye girince ... 
Kurşunu sıkınca, lamba da sönünce, ben ona, ne yapıyorsun, 
İncem, oğlum deyince, o da bana dedi ki, ben daha, o zaman 
elime Mahmut Ağanın kanı fışkırmaımş daha, ben bayılmamı­
şım daha, işte o zaman kulağıma çatal yüreklimin bülbül sesi 
geldi. Var git Murtaza, yaşa Murtaza Ağa, ölmeyin tam sırasıy­
dı ya, seni TopalAliye havale ettim. Var git Murtaza Ağa, bir ye 
de TopalAliye bin şükre t..." 
"Doğru mu, hayalda, düşte olmasın." 
"Doğru. Valiahi billahi şu kulacıklarımla duydum. Ondan 
sonra da elime kan gelince kendi kanım sanıp öldüm. O za­
mandan bu zamana kadar ölüydüm. Bir yerlınde hiçbir şey yok 
ya, en küçük?" 
''Yok," dedi Hüsne Hatun, "çok şükür koca Allahıma, kur­
du kuşu yaratana, cansız çamurdan bizi halk edene ... Çok şü­
kür, çok." 
"Ben bu Topal Aliye ne yapsam, nasıl bir iyilikte bulunsam 
da gönlünü alsam. Bak Hatun, 'şu Topal Aliye benim yaphğım 
kötülüğe, onun bana yaptığı iyiliğe ... " 
"Keşki," dedi Hatun içini çekerek, "ünü büyük, sözü seçkil 
Topal Ali Efendimize bunu yapmasaydm, keşki ." 
39