siz bir sava� veriliyordu. Eski kiiltiiriin, medeniyetin yams1-
ra, Bati'dan baz1 birlikler getirtilerek, sava�a sokulmu�tu. 
Yiiz yil kadar once de, yeni goriinii�lii birtak1m adamlar <;1k­
m1�ti ortaya. Bu adamlar iilkeye yeni ayak basan yabanc1lar 
gibiydi. Her konuda degi�ik gorii�lerle ortaya <;1karak, her 
konuda bir �eyler yapmaya <;ah�1yorlard1. Frans1z ansiklope­
dicileri gibi bir �eylerdi bunlar. Her telden <;ahyorlard 1: Ah­
met Mithat Efendi tek ba�ma bir gazeteyi dolduruyor, N am1k 
Kemal de tiyatrodan romana, �iirden siyasete kadar her konu­
yu deniyordu. Her �eyden biraz bilmeye <;ok onem veriliyordu. 
Herkes her �eyi biliyordu. Herkes her �eyden anhyordu. 
Bu riizgar, 1930 y11larmda da biitiin giiciiyle esiyordu. 
Aceleden, yeni k1hklar Bati'dan ithal edilirken, kafalarm it­
hali unutulmu�tu; ya da giimriik lerden <;ekilmemi�t i. Sa<;1 ve 
sakah uzun olan -biraz uzun tabii-�airier filozof samhyordu: 
tarih, di!, sosyoloji gibi konularda biraz fikri olanlar -ya da 
fikri varm1� gibi goriinenler-bilgin olarak sayg1 goriiyord u. 
Boyle bilginler de, biraz vakit ge<;ince, art1k olgunla�m1�tir 
dii�iincesiyle hemen profesor yap1hyordu. Bilimsel a�amala­
rm akademik bir <;ah�ma sonunda, bel irli diizeyde eserlerle 
ge<;ilecegi hi<; akla gelmiyor du. Cumhuriyetin ilk y11larmda, 
bu yorulmak bilmeyen 'her �ey profesorleri' durmadan teori­
ler ortaya atiyorlard1. Teoriler mantar gibi biiyiiyor, bilginler 
kendi kendine yeti�iyordu. Artik ne bilginlerle, ne bunlarm 
dii�iinceleriyle ba�a <;1kmak imkam kalmam1� gibi goriinii­
yordu. Bu arada yorulmaz miitercimler, ellerine ge<;en her 
�eyi, insana hiiziin verecek kadar ac1kh bir bi<;imde, Tiirk<;e­
ye pek yakm sayilamayacak bir dile <;eviriyorlard 1. Bir kari­
katiir bu durumu ozetliyordu: 
Na$ir (yayimci) Ustad, bu tercilme ettiginiz eserde, yaz­
digmiz gibi hadiseler yokmu$. 
Mutercim Nasil olur? Bana byle anlatmi$lardi. 
75