Evin içinden, sanki dam ın alt k ısm ından bir t ıkırtı işitince zavall ı babac ığımın ruhunun gövdesinden 
çıkmakta zorland ığını anlad ım Babam ın ruhunun azap çekti ğini farketmek hem ac ıya boğdu beni hem de 
rahatlatt ı. Bütün bu t ıkırtılar ın sebebi babamsa e ğer, dedim kendime, ö zaman bundan bana bir fenal ık gelmez. 
Öte yandan bir an evvel gövdeden ç ıkıp tek başına yükselmek için ç ırpman ruhun ac ısı o kadar kederlendirdi ki 
beni, zavall ı babac ığıma yard ım etsin diye Allah ıma dua ettim. Babam ın ruhunun yaln ız beni değil, çocuklar ı da 
koruyacağını da düşününce yüre ğime su serpildi. E ğer avlu kap ısının d ışında bir kötülük etmeye haz ırlanan 
ifritin teki varsa korksun babam ın huzursuzlanan ruhundan. 
Tam o s ıra, acaba babam ı huzursuz eden şey Kara m ı diye dertlendim. Acaba babam Kara'ya bir kötülük mü 
etmek üzere? Kara neredeydi? Ayn ı anda avlu kap ısının birazc ık d ışında, sokakta Kara'y ı gördüm ve durdum. 
Birisiyle konu şuyordu. 
Yolun öte taraf ındaki boş bahçeden, a ğaçlar ın arkas ından birisinin Kara'ya bir şeyler anlatmakta oldu ğunu 
farkettim. Az önce yatakta i şittiğim iniltinin sahibinin bu ses oldu ğunu ç ıkard ığım gibi, bunun Hasan oldu ğunu 
da anlad ım hemen. Bir çe şit yalvarma, bir çe şit ağlama vard ı sesinde, ama tehditkâr bir hava da eksik de ğildi. 
Uzaktan onlar ı dinledim. Sessiz gecenin içinde kendilerini hesaplar ına kapt ırm ışlard ı. 
Ayn ı anda hayatta çocuklar ımla yapayaln ız kald ığımı da anlad ım. Kara'y ı seviyorum diye dü şünüyordum, 
ama doğrusu, Kara'y ı yaln ızca sevmek istiyordum. Çünkü Hasan' ın kederli sesinde, hemen anlay ıverdiğim 
acısında yüreğimi dağlayan birşeyler vard ı. 
"Yar ın buraya kad ıyı, yeniçerileri, a ğabeyimin sa ğ olduğuna, hâlâ Acem da ğlar ında savaşmakta oldu ğuna 
yemin edecek şahitleri getirece ğim," diyordu. "Nikah ınız meşru değil. İçeride zina ediyorsunuz." 
"Şeküre senin de ğil, rahmetli a ğabeyinin kar ısıydı," dedi Kara. 
"Ağabeyim sa ğ," dedi Hasan inançla. "Onu gören şahitler var." 
"Bu sabah, dört y ılda savaştan dönemedi ği için, Üsküdar kad ısı onu Şeküre'den bo şadı. Sağsa, şahitlerin 
boşand ığını söylesinler art ık ona." 
"Şeküre bir ay geçmeden evlenemez, " dedi Hasan. "Dine ve Kuran- ı Kerim'e ayk ırı. Böyle bir rezilli ğe 
Şeküre'nin babas ı nas ıl raz ı oldu?" 
"Enişte Efendi," dedi Kara. "Çok hasta. Ölüm dö şeğinde... Evlili ğe de kad ı izin verdi." 
"Eniştem birlikte mi zehirlediniz," dedi Ha san. "Hayriye ile mi becerdiniz bu i şi?" 
"Kay ınpederim senin Şeküre'ye yapt ıklar ının üzüntüsü içinde. Yapt ığın şerefsizliğin hesab ım, eğer 
gerçekten sa ğ ise ağabeyin de sorabilir." 
"Yalan hepsi," dedi Hasan. " Şeküre'nin evden kaçmak için uydurdu ğu bahaneler." 
Evin içinden bir ç ığlık geldi; Hayriye idi ba ğıran. Sonra Şevket de ba ğırdı; birbirlerine ba ğırdılar. İster 
istemez, korkuyla, elimde olmadan ben de ba ğırdım ve ne yapt ığımı bilmeden eve ko ştum. 
Şevket merdivenlerden ko şar ad ım inip avluya f ırlad ı. 
"Dedem buz gibi," diye hayk ırdı. "Dedem ölmü ş." 
Birbirimize sar ıldık. Kucağıma ald ım onu. Hayriye hâlâ ba ğırıyordu. Ba ğnşmalar ı, her şeyi Kara da, Hasan 
da duymu şlard ı. 
"Anne, dedemi öldürmü şler," dedi bu sefer Şevket. 
Herkes duydu bunu. Hasan duymu ş muydu? Şevket'e iyice sar ıldım. Telaşa kap ılmadan gerisin geriye eve 
soktum. Merdivenlerin ba şında Hayriye çocu ğun nas ıl uyan ıp sinsice kaçabildi ğini soruyordu. 
"Anne hani bizi b ırakmayacakt ın," dedi Şevket. Ağlamaya ba şlad ı. 
Akl ım avlu kap ısının orada dikilip duran Kara'dayd ı. Akl ı Hasan'a tak ıldığı için Kara kap ıyı kapayam ıyordu. 
Şevket'i yanaklar ından öptüm, iyice sar ıldım, boynunu koklad ım, yat ıştırdım ve Hayriye'nin kuca ğına verdim. 
"Yukar ı çıkın siz ikiniz Hayriye," dedim f ısıltıyla. 
Yukar ı çıktılar. Avlu kap ısına döndüm. Oldu ğum yerden, kap ının birkaç ad ım gerisinden Hasan beni 
göremez san ıyordum. Kar şıda karanl ık bahçede yer mi de ğiştirmişti, sokağın kenar ındaki karanl ık ağaçlar ın