nnda bile uslu akıllı bir ‘Mustafa Bey’miş. "Yeni elbise alı­
nınca da pek sevinmezdi Mustağa ağabeyim. Gösterişi sev­
mezdi." Takım elbise alınınca bir süre giymekten çekinirmiş: 
sonra da ceketi, pantolonu ayrı ayrı giyermiş.
Babasını da çok az görüyordu; Hüseyin Avni Be/in ömrü 
yollarda geçiyordu. Belki de bu yüzden durgun ve mahzundu 
biraz küçük Mustafa. Babasını çok özlüyordu, onun eve dö­
neceği günler erkenden tren istasyonuna gidiyordu. Hele o 
zamanlar çok gecikiyordu erenler; Mustafa bekleme salonun­
da uyuklayarak babasını bekliyordu saatlerce. Trenden yor­
gun argın inen Hüseyin Avni, oğlunu yalandan paylardı: 
"Gene mi uykusuz kaldın? Sen adam olmayacaksın.'1  Sonra 
iki büyük adam, konuşarak, dertlerini paylaşarak evlerine 
dönerlerdi.
Fransızların Adana’yı işgal ettiği gün de Hüseyin Avni 
Bey posta treninin arkasına takılmış küçük vagonuyla istas­
yon istasyon'geziyordu. İşgalin ilk günlerinde Konya’ya var­
mıştı treni. Rabia Hanım yoksul evinde erkeksiz ve parasız 
kalmıştı. Bir fırsatını bulanlar şehirden kaçıyordu. O günleri 
yaşayanlar “ kaç kaç’ diye sözederler bu kaçıştan. Rabia Ha­
nım çok zor durumdaydı: kocasının giderken bıraktığı birkaç 
kuruşu da, FYansızlarla birlikte kıtlık gelir korkusuyla yiye­
ceğe bağlamıştı ve Hüseyin Avni Bey’in henüz görmediği 
ikinci oğlu Mehmet’i yeni doğurmuştu. Beş parasızdı ve yor­
gundu.
"Dediğim gibi,” diye içini çekti orta yaşlı profesör, 'Ço­
cukların sokaklarda koşuşacakları, çocukluklarını yaşaya­
cakları günler değildi. Mustafa'ların evinde Mustafa'dan baş­
ka erkek olarak kundaktaki Mehmet vardı ve küçük evde 
kimsenin beş parası yoktu. Fransızların durumu daha iyiydi. 
İşgal kuvvetleri komutanı bir sokak ötede büyük bir konakta 
kalıyordu. Koca konakta tek başına sıkılmıştı komutanın kü­
çük oğlu, mahalledeki çocuklara yaklaşmıştı oynamak için.
27