234 
Sadece roman değil, şiir ve hikaye yazmak konusunda 
da sorular geliyor. Onları ayrıca konuşuruz. Sanıldı� gibi 
hikayeyle roman arasında, birinin kısa birinin uzun olmasın­
dan kaynaklanan bir nicelik farkı yoktur, nitelik farkı var­
dır. (Bu arada ben, adına "uzun hikaye" ya da "kısa roman" 
denilen novella formunu çok sevdijpmi belirtmeliyim. Diye­
bilirim ki sevdi�m biçim budur. Örnek olarak Çehov'un ba­
zı kitaplannı ve Hemingway'in Ihtiyar Ada m ve Deniz, Yaşar 
Kemal'in Yılanı Öldürseler, Marquez'in Kırmızı Pazartesi gi­
bi başyapıtıanın gösterebilirim .) 
Roman çok daha büyük bir yapıdır. Kendi içinde mimari­
si, kurgusu vardır . Aynen bir bina gibi statik hesaplara da­
yanan, taşıyıcı kolonlan bulunan bir biçimdir. Taşıyıcı ko­
lonları kesildiği için binaların depremde yıkıldığını, ayak­
ta duramadığını gördük. Romanda da taşıyıcı kolonlar güçlü 
değilse çöker o kitap. Yalnız söz söylemek gibi kaygılara de­
ğil, bir mühendis gibi kılı kınk yaran hesaplama lara dayan­
ması gerekir. 
Duraktan durağa 
Roman, bir sabah kalkıp coşarak, büyük bir yaratma seli­
ne kapıla rak yazılabilecek bir şey değil, çok uzun bir yolcu­
luk. Öncelikle ana kurguyu çok iyi oluştunn ak gerekiyor. Da­
yanacağı temelleri, karakterleri oluşturacaksınız . Karakter­
leri çok iyi tanımanız gerekli . Onlan anneniz, babanız, kar­
deşiniz, arkadaşınız, sevgiliniz kadar iyi tanıyacaksınız ki in­
sanlara anlatabi lesiniz . 
Böyle bir yoğunlaşma döneminden yazma dönemine geçil­
dikten sonra da bu işi uzun bir yolculuk gibi düşünmekten 
geri dunnamak gerekir. Roman bir solukta değil, bölümler 
halind e yazılır. Aynen bir uzun yol seyahati gibi. İstanbul'dan 
aralıayla yola çıktığı nızda Ankara'yı düşünmezsiniz. Kafa-