'minnetle' ananz, onun 'miimtaz' ki�iligi oniinde 'hiirmetle' 
egiliriz. Bu kahraman muhakkak 'yeri doldurulamayacak bir 
kay1p'tir ve bu nedenle, yani yerini doldurama yacagim1z1 bil­
digimizden, onunla ilgili bir ara�tirma yapmak bizim gibi 
ciddi kimseler ic;in sozkonusu olamaz. Bu arada onun 'iistiin 
gayretlerini', 'hasletlerini' ananz; 'senin yerine hen gitsey­
dim' diyerek, hic;bir zaman niyetli olmad1gim1z davram�lar­
dan sozederiz. 
Sonuc; olarak Mustafa inan'm yerine kimse gitmedi; her­
kes yerinde kald1. Ve biiyiik c;ogunluk ic;in geriye kalan, 
'Kalplerde aym ate�le ya�amakla' birlikte, ho� sohbet ve f1k­
ralanyla iinlii ve goriinii�ii etkili ve haf1zas1 yaman bir ha­
yaldi. Ba�ka soylenecek bir �ey yoktu; o kadar yoktu ki, Mus­
tafa inan'm hayati hakkmda bilgi topland1gim duyan ve 
Mustafa inan'1 tamyan bir hoca, "Olur mu oyle �ey?" dedi , 
"�imdi bu adam bana gelerek bir �eyler sorarsa ne diyece­
gim? Bir mecliste birlikte oturuyorduk ve merhum bir halk 
tiirkiisiiniin c;almmas1 iizerine kalk1p oynad1 m1 diyecegim? 
Bu zat bana Mustafa'yi sormaya gelseydi, hemen kovard1m 
kendisini." Herkes efsane kahramanlanm, kendi yapamad 1g1 
ve yapmaya cesaret edemedigi i�lerin adam1 olarak goriir. 
Herhalde bu hoca da, o kadar istedigi halde toplantilarda 
kalk1p bir tiirlii oynamaya cesaret edemem i�ti. 
"Bak," dedi orta ya�h profesor, "Vakitsiz oliimiiyle 'tam 
verimli c;agmda aram1zdan aynlan' Mustafa inan ic;in neler 
soyluyorlar. Merakh biri, baz1 bilgiler toplam1�. Bunlardan 
ogrendigimize gore, merhum c;ok giizel ic;li kofte yaparm1�. 
<;ok giizel taklit yaparm1�. Bunlan bize anlatan , bu taklitle­
rin nas1l oldugunu pek hatirlam1yor, ama galiba bir gun sa­
rayh bir hammm agzmdan c;ok giizel konu�mu�. Hocanm 
ozelliklerini de c;ok ac;1k olarak �elirtiyor aym zat: Mustafa 
inan, pml pml bir zekaya ve engin bir haf1zaya malikmi�. 
Fazla soyleyemiyor: Oliimiinii izleyen ilk giinlerde herkes gi-
204