Memed, gene sordu: 
"Yaktık yakmaya? .. " 
Ümmet: 
"Hiüç, dedi. "Yaktınız yakmaya ... " 
M em ed: 
"Yaktık yakmaya? .. " 
Ümmet işin özünü kesin öğrenemediği için, lafı değiştir­
meyi daha uygun buldu: 
"Yaktınız yakmaya ... " dedi, durdu. Bir yalan uyduramıyor­
du. Birden kafasında şimşek gibi çaktı: "Bari o dinsizi öldüre­
bildiniz mi?" 
Ca b bar: 
"Hüseyin Ağanın eviyle birlikte, o cayır cayır yandı." 
Ümmet: 
"Şurada mağara gibi bir kovuk var. Buraya kimse gelmez . 
Takipçiler çekilineeye kadar kalacaksınız. Buradan kıpır dama­
yın. Topal Aliyi sorarsanız, o Değirmenolukta . Yarın size yemek 
getiriri m. Buradan çıkayım demeyin ." 
Çukurun başına geldi: 
"İşte burası," dedi. "Girin içeri. Eğer takipçiler sizi bulur­
larsa, aşağı yana, yani Çukurovadan yana kaçayım demeyin. 
Öldüğünüz gündür. Doruğa doğru çekilin. Doruğu aşınca, 
etekte Keşiş Çayına yetişir siniz. Allahaısmarla dık." 
Ümmet gittikten sonra onlar da, kovuğun ağzına oturup, 
yemeklerini çabuk çabuk yedi ler. 
Cabbar: 
"Ben kovuğa girip uyuyacağım," dedi. "Eğer dayanamaya­
cak kadar uykun gelirse, beni uyandır. " 
Memed karşılık vermedi. 
Memedin kafasında sarı ışıltı akıyor babam akıyor du. San 
pırıltı, yalp yalp eden ışıltılı kıvnm kıvrım bir ırmak gibi Me­
medin kafasında mutlu bir çağıltıyla dolaruyordu . 
Herkesin toprağı herkesindir. Abdi Ağa ölse de ölmese de 
herkesindir. Çakırdikenliği bir ateş almıştır. Ateş ler, çakırdiken­
likte son hızla koşuyorlardı. Ateşler , yüksek yerden akan suyun 
hızıyla, çakırdikenliğin düzüne akıyor ... Kasırga, bir top ateşi 
önüne katmış, gecenin karanlığında, düzlüğü dolaruyor. Diken-
08