Bir ikinci yol olamaz m ı? Üstat nakka ş yeni usûlleri kenar ından köşesinden benimserse, bütün bir 
nakkaşhaneyi ve eski üstatlar ın üslubunu biraz olsun kurtaramaz m ı? 
Sorguç iğnesinin çok zarif bir şekilde incelen sipsivri ucunda bir karart ı vard ı, ama yorgun gözlerim kan m ı, 
bir başka şey mi ç ıkaram ıyordu. Merce ği yaklaştırıp, kederli bir a şk meclisini yine ayn ı kederle seyreder gibi 
iğneyi uzun uzun seyrettim. Behzat' ın bu işi nas ıl yapm ış olabilece ğini hayal etmeye çal ıştım, insan ın hemen kör 
olmayaca ğını, tıpkı kendiliğinden kör olan ihtiyarlara oldu ğu gibi, kadife karanl ığın, bazen günler, aylar sonra 
yavaş yavaş ineceğini söylerlerdi. 
Yan odaya geçerken görmü ştüm; kalkt ım bakt ım, oradayd ı; sap ı burmal ı ve kal ın çerçevesi abanoz olan, tül 
gibi yaz ıyla çiçek gibi i şlenmiş fildişinden bir ayna. Yerime oturdum ve aynada gözlerimi seyrettim. Altm ış 
yıldır nakşeden ve nak ış seyreden gözbebeklerimde alt ın şamdan ın alevi ne güzel dalgalan ıyordu. 
Üstat Behzat nas ıl yapm ıştır? diye bir daha istekle sordum kendime. 
Gözbebeklerimi aynadan hiç ay ırmadan, gözlerine sürme çeken bir kad ının el al ışkanl ığıyla elim 
kendiliğinden iğneyi buldu. T ıpkı nakşedilecek deveku şu yumurtas ını ucundan deler gibi, hiç tereddüt etmeden 
iğneyi cesaret, sükûnet ve güçle sa ğ gözbebeğime soktum. Yapt ığım şeyi hissetti ğim için de ğil, gördüğüm için 
içim eziliyordu. İğneyi gözüme çeyrek parmak kadar sokup ç ıkard ım. 
Elimdeki aynan ın çerçevesine i şlenmiş beyitte, şair aynaya bakana sonsuz güzellik ve sonsuz bir ayd ınlık, 
aynaya da sonsuz bir ömür diliyordu. Gülümseyerek ayn ı işi öteki gözüme de yapt ım. 
Uzun bir süre hiç k ıpırdamadan durdum. Âlemi seyrettim. Her şeyi. 
Âlemin renkleri sand ığım gibi kararmad ı da hafif hafif birbirine geçti sanki. Ama her şeyi aşağı yukar ı hâlâ 
görüyordum da. 
Az sonra, soluk güne ş ışığı Hazine odas ının koyu k ırm ızı, kan rengi kuma şlar ı aras ına indi. Hazinedarba şı 
ve adamlar ı yine ayn ı törenle mührü y ırtıp, kilidi ve kap ıyı açt ılar. Cezmi A ğa oturaklar ı, lambalar ı ve mangal ı 
değiştirdi, taze ekmek ve dut kurusu ald ı ve bizlerin Padi şahımızın kitaplar ı aras ında tuhaf burunlu atlar ı 
aramaya devam edece ğimizi söyledi. Cihan ın en güzel resimlerine bakarak Allah' ın gördüğü âlemi hat ırlamaya 
çal ışmaktan güzel ne olabilir?