Adey Axtamari
Adey Axtamarî wilayetê Wanî de qezay Westanî (bi Tirkî: Gevaş) de miyanê Golê Wani de yew adeyo.

Rîwayetan ra gore keyna yew keşîşê Armenî ke namey aye Tamar bîye, zerr kewta yew şiwaneyê dewanê Wanî. No lacek her şewe asnaw keno gole vîyareno, yeno verê keyneka Armenîye. Seba ke lacek bivişîyo bover, keyneke cayê xo de çila fîna ra ci, xo bellî kena. Pîyê keyneke qe nêwazeno ke keyna xo nê şiwaney de dostênî bikero, roca ke puk esto, vecîyeno teber û çilay xo fîno ra ci henî fetelîno (geyreno). Nîya keno heta ke lacek ke gol der o, qefelîya. Teqatê lacekî ke nêmendo, awe de xeneqîno şono. Eke xeneqîya, zirçeno vano "Ax Tamar!" Keyneke ke çitewr (senên) ney hesnena, a kî xo erzena awe xeneqîna şona. Coka namey adey Axtamari na pira. Na hêkate gorey şaîrêde Armenî Hovhannes Tumanyanî qal bîye, bîye efsane.

Adey Axtamarî de yew kî kilîsa Armenîyan ebe namey Surb Xaçî esta. Kîlîse Qiral Gagikî I. serra 915-921 de da viraştene. Tirkan serra 1915 de kîlîse xereb kerd derwîşî kî pêro kiştî, mal û milk pêro talan kerdê. Heta serra 2010 kîlîse cadayîye bîye. 2010 de dewleta Tirkîya oncîa destûr da ci kerd ra. Na kîlîse miyandê Armenîyan de zaf firaza, her ca ra Armenîyî yenê na kîlîse de îbadetê xo kenê.

Wan
Meqaleyê ke be alfabeyê Bedirxanî nusîyayê