वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान
वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान () स्वशासित, आत्मनिर्भर स्वास्थ्य विश्वविद्यालय हो। यो पूर्वी नेपालाः सुनसरी जिल्लाः धरान नगरपालिका मा सन् १९९३ मी स्थापना भयाः हो। वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान मी अइल स्नातकोत्तर, स्नातक, और विश्वविद्यालय प्रमाणपत्र कार्यक्रमअन सञ्चालन मी छन्। येइ का ७०० शैय्याः शिक्षण अस्पतालाः सङ्ङै चार कलेजअन छन्: मेडिकल, डेण्टल, नर्सिङ, रे सामुदायिक स्वास्थ्य। बी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान ऐन २०४९ (१९९३) ले येइ लाइ स्नातक, स्नातकोत्तर, डक्टरेट डिग्री रे और प्रमाणपत्र तह कि पढ़ाइ खिलाइ अनुमति दीराइछ।

इतिहास
वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान १९९३ माइ स्थापना होइबर सन् १९९८ माइ स्वास्थ्य विश्वविद्यालयका रूप माइ परिणत भयाऽ हो। मुलुक खिलाइ आवश्यक जनशक्ति को उत्पादन अद्दोइ स्वास्थ्य क्षेत्र माइ आत्मनिर्भर हुन्या उद्देश्य लाई प्राप्त अद्द्या क्रम माइ शुरू अरियाऽ एम.बी.बी.एस. शिक्षण कार्यक्रम ऐल सम्म आइपुगन्ज्याँ एम.एम.बी.बी.एस. लगायत बी.डीं.एस., बी.एस्सी. नर्सिंंग, प्रमाणपत्रतह नर्सिङ, व्याचलर अफ नर्सिङ, बी.एम.एल.टी, बी.एस्सी.एम.आई.टी.रे विभिन्न विषयअन माइ पोष्टग्राजुएट जस्याँ कि एम.डी.एम.एस., एम.डी.एस., एम.एस्सी. नर्सिङ, एम.पी.एच, डीएम/एमसीएच, फेलोसिप इन इमर्जेन्सी मेडिसिन, एम.डी.एच. कार्यक्रमअन माइ पठनपाठन शुरू होइरैछ।  

वी.पी. कोईराला स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान बीजारोपणको ऐतिहासिक क्षण सम्बत् २०४७ साल फागुन ३ गते (फेब्रुअरी  १५, १९९१) हो। तै दिन बिराटनगर माइ आयोजित यक सार्वजनिक सभा माइ नेपाल भ्रमण माइ रयाऽ तत्कालिन भारतीय प्रधानमन्त्री श्री चन्द्रशेखर ले येइ संस्था खडा अद्दाइ भारतीय सहयोग प्राप्त हुन्या बचन दिया पछा स्व. प्रधानमन्त्री गिरीजा प्रसाद कोइराला का भारत भ्रमण का अवसर माइ भारत नेपाल उच्चस्तरीय कार्य दल ले नेपाल माइ भूतपूर्व प्रधानमन्त्री स्व. विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला का नाउँ बठेइ यक मेडिकल कलेज स्थापना अद्दाइ सहमति जणायो। प्रतिष्ठान लाई स्वशासित संस्था का रूप माइ संचालन अद्दाइ संसद ले २०४९ माघ ५ गते (१८ जनवरी १९९३) वी.पी. कोइराला स्वास्थ्य बिज्ञान प्रतिष्ठान ऐन पारित अर्यो रे पुइ नेपाल रे भारत का प्रधानमन्त्रीअन हताँ १० मार्च १९९४ का दिन प्रतिष्ठान लाई ३५० शैया को यक अस्पताल रे ५० जना लाई स्थान दिन सकीन्या मेडिकल कलेज बनौनाइ सहमतिपत्र माइ हस्ताक्षर भयो। तत्कालिन प्रधानमन्त्री गिरिजा प्रसाद कोइराला ले १९ अक्टोबर १९९४ माइ ३५० शैया अस्पताल को निर्माण को शिलान्यास का सङ्ङै एम.बी.बी.एस कक्षा संचालन को शुभारम्भ लगै अरिराइथ्यो।

अस्पताल सेवा 
तत्कालिन श्री ५ को सरकारले सन् १९९३ जुलाई १६ का दिन १५० शैया क्षमताको पूर्वान्चल क्षेत्रीय अस्पताल प्रतिष्ठानलाई हस्तान्रण गरेपश्चात प्रतिष्ठानले आई.सि.यु, सि.सि.यु र अव्जर्वेशन लगायत बढाएर २१० शैया थप गरेर अस्पताल संचालनमा ल्यायो । नयां अस्पताल भवनको निर्माणपछि अस्पतालको क्षमता ६ सय ४६ शैया पुगेको छ । यी ६ सय ४६ शैयालाई अस्पतालले स्थानीय आवश्यकताका आधारमा विभिन्न रोगका लागि बैज्ञानिक ढंगले विभाजित गरेको छ ।

सन् २०१३ बठेई प्रतिष्ठानले विभिन्न नौला कार्यक्रमअनम‍ी पठनपाठन शुरी अरिसकिराइछ:

क) विभिन्न विषयाः डीएम/एमसीएच कोर्सअन  : 
 डीएम कार्डियोलोजी
 डीएम ग्यास्ट्रोइनटेरोलोजी एण्ड हेपाटोलोजी
 डीएम पल्मोनोरी, क्रिटिकल केयर एण्ड स्लीप मेडिसिन
 डीएम न्योनाटोलोजी
 एमसीएच युरोलोजी
 एमसीएच जीआइ सर्जरी
ख) फेलोसिप इन इमर्जेन्सी मेडिसिन 

ग) एमडी इन हस्पीटल एडमिनिष्ट्रेसन (एमडीएचए) 

प्रतिष्ठान बठेइ संचालित एम.बी.बी.एस. कार्यक्रम लाइ नेपाल, श्रीलंका रे भारत का मेडिकल काउन्सिलअन हताँ पूर्ण मान्यता प्रदान अरीरैछ। प्रतिष्ठानोः शैक्षिक कार्यक्रम विश्वविद्यालय संगठन बठेइ प्रकाशित चिकित्साशास्त्र अध्ययन संस्थान सम्बन्धी विश्व-निर्देशिकामी दर्ता होइरैछ। 

स्नातकोत्तर कार्यक्रमअन (एम.डी./एम.एस., एम.एस्सी) सन् १९९९ बठेइ शुरू भयाऽ हुन। सप्पै कोर्सअन एम.डी./एम.एस., एम.एस्सी रे एम.पी.एच. लाइ नेपालाः सम्बन्धित काउन्सिल बठेइ रे एम.डी./एम.एस. कोर्स (एनेस्थेसियोलोजी, डर्माटोलोजी एण्ड भेनेरोलोजी, अर्थोपेडिक्स, पिडियाट्रिक्स, शल्य चिकित्सा, रेडियोलोजी, मानसिक, नाक कान घाँटी, मेडिसिन, फार्माकोलोजी रे स्त्रीरोग तथा प्रसुति)अन भारताः मेडिकल काउन्सिल अफ ईन्डिया बठेइ मान्यता प्राप्त होइरैछ।

सन् १९९९ माइ बी.डी.एस. (व्याचलर अफ डेन्टल सर्जरी) रे विभिन्न विषयअन जस्याँकि कन्जर्भेटिभ डेन्टिस्ट्री रे इन्डोडोन्टिक्स, ओरल रे मेक्सिल्लोफेसियल सर्जरी, पेरियोडोन्टोलोजी रे ओरल इम्प्लान्टोलोजी, पिडोडोन्टिक्स रे प्रिभेन्टिभ डेन्टिस्ट्री, प्रोस्थोडोन्टिक्स रे अर्थोडोन्टिक्स एम.डी.एस. (मास्टर अफ डेन्टल सर्जरी) कार्यक्रम माइ सन् २०११ बठेइ कक्षा संचालन हुनोइ आइरैछ। 

१ अगष्ट १९९६ माइ प्रतिष्ठान ले चार वर्षे बी.एस्सी.नसिङ, प्रमाणपत्र तह नर्सिङ रे व्याचलर इन नर्सिङ माइ क्रमशः सन् १९९९ रे २०१० माइ कक्षा सञ्चालन प्रारम्भ गर्यो तर सन् २०१५ बठेइ प्रमाणपत्र तह नर्सिङ लै व्याचलर इन नर्सिङ माइ भर्ना प्रकृया बन्द गरिराइछ। विभिन्न विषयअन जस्याँकि कम्युनिटी हेल्थ नर्सिङ, साइकियाट्री नर्सिङ, म्याटर्नल हेल्थ नर्सिङ, चाइल्ड हेल्थ नर्सिङ रे मेडिकल सर्जिकल नर्सिङ माइ एम.एस्सी नर्सिङ का कक्षाअन सञ्चालन हुनाइ आइर्यान।

सन् २००५ मी स्कूल अफ पव्लिक हेल्थ एणड कम्युनिटी मेडिसिन को स्थापना भयो रे उसै वर्ष बठेइ २ वर्षे एम.पी.एच. (मास्टर इन पव्लिक हेल्थ) कक्षा संचालन हुनोइ आइरैछ।
	प्रा. के.एन. शर्मा प्रोजेक्ट कन्सल्ट्यान्ट, भारत
	प्रा. ओ.पी. कालरा, प्रिन्सिपल, युनिभर्सिटि कलेज अफ मेडिकल साइन्सेस, भारत
	प्रा. एस.सी. पारिजा, डाईरेक्टर प्रोफेसर र प्रमुख, माइक्रोवायोलोजी विभाग,JIPMER, पोन्डीचेरी, भारत 
	प्रा. रमेश लाल बिजलानी, () फिजियोजी विभागका पूर्व प्राध्यापक र विभागीय प्रमुख, एम्स, भारत 
	प्रा. टी.डी् डोगरा, पूर्व निर्देशक एम्स र फरेन्सिक मेडिसिन एक्स्पर्ट, भारत 
	प्रा. बी.के. कपुर, फिजियोलोजीका प्राध्यापक र प्रोजेक्ट कन्सलट्यान्ट, भारत

सन्दर्भअन

बाइल्ला लिङ्कअन 

स्वास्थ्यविज्ञान
नेपालका अस्पतालअन