सिंहासन
सिंहासन भन्ने ठाउँ कैलाली जिल्ला पुरानो मोहन्याल गाउँविकास समिति अईलको चुरे गाउँपालिकामी पडड  छ । यो ठाउँ माल-पहाडमा मोहन्याल देवताको नजर बडोस रक्षा होस् भानिबर मोहन्याल स्थापित भएका हुन् । कार्तिकेयपुर् राज्यबाटै मोहन्याल ल्याउदा यै ठाउँमी सुरुमी राखेको हुनाले यैको महत्व ठुलो छ । यो ठाउँ कैलाली जिल्लाको सिंहासनको डाडामि छ । यै ठाउं मि ताड़ी जातका क्षेत्री , भुल , ल्वारलाई कत्यूरी राजाका वंसजले मोहन्याल देवताको कामगर्न सौपेको हो । यहाँ सुर्खेतबाट आएका ठकुरी रे  गृस्थिति जीवन मि आएकाहरु पछि मोहन्याल देवातामी मिलेका हुन् । मोहन्याल देवताले खपरे (तारक) नामको दैत्य राक्षेस मारेको हो भन्ने चलन छ । यिनु मोहन्याल देवता चाँदीको लट्ठी चौरी गाइको चम्मर घाँट समाईबर  नत्ताहन । मोहन्यालका वीर देवता तरवार ,ल्वाक्खरका लट्ठी समाई नत्तछन । यी तीन 
ताड़ी 
धम्मकोटी बम  
रज्माली बम   
मिलेर सिहासन मोहन्याल जांत गर्नु पडड छ  ।  रज्माली बोगटी /बमले यहाको मुख्याली पाएकोले उइले अईतिर सद्दु पडड छ । कत्यूरी राजाका वंशजले रैका राजा संगको युद्द पछि यहाँका ठकुरी लाई सुर्खेत दुल्लु फर्कन नैदी यई तल्लो किल्ला ( बुङ्गा) समाली बस , त्यहाँ राजगर भानिवर धमकोटी ठकुरी लाई यो तल्लो बुङ्गो भनिने ठाउं दिएको हो । त्यई  हुनाले  यहाँको रैती ,देवताको कामकुरो तिनुई गद्दा हान ।

सन्दर्भ सामग्रीअन

यो लै हेर
कत्यूरी राजा