Ọnwụ nne
A na-akọwapụta ọnwụ nwa ma ọ bụ ọnwụ nne n'ụzọ dịtụ iche site n'ọtụtụ ụlọ ọrụ ahụike dị iche iche. Òtù Ahụ Ike Ụwa (WHO) na-akọwa ọnwụ nne dị ka ọnwụ nke nne dị ime n'ihi nsogbu ndị metụtara ime ime, ọnọdụ ndị dị n'okpuru na-akawanye njọ site na ime ma ọ bụ nlekọta nke ọnọdụ ndị a. Nke a nwere ike ime ma ha dị ime ma ọ bụ n'ime izu isii nke mkpebi ime ime.[1] Nkọwa CDC nke ọnwụ metụtara afọ ime na-agbatị oge nleba anya ịgụnye otu afọ site na mkpebi nke ime ime.[2][3] Ọnwụ metụtara ime ime, dị ka American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) kọwara, bụ ọnwụ niile na-eme n'ime otu afọ nke mkpebi ime ime.[4] Nchọpụta ọnwụ metụtara afọ ime dị mkpa maka ikpebi ma afọ ime ọ bụ ihe kpatara ọnwụ ahụ kpọmkwem ma ọ bụ na-apụtachaghị ìhè.

Enwere usoro abụọ bụ isi eji eme ihe mgbe a na-ekwu maka ọnụọgụ ọnwụ nke nne na obodo ma ọ bụ obodo. Ndị a bụ ọnụọgụ ọnwụ nke nne na ọnụ ọgụgụ ndị nne, nke akpọchiri dị ka "MMR". Site na 2017, ọnụ ọgụgụ ndị nne na-anwụ n'ụwa agbadala 44% kemgbe 1990; Otú ọ dị, kwa ụbọchị, ụmụ nwanyị 808 na-anwụ n'ihi ime ime ma ọ bụ ihe metụtara ịmụ nwa. Dị ka akụkọ United Nations Population Fund (UNFPA) 2017 si kwuo, ihe dị ka nkeji 2 ọ bụla nwanyị na-anwụ n'ihi nsogbu n'ihi ọmụmụ nwa ma ọ bụ ime ime. Maka nwanyị ọ bụla nke nwụrụ, enwere ihe dị ka ụmụ nwanyị 20 ruo 30 nwere mmerụ ahụ, ọrịa, ma ọ bụ ọmụmụ ọmụmụ ma ọ bụ ime ime ọzọ.

UNFPA mere atụmatụ na ụmụ nwanyị 303,000 nwụrụ n'ihi ime ime ma ọ bụ ihe metụtara ịmụ nwa n'afọ 2015. WHO kewara ihe na-akpata ọnwụ ndị nne ụzọ abụọ: ọnwụ nwa na-anwụ kpọmkwem na ọnwụ ime nwa. Ọnwụ ime nwa kpọmkwem bụ ihe na-akpata ọnwụ n'ihi mgbagwoju anya nke afọ ime, ọmụmụ ma ọ bụ nkwụsị. Dịka ọmụmaatụ, ndị a nwere ike ịmalite site na ọbara ọgbụgba siri ike ruo n'ịrụ ọrụ mgbochi, nke enwere enyemaka dị irè maka ya. Ọnwụ nwa ime na-apụtaghị ìhè na-ebute site na ime ime na-etinye aka ma ọ bụ ime ka ọnọdụ dị adị dịkwuo njọ, dịka nsogbu obi.

Dị ka ụmụ nwanyị enwetala ohere ị nweta atụmatụ ezinaụlọ na onye na-ahụ maka ịmụ nwa nwere nkwado ndabere na mpaghara ọnọdụ mberede mberede, ọnụ ọgụgụ ndị nne zuru ụwa ọnụ adalatala site na ọnwụ nne 385 n'ime 100,000 mụrụ na 1990 ruo na ọnwụ 216 n'ime 100,000 ọmụmụ dị ndụ na 2015. Ọtụtụ mba belatara ọkara nke nne ha n'ime 100,000 ọmụmụ. Ọnụọgụ ọnwụ n'ime afọ 10 gara aga. N'agbanyeghị na agbalila mbọ iji belata ọnwụ ndị nne, enwere ọtụtụ ohere maka imeziwanye, ọkachasị na mpaghara ndị nwere obere akụrụngwa. Ihe karịrị 85% nke ọnwụ ndị nne nọ n'obodo ndị nwere obere akụ na Africa na Eshia. N'ime mpaghara akụrụngwa dị elu, a ka nwere ebe dị ịrịba ama nwere ohere maka itolite, ọkachasị ka ha na-emetụta agbụrụ na agbụrụ na ahaghị nhata na ọnụ ọgụgụ ndị nne na-anwụ anwụ na ọrịa.

N'ozuzu, ọnwụ nke nne bụ ihe dị mkpa na-egosi ahụike nke mba ahụ ma na-atụgharị uche na akụrụngwa ahụike ya. Ibelata ọnụọgụ ọnwụ nke nne bụ ebumnuche dị mkpa nke ọtụtụ ụlọ ọrụ ahụike gburugburu ụwa.