Idia
Queen Idia bụ nne Esigie , Oba nke Benin bụ onye chịrị na 1504 ruo 1550.  O keere òkè dị oke mkpa na nbili na ịchị nwa ya nwoke.  A kọwara ya dịka onye agha ukwu  bụ onye lụrụ ọgụ n'egbughị oge na n'oge ọchịchị nwa ya dị ka Oba ( eze ) nke ndị Edo .  Mgbe Oba Ozolua nwụrụ, o hapụrụ ụmụ nwoke abụọ dị ike ịgbagha onye ga-abụ Oba.  Nwa ya nwoke bụ Esigie na-achịkwa Benin City mgbe nwa nwoke ọzọ, bụ Arhuaran, nọ n'obodo Udo dị ezigbo mkpa dị ihe dị ka kilomita 30 (20   pụọ.  Idia chịkọtara ndị agha gburugburu Esigie, bụ ndị meriri Arhuaran, Oba Esigie wee bụrụ eze nke iri na isii. 

N'ikpeazụ, ndị agbata obi Igala zigara ndị agha n'ofe Osimiri Benue iji kpochapụ ógbè ndịda Benin.  Esigie meriri Igala, weghachite idi na otu na ike agha nke ala eze ahu.  Nne ya Idia nwetara ọtụtụ otito maka mmeri ndị a  dị ka ndụmọdụ ndọrọ ndọrọ ọchịchị ya, tinyere ike ya dị iche iche na nkà mmụta ọgwụ, e weere dị ka ihe dị mkpa nke ihe ịga nke Esigie n'ọgbọ agha ahụ. 

Idia bu Iyoba mbu ( Queen nne ) nke Benin mgbe Esigie nyere ya aha na Eguae-Iyoba (Obí nke Eze nwaanyi).

Nnọchite anya 

Pages with unreviewed translations