Olusoji Fasuba
Olusoji Adetokunbo Fasuba (amuru 9 Julaị 1984) bu onye oso na Naijiria nke mara nma na otu narị mita .  Ọ bụ onye ji akara Afrịka na mmemme ahụ jiri 9.85 sekọnd ruo mgbe Akani Simbine mebiri ya na Julaị 2021 jiri 9.84 sekọnd.

Ọ bụ onye otu ndị Naijiria meriri ihe nrite ọla kọpa n'ọsọ 4 x 100 n'egwuregwu Olympic nke afọ 2004 . N'otu afọ ahụ ọ meriri asọmpi 100 nke Africa . Ọ meriri nrite ọlaọcha na 2006 Commonwealth Games n'azụ Asafa Powell  ma bụrụ onye mmeri ime ụlọ n'ime ụlọ ihe karịrị mita 60 na 2008, ghọrọ onye Africa mbụ mezuru ihe ngosi ahụ.

Ndụ mbido 
A mụrụ Fasuba na Sapele, Delta State na Nigeria, ọkpara n'ime ụmụaka atọ. Sprinting bụ akụkụ nke ndụ ezinụlọ ya dị ka nne ya, onye Jamaica, bụ onye na-agba ọsọ n'oge ntorobịa ya na ọ bụ nwa nwanne nna Don Quarrie, onye 200 mita ọla edo Olympic. Nne na nna ya gbara ya ume ka ọ gbaa ọsọ site na nwata, ọ na-agbakwa ọsọ nke ukwuu nke mere ụlọ akwụkwọ sekọndrị ya ga-agwa ya ka ọ g asọmpi maka ha, n'agbanyeghị na ọ bụ nwata akwụkwọ praịmarị . Ọzọkwa, ọ bụ onye maara egwuregwu bọọlụ nke ọma, volleyball ma ọ bụ basketball na, n'ihi ya, ọ jisiri ike gaa ụlọ akwụkwọ sekọndrị Merit Mixed site na agụmakwụkwọ egwuregwu. Ọ na-achịkwa mmemme egwuregwu nke ụlọ akwụkwọ ahụ, na-emeri ọ bụghị naanị asọmpi sprint kamakwa ọwụli elu na mwụ elu ogologo .  Fasuba gara n'ihu n'agụmakwụkwọ ya na mahadum Obafemi Awolowo dị n'Ile-Ife mana ọrụ ahụ siri ike. N'ịbụ onye nne ya na-agba ume, o kpebiri ịhapụ usoro agụmakwụkwọ na-akwado egwuregwu egwuregwu, oke mmasị ya.

Ọrụ egwuregwu 
Fasuba nwere afọ ọganihu ya na 2003, malite na ule mba 2003. A họpụtara ya maka ịgba ọsọ mita 4 x 100 na asọmpi egwuregwu ụwa nke 2003 wee soro ndị otu Naijiria mechaa nke anọ. Fasuba mechiri afọ site na mmeri na 100 m na egwuregwu mbụ Afro-Asia . Na 2004, ọ gara n'ihu na-emeri na 2004 African Championships in Athletics, ma nweta nrite mbụ ya ọnwa ole na ole ka e mesịrị - ihe nrite ọla kọpa Olympic dị ka akụkụ nke 4 × 100. m relay otu na 2004 Athens Olympics . N'afọ sochirinụ, ọ gbara asọmpi na 100 na 200 m n'asọmpi mba ụwa, mana o ruteghị nke ikpeazụ.

Na mmalite 2006 ọ gụchara nke ise na World Indoor Championship na nke abụọ na Commonwealth Games . O wee guzobe ndekọ Africa ọhụrụ na 9.85 Sekọnd sitere na Doha Grand Prix na Mee, na-emebi ndekọ ochie nke Frankie Fredericks nke 9.86 Site na 1996, ọsọ Fasuba dị ịrịba ama n'ihi na ọ fọrọ nke nta ka ọ dị mkpụmkpụ karịa ọtụtụ ndị ọzọ na-agba ọsọ, a na-eche na ọ nwere otu n'ime ọsọ n'egwuregwu. N'agbanyeghị na ọ nwere nsogbu mmerụ ahụ n'oge niile, Fasuba gbachitere aha mpaghara ya na 2006 African Championship . Maka mmezu ya n'afọ 2006, ndị otu egwuregwu na-eme egwuregwu na Naịjirịa họpụtara ya dị ka onye egwuregwu nwoke na-eme egwuregwu Naịjirịa nke afọ. 

Ọ meriri nrite ọla edo abụọ na 2007 All-Africa Games, na-emeri na 100 m na 4 × 100 m relay. Otú ọ dị, mmemme ahụ mebiri site na oku a na-akpọ ka a machibido ya n'òtù Nigeria n'ihi nghọtahie: Fasuba zubere iji ọkọlọtọ Nigeria mee ememe ma ọ ghaghị ịhapụ ememe ahụ mgbe a kpọchara ya ka ọ gaa nyocha ọgwụ.  Na 26 Ọgọst 2007, ọ gụchara nke anọ na 100 m na asọmpi ụwa nke 2007 na 10.07 s. Fasuba meriri asọmpi ime ụlọ nke ụwa 60 m sprint na 8 Maachị 2008 n'oge nke 6.51 s. N'egwuregwu Olympic nke afọ 2008 na Beijing ọ meriri na 100 m wee tinye nke abụọ na okpomọkụ ya mgbe Tyson Gay gasịrị na oge 10.29 s. O tozuru maka agba nke abụọ nke ọ kwalitere oge ya na sekọnd 10.21. Agbanyeghị, ọ nweghị ike iru eru maka ọkara ikpeazụ ka ọ gụchara n'ọnọdụ anọ nsote Richard Thompson, Gay na Martial Mbandjock gachara . 

Fasuba banyere  n'ime 100 m na 2009 World Championships, mana arụmọrụ ya dị obere, wepụrụ ya na agba nke abụọ mgbe ọ gbasịrị 10.25 sekọnd.  Mgbe mmalite ya dara ogbenye na 2010, ahọpụtaghị ya iji chebe 60 m aha na 2010 IAAF World Indoor Championship ka Sunday Bada nke Athletic Federation of Nigeria kwuru na ọ nọghị n'ụdị.

Ndụ onwe onye 
Fasuba bụ nwa mbụ Olumide na Evelyn Fasuba, ma nwee nwanne nke obere (Kayode) na nwanne nwanyị nke nta (Yinka). Ọ zutere Ngozi Nwokocha, onye na-agba ọsọ 400 mita, n'ogige ọzụzụ egwuregwu mba mbụ ya na 2003 ma ha lụrụ ugbu a Ha nwere otu nwa nwanyị.

Ọrụ agha 
N'April 2011 Olusoji sonyeere Royal Navy na-etinye akwụkwọ site na Royal Navy Careers Office na Oxford, wee malite ọrụ dịka Logistician (Supply Chain) Rating. Ọ na-atụ anya ịga n'ihu na egwuregwu dị ka ihe ntụrụndụ na ịsọ mpi maka Royal Navy. O kwuru na ihe kpatara nke a bụ na ya na-achọ ka ezinụlọ ya biri ebi. Ugbu a onye ọkachamara tozuru oke.

Mmezu 
Emelitere ikpeazụ Eprel 2009

N'ịbụ onye meriri akara Frank Frederick gara aga, Fasuba bụ 100 m onye njide ndekọ Africa nwere 9.85 s. Ọzọkwa, nke a debere ya dị ka onye nke itoolu kacha ọsọ 100 m onye na-agba ọsọ mgbe ọ bụla na onye na-agba ọsọ kachasị na mpụga mpaghara NACAC .  O nwekwara oge nke anọ kachasị ọsọ site n'aka onye na-agba ọsọ Africa na 60 mita na 6.49 s; naanị Leonard Myles-Mills, onye Naijiria Deji Aliu, na Morne Nagel agba ọsọ karịa.

Ihe kacha mma nkeonwe 

 Ozi niile ewepụtara na profaịlụ IAAF.

Ebensidee

Njikọ mpụga 

 Olusoji Fasuba  
 Ibe ụlọ ọrụ gọọmentị
 IAAF "Lekwasị anya na ndị na-eme egwuregwu" akụkọ

Mmadụ ndi di ndụ
Pages with unreviewed translations