Heitsi-eibib
Heitsi-eibib, nke a makwaara dịka Haiseb maọbụ Haitse-aibeb, bụ onye dike akụkọ ifo na akụkọ ọdịbendị na-emeghị eme nke ndị Khoikhoi maọbụ Khoekhoe, ndị malitere na ndịda ọdịda anyanwụ Afrịka. A na-egosipụta ya mgbe ụfọdụ dịka onye aghụghọ, ya na Gaunab na Tsuińgoab, bụ onye dị mkpa n'akụkọ ọdịnala ndị Khoekhoe.

Ngosịpụta 
N'ihe ngosi ya, Heitsi-eibib na-apụta mgbe ụfọdụ dịka onye toro eto maọbụ nwatakịrị. N'otu akụkọ ọdịnala, nwatakịrị Heitsi-eibib ghọrọ okenye ma soro nne ya nwee mmekọahụ, wee ghọọ nwa ọhụrụ na mberede na njedebe. Ọbụna dị ka onye toro eto, ọ bụ onye a ma ama na-agbanwe ọdịdị, ka akụkọ ọdịbendị ya na-agbanwe site n'otu akụkọ gaa na nke ọzọ.

Ọ bụ ezie na Heitsi-eibib bụ onye akụkọ ifo, o nwere ọtụtụ ili dị adị n'ụdị cairns dị na South Africa na Namibia.

Akụkọ ifo

Mmeri Ga-Gorib 
Ga-Gorib bụ nnukwu ajọ anụ ọhịa a na-akpọ  Gaunab, chi nke ụwa n'okpuru n'akụkọ ifo Khoekhoe. Ga-Gorib na-ama ndị mmadụ aka ịtụ ya nkume n'egedege ihu ya mgbe ọ nọdụrụ n'akụkụ nnukwu oghere miri emi nʼala. Otú ọ dị, ọ bụrụ na onye ọ bụla anabata ihe ịma aka ya, naanị ọnwụ ụfọdụ na-echere ya ebe ọ bụ na nkume ahụ ga-awụli elu ma gbuo onye tụbara ya.

A na-ekwu na Heitsi-eibib chọpụtara ọnwụ ndị a wee kpebie imeri Ga-Gorib site na igbu ya. Ya mere, Heitsi-eibib gara ebe Ga-Goribá, ebe onye nke ikpeazụ ahụ mara Heithi-oibib aka ozugbo ịtụ nkume n'egedege ihu ya. Heitsi-eibib jụrụ ibili na mkpasu iwe ma kpagharịa uche Ga-Gorib nke ukwuu iji kụọ ya n'azụ ntị ya. O juru Ga-Gorib anya nke na ọ sọrọ galagala  wee daa n'ime oghere miri emi.

Na nsụgharị akụkọ nke ọzọ, Ga-Gorib chụpụrụ Heitsi-eibib mgbe ọ jụrụ ihe ịma aka ahụ, ha lụkwara ọgụ mgbe ha abụọ dara n'ime olulu. Dị nnọọ ka nsụgharị mbụ, Ga-Gorib nwụrụ, ebe Heitsi-eibib nọgidere na-adị ndụ.

Hụkwa

Edemsibịa