Mustapha Adamu Animashaun
Mustapha Adamu Animashaun pronunciation (help·info) (1885–1968) bụ onye ndu alakụba a ma na Lagos na ọkara mbụ nke mbụ afọ nke iri abụọ.  Ọ bụkwa onye edemede, onye na-agba afa, onye akwụkwọ akwụkwọ na onye ndu ụgbọ agha.  O mara aka na ahụ dị iche iche na-aga n'ihu na okwu ndị na-arụrịta ụka na obodo ndị obodo na Lagos maka ọtụtụ n'ime ọkara mbụ nke mbụ afụ nke iri abụọ, [1] mgbe ahụ ndị mbaja  ihe dị ka ọkara nke ndị Lagos.  Nnukwu ike ya bụkwa nna ya ukwu, onye ukwu Lagos a ma ama, Idris Animashaun.

Ahwo onye ndu ndurechi, ọ kwalitere ,lẹ-ama egwuregwu n'etiti ndị mmadụ wee pụta ka e wepụta iwu maka ụlọ alakụba Central Lagos na ndị obodo Lagos Muslim n'ozuzu.  atụmatụ, mkpasu iwe maka nke ikpeazụ butere ụfọdụ na ndị mmadụ ibe ha na Lagos.

Na 1918, okari Lagos Central Times n'aka Mr Davies.  E hiwere Times ahụ afọ atọ na ọkara tupu mgbe ahụ.  Ọṣọra akwụkwọ ahụ mgbe ndị ahụ sitere n'ihi nsogbu dị na Lagos Central Mosque.  Ndị marmar kwado akwụkwọ ahụ ruo 1924. Ọgba egwu Legọs dị n'etiti Chief Imam, bụ onye na-akpa mbụ iji binye aka n'akwụkwọ iwu maka obodo ndị obodo Lagos ebe ndị otu ụlọ alakụba, nke Animashaun na-edu, akwụkwọ  iwu na ụlọ maka ụlọ alakụba etiti.  Ọgba ahụ kpalitere mgbasa ozi ndị maka ndị mmadụ na ndị nta mpaghara mpaghara.  Iji nweta ihe ọ chere na ọ bụ akara na diski ike ezu sitere na ndị mgbasa ozi Lagos na-ahụ maka ndị ukwu.  Ọṣọra wee ihe obere oge, onye nchịkọta nke akwụkwọ ozi.  Ọ nwere ike ihe ịga nke ọma, n'ihi na akwụkwọ na-eto ngwa ngwa n'afọ ndị mbụ ya.  [1] Dị ka onye na-ndị akwụkwọ, ọ mgbasa iji mgbasa ozi maka echiche onwe ya n'ọtụtụ okwu, otu Islam na-ese okwu, ọha Ahmadiyya .  egwu ya n'etiti obodo mgbasa ito eto, otu ahụ ka mmegide ya na-emekwa mmegide sitere n'aka Ahmadi.

Mgbe ọ akwụkwọ akwụkwọ, ọ kọpa n'okpuru onye nkuzi na nna ya ukwu, Idris Animashaun dịka onye na-elekọta ụlọ akara.  O mechara bụrụ onye njikwa ụlọ ọrụ ahụ na 1912. N'ime otu awụ ahụ, e nyere ya akwụkwọ ikike akwụkwọ onwe wee bụrụ onye nweere onwe ya.  O wee soro tinye onye ya wee mepụta ụlọ na 1913, ụlọ ahụ ahụ, iche na-ere akwụkwọ Arabic n'okporo ụzọ Shitta, Lagos.  Ka ọ na-erule oge ahụ, ọ pụtara n'ime obodo obodo ama ama nke Lagos, n'ihi ụgbọ Idris Animashaun.  Ọ akụkọ, ada onye isi Imam nke Lagos, onye isi Ibrahim.

Onye mbipụta na onye edemede 
.Iji rụzuo ọrụ ndị a na-enye n’ akara ya, o mepere obere ọrụ obibi akwụkwọ na 1914. Azụmahịa ahụ akara aka na ibipụta akwụkwọ mmado na ọkwa isi Islam.  O jikwa ahụ ahụ bipụta ụdị almanac nke Naijiria .  O ji ihe na-agụ ịgụ akwụkwọ buru ihe ga-eme ndị akara n'otu n'otu bịara n'ihe ọrụ ya, ebe ọ ama ama dị ka onye na-agba afa n'ihi na ọ mara akwụkwọ Arabik na ịgụ  Ọnụ nke dị elu nke ukwuu n'ihe ụbara ndị bi na Lagos.  ụzọ, ụdị ihe ya na-eme ihe ma wepụta ya site na ihe omume ụwa na mpaghara na okwu ọha

Na 1918, okari Lagos Central Times n'aka Mr Davies.  E hiwere Times ahụ afọ atọ na ọkara tupu mgbe ahụ.  Ọṣọra akwụkwọ ahụ mgbe ndị ahụ sitere n'ihi nsogbu dị na Lagos Central Mosque.  Ndị marmar kwado akwụkwọ ahụ ruo 1924. Ọgba egwu Legọs dị n'etiti Chief Imam, bụ onye na-akpa mbụ iji binye aka n'akwụkwọ iwu maka obodo ndị obodo Lagos ebe ndị otu ụlọ alakụba, nke Animashaun na-edu, akwụkwọ  iwu na ụlọ maka ụlọ alakụba etiti.  Ọgba ahụ kpalitere mgbasa ozi ndị maka ndị mmadụ na ndị nta mpaghara mpaghara.  Iji nweta ihe ọ chere na ọ bụ akara na diski ike ezu sitere na ndị mgbasa ozi Lagos na-ahụ maka ndị ukwu.  Ọṣọra wee ihe obere oge, onye nchịkọta nke akwụkwọ ozi.  Ọ nwere ike ihe ịga nke ọma, n'ihi na akwụkwọ na-eto ngwa ngwa n'afọ ndị mbụ ya.  [1] Dị ka onye na-ndị akwụkwọ, ọ mgbasa iji mgbasa ozi maka echiche onwe ya n'ọtụtụ okwu, otu Islam na-ese okwu, ọha Ahmadiyya .  egwu ya n'etiti obodo mgbasa ito eto, otu ahụ ka mmegide ya na-emekwa mmegide sitere n'aka Ahmadi.

. Na 1937, akwụkwọ akwụkwọ nta na History of Islam na Lagos.  Akwụkwọ ahụ kọwapụtara ihe mere eme nke Imams nke ụlọ alakụba etiti wee bụrụ na oge nke Imams na Lagos.  Akwụkwọ a gbasakwara na egwu na obodo Lagos site na 1770 ruo 1920s.

Ịkwalite agụmakwụkwọ 
Animashaun bụ nwoke akwụkwọ akwụkwọ nke ọma, ọ chọkwara imeziwanye ụlọ akwụkwọ dị na Lagos.  Site n'ọtụtụ ihe ngosi ọ bụ onye bibliophile, ma mara nke ọma na usoro na-ahụ maka, ike ndọrọ ndọrọ ndọrọ ọchịchị namfa islam ma guzobe ụlọ akwụkwọ nkuzi Muslim na Lagos.  Schoollọ akwụkwọ a na-emekọ ihe gbasara agụma akwụkwọ, dị ka isiokwu izizi ebe Arabic na Bekee.  N'oge na-adịghị anya, usoro a na-agbasa akwụkwọ bụ òtù Ahmadiyya na ọha Ansaruddeen.  Ihe mgbochi ọlụ ya bụ nọmba ndị mmadụ ka ha were ha n'ọnụ dị ka ndị ọrụ ozi na Ọrụ Colonial .

Mgbe e mesịrị ndụ 
Animashaun በቀላሉ obi Lagos gaa Mushin, mpaghara nke nnukwu steeti Lagos na 1930s.  Ọ mechara bụrụ Seriki nke Mushin, (onye isi ndị obodo Mushin) ifkwa onye adi otu United Muslim Party na 1953.

Ntụaka