Human trafficking in the Central African Republic
Mba Central African Republic (CAR) bụ isi iyi na mba na-aga maka ụmụaka a na-atụ na mgbere ahịa mmadụ, ọkachasị ụdị ọrụ mmanye dị iche iche na ịgba akwụna mmanye. A na-azụ ọtụtụ ụmụaka n'ime mba ahụ, mana ọnụ ọgụgụ dị nta na-esi na Cameroon, Chad, Nigeria, Republic of the Congo, Democratic Republic of the Congo, na Sudan na-aga n'ihu. Ndị omekome na-azụ ahịa, gụnyere ndị otu obodo si Nigeria, Sudan, na Chad, yana ndị ahịa na ndị na-azụ anụ na-agafe agafe, na-eme ka ụmụaka bụrụ ndị ohu n'ụlọ, mmegbu mmekọahụ azụmahịa, ma ọ bụ ọrụ mmanye na ọrụ ugbo, ogbunigwe diamond, na ịzụ ahịa n'okporo ámá. Ndị otu kachasị n'ihe ize ndụ maka ịzụ ahịa bụ ụmụaka maka ọrụ mmanye, Ba’aka (Pygmy) obere maka ọrụ ugbo mmanye, na ụmụ agbọghọ maka ịzụ ahịa mmekọahụ na obodo ukwu. Ndị agha Lord's Resistance Army na-aga n'ihu na-atọrọ ma na-ebunye ụmụaka ndị Sudan, Congo, Central African, na Uganda na-agba ohu na CAR maka iji ha dị ka ndị na-esi nri, ndị na-ebu ihe, na ndị na-alụ ọgụ; a na-ebutekwa ụfọdụ n'ime ụmụaka ndị a na-agafe ókèala mba Sudan ma ọ bụ mba Democratic Republic of the Congo.

Ndị na-ahụ maka ihe ndị ruuru mmadụ kọrọ na ndị agha mmegide na ofe ugwu nke mba ahụ gara n'ihu na-edebanye ụmụaka dị afọ iri na abụọ n'ụzọ iwu na-akwadoghị n'ọrụ agha. Abụọ n'ime ndị isi nnupụisi, Otú ọ dị, Union of Democratic Forces for Unity (UFDR) na Army for the Restitution of Democracy (APRD), kwụsịrị ịhọpụta ụmụaka niile n'oge akụkọ ahụ n'ihi iwepụ ngwá agha, ikewasị, na intinyegachị ọrụ. Ndị òtù UNICEF kọrọ na APRD wepụtara ụmụaka ndị agha ruru ọnụ ọgụgụ narị asaa na iri na otu (711) na 2009; ihe dị ka pasent 30 nọ n'agbata afọ 10 na 14, n'ime ndị ahụ, pasent 70 jere ozi n'agha. UFDR kpochapụrụ ụmụaka ndị agha 180 n'afọ ahụ. Ọ bụ ezie na UFDR na APRD na-agọnahụ ọnụnọ nke ụmụaka ndị ọzọ n'ọkwa ha, ụfọdụ ndị na-ekiri ihe na ha kwenyere na ha ka nwere ụmụaka nọ n'agbata afọ 15 na afọ 17. Ngalaba nchebe onwe nke obodo, ụfọdụ n'ime ha bụ ndị gọọmentị na-akwado, jiri ụmụaka dị ka ndị agha, ndị nche, na ndị na-ebu ihe n'afọ; otu UNICEF na-eme atụmatụ na ụmụaka mejupụtara otu ụzọ n'ụzọ atọ nke ngalaba nchebe onwe.

Gọọmentị nke Central African Republic anaghị agbaso ụkpụrụ kacha nta maka iwepụ ịzụ ahịa mmadụ; Otú ọ dị, ọ na-eme mgbalị dị ukwuu ime nke ahụ, n'agbanyeghị oke ego, mbata ókèala site na mba atọ gbara ya gburugburu, na ọgba aghara ndọrọ ndọrọ ọchịchị na-adịghị ala ala. N'afọ 2010, gọọmentị mere mgbanwe na iwu ntaramahụhụ ya nke machibidoro ma nye ntaramahụhụ maka mpụ ịtụ mgbere ahịa mmadụ. Mịnịsta na-ahụ maka ikpe ziri ezi, Otú ọ dị, kwụsịrị ọrụ nke Kọmitii Inter-ministerial iji lụso mmegbu ụmụaka ọgụ, na-echere nyocha nke usoro iwu ezinụlọ iji hụ na iwu ahụ nyere kọmitii dị otú ahụ ikike ịdị adị ma mee ihe n'ụzọ dị irè; koodu ọhụrụ a ga-ekpebi usoro iwu nke ọrụ kọmitii inter-ministerial. Gọọmentị emeghị ihe mmanye iwu megide ndị na-azụ ahịa, chọpụta ma ọ bụ nye ndị na-azụ ahịa ụmụaka ọrụ nchebe, ma ọ bụ mee ka ọha na eze mara nke ọma banyere ihe a n'oge akụkọ ahụ.

Ụlọ ọrụ US State Department na-enyocha ma na-alụso ịzụ ahịa mmadụ ọgụ tinyere mba ahụ na "Tier 3" n'afọ 2017.

Mkpesa 
Ọ bụ ezie na gọọmentị enweghi ike inyocha, ikpe, ma ọ bụ ikpe mpụ ịzụ ahịa n'oge akụkọ ahụ, ọ gbara mbọ iji mee ka iwu iwu ya megide ịzụ ahịa sie ike. N'ọnwa Septemba afọ 2009, ndị omeiwu ahụ mere ka e degharịa Iwu Penal Code nke nwere ihe mgbochi ịzụ ahịa; e mere Iwu ahụ na Jenụwarị afọ 2010. N'okpuru Nkeji edemede 151 nke ndokwa ọhụrụ ahụ, ntaramahụhụ a kapịrị ọnụ maka ịzụ ahịa mmadụ sitere na mkpọrọ afọ ise ruo afọ iri; Otú ọ dị, mgbe nwatakịrị bụ onye a na-azụ ahịa mmekọahụ ma ọ bụ ọrụ mmanye yiri ịgba ohu, ntaramahụhụ ahụ bụ mkpọrọ ndụ na ọrụ siri ike. Ntaramahụhụ ndị a siri ike ma kwekọọ na ntaramahụhụ e nyere maka mmejọ ndị ọzọ dị njọ, dị ka ndina n'ike. Isiokwu nke asaa (7) na nke asatọ (8) nke Iwu Ọrụ nke ọnwa Jenụwarị n'afọ 2009 machibidoro ọrụ mmanye na nkekọ ma nye ntaramahụhụ nke mkpọrọ afọ ise ruo afọ iri. Otú ọ dị, a naghị emekarị ndokwa ndị a ma ọ dịghị ikpe nke mpụ ndị a na-enyo enyo na-azụ ahịa mmadụ ka a nyochara ma ọ bụ kpee ikpe n'oge akụkọ.

Nchedo 
Gọọmentị nyere obere enyemaka nchebe nye ndị a na-atụ na mgbere ahịa mmadụ n'oge akụkọ ahụ. Oké ụkọ ego na-eme ka ndị isi Central Africa ghara inwe ike itinye ọtụtụ ọrụ nchebe ndị metụtara ya. Ọ bụ ezie na Mịnịstrị na-ahụ maka ezinụlọ na mmekọrịta mmadụ na ibe ya gara n'ihu na-arụ ọrụ nke ebe obibi (Center for Mothers and Children) na Bangui maka ụmụaka nọ n'ahụhụ, ụfọdụ n'ime ha nwere ike ịbụ ndị na-azụ ahịa, ebe obibi ahụ anaghị enwe ohere iji were ndị ahịa ndị ọzọ. Gọọmentị eguzobeghị usoro iji chọpụta ndị a na-azụ ahịa n'etiti ndị na-adịghị ike, ha enweghịkwa ikike inye ego ma ọ bụ nkwado n'ụdị nye ndị mmekọ obodo ma ọ bụ ndị mba ọzọ maka ọrụ ndị a na-enye ndị a na-ahụ maka ya. Gọọmentị kwadoro mmekorita ya na UNICEF na ndị na-eme ihe omume abụọ nke UNICEF maka nchebe nke ikpeazụ nke ụmụaka ndị agha a chụpụrụ, ụfọdụ n'ime ha nwere ike ịbụ ndị e debara aha ha n'ụzọ iwu na-akwadoghị. Dịka ọmụmaatụ, n'oge akụkọ ahụ, Sous Prefets nke Paoua na Bocaranga mere ka nkwurịta okwu dị n'etiti NGO abụọ mba ụwa na APRD, nke mere ka ụmụaka ndị agha 623 si n'òtù nnupụisi ahụ nwee ike ịpụ n'ụzọ dị irè. Onye nnọchi anya Mịnịstrị na-ahụ maka agụmakwụkwọ na Bocaranga nabatara ụmụaka a chụpụrụ n'ụlọ akwụkwọ ahụ, n'agbanyeghị enyo ndị obodo. N'ọnwa Septemba afọ 2009, Mịnịsta na-ahụ maka ime obodo gara Paoua, na mmekorita ya na ndị uwe ojii, ma mee ka ụmụ amaala obodo kwenye ka udo kwe ka otu NGO na-aga n'ihu na mmemme iji kpochapụ ma gbanwee ụmụaka ndị agha, gụnyere ndị e debara aha ha n'ụzọ iwu na-akwadoghị, site na APRD. N'ọnwa Jenụwarị afọ 2010, osote Mịnịsta na-ahụ maka nchekwa nyere otu onye isi ndị uwe ojii ọrụ inyocha ọnọdụ nke iwebata na iji ụmụaka ndị agha na ndị agha na-akwado gọọmentị na-agbachitere onwe ha, na-ele anya ịkwụsị omume ahụ ozugbo; a maghị ihe ga-esi na nyocha a pụta.

Mịnịsta na-ahụ maka ikpe ziri ezi hụrụ na a naghị ata ndị a chọpụtara ahụhụ maka omume iwu na-akwadoghị mere n'ihi ịzụ ahịa. O kwuru na ọ na-agba ndị a metụtara ume ka ha nyere aka na nyocha na ikpe nke ndị na-azụ ahịa, ma gbaa akwụkwọ megide ha maka mmebi; nhọrọ ndị a yiri ka ejirila ha mee ihe n'oge akụkọ ahụ. Gọọmentị anaghị enye ụzọ iwu ọzọ iji wepụ ndị mba ọzọ na mba ebe ha na-eche ihe isi ike ma ọ bụ ntaramahụhụ ihu, ọ naghịkwa enye ndị mba ya aka bụ ndị a na-akpọghachite dị ka ndị a na-azụ ahịa.

Mgbochi 
Gọọmentị kwetara na ịzụ ahịa mmadụ bụ nsogbu na mba ahụ, ma mee mgbalị ole na ole megide ịzụ ahịa n'oge akụkọ ahụ. N'ụzọ a na-ahụ anya, ndị isi malitere mkpọsa mgbasa ozi maka ịzụ ahịa mmadụ n'ọnwa Juun, n'afọ 2009 iji kwekọọ na Ụbọchị Nwa Afrịka kwa afọ, ọ bụ ezie na enwere oke nsuso na isiokwu ndị e gosipụtara mgbe ụbọchị ihe omume ahụ gasịrị. N'ọnwa Jenụwarị nke afọ 2010, Mịnịsta na-ahụ maka ime obodo kwuru okwu na redio mba banyere ọnọdụ iwu na iwu na-adịghị mma na mba ahụ, na-ezo aka na nsogbu ụfọdụ nke ịzụ ahịa ụmụaka. Kọmitii Inter-Ministerial Committee to Fight Child Exploitation, nke Mịnịsta na-ahụ maka ikpe ziri ezi kwụsịrị na mbido afọ 2008 ka a na-enyocha usoro iwu ezinụlọ iji hụ na iwu ahụ nyere ikike ịdị adị nke kọmitii dị otú ahụ, amaliteghị ya na 2009. Gọọmentị emeghị ihe ọ bụla iji belata ọchịchọ maka ọrụ mmanye ma ọ bụ mmekọahụ azụmahịa n'afọ ahụ.

Leekwa 

 Ihe ruuru mmadụ na Central African Republic

Ebenside