Efunroye Tinubu
Articles with hCards

Efunroye Tinubu (c. 1810 ̊ 1887), a mụrụ Ẹfúnpọ̀róyè Ọ̀ṣuntinúbú, [1] bụ nwanyị Yoruba nke dị ike, onye a maara nke ọma n'ịzụ ahịa, nakwa onye n'ere ndị ohu n'ala Naịjirịa tupu enwee ọchịchị ndị ọcha nakwa oge enwere ọchịchị ndị ọcha. Ọ bụ onye amaara ama na ndọrọ ndọrọ ọchịchị nakwa ihe gbasara akụ n'ụba na Lagos n'oge ọchịchị nke ndị Ọba (ndị eze) Adele, Dosunmu, Oluwole, nakwa Akitoye, nyekwara ndị Ọba abụọ ikpeazụ aka inweta ike ndọrọ ndọrọ ọchịchị. Ọ lụrụ Oba Adele nke Lagos, ma jirikwa njikọ di ya nwere guzobe netwọk azụmahịa na-aga nke ọma n'etiti ndị ahịa Europe ndị n'ere ohu, ụtaba, nnu, ogho, mmanụ nkwụ, mmanụ akị bekee, na égbè. A na-ekwu na o nwere ihe karịrị ndị ohu narị atọ na iri isii.

Ọ resịrị ndị ahịa Brazil nakwa Europe ndị ohu were mebie nkwekọrịta nke afọ 1852 ya na ndị Great Britain kwekọritara ịmachibido ahia ohu na Lagos. Ọchịchị akụ na ụba ya na Lagos na ahia ohu nzuzo mere ka ya na ndị Britain, yana ndị ahịa Lagos ndị ọzọ nwee esemokwu.  A chụgara ya na Abeokuta n'okpuru nrụgide ndị Britain mgbe ọ kpara nkata aghụghọ na-enweghị isi iji wepụ mmetụta ndị Britain na Lagos. Mgbe ọ nọ na Abeokuta, o nyere aka nye obodo ahụ mgbọ n'oge agha mmeri ya megide Alaeze Dahomey, si otú a nye ya utu aha isi nke Iyalode iji sọpụrụ ya.

Edensibịa