Kiné Kirama Fall
Kiné Kirama Fall[lower-alpha 1] bụ aha njirimara nke onye Senegal na-ede uri (a mụrụ ya n'afọ 1934) onye bipụtara mpịakọta abụọ nke amaokwu asụsụ French ya n'afọ ndị afọ nke 1970, mgbe enweghị ọtụtụ ụmụ nwanyị na-ede akwụkwọ na mba Senegal. A maara ya maka àgwà ihe omimi nke egwu ya, nke na-egosipụta ịhụnanya maka okike na nke Chineke.

Akụkọ ndụ ya 
A mụrụ ya n'afọ 1934 n'obodo Rufisque dị nso na Dakar. Ọ gụghị akwụkwọ sekọndrị ma ọ bịara n'oge ịgụ akwụkwọ na French. Nke a nwere ike ịtọhapụ ya na mgbakọ ndị Europe ma nye aka na Senegal na ọrụ ya, dị ka onye na-ede uri na onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Leopold Senghor si kwuo. Fall nwere nkwanye ùgwù site na nkwado o nwere site n'aka Onye isi ala Senghor, onye dere mmeghe nke akwụkwọ mbụ ya nke uri. Mgbe ọ gụsịrị uri ya ma zute ya, onye na-ede uri bụ Birago Diop nwere mmasị na ọrụ ya ma gbaa ya ume.  Na mbido afọ 1970 Fall na-arụ ọrụ na ụlọ ọrụ mgbasa ozi.

N'afọ 1973, ọ gwara onye na-agba ajụjụ ọnụ na abụ ya fọrọ nke nta ka ọ bụrụ egwu: ịbụ abụ nke ụwa, oké osimiri, eluigwe, mana karịa Chineke niile. Isiokwu ya họọrọ ya, o kwuru: isiokwu kachasị nke "ọdịdị, Chineke na ahụmịhe mmadụ". Senghor chere na ọrụ ya gosipụtara "njikọ nke ime mmụọ na agụụ mmekọahụ nke Afrịka". Onye nkatọ ọzọ na-ekwu banyere "ịdị ọhụrụ, akụ na ụba, na ime mmụọ" ọ na-eweta na edemede banyere ịhụnanya, mmekpa ahụ, okwukwe na okike.

Ọ bụ otu n'ime ọgbọ mbụ nke ụmụ nwanyị na-ede akwụkwọ na Senegal bụ ndị pụtara n'afọ ndị sochirinụ nnwere onwe n'afọ 1960 mana ọ nọgidere ruo oge ụfọdụ ọ fọrọ nke nta ka ọ bụrụ onye a maghị ya na mba ụwa. Fall kwuru na ọ na-abụ abụ maka ụmụ agbọghọ na ụmụ nwanyị niile nke Afrịka. uri ya nwere ụda nke ọdịnala mpaghara nke okwu ọnụ, nke doro anya na abụ otuto, ma na-ekwughachi asụsụ Wolof ya.

Ọrụ ya 

 Chants de la rivière fraîche: poèmes. Dakar: Nouvelles Éditions Africaines, 1975
 Les élans de grâce. Yaoundé: Editions CLE, 1979

Ihe edeturu

Edensibia 

Mmadụ ndi di ndụ