Kalumba
Kalumba, nke a makwaara dịka Sendwe Mwlaba, bụ chi kachasị elu nke ndị Luba nke Democratic Republic of Congo na-efe ofufe.

Akụkọ ifo 
Gbakwasị ụkwụ na akụkọ ifo okike nke okpukpe Luba, na mbido, Kalumba kere nwoke na nwanyị mbụ nyochara ụwa. Ha gwara Kalumba mgbe ha lọtara, na ụwa gbara ọchịchịrị na ọ bụ naanị ọnwa dị. Ya mere, Kalumba kere anyanwụ. Site n'ụbọchị ahụ gaa n'ihu, nwoke na nwanyị mbụ malitere ibi nʼụwa.

N'akụkọ ifo nke ọzọ, ụmụ mmadụ malitere ibi n'ụwa mgbe Kalumba chụpụrụ ha n'eluigwe mgbe ha malitere ịlụ ọgụ. Ha tara ahụhụ n'ụwa ma chọọ ịlaghachi n'eluigwe, nʼihi ya, ha malitere iwu ụlọ elu nke nwere ike irute n'eluigwe. Ọtụtụ ndị mmadụ jisiri ike laghachi ma gbalịa ịgwa ndị ọzọ nọ n'ụwa banyere ihe ịga nke ọma ha site n'ịkpọ ngwá egwú. Ụda ahụ gwara Kalumba ihe merenụ wee si otú a bibie ụlọ elu ahụ.

N'akụkọ ifo mmalite nke ọnwụ, Kalumba gbalịrị igbochi onyinyo nke Ọnwụ izute ụmụ mmadụ site na itinye nkịta na ewu iji chebe ụzọ ndị na-eduga n'ụwa. Ndị nche kwesịrị ikwe ka onye na-ahụ maka ndụ gafee ka ụmụ mmadụ wee dịrị ndụ ruo mgbe ebighị ebi, mana ha abụọ emeghị ya. Nkịta ahụ, onye nọ na nche mbụ, dara n'ụra wee hapụ Ọnwụ, ebe ewu ahụ na-elekọta n'echi ya, kwụsịrị Ndụ kama ọnwụ.

Hụkwa 

 Ndepụta nke akụkọ ifo Afrịka

Edemsibịa