Osifekunde
Osifekunde nke Ijebu (amụrụ n'ihe dị ka ) bụ nwoke Ijebu onye akụkọ ya edere ede, dị ka onye Trans Atlantic Slave Trade metụtara, na-eje ozi dị ka otu n'ime ihe ndekọ ọdịda anyanwụ mbụ nke ala Yoruba.

Oge ọ malitere 
Osifekunde si Epe, Ijebu Ode mana a mụrụ ya na Makun, mpaghara Sagamu n'ihe dị ka afọ 1795. Nna ya bụ Adde Sonlou, onye agha Ijebu nke gbapụrụ Makun n'ihi esemokwu nke kpatara ọnwụ nke onye agha ọzọ. Na mgbakwunye na oge na Epe n'ihi ebe mgbaba nna ya Sonlou, Osifekunde nọrọ oge na Alaeze nke ala Benin. Nna nna Osifekunde bụ Ochi-Wo onye nwere ọfịs Ladeke.

Onye Azụmaahịa Ohu Trans Atlantic metụtara 
Osifekunde dị ihe dị ka afọ 20 (ihe dị ka 1810) mgbe ndị ohi ụgbọ mmiri Ijaw jidere ya na ọdọ mmiri nke Obodo Niger Delta ma resị ya ndị ahịa ohu Mba Brazil. Ijaw no na Niger Delta

Nzukọ ya na Pascal d'Avezac-Macaya na Paris 
N'ihe dị ka afọ 20 mgbe a kpọfere Osifekunde na Brazil, ọ sonyeere nna ya ukwu (otu Maazị Navarre) gaa Paris ebe ọ rụrụ ọrụ dị ka odibo ma jiri aha 'Joaquim' na 'Joseph'. Brazil Paris Na Paris, ọ zutere Pascal d'Avezac-Macaya, onye na-ede akụkọ ihe mere eme na osote onye isi oche nke Société Ethnologique de Paris, onye nwere mmasị dị ukwuu n'Afrika. Pascal d'Avezac-Macaya Société Ethnologique de Paris Pascal d'Avesac-Macaya gbara Osifekunde ajụjụ ọnụ (n'asụsụ Portuguese ebe ọ bụ na Osifekund na-asụ obere ma ọ bụ enweghị French n'oge ahụ) ruo ọtụtụ izu na ncheta Osifekonde banyere ọbọdọ Ijebu Ode na obodo Lagos (nke Pascal d'Avezac-Macay bipụtara na afọ 1845) ghọrọ ihe dị mkpa na ihe ọmụma mba Europe banyere mba Guinea Coast.

Pascal d'Avesac-Macaya mere ndokwa ka Osifekunde kwaga mbà Sierra Leone (n'oge ahụ bụ ógbè ndị Britain guzobere dị ka ebe obibi maka ndị a dọtara n'agha nke mpaghara ọwụwa anyanwụ Afrịka Squadron tọhapụrụ) mana Osifekund anabataghị onyinye ahụ ma dị ka P.C. Lloyd si kwuo "họrọ ịgba ohu n'okpuru nna ya ukwu mbụ na Brazil, ebe ọ nwere ike ịnọ na nwa ya nwoke". Ndị agha ọwụwa anyanwụ Afrịka  Enweghị akụkọ banyere Osifekunde mgbe ya na Pascal d'Avezac-Macaya zutere.
N'ịbụ onye yiri ka ọ na-enwe nkụda mmụọ n'ihi ọdịdị na-agafe agafe nke ya na Osifekunde, Pascal d'Avezac-Macay dere, sị:

Ebensidee 

Ndị Ohu
Ndị Ohu so na ala yoruba
Ndị amuru na 1795