Kabiye language
Kabiye ( ; nke a sụgharịrị Kabiyé, Kabiyè, Kabye, Kabyé, Kabyè, Cabrais) bụ asụsụ Gurunsi Gur nke Ọwụwa Anyanwụ nke a na-asụkarị n'ebe ugwu Togo. N'ime narị afọ nke ịrị abụọ, e nwere ọtụtụ mbata na etiti na ndịda Togo nakwa Ghana na Benin. Ndị na-asụ Kabiye mejupụtara ihe karịrị pasent iri abụọ na atọ nke ndị Togolese bi na afọ 1999.

Kabiye bụ otu n'ime asụsụ mba abụọ nke Togo (ya na Ewe). N'ihe gbasara Togolese, asụsụ mba ugbu a pụtara na a na-akwalite asụsụ ahụ na mgbasa ozi mba na, na ngalaba agụmakwụkwọ, dị ka ihe nyocha nhọrọ na klaasị iteghete na ịrị.

Onye ozi ala ọzọ na-asụ asụsụ bụ Jacques Delord bipụtara ụtọ asụsụ mbụ na-akọwa Kabiye na afọ 1976. Nke a sochiri ụtọ asụsụ nkọwa nke Kezié Lébikaza na afọ 1999, nke ka bụ ọrụ ntụziaka dị mkpa na asụsụ Kabiye. E nwekwara akwụkwọ ọkọwa okwu Kabiye-French. Isiokwu ndị ọzọ a na-elekwasị anya na nyocha gụnyere: Comparative linguistics, Discourse analysis, Language contact, Lexicology, [1] Morphology, [2] Phonology, [3] Sociolinguistics, [4] Syntax, Tone orthography, [4] Tonology, [4] na ngwaa.

Akwụkwọ ndị mbụ a maara na Kabiye pụtara na 1930s. [1] N'ozuzu, e nweela ihe dị ka akwụkwọ 200 na Kabiye, ọ bụ ezie na ọ bụghị ha niile ka na-ebipụta ma ọ bụ dị mfe ịzụta. Maka ndepụta ruo mmalite nke narị afọ, lee Pouwili, 1999. Akwụkwọ gụnyere akwụkwọ abụọ nke ilu, [1] akụkọ ọdịnala, [2] uri, [3] akwụkwọ ọgwụ, [4] akwụkwọ ọrụ ugbo, nsụgharị nke Bible, traktị ndọrọ ndọrọ ọchịchị, traktị okpukpe, akwụkwọ akụkọ dị mkpirikpi, primers, na ihe nkuzi ndị ọzọ.

Gnasse Atinèdi, odeakwụkwọ nke Académie Kabiye, malitere Wikipedia Kabiye na ọnwa June n'afọ 2014. Ọ dị ugbu a (July 2017) nwere isiokwu 1185 n'ọtụtụ isiokwu mba ụwa.