Verneshot
Verneshot (nke akpọrọ aha onye edemede French bụ Jules Verne) bụ ihe a na-eche na ọ bụ mgbawa ugwu nke sitere na mkpokọta gas dị omimi n'okpuru craton. Ihe omume dị otú ahụ nwere ike ịdị ike iji tụba ihe dị ukwuu site na mkpo na mkpuchi n'ime ụzọ sub-orbital, na-eduga na mmebi ọzọ dị ịrịba ama mgbe ihe ahụ dara n'elu.

Njikọ na mkpochapụ buru ibu 
A tụwo aro Verneshots dị ka usoro naakpata ihe naakọwa ihe naagaghị ekwe omume noge a nke mmiri ozuzo basalts, mkpochapụ buru ibu, na "ihe mgbaàmà mmetụta" (dị ka atụmatụ nkwarụ dị n'elu, quartz na-awụ akpata oyi n'ahụ, na iridium anomalies) nke a na-ewere dị ka ihe akaebe doro anya nke ihe omume mmetụta hypervelocity.

Echiche verneshot naatụ aro na ábụ́bà mantle nwere ike ịkpata okpomọkụ na mkpokọta nke gas carbon dioxide nokpuru lithosphere nke kọntinent. Ọ bụrụ na mgbawa nke kọntinent naeme nelu ebe a, ntọhapụ naagbawa agbawa nke gas ahụ nwere ike ime, nke nwere ike izipu kọlụm nke mkpo na mkpuchi nime usoro zuru ụwa ọnụ, super-stratospheric. Ọ bụghị ihe doro anya ma kọlụm dị otú ahụ nwere ike ịnọgide naagbanwe site na usoro a, ma ọ bụ ma ike nke usoro a gaeme ka ọ gbajie nime obere iberibe tupu ọ metụta. Pipe nke magma na gas gafere gaada noge usoro a, naeziga ụzarị na ọsọ nke gaemebi craton gbara ya gburugburu.

O yikarịrị ka ihe omume verneshot nwere njikọ na ihe omume mmiri ozuzo basalt dị nso, nke nwere ike ime tupu, noge ma ọ bụ mgbe ihe omume vernshot gasịrị. Nke a nwere ike inye aka n'ịchọ ihe akaebe maka nsonaazụ nke ihe omume verneshot; Otú ọ dị, o yikarịrị ka ọtụtụ nime ihe akaebe dị otú ahụ gaeli nokpuru mmiri basalt, naeme ka nyocha sie ike. J. Phipps Morgan na ndị ọzọ atụwo aro na subcircular Bouguer gravity anomalies ghọtara nokpuru Deccan Traps nwere ike igosi ọnụnọ nke verneshot pipes metụtara ihe omume mkpochapụ nke Cretaceous-Paleogene.

Ọ bụrụ na Deccan Traps bụ ebe ihe omume verneshot dị na Cretaceous-Paleogene, enwere ike ịkọwa iridium siri ike na Cretacious-Palaogene site na ọdịdị iridium-ọgaranya nke volatiles na Reunion mantle plume, nke dị ugbu a nokpuru Piton de la Fournaise, mana noge njedebe Cretaceus dị nokpuru India na mpaghara Deccan traps; ihe omume vernshot nwere ike ikesa iridium nụwa niile.

Ihe omume Tunguska 
A tụwo aro verneshot dị ka nkọwa ọzọ maka ihe omume Tunguska, nke a naewere nọtụtụ ebe dị ka nsonaazụ mgbawa ikuku nke obere comet ma ọ bụ asteroid. Arụmụka ndị e nyere maka usoro a gụnyere enweghị ihe ndị ọzọ na ebe ihe omume ahụ, enweghị usoro mmetụta a pụrụ ịtụkwasị obi, na ọnụnọ nke quartz naawụ akpata oyi nahụ n'elu. Otú ọ dị, a nabataghị echiche a nozuzu ya, ebe Mark Boslough naarụ ụka na ọ nweghị ihe ndabere maka ịjụ echiche mmetụta ahụ.

Aha ya 
Nafọ 1865, akwụkwọ akụkọ Jules Verne si nụwa gaa nọnwa webatara echiche nke bọmbụ naagbapụ na ike ndọda nke ụwa, nke Phipps Morgan na ndị ọzọ nwetara aha "Verneshot" na akwụkwọ ha naakọwa njikọ dị netiti ihe omume mkpochapụ na mpụga gas cratonic.

Ihe edeturu