Esther Mbulakubuza Mbayo
Esther Mbulakubuza Mbayo (née Esther Mbulakabuza), bụ onye ndọrọ ndọrọ ọchịchị Uganda. Ọ bụ Minista nke Onye isi ala na Kọmitii Ugandan. A họpụtara ya n'ọkwa ahụ na 6 June 2016, na-anọchi Frank Tumwebaze, onye a họpụtara dị ka Ministry of Information Information Technology and Communication. Ọ na-ejekwa ozi na Nzukọ Ndị Omeiwu nke Uganda, dị ka onye nnọchi anya ụmụ nwanyị nke Luuka District.

Mmalite na agụmakwụkwọ 
A mụrụ ya na Luuka District nke oge a, na mpaghara Busoga, na mpaghara Ọwụwa Anyanwụ nke Uganda, na 27 Eprel 1971. Ọ gụrụ akwụkwọ na Wanyange Girls' School maka agụmakwụkwọ O-Level na A-Level. Ọ gara Mahadum Makerere, gụsịrị akwụkwọ na 2005, na Bachelor of Commerce, na ọkachamara na ndekọ ego. O nwekwara asambodo nke Institute of Chartered Secretaries and Administrators nyere ya.

Ọrụ 
N'afọ 1997, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye nyocha nke Transocean Uganda Limited. Site na Nọvemba 1999 ruo 2002, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-enyere aka na Lonrho Motors Uganda Limited, ụlọ ahịa na-ere ụgbọala na Kampala. Site na Jenụwarị 2003 ruo Febụwarị 2006, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ego na Lonrho Motors. Ọ gara rụọ ọrụ na Commercial Firms Uganda Limited dị ka onye na-ahụ maka ego, site n'April 2006 ruo August 2007. N'otu oge ahụ, site na Septemba 2001 ruo June 2008, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ego na Socket Works Uganda Limited. Site na Febụwarị 2008 ruo Disemba 2010, ọ rụrụ ọrụ dị ka onye na-ahụ maka ego na Cooper Motor Corporation Uganda. A họpụtara ya dị ka onye otu Luuka District Woman nke ndị omeiwu na ntuli aka nke afọ 2016, na-emeri Evelyn Kaabule. O meriri Kaabule na mbụ na ntuli aka NRM. N'abalị isii n'ọnwa Juun afọ pụkụ abụọ na iri na isii, a họpụtara ya ka ọ bụrụ Minista nke Onye isi ala.

Ọrụ ndị ọzọ 
Ọ na-eje ozi n'otu oge ahụ dị ka Onye isi oche nke Njikọ Ụmụ nwanyị nke distrikti na pati ndọrọ ndọrọ ọchịchị National Resistance Movement na-achị na dị ka odeakwụkwọ nke Busoga Women Leader Association.

Ndụ onwe onye 
Esther Mbayo lụrụ George William Mbayo ma di na nwunye ahụ nwere ụmụ atọ. N'ọnwa Nọvemba 2020, ọ tụfuru naanị nwa ya nwoke Ian Mawanda onye nwụrụ n'ihi nsogbu obi mgbe ọ rụchara ọrụ siri ike n'ụlọ mmega ahụ.

Hụkwa 

 Kọmitii nke Uganda
 Nzukọ omeiwu nke Uganda

Ebenside 

Mmadụ ndi di ndụ