Paul Griffiths: 'Rent'
Y Cymro – 2/11/07
Dwy sioe cwbl wahanol sydd dan sylw yr wythnos hon, dwy sioe sy’n gyfuniad o’r cyfoes a’r cyfnod, a dwy sioe sy’n brawf pendant o bwysigrwydd delweddau marchnata trawiadol.
Os fuo chi draw yn Llundain yn ddiweddar, mae’n anodd iawn ichi fethu gweld delwedd o’r actores a’r gantores Denise Van Outen wedi’i gwisgo mewn lledr du, a’r geiriau ‘Take me baby’ a ‘Rent’ wedi’i osod ar draws y llun! Cyn ichi ddechrau meddwl bod pethau yn fain ar y gyn-gyflwynwraig foreol hon, a’i bod hi wedi ymuno ag adar brith y nos(!), Denise ydi’r ‘seren’ ddiweddara i farchnata’r cynhyrchiad newydd o’r ddrama gerdd ‘Rent - Remixed’ sydd newydd agor yn Theatr y Duke of York.
Ym 1989, penderfynodd Jonathan Larson a’r dramodydd Billy Aronson, i gyfansoddi drama gerdd yn seiliedig ar opera Puccini ‘La Bohème’, gan osod y stori yn Efrog Newydd yn y 1990au. Yn wahanol i’r clefyd Diciau sy’n gysgod dros gymeriadau Puccini, byw efo’r clefyd AIDS mae cymeriadau ‘Rent’. Dwy flynedd yn ddiweddarach, rhoddodd Aronson ganiatâd i Larson barhau â’r gwaith ei hun, ac er iddo ymgynghori â’r dramodydd o bryd i’w gilydd, ynghyd â derbyn cyngor gan y cyfansoddwr Stephen Sondheim, Larson sydd bellach yn cael ei gydnabod fel awdur y gwaith. Wedi darlleniad o’r gwaith ym 1993, daeth cynhyrchiad llawn o’r gwaith i fod ym 1995, ac arweiniodd hynny at lwyddiant ysgubol ar Broadway. Gwta awr wedi dychwelyd adref o’r noson agoriadol, bu farw Jonathan Larson yn drasig o sydyn o anhwylder geneteg anghyffredin sef Syndrom ‘Marfan’, ac yntau mond yn dri-deg-pump oed. Enillodd y sioe Wobrau lu, ac mae’n parhau i gael ei lwyfannu ar Broadway, un mlynedd ar ddeg yn ddiweddarach.
William Baker, cyfarwyddwr artistig Kylie Minogue sy’n gyfrifol am gyfarwyddo a choreograffi’r fersiwn newydd hon, ac ar ei ysgwyddau yntau dwi’n rhoi’r bai am imi fethu â mwynhau’r cynhyrchiad. Heb os nac oni bai, sioe un-gân ydi hon, a’r gân honno sef ‘Seasons of Love’ neu "Five hundred twenty-five thousand six hundred minutes" (sef hyd un flwyddyn) yn cael ei hail-adrodd hyd syrffed. Er imi chwilio’n ddyfal gydol y sioe, mi fethais yn lân a chanfod y stori, a bu’n rhaid disgwyl tan ddiwedd yr Act Gynta’ cyn cael gweld y brif seren sef Denise Van Outen, a hynny am rhai eiliadau’n unig! Er iddi ddychwelyd ar gychwyn yr Ail Act i gyflwyno routine gomedi ‘sdand-yp’, ni ddychwelodd y stori na’r blas, a throdd y cyfan yn gyfuniad o ddelweddau a chaneuon gan gymeriadau amlhiliol, rhywiol a diwylliannol oedd yn adlewyrchu’r 1990au yn berffaith, ond namyn mwy. Doedd hyd yn oed set o frics a grisiau gwyn y cynllunydd Mark Bailey, sy’n rhan o griw llwyddiannus Clwyd Theatr Cymru, ddim yn ddigon i gynnal fy niddordeb.
Mae ‘Rent’ i’w weld ar hyn o bryd yn Theatr y Duke of York. Mwy o wybodaeth ar www.theambassadors.com/rent